ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

Προσδιορισμός του όρου

Ο όρος άτομα με αναπηρίες αναφέρεται σε άτομα με έμφυτες ή επίκτητες σωματικές ή νοητικές βλάβες ή ψυχικές διαταραχές, οι οποίες περιορίζουν ή καθιστούν αδύνατη την εκτέλεση δραστηριότητας που θεωρείται φυσιολογική για έναν άνθρωπο και σε αλληλεπίδραση με διάφορα εμπόδια δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή τους στην κοινωνία σε ισότιμη βάση με τους άλλους ανθρώπους.

Η στάση της κοινωνίας απέναντι στα άτομα με αναπηρίες

Παλιότερα, όσον αφορά τη στάση της κοινωνίας απέναντι στα άτομα με αναπηρίες επικρατούσε πολύ έντονα το στοιχείο της προκατάληψης και του ρατσισμού, ενώ η πολιτεία δεν έδινε ιδιαίτερη σημασία στο θέμα της ομαλής κοινωνικής τους ένταξης και επαγγελματικής τους αποκατάστασης, παραμένοντας προσκολλημένη στην πρακτική του ιδρυματισμού.

Σήμερα ωστόσο έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος ως προς το ενδιαφέρον και τη μέριμνα για τα άτομα με αναπηρίες και τη θέση τους στην κοινωνία. Αναγνωρίζεται πια επίσημα η ιδιαιτερότητά τους και το δικαίωμα στη διαφορά, καθώς και το ότι έχουν ίδια δικαιώματα με όλους τους ανθρώπους (ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, στην απασχόληση, στην υγεία, στην πρόνοια, πλήρη συμμετοχή σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής κ.λπ.).

Όμως, παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει, ακόμα και στις μέρες μας τα άτομα  με αναπηρίες αντιμετωπίζονται σε πολλές περιπτώσεις ως υποδεέστερα και υφίστανται εμπόδια αλλά και διακρίσεις σε ποικίλες δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής (ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, στην ψυχαγωγία, στην απασχόληση κ.λπ.), με αποτέλεσμα πολλές φορές να οδηγούνται στην περιθωριοποίηση και στον κοινωνικό αποκλεισμό.

Η περιθωριοποίηση των ατόμων με αναπηρίες οφείλεται κυρίως στα εξής:

• Στα στερεότυπα και στις προκαταλήψεις, που οδηγούν στον στιγματισμό των ατόμων αυτών και σε εις βάρος τους διακρίσεις (π.χ. τα άτομα με αναπηρίες είναι «ανίκανα» ή «ανήμπορα»).
• Στην άγνοια και στην έλλειψη έγκυρης ενημέρωσης για το τι σημαίνει άτομο με αναπηρία, για τις δυνατότητές του κ.λπ.
• Στην αδιαφορία της πολιτείας για την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής και της κρατικής πρόνοιας, καθώς και για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τα άτομα με αναπηρίες που θα διευκόλυνε την πρόσβασή τους σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους (π.χ. υπηρεσίες, καταστήματα, εκπαιδευτικά ιδρύματα, χώρους ψυχαγωγίας κ.ά.), επιτρέποντάς τους έτσι πιο ενεργό συμμετοχή στον κοινωνικό βίο.
• Στο υλιστικό πνεύμα της εποχής και στην «οικονομίστικη» θεώρηση της ζωής, που αξιολογούν τον άνθρωπο με βάση την παραγωγική του δραστηριότητα και την οικονομική του κατάσταση. Καθώς τα άτομα με αναπηρίες δυσκολεύονται να ενταχθούν στο παραγωγικό δυναμικό, η κοινωνία τα απαξιώνει ως ανίκανα και μη παραγωγικά.
• Στο πνεύμα ατομικισμού και ανταγωνισμού, καθώς και στη χαλάρωση των κοινωνικών δεσμών που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη κοινωνία και οδηγούν στην αδιαφορία και στην αναλγησία απέναντι στον συνάνθρωπο, πόσο μάλλον απέναντι στα άτομα με αναπηρίες.
• Στη στάση της οικογένειας, η οποία:
• είτε από οικονομική αδυναμία δεν μπορεί να προσφέρει στο άτομο με αναπηρία όλα όσα είναι απαραίτητα για να αποκτήσει τη μέγιστη δυνατή ανεξαρτησία και να γίνει ενεργό μέλος της κοινωνίας (π.χ. κατάλληλη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τεχνολογία υποστήριξης κ.λπ.)·
• είτε είναι υπερπροστατευτική απέναντι στο άτομο με αναπηρία και δεν του επιτρέπει την αυτενέργεια και την εξέλιξη σε ανεξάρτητο άτομο, αναπτύσσοντάς του μια αίσθηση ανημπόριας·
• είτε κυριεύεται από ντροπή ή ενοχές και απομονώνει το άτομο με αναπηρία από τον κοινωνικό περίγυρο.
• Στο γεγονός ότι τα άτομα με αναπηρίες αντιμετωπίζονται από τους άλλους με αμηχανία ή οίκτο ή, πολύ χειρότερα, με περιφρόνηση, με αποτέλεσμα να κυριεύονται από αισθήματα ντροπής, πικρίας, αυτολύπησης και να καταρρακώνεται η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθησή τους.

