ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ- 2. Η μεταβατική εποχή: Οι έριδες για το ζήτημα των εικόνων, σελ. 34-35

-Τι είναι η εικονομαχία;

 *Εικονομαχία* είναι η διαμάχη των ορθόδοξων χριστιανών μεταξύ τους για το αν πρέπει να προσκυνούν ή όχι τις *εικόνες* ή οποιαδήποτε *απεικόνιση* του θεού, του Χριστού ή οποιοδήποτε πρόσωπο της χριστιανικής θρησκείας. 

Στη διάρκεια της εικονομαχίας απαγορεύτηκε η αναπαράσταση *θείων* προσώπων στους τοίχους των εκκλησιών και η ανάρτηση εικόνων και διατάχθηκε η καταστροφή τους. Πολλά έργα τέχνης καταστράφηκαν τότε και οι εκκλησίες διακοσμήθηκαν με ζώα, φυτά και διακοσμητικά μοτίβα (π.χ. σταυρός)

-Ποιοι ήταν πρωτεργάτες της εικονομαχικής κίνησης ;  (ποιοι ξεκίνησαν την εικονομαχία;)

Πρωτεργάτες της εικονομαχικής κίνησης υπήρξαν οι αυτοκράτορες *Λέων Γ΄* (717-741) και *Κωνσταντίνος Ε΄* της δυναστείας των Ισαύρων (741-775).

• Για ποιους λόγους προέκυψε το πρόβλημα της εικονομαχίας;

Ο Λέων, ο οποίος καταγόταν από τη Συρία και ο γιος του φαίνεται ότι είχαν επηρεαστεί από τις *ανεικονικές* αντιλήψεις (αντίθετες στη λατρεία των εικόνων) της *ιουδαϊκής* και της *ισλαμικής* θρησκείας και γι' αυτό απέρριπταν τη λατρεία των εικόνων ως εκδήλωση ειδωλολατρική.

Οι Ίσαυροι ήθελαν να ευνοήσουν τους *αγρότες* της Μ. Ασίας που γειτόνευαν με τους ισλαμιστές Άραβες και είχαν επηρεαστεί από αυτούς ενώ ταυτόχρονα έπρεπε να αμύνονται εναντίον τους.

Άλλοι παράγοντες που οδήγησαν στην απαγόρευση των εικόνων ήταν πιθανώς οι *δεισιδαιμονίες* και οι *υπερβολές*, που είχαν εκδηλωθεί γύρω από τη λατρεία των εικόνων, η επιθυμία των Ισαύρων να *περιορίσουν* την επιρροή των *μοναχών* και η ιδέα ότι οι επιτυχίες των εχθρών του Βυζαντίου, προέρχονταν από τη δίκαιη οργή του *Θεού* για ό,τι συνέβαινε στο χώρο της λατρείας.

-Ποιες ήταν οι συνέπειες της εικονομαχίας;

Η Εικονομαχία δίχασε τον βυζαντινό λαό και είχε ολέθριες συνέπειες στους τομείς του πολιτισμού και της εξωτερικής πολιτικής.

Α. Στο χώρο του Βυζαντίου δημιουργήθηκαν δύο αντίθετες παρατάξεις: Οι *εικονομάχοι* και οι *εικονόφιλοι*, όπως ονομάστηκαν οι οπαδοί των εικόνων, οι οποίοι τιμωρήθηκαν με εξορίες, φυλακίσεις και δημεύσεις περιουσιών.

Η ένταση της διαμάχης των δύο παρατάξεων κορυφώθηκε επί Κωνσταντίνου Ε΄, που εξαπέλυσε εκστρατεία τρομοκράτησης των μοναχών και καταστροφής των μονών που ήταν προπύργια εικονολατρίας καθώς και πολλών έργων τέχνης.

Β. Η Εκκλησία της Ρώμης δυσαρεστημένη από τους εικονομάχους αυτοκράτορες, άρχισε  να  απομακρύνεται όλο και περισσότερο από το βυζάντιο και αναζήτησε στήριξη στους ηγεμόνες των Φράγκων.

• Πώς τερματίστηκε η εικονομαχία;

Η πρώτη φάση τερματίστηκε με την *Ζ' Οικουμενική Σύνοδο* (787). Η σύνοδος αυτή, η οποία συγκλήθηκε με πρωτοβουλία της αυτοκράτειρας Ειρήνης της Αθηναίας (780-802), αποκατέστησε πανηγυρικά τις εικόνες, διευκρινίζοντας ότι στις εικόνες απονέμεται μόνο τιμητική προσκύνηση.

Η δεύτερη φάση, η οποία δεν είχε τη διάρκεια ούτε και την ένταση της πρώτης εγκαινιάστηκε από τον Λέοντα Ε΄ τον Αρμένιο. Και αυτή η φάση τερματίστηκε από μια αυτοκράτειρα, την Θεοδώρα, μητέρα του ανήλικου Μιχαήλ Γ΄. Η *σύνοδος του 843* προχώρησε στην οριστική και πανηγυρική αποκατάσταση και *αναστήλωση* των εικόνων.