Ανακοινώσεις μαθήματος ΑΡΧΑΙΑ ΤΡΙΤΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 4- ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

Sat, 15 Nov 2025 17:41:57 +0300

Στους συνδέσμους θα βρείτε ζωγραφικούς πίνακες πάνω στο θέμα του Επιταφίου Λόγου και του συλλογικού πένθους. Θα συζητηθούν και στη τάξη.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 3- ΑΡΧΙΛΟΧΟΣ, Ο ''ΡΙΨΑΣΠΙΣ"(ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΠΕΤΑΞΕ ΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ)

Sat, 15 Nov 2025 17:35:22 +0300

Παιδιά, εδώ παράλληλο κείμενο που θα συζητήσουμε στην τάξη του λυρικού ποιητή Αρχίλοχου από τη Πάρο. Η βασική θέση που εκφράζει, όπως θα δούμε, είναι η ακριβώς αντίθετη από αυτή του Λυσία. Η ιδέα ότι η ζωή αξίζει πιο πολύ απο το θάνατο. Είναι πολύ ενδιαφέρον πως κλασσικά κείμενα μπορεί να εκφράζουν εξίσου όμορφα ριζικά διαφορετικές αντιλήψεις για θέματα όπως η ζωή, ο θάνατος , ο αγώνας, η θυσία.

Καλη ξεκούραση και χαρούμενο τριήμερο! Τα λέμε μετά τις 17.

΄΄Με την ασπίδα μου κάποιος Σάιος τώρα θα χάιρεται

Τη παράτησα κοντά στο θάμνο,

όπλο ήταν αψεγάδιαστο, ολοκαίνουργιο ,δεν την ήθελα όμως.

Εγώ έσωσα τη ζωή μου.

Τι με μέλει εκείνη η ασπίδα? Ας πάει στην ευχή!

Μπορώ να βρω κι άλλη που δεν είναι χειρότερη."

ἀσπίδι μὲν Σαΐων τις ἀγάλλεται, ἣν παρὰ θάμνῳ,
ἔντος ἀμώμητον, κάλλιπον οὐκ ἐθέλων
αὐτὸν δ᾽ ἐξεσάωσα. τί μοι μέλει ἀσπὶς ἐκείνη;
ἐρρέτω· ἐξαῦτις κτήσομαι οὐ κακίω.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 2(ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ)

Sat, 15 Nov 2025 17:03:37 +0300

Επομένως ταιριάζει να θεωρούμε αυτούς πάρα πολύ ευτυχισμένους,
οι οποίοι αφού κινδύνευσαν για τα πιο μεγάλα και τα πιο ωραία,
έτσι τελείωσαν τη ζωή τους,
χωρίς να εμπιστευθούν τους εαυτούς τους στην τύχη
ούτε να περιμένουν το φυσικό θάνατο,
αλλά με το να προτιμήσουν τον πιο ωραίο.
Και γι’ αυτό βέβαια είναι αξέχαστοι σε μνήμες τους
και αξιοζήλευτες οι τιμές τους απ’ όλους τους ανθρώπους·
αυτοί πεθαίνουνε λόγω της φύσης τους ως θνητοί,
εξευγενίζονται όμως ως αθάνατοι λόγω της γενναιότητάς τους.
Και γι’ αυτό βέβαια θάβονται με δημόσια φροντίδα
και καθιερώνονται αγώνες δύναμης και σοφίας και πλούτου προς τιμή τους,
και ακόμη περισσότερο τιμώνται επειδή είναι άξιοι αυτοί που έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο
να τιμώνται με τις ίδιες τιμές με τους αθάνατους.
Εγώ λοιπόν και τους καλοτυχίζω και τους ζηλεύω για το θάνατό τους
και νομίζω ότι μόνο αυτοί από τους ανθρώπους άξιζαν να ζήσουν,
οι οποίοι, επειδή έλαβαν θνητά σώματα,
κληροδότησαν αθάνατη μνήμη λόγω της ανδρείας τους.

Συζήτηση/ φόρουμ

Mon, 27 Oct 2025 10:06:26 +0300

Παιδιά καλημέρα ,καλή εβδομάδα και καλή ξεκούραση αύριο!

Ρίξτε, αν θέλετε, μια ματιά στα δύο παράλληλα κείμενα που θα δουλέψουμε και στην τάξη( ποίηση και ζωγραφικός πίνακας).

