ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Α.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, ανά τους αιώνες διατυπώθηκαν απαισιόδοξες όσο και αισιόδοξες απόψεις για την επιρροή της τεχνολογίας στους ανθρώπους. Οι απαισιόδοξοι φοβούνται την αχρήστευση της παραδοσιακής επικοινωνίας και τον περιορισμό της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης , ενώ οι αισιόδοξοι εκτιμούν ότι η παραδοσιακή επικοινωνία συμπληρώνεται και διευρύνεται με τις νέες τεχνολογίες. Οι υποστηρικτές μάλιστα του διαδικτύου θεωρούν ότι αυτό καταργεί γεωγραφικά σύνορα και διακρίσεις, διευρύνει το χώρο της επικοινωνίας χαλαρώνοντας ταυτόχρονα τους δεσμούς και βγάζοντας τους ανθρώπους από τον μικρόκοσμο τους, τους παρέχει μια ευρύτερη θέαση του κόσμου.
Β1. Κείμενο I
α) Λ (Τα γράμματα λειτουργούσαν ως επιλεκτικός καθρέφτης του εαυτού)
β) Σ (Κι όμως, αυτή η μη απαντοχή στην αναμονή,....την επαφή με τον άλλο)
Κείμενο II
γ) Λ(αισιόδοξοι, απαισιόδοξοι)
δ) Λ(όχι σύμφωνα με τους συγγραφείς/ σύμφωνα με τους υπέρμαχους του διαδικτύου)
ε) Σ(Ωστόσο...να συνδεόμαστε με άλλους ανθρώπους...)
Β2.α) Οι συγγραφείς αξιοποιούν δύο είδη τεκμηρίων: πληθώρα παραδειγμάτων και διαχρονικές κοινά αποδεκτές απόψεις/αλήθειες).
Στην πρώτη παράγραφο χρησιμοποιεί παραδείγματα που αναφέρονται στους τρόπους επικοινωνίας που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος στο παρελθόν (τηλέφωνο, τηλεβόας, σήματα καπνού, βιβλία) αλλά και σε αυτούς που χρησιμοποιεί σήμερα (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, μέσα κοινωνικής δικτύωσης κ.α). Με την παράθεση πληθώρας παραδειγμάτων οι συγγραφείς επιδιώκουν να προσδώσουν στο λόγο τους μεγαλύτερη αμεσότητα και παραστατικότητα, ενώ την ίδια στιγμή καταφέρνουν να καταστήσουν τα λεγόμενά τους πιο σαφή και εύληπτα, αφού επικαλούνται παραδείγματα ευρέως γνωστά και οικεία για τον αναγνώστη. Ταυτόχρονα με την αξιοποίηση των παραδειγμάτων ενισχύει την αποδεικτική ισχύ των λεγομένων του.
Στη δεύτερη παράγραφο οι συγγραφείς χρησιμοποιούν κοινά αποδεκτές κρίσεις, που εκφράστηκαν τους τελευταίους αιώνες για την επίδραση της τεχνολογίας στους ανθρώπους. Ειδικότερα επισημαίνει ότι οι προβληματισμοί που διατυπώθηκαν για την τεχνολογία ήταν αισιόδοξοι αλλά και απαισιόδοξοι. Η αναφορά του στις διαχρονικές αυτές απόψεις προσδίδει στα λεγόμενά του εγκυρότητα, και φανερώνει την ευρυμάθειά του, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία του.
Β2.β) Τόσο στην πρώτη όσο και στην τελευταία παράγραφο οι συγγραφείς αξιοποιούν αρχικά το γ' πρόσωπο (ενικό και πληθυντικό) (<<χτίζονται, άλλαξε, κάνουν>> και στη συνέχεια μεταβαίνουν στο α' πληθυντικό(<<καταπιανόμαστε, στέλνουμε, ψάχνουμε,συνδεόμαστε, λέγαμε>>). Το α' πληθυντικό πρόσωπο κυριαρχεί έναντι του γ' προσώπου.
Η χρήση του γ' προσώπου προσδίδει στο κείμενο αντικειμενικότητα, επισημότητα, αμεροληψία και ουδετερότητα, αφού οι επισημάνσεις του συγγραφέα είναι αναμφισβήτητες και γενικά αποδεκτές. Ως εκ τούτου ο συγγραφέας εμφανίζεται αποστασιοποιημένος και αντικειμενικός παρατηρητής της πραγματικότητας.
Με το α' πληθυντικό πρόσωπο δημιουργείται μια αίσθηση οικειότητας ανάμεσα στον πομπό και το δέκτη, εφόσον ο πομπός εντάσσει τον εαυτό του σε ένα ευρύτερο σύνολο ατόμων, γίνεται ένα με τους αναγνώστες τους, μιλάει με αυτούς και για αυτούς. Η χρήση του αποπνέει επίσης συλλογικότητα, καταργεί την απόσταση που τον χωρίζει με τον αναγνώστη και πετυχαίνει να τον ευαισθητοποιήσει κατά τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο.
Β3.