Ποια πρέπει να είναι η στάση της πολιτείας απέναντι στα άτομα με αναπηρίες

Τα άτομα με αναπηρίες έχουν κάθε δικαίωμα να ζήσουν με αξιοπρέπεια και να λάβουν τις ευκαιρίες που θα τους επιτρέψουν να αναπτύξουν ολόπλευρα την προσωπικότητά τους και να συμμετάσχουν ενεργά στον κοινωνικό βίο. Γι’ αυτό η πολιτεία οφείλει στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής που ασκεί να δίνει έμφαση στην ομαλή ένταξη των ατόμων αυτών στην κοινωνία και στην προάσπιση των δικαιωμάτων τους.

Συγκεκριμένα πρέπει:

• να κατοχυρώνει θεσμικά τα δικαιώματα τους.
• να φροντίζει για την παροχή ίσων ευκαιριών σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής (εκπαίδευση, εργασία, υγεία κ.λπ.).
• να παρέχει την αναγκαία οικονομική, ιατροφαρμακευτική και ψυχολογική στήριξη στα ίδια τα άτομα και στις οικογένειες τους.
• να μεριμνά για τη μόρφωση και την επαγγελματική τους κατάρτιση. Στο πλαίσιο αυτό σημαντική είναι η λειτουργία ειδικών σχολείων και σχολών επαγγελματικής κατάρτισης. Ακόμα όμως πιο σημαντικό βήμα της αποϊδρυματοποίησης, της ένταξης και της ενσωμάτωσης είναι η δυνατότητα φοίτησης των παιδιών με αναπηρίες σε «κανονικά» σχολεία (π.χ. στην Ισπανία το 85% των παιδιών με σύνδρομο Down φοιτά σε κανονικά σχολεία).

• να μεριμνά για την επαγγελματική τους αποκατάσταση, καθώς αυτή είναι σημαντική για την ανεξαρτησία τους αλλά και για την εκδίπλωση των ικανοτήτων και της δημιουργικότητάς τους. Στο πλαίσιο αυτό είναι χρήσιμη η οργάνωση ειδικών προγραμμάτων απασχόλησης, καθώς και η παροχή κινήτρων στους εργοδότες.
• να δημιουργήσει με τις κατάλληλες υποδομές ένα περιβάλλον φιλικό για τα άτομα με αναπηρίες, που θα διευκολύνει τις μετακινήσεις τους και θα καθιστά δυνατή την πρόσβαση στους διάφορους χώρους, επιτρέποντάς τους έτσι την πλήρη συμμετοχή στον κοινωνικό βίο.
• να οργανώσει εκστρατεία ενημέρωσης της κοινωνίας (σημαντική εδώ είναι η συμβολή των ΜΜΕ) σχετικά με τα άτομα με αναπηρίες (τι σημαίνει να είναι κάποιος άτομο με αναπηρία, ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες του κ.λπ), που θα βοηθήσει σημαντικά στην κατάρριψη των στερεοτύπων και των προκαταλήψεων που στοιχειώνουν τη ζωή αυτών των ατόμων. Όπως έχει χαρακτηριστικά επισημανθεί, συχνά «η αναπηρία δημιουργείται από την ίδια την κοινωνία» (από τη στάση των μελών της, από την ύπαρξη ενός αφιλόξενου, ελάχιστα προσβάσιμου περιβάλλοντος).

