Ομηρικά έπη, αποικισμός, αοιδοί και ραψωδοί

1. Ιλιάδα και Οδύσσεια

Ιλιάδα: βασικό θέμα → ο θυμός του Αχιλλέα.

Η δράση διαρκεί 51 ημέρες.

Παρουσιάζονται όμως στοιχεία από ολόκληρο τον δεκάχρονο Τρωικό πόλεμο.

Οδύσσεια: βασικό θέμα → ο νόστος, δηλαδή η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη.

Ο αγώνας του κρατά 10 χρόνια.

Οι κύριες περιπέτειες του έπους παρουσιάζονται μέσα σε 41 ημέρες.

2. Πότε έγιναν τα γεγονότα – πότε δημιουργήθηκαν τα έπη

Τρωικός πόλεμος → Μυκηναϊκή εποχή, πιθανότατα αρχές 12ου αι. π.Χ.

Δημιουργία ομηρικών επών → πολύ αργότερα, στη Γεωμετρική εποχή.

Ιλιάδα: τέλη 8ου αι. π.Χ.

Οδύσσεια: πιθανόν αρχές 7ου αι. π.Χ.

3. Αποικισμός και ομηρικά έπη

Οι Έλληνες ιδρύουν αποικίες και εγκαθίστανται σε νέες περιοχές.

Οι άποικοι νοσταλγούν την πατρίδα τους.

Τραγουδούν και ακούν ιστορίες για παλιούς ήρωες και τα κατορθώματά τους.

4. Οι αοιδοί

Τραγουδούν ιστορίες για ήρωες και σημαντικά γεγονότα.

Συνοδεύονται από κιθάρα ή φόρμιγγα.

Μαθαίνουν τις ιστορίες προφορικά από παλαιότερους.

Χρησιμοποιούν έτοιμες φράσεις και στίχους για να θυμούνται.

Αυτοσχεδιάζουν κατά την αφήγηση.

Τραγουδούν σε ανάκτορα και γιορτές.

5. Οι ραψωδοί

Διαδέχονται σταδιακά τους αοιδούς προς το τέλος του 8ου αι. π.Χ.

Δεν αυτοσχεδιάζουν.

Απομνημονεύουν και απαγγέλλουν ρυθμικά έτοιμα έπη.

Κρατούν ραβδί.

Ταξιδεύουν από τόπο σε τόπο και συμμετέχουν σε ραψωδικούς αγώνες.

Έτσι τα έπη διαδίδονται σε πολλές ελληνικές περιοχές.

6. Όμηρος

Πιθανότατα έζησε τον 8ο αι. π.Χ. ή στις αρχές του 7ου αι. π.Χ.

Συνδέεται με την Ιωνία της Μικράς Ασίας.

Πιθανότερες πατρίδες → Σμύρνη ή Χίος.

Φαίνεται ότι ταξίδευε και απήγγελλε τα ποιήματά του.

Η παράδοση τον ήθελε τυφλό, αλλά αυτό θεωρείται απίθανο.

Η σύνδεση όλων

Μυκηναϊκή εποχή – Τρωικός πόλεμος

↓

οι ιστορίες των ηρώων περνούν προφορικά από γενιά σε γενιά

↓

Γεωμετρική εποχή – αποικισμός

↓

οι άποικοι νοσταλγούν την πατρίδα και τραγουδούν τις παλιές ιστορίες

↓

αοιδοί: τραγουδούν και αυτοσχεδιάζουν

↓

ραψωδοί: απομνημονεύουν και απαγγέλλουν

↓

Όμηρος – Ιλιάδα και Οδύσσεια