Για μια μεγάλη ιστορική περίοδο η έντυπη αλληλογραφία υπήρξε υποκατάστατο της φυσικής συνάντησης, εφόσον πρόκειται για επικοινωνία, χωρίς παρόντα συνομιλητή. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στον αποστολέα και τον παραλήπτη, από τη μια πλευρά στερεί την αμεσότητα και την αυθεντικότητα της φυσικής επαφής. Απουσιάζει ο αυθορμητισμός, η διακύμανση της φωνής, η παρατήρηση των αντιδράσεων του προσώπου και της στάσης του σώματος. Από την άλλη όμως επιτρέπει την επιλεκτική παρουσίαση του εαυτού μας και την προβολή μιας επιμελημένης εικόνας, δημιουργώντας ένα χώρο περιφρουρημένο, όπου ο καθένας έχει τη δυνατότητα να ελέγξει τις σκέψεις και τα συναισθήματα που θα αποκαλύψει.
Αυτή η έντυπη αλληλογραφία αχρηστεύεται στις μέρες μας από την εισβολή των ηλεκτρονικών μέσων που καταργούν τα γεωγραφικά και χρονικά σύνορα και ικανοποιούν την ανυπομονησία του σύγχρονου ανθρώπου για ακαριαία επικοινωνία, σε βάρος όμως της ουσιαστικής επαφής. Επιπλέον δίνει τη δυνατότητα ευρύτερης αλλά ταυτόχρονα και χαλαρότερης επικοινωνίας με ανθρώπους από όλο τον κόσμο.
Γ.
Το ποιητικό υποκείμενο βιώνει μια κατάσταση ταραχής και συναισθηματικής σύγχυσης , καθώς περιδιαβαίνει τους δαιδαλώδεις δρόμους της ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Η συναισθηματική απόγνωση αισθητοποιείται με δύο χαρακτηριστικές εικόνες (<<Πληκτρολογώ μηνύματα....ακυρώνει>>) και (<<Ραγισμένη η φωνή μου....μόνη>>). Η ανάγκη του να <<συναντηθεί>> με το άλλο πρόσωπο μένει αναπάντητη, καθώς παρεμποδίζεται και τελικά ακυρώνεται από τεχνικά προβλήματα και νιώθει τη φωνή του να ταξιδεύει σε άγνωστες διαδρομές μέσα από τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα σπασμένη και αλλοιωμένη, αναζητώντας απεγνωσμένα τον παραλήπτη, χωρίς τελικά να τον συναντά. Η αίσθηση της μοναξιάς κατακλύζει το ποιητικό υποκείμενο και αποτυπώνεται στη μεταφορική έκφραση <<η φωνή μου....μακριά από εμένα>>.
Η ποιήτρια θεωρεί ότι οι νέες τεχνολογίες στερούν από τους ανθρώπους τη χαρά της επικοινωνίας και δυσχεραίνουν τη δυνατότητα να συνδεόμαστε με τους άλλους. Η ηλεκτρονική επικοινωνία μπορεί να είναι μη επικοινωνία, όταν μένει ανανταπόδοτη και έρχεται συχνά να επιτείνει την έλλειψη της εγγύτητας και το σπαραγμό της απουσίας.
Δ. Τύπος:Άρθρο
Τίτλος- Αφόρμηση
Τίτλος: Ηλεκτρονική επικοινωνία: Συνάντηση ή απουσία;
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
α) Αφόρμηση: Έρευνα ή δημοσκόπηση που καταδεικνύει την ραγδαία αύξηση της ηλεκτρονικής επικοινωνίας των ανθρώπων.
β) Αναφορά στα ζητούμενα του θέματος:
ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ
1ο Ζητούμενο: Μέσα επικοινωνίας
Καταργούν γεωγραφικά και χρονικά σύνορα δίνουν τη δυνατότητα διεύρυνσης της επικοινωνίας σε μεγαλύτερο αριθμό ατόμων, ικανοποιούν την ανυπομονησία του ανθρώπου για άμεση επαφή.
2ο Ζητούμενο: Παράγοντες που δυσχεραίνουν την ουσιαστική επικοινωνία
Ουσιαστική επικοινωνία είναι εκείνη που επιτρέπει στο άτομο να ανταλλάξει με ειλικρίνεια σκέψεις και συναισθήματα, να αφιερώσει χρόνο στον άλλο, να παρατηρήσει τις αντιδράσεις, το βλέμμα του, να έχει μαζί του ακουστική και απτική επαφή, να συνδεθεί μαζί του βαθιά και να μοιραστεί κοινές εμπειρίες. Μια τέτοια επαφή δεν ικανοποιείται επαρκώς από τα ηλεκτρονικά μέσα όσες δυνατότητες και αν του παρέχουν γιατί υπεισέρχονται παράγοντες όπως:
διάχυση επικοινωνίας με πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους χωρίς ουσιαστική σύνδεση με αυτούς
Γενικότερα βέβαια η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων στο σύγχρονο κόσμο περιορίζεται ή παρεμποδίζεται και από παράγοντες που δεν συνδέονται με τα ηλεκτρονικά μέσα, όπως:
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Διαπίστωση ότι η τάση του ανθρώπου να επικοινωνεί είναι αρχέγονη και κάθε μέσο που τη διευκολύνει είναι ευπρόσδεκτο αρκεί να γίνεται με τρόπο ουσιαστικό και αληθινό και σε καμία περίπτωση να μην υποκαθιστά τη δια ζώσης επαφή που επιτρέπει στους ανθρώπους τη βίωση γνήσιων εμπειριών.