Η εφαρμογή των παραπάνω μέτρων θα συμβάλει ώστε:

• να αλλάξει η στάση της κοινωνίας απέναντι στα άτομα με αναπηρίες, προκειμένου να μην αντιμετωπίζονται με οίκτο, προκατάληψη ή περιφρόνηση ως αδύναμα/κατώτερα μέλη του κοινωνικού συνόλου αλλά ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας, ως ξεχωριστές προσωπικότητες με τις δικές τους δυνατότητες και χαρίσματα.
• τα άτομα με αναπηρίες να αναπτύσσουν τις ικανότητές τους και να προσφέρουν έργο, να απαλλάσσονται από συμπλέγματα κατωτερότητας και μειονεξίας και να αποκτούν αυτοπεποίθηση, αισιοδοξία, θέληση για ζωή και δημιουργία, να γίνουν αυτοδύναμα και ανεξάρτητα μέλη της κοινωνίας.

 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

 ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ-ΟΡΙΣΜΟΙ

ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: θεωρούνται όλα τα άτομα που δεν είναι ικανά να ανταποκριθούν μόνα τους, ανεξάρτητα και με αυτάρκεια σε όλες τις φυσιολογικές ή κοινωνικές τους ανάγκες, επειδή έχουν κάποια εκ γενετής ή επίκτητη ανυπέρβλητη δυσχέρεια, που έχει άμεση σχέση με τη σωματική ή τη διανοητική τους ικανότη­τα.

Στα άτομα αυτά περιλαμβάνονται: όσοι έχουν μακροχρόνια σωματικά, διανοητικά, πνευματικά ή αισθητήρια εμπόδια, πάσχουν για παράδειγμα από τύφλωση, διαβήτη, από προβλήματα ακοής, από άσθμα, από σύνδρομο ντάουν, από αυτισμό καθώς και τα άτομα που έχουν κάποιο επίπεδο νοητικής καθυστέρησης, οι κωφά­λαλοι κ.λπ.

ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

Κοινωνικός ρατσισμός: οι περισσότεροι δίνουν έμφαση στις διαφορές και αξιολογούν όποιον είναι διαφορετικός ως κατώτερο. Τα άτομα με αναπηρία περιθωριοποιούνται από την πλειοψηφία των μη αναπήρων οι οποίοι τους θεωρούν εξαρτημένα άτομα και ανίκανα για κάθε ενέργεια. Εφόσον δεν ανταποκρίνονται στις κοινωνικές απαι­τήσεις είναι άχρηστοι αποτελούν βάρος.

Κοινωνικός αποκλεισμός: οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία με οίκτο, απόρριψη και δεν προσπαθούν να συνάψουν σχέσεις μαζί τους. Τα απομο­νώνουν δημιουργώντας τους αισθήματα μελαγχολίας και μοναξιάς. Σε δημόσιους χώρους άτομα με αναπηρίες υφίστανται περίεργα βλέμματα, αδιάκριτες ερωτήσεις και αμηχανία.

Οικογενειακό περιβάλλον: γονείς και αδέλφια αρχικά βιώνουν ένα οδυνηρό ξάφνιασμα και αναγκάζονται να αποδεχτούν τη διάγνωση, στη συνέχεια νιώθουν άρνηση, πα­νικό, φόβο και ενοχή, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου επιρρίπτουν ευθύνες ο ένας στον άλλο. Θεωρούν ότι η κοινωνία νιώθει οίκτο και για αυτούς, τους απορρίπτει και τους περιθωριοποιεί εξίσου.