Έχω ανοίξει κι εδώ ως ''ενεργό εργαλείο" , όπως αποκαλείται από τη πλατφόρμα, το φόρουμ, τις ''συζητήσεις''.

Μοιράζεστε ό,τι θέλετε εκεί, κάποια σκέψη, κάποια απορία, κάποια εικόνα που σας έμεινε από το μάθημα.

Σύντομα κι από κοντά.

Γ.Μ

παραλληλο κειμενο 2-ζωγραφικος πινακας ''Η απαγωγή της Ελένης'' του Luca Giordano(1632-1705) ( θα αναλυθεί στην τάξη)

Thu, 23 Oct 2025 18:30:17 +0300

Παραλληλο κείμενο 1- Γ.Σεφέρης, ''Ελένη''( Ποιήμα, θα αναλυθεί κι από κοντά)

Thu, 23 Oct 2025 18:15:04 +0300

Γιώργος Σεφέρης

Ελένη

ΤΕΥΚΡΟΣ: …ἐς γῆν ἐναλίαν Κύπρον, οὗ μ’ ἐθέσπισεν

οἰκεῖν Ἀπόλλων, ὄνομα νησιωτικὸν

Σαλαμῖνα θέμενον τῆς ἐκεῖ χάριν πάτρας.

.........................................................

ΕΛΕΝΗ: Οὐκ ἦλθον ἐς γῆν Τρῳάδ’, ἀλλ’ εἴδωλον ἦν.

.........................................................

ΑΓΓΕΛΟΣ: Τί φῄς;

Νεφέλης ἄρ’ ἄλλως εἴχομεν πόνους πέρι;

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ, ΕΛΕΝΗ

«Τ’ αηδόνια δε σ’ αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες».¹

Αηδόνι ντροπαλό, μες στον ανασασμό των φύλλων,
συ που δωρίζεις τη μουσική δροσιά του δάσους
στα χωρισμένα σώματα και στις ψυχές
αυτών που ξέρουν πως δε θα γυρίσουν.
Τυφλή φωνή, που ψηλαφείς μέσα στη νυχτωμένη μνήμη
βήματα και χειρονομίες· δε θα τολμούσα να πω φιλήματα·
και το πικρό τρικύμισμα της ξαγριεμένης σκλάβας.

«Τ’ αηδόνια δε σ’ αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες».

Ποιές είναι οι Πλάτρες; Ποιός το γνωρίζει τούτο το νησί;
Έζησα τη ζωή μου ακούγοντας ονόματα πρωτάκουστα:
καινούριους τόπους, καινούριες τρέλες των ανθρώπων
ή των θεών·
η μοίρα μου που κυματίζει
ανάμεσα στο στερνό σπαθί ενός Αίαντα
και μιαν άλλη Σαλαμίνα
μ’ έφερε εδώ σ’ αυτό το γυρογιάλι.
Το φεγγάρι
βγήκε απ’ το πέλαγο σαν Αφροδίτη·
σκέπασε τ’ άστρα του Τοξότη, τώρα πάει νά βρει
την καρδιά του Σκορπιού, κι όλα τ’ αλλάζει.
Πού είν’ η αλήθεια;
Ήμουν κι εγώ στον πόλεμο τοξότης·
το ριζικό μου, ενός ανθρώπου που ξαστόχησε.

Αηδόνι ποιητάρη,
σαν και μια τέτοια νύχτα στ’ ακροθαλάσσι του Πρωτέα
σ’ άκουσαν οι σκλάβες Σπαρτιάτισσες κι έσυραν το θρήνο,
κι ανάμεσό τους —ποιός θα το ’λεγε— η Ελένη!
Αυτή που κυνηγούσαμε χρόνια στο Σκάμαντρο.
Ήταν εκεί, στα χείλια της ερήμου· την άγγιξα, μου μίλησε:
«Δεν είν’ αλήθεια, δεν είν’ αλήθεια» φώναζε.
«Δεν μπήκα στο γαλαζόπλωρο καράβι.
Ποτέ δεν πάτησα την αντρειωμένη Τροία».

