1)
" Και πρώτα απ' όλα τι εννοούμε λέγοντας παιδεία; Την πληροφορία, την τεχνική, το δίπλωμα εξειδίκευσης που εξασφαλίζει γάμο, αυτοκίνητο κι ακίνητο, με πληρωμή την πλήρη υποταγή του εξασφαλισθέντος ή την πνευματική και ψυχική διάπλαση ενός ελεύθερου ανθρώπου, με τεχνική αναθεώρησης κι ονειρικής δομής, με αγωνία απελευθέρωσης και με διαθέσεις μιας ιπτάμενης φυγής προς τ' άστρα; Αυτή τη δεύτερη παιδεία την αποσιωπούν και δεν την δίνουν δωρεάν. Γιατί δεν συντηρεί και δεν υπηρετεί συστήματα. Αντίθετα, τα ελέγχει, τα αναθεωρεί και τ' αποδυναμώνει."
Ο Χατζιδάκις λέει:
Τι σημαίνει πραγματική Παιδεία;
Είναι απλώς να μαθαίνεις πληροφορίες, να αποκτάς τεχνικές και χαρτιά (πτυχία, διπλώματα), ώστε να κάνεις μια “σίγουρη” ζωή;
Ή είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο – το να φτιάξεις έναν ελεύθερο άνθρωπο, που σκέφτεται, αμφισβητεί, ονειρεύεται, δημιουργεί και δεν φοβάται;
Ο Χατζιδάκις βάζει δύο εικόνες απέναντι:
Αυτή που μας μαθαίνει:
πληροφορίες
τεχνικές
επαγγελματικές δεξιότητες
πτυχία
Στόχος αυτής της παιδείας:
να έχεις μια σταθερή, ασφαλή και κανονική ζωή
→ δουλειά
→ λεφτά
→ οικογένεια
→ σπίτι
→ αυτοκίνητο
Όμως υπάρχει ένα τίμημα.
Το τίμημα είναι να υπακούς, να προσαρμόζεσαι, να κάνεις ό,τι “πρέπει”, όχι ό,τι θες.
Ο Χατζιδάκις το λέει “πλήρης υποταγή του εξασφαλισθέντος”, δηλαδή ο άνθρωπος που εξασφάλισε άνεση, χάνει την ελευθερία του.
Είναι αυτή που δεν φτιάχνει μόνο εργαζόμενους, αλλά ανθρώπους.
Τι καλλιεργεί;
✔ σκέψη
✔ φαντασία
✔ κριτική ικανότητα
✔ όνειρα
✔ δημιουργία
✔ πνευματικότητα
Ένας τέτοιος άνθρωπος:
δεν δέχεται ό,τι του λένε χωρίς να σκεφτεί
δεν σταματά να ρωτά “γιατί;”
φτιάχνει νέες ιδέες
τολμά να πάει πιο πέρα
Γι’ αυτό ο Χατζιδάκις χρησιμοποιεί εικόνες:
“τεχνική αναθεώρησης”, “ονειρική δομή”, “ιπτάμενη φυγή προς τ’ άστρα”
Δηλαδή:
→ να μπορώ να αλλάζω τον τρόπο που βλέπω τον κόσμο
→ να χτίζω όνειρα
→ να μην εξαντλώμαι στο καθημερινό
→ να φαντάζομαι το αδύνατο
Για τον Χατζιδάκι, Παιδεία = Ελευθερία + Σκέψη + Ονειρο + Δημιουργία