Σχολικό περιβάλλον: οι εκπαιδευτικοί έχουν αποσπασματικές γνώσεις, ελλιπή εμπειρία διαχείρισης ατόμων με ειδικές ανάγκες με αποτέλεσμα να αποποιούνται τις ευθύνες τους, να μεταθέτουν το πρόβλημα στους ειδικούς παιδαγωγούς, οι οποίοι είναι λίγοι και δυσεύρετοι.

Παράλληλα, υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες, όπως υπερβολικά μεγάλος αριθμός μαθητών σε κάθε τάξη, δυσχέρειες προσαρμογής ύλης, χρόνου και επιδιωκόμενων στόχων, έλλειψη προσβασιμότητας και υποδομών, ανικανότητα προσαρμογής του μαθήματος στις ανάγκες των μαθητών.

Οι μαθητές με αναπηρίες υφίστανται κοινωνική περιθωριοποίηση, σχολικό εκφοβισμό και υποτίμηση από τους συμμαθητές τους.

Εργασιακό περιβάλλον: το 75% των αναπήρων δεν εργάζεται. Παρόλο που οι ανάπηροι επιθυμούν να εργαστούν, οι πιθανότητες για εύρεση εργασίας μειώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα της αναπηρίας. Όσοι καταφέρνουν τελικά να εργαστούν παραγωγικά αντιμετωπίζονται με υποτίμηση, ρατσισμό και αποκλείονται κοινωνικά. Πολλές φορές καταπατώνται τα εργασιακά τους δικαιώματα, χωρίς να μπορούν να τα διεκδικήσουν, υφίστανται αδικίες, αμείβονται λιγότερο, με πρόσχημα τη μειωμένη παραγωγικότητα και τη χαμηλή ποιότητα της εργασίας τους.

ΜΜΕ: παρουσιάζουν τα άτομα με αναπηρίες ως θύματα, πάσχοντα, αδύναμα μέλη της κοινωνίας που χρήζουν τη συμπαράσταση, τον οίκτο και τη βοήθειά μας. Διαιωνί-ζουν προκαταλήψεις, στερεοτυπικές αντιλήψεις και η παρουσίαση των ατόμων με αναπηρία γίνεται συνήθως σε συνδυασμό με φιλανθρωπικές οργανώσεις, εράνους, συγκέντρωση χρημάτων για τη στήριξή τους.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ

• Τα άτομα με αναπηρίες αποτελούν την κοινωνική ομάδα με τον υψηλότερο δείκτη ανεργίας (84%) και δυσκολίας στην επαγγελματική αποκατάσταση.
• Απόρριψη από τους εργοδότες κατά τη διάρκεια επιλογής προσωπικού.
• Έχουν οικονομικές δυσχέρειες και πολλοί ζουν στα όρια της φτώχειας, έχουν πολύ χαμηλό εισόδημα, το οποίο δεν ενισχύεται σημαντικά από τα επιδόματα του κράτους.
• Κοινωνική περιθωριοποίηση και υποτίμηση από τον κοινωνικό περίγυρο.
• Διακρίσεις και παραγκωνισμός τους στον χώρο της εκπαίδευσης, της απόκτησης προσόντων που θα οδηγήσουν στην αξιοποίησή τους στην εργασία.
• Απουσία εξειδίκευσης και απόκτησης ειδικών γνώσεων σε συγκεκριμένες ειδικότητες.
• Δυσκολίες πρόσβασης στα μέσα μαζικής μεταφοράς, εμπόδια στην αυτόνομη μετακίνηση.
• Ελλιπής τεχνολογικός εξοπλισμός, που θα μπορούσε να διευκολύνει την καθημερινότητά τους, να προωθήσει την επαγγελματική τους εξειδίκευση ή και αποκατάσταση.
• Ελλιπής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και προσβασιμότητα σε χώρους υγείας.
• Επικοινωνίας, πληροφόρησης, ενημέρωσης.
• Μετακίνησης, πρόσβασης σε δημόσιους χώρους.
• Καταπάτηση των δικαιωμάτων τους.
• Ψυχαγωγίας, άθλησης, συμμετοχή σε δραστηριότητες πολιτισμού.
• Δημιουργίας οικογένειας, ανάπτυξη φιλίας, αλληλεγγύης, ισοτιμίας
• ΔΕΟΥΣΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