Με το βαθύ στηθόδεσμο, τον ήλιο στα μαλλιά, κι αυτό το ανάστημα
ίσκιοι και χαμόγελα παντού
στους ώμους στους μηρούς στα γόνατα·
ζωντανό δέρμα, και τα μάτια
με τα μεγάλα βλέφαρα,
ήταν εκεί, στην όχθη ενός Δέλτα.
Και στην Τροία;
Τίποτε στην Τροία — ένα είδωλο.
Έτσι το θέλαν οι θεοί.
Κι ο Πάρης, μ’ έναν ίσκιο πλάγιαζε σα νά ηταν πλάσμα ατόφιο·
κι εμείς σφαζόμασταν για την Ελένη δέκα χρόνια.

Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.
Τόσα κορμιά ριγμένα
στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης·²
τόσες ψυχές
δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.
Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα
για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη
μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου
για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη.
Κι ο αδερφός μου;
Αηδόνι αηδόνι αηδόνι,
τ’ είναι θεός; τί μη θεός; και τί τ’ ανάμεσό τους;

«Τ’ αηδόνια δε σ’ αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες».

Δακρυσμένο πουλί,
στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη
που έταξαν για να μου θυμίζει την πατρίδα,
άραξα μοναχός μ’ αυτό το παραμύθι,
αν είναι αλήθεια πως αυτό ειναι παραμύθι,
αν είναι αλήθεια πως οι ανθρώποι δε θα ξαναπιάσουν
τον παλιό δόλο των θεών·
αν είναι αλήθεια
πως κάποιος άλλος Τεύκρος, ύστερα από χρόνια,
ή κάποιος Αίαντας ή Πρίαμος ή Εκάβη
ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος, που ωστόσο
είδε ένα Σκάμαντρο να ξεχειλάει κουφάρια,
δεν το ’χει μες στη μοίρα του ν’ ακούσει
μαντατοφόρους που έρχουνται να πούνε
πως τόσος πόνος τόση ζωή
πήγαν στην άβυσσο
για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη.³

Γιώργος Σεφέρης. 1955. Κύπρον, οὗ μ᾿ ἐθέσπισεν. Αθήνα: Ίκαρος. Και στον συγκεντρωτικό τόμο: Γιώργος Σεφέρης. [1972] 1985. Ποιήματα. 15η έκδ. Αθήνα: Ίκαρος.

Πλάτρες: τόπος του νησιού (Σημείωση του ποιητή).
Από μια τοιχογραφία στην έξοχη εκκλησιά της Ασίνου (Σημείωση του ποιητή).
Φίλος που διάβασε το χειρόγραφό μου θυμήθηκε τούτο: "In those days the official recruiting posters in Cyprus said, “Fight for Greece and Liberty”" (House of Commons,Official Report, 5 May 1955) (Σημείωση του ποιητή).

Mετάφραση πρώτου κειμένου- Η Ελένη και η καταστροφή της Τροίας

Wed, 22 Oct 2025 18:58:14 +0300

Μετάφραση: Αν η Ελένη βρισκόταν στην Τροία, θα την επέστρεφαν οι Τρώες στους Έλληνες με ή χωρίς τη θέληση βέβαια του Αλεξάνδρου. Γιατί βέβαια δεν ήταν τόσο παράφρων ο Πρίαμος, ούτε οι άλλοι Τρώες, ώστε να θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τη δική τους και των παιδιών τους και την πόλη τους, για να ζει ο Αλέξανδρος μαζί με την Ελένη. Κι αν βέβαια είχαν αυτή τη γνώμη τα πρώτα χρόνια, όταν πολλοί από τους άλλους Τρώες, και κυρίως οι γιοι του, σκοτώνονταν κάθε φορά που συγκρούονταν με τους Έλληνες, ο Πρίαμος, ακόμη κι αν συγκατοικούσε ο ίδιος με την Ελένη, θα την επέστρεφε στο Μενέλαο, για να απαλλαγούν ο ίδιος και οι υπήκοοί του από τα παρόντα δεινά. Αλλά, βέβαια, δεν είχαν την Ελένη, ώστε να την επιστρέψουν, κι ούτε τους πίστευαν οι Έλληνες, παρόλο που αυτοί έλεγαν την αλήθεια, όπως εγώ πιστεύω, επειδή ο θεός μηχανευόταν για να κάνουν με την ολοκληρωτική τους καταστροφή ολοφάνερο στους ανθρώπους αυτό, ότι, δηλαδή, για τα μεγάλα αδικήματα είναι και μεγάλες οι τιμωρίες από τους θεούς.