• Αποδοχή της διαφορετικότητάς τους, αγάπη, αλληλεγγύη, συμπαράσταση.
• Σεβασμός στην προσωπικότητα και τα δικαιώματά τους.
• Εξυπηρέτηση, ίση μεταχείριση.
• Κοινωνική αναγνώριση της αξίας τους, ανάπτυξη φιλίας, συναδελφικότητας.
• Οικονομική, ψυχική και συναισθηματική αρωγή.
• Νομική και θεσμική κατοχύρωσή τους, δίωξη όσων καταπατούν τα δικαιώματά τους.
• Στηλίτευση του κοινωνικού ρατσισμού και των διακρίσεων, εξάλειψη των προκαταλήψεων εις βάρος τους.

Λόγοι που επιβάλλουν την ένταξή τους

• Μια υπεύθυνη, δημοκρατική και ανθρωπιστική κοινωνία οφείλει να έχει ως πρωταρχικό μέλημά της τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των αδύναμων ατόμων και την ισότιμη αντιμετώπισή τους.
• Κάθε κοινωνία που διέπεται από τις αρχές του ανθρωπισμού και τις αξίες της κατανόησης και τη αλληλεγγύης οφείλει να μην περιθωριοποιεί κανένα άτομο και καμία ομάδα λόγω κάποιας ιδιαιτερότητας ή υστέρησης. Άλλωστε κάθε άτομο έχει τα δικά του χαρίσματα και δυνατότητες και δεν θα πρέπει να μένουν αναξιοποίητες.
• Τονώνει την αυτοπεποίθηση και ενισχύει την αυτοεκτίμησή τους και τα απαλλάσσει από τα αρνητικά συναισθήματα και την περιθωριοποίηση.

ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ / ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΔΙΑΒΙΩΣΗ

• Βελτίωση προσβασιμότητας ιδιόκτητων κρατικών κτηρίων δημόσιων υπηρεσιών που εξυπηρετούν κοινό καθώς και του οδικού δικτύου, των μέσων μαζικής μεταφοράς (ράμπες, ασανσέρ, πλατφόρμες, αποχωρητήρια, πάγκοι εξυπηρέτησης, οδηγός όδευσης τυφλών, σήμανση, ηχητική σήμανση)
• Απάλειψη της ρατσιστικής κοινωνικής αντίληψης και των κοινωνικών προκαταλήψεων για τα άτομα με ειδικές ανάγκες.
• Παροχή ίσων ευκαιριών στη μόρφωση και διασφάλιση ίδιων κοινωνικών δικαιωμάτων στη ζωή και στην πρόνοια.
• Συνειδητοποίηση της σωματικής μειονεξίας και καλλιέργεια θετικών συναισθημάτων για τον εαυτό τους. Αποδοχή της ιδιαιτερότητάς τους, συμφιλίωση με το πρόβλημά τους σαν να είναι κάτι φυσιολογικό και καταβολή προσπαθειών για ενεργό δράση και συμμετοχή σε όλους τους τομείς.
• Εκσυγχρονισμός νομοθετικού πλαισίου: Αναθεώρηση όλων των νομοθεσιών που ρυθμίζουν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες και εντοπισμός αναγκαίων βελτιώσεων για την περαιτέρω υλοποίηση των υποχρεώσεων του κράτους.
• Εκδόσεις που προάγουν την ενημέρωση και βελτίωση της γνώσης και του σεβασμού προς την αναπηρία. Ευαισθητοποίηση του κοινού, προβληματισμός εργοδοτών και επιχειρήσεων.

ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Εκπαίδευση για επαγγελματική αποκατάσταση:

• Συμμετοχή σε ελεύθερα/δημοκρατικά Δημόσια Σχολεία για όλα τα παιδιά ανεξάρτητα από την όποια φυσική ή ψυχολογική ιδιαιτερότητα, με πραγματική συνεκπαίδευση, ανάπτυξη σχέσεων αγάπης, φιλίας, συνεργασίας, σεβασμό στη διαφορετικότητα και τις ιδιαιτερότητες του καθενός.
• Νομική αναγνώριση και κατοχύρωση της εναλλακτικής εκπαίδευσης (σε δημόσιο, ιδιωτικό ή και αυτοδιαχειριζόμενο πλαίσιο) ακόμη και στο επίπεδο της Ανώτατης Εκπαίδευσης.
• Δικαίωμα των παιδιών να φοιτούν σε Ελεύθερα/Δημοκρατικά Σχολεία, που συνδυάζουν πετυχημένα και προσαρμοσμένα στις εκπαιδευτικές ανάγκες του κάθε παιδιού τα σημαντικότερα παιδαγωγικά στοιχεία από τα παραπάνω, σε εναρμόνιση και προσαρμογή με τις τοπικές κοινωνίες που τα χρειάζονται.
• Σχολεία Βιωματικής Μάθησης, ανοιχτά στην κοινωνία, όπου μετά τον δάσκαλο και σε συνδυασμό μαζί του να μπορούν να προσφέρουν τη βοήθειά τους οι γονείς.
• Συμμετοχή στην εκπαίδευση ισότιμα, όταν δεν υπάρχουν οι εναλλακτικές δομές, να υπάρχει η δυνατότητα της κατ' οίκον εκπαίδευσης.
• Εξειδικευμένη εκπαίδευση, χρήση νέων τεχνολογιών με στόχο την επαγγελματική αποκατάσταση.
• Έρευνα για την προσβασιμότητα των κτηρίων που στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες και εντοπισμός κτηρίων που χρειάζονται μετατροπές προσβασιμότητας. Δημοσίευση και γνωστοποίηση των προσβάσιμων δημόσιων υπηρεσιών όπου εργάζονται ή μπορεί να βρουν εργασία άτομα με κινητικές δυσχέρειες.
• Δράσεις για τη δικτύωση και συνεργασία σε τοπικό, περιφερειακό και κεντρικό επίπεδο, μεταξύ φορέων και δομών επιχειρηματικότητας, την πληροφόρηση, στήριξη και παρακολούθηση της επιχειρηματικότητας των ΑΜΕΑ και την παροχή ολοκληρωμένης υποστήριξης για τη δημιουργία επιχειρήσεων: επιδότηση, χαμηλότοκα η άτοκα δάνεια για ορισμένο διάστημα το οποίο θα έχει συμφωνηθεί μεταξύ δανειολήπτη και τράπεζας, παροχή συμβούλου επιχειρηματικότητας απαλλαγή φορολογίας στα κέρδη έτσι ώστε αν κάποιος το επιθυμεί και του το επιτρέπει το είδος και το ποσοστό της αναπηρίας που αντιμετωπίζει να μπορεί να προβεί σε μια τέτοια κίνηση.
• Να δοθούν ισχυρά κίνητρα στους εργοδότες για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρία στις εταιρίες τους όπως φορολογικές ελαφρύνσεις και επιδότηση για την πρόσληψη τους
• Επιβολή κυρώσεων στον εργοδότη σε περίπτωση απόλυσης χωρίς σοβαρή αιτιολογία από πλευράς εργοδότη ή εργαζόμενου ή τη μη καταβολή δεδουλευμένων από πλευράς εργοδοσίας ή τη μη απόδοση αποζημίωσης της από τον νόμο θεσμοθετημένης και άλλων επιδομάτων που ο κάθε εργαζόμενος δικαιούται να λαμβάνει κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου.