A′ ΛΥΚΕΙΟΥ-ΙΣΤΟΡΙΑ Τράπεζα θεμάτων 2024 iep.edu.gr

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

267 εγγραφές

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι σπουδαιότερες μεγαλουπόλεις και πνευματικά κέντρα της ελληνιστικής περιόδου ήταν:

α. η Αθήνα, η Αντιόχεια και η Πέργαμος

β. η Αλεξάνδρεια, η Θήβα και η Αντιόχεια

γ. η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και η Πέργαμος

δ. η Αθήνα, η Θήβα και η Αντιόχεια

2. Η ίδρυση της Ρώμης τοποθετείται το:

α. 431 π.Χ.

β. 404 π.Χ.

γ. 753 π.Χ.

δ. 753 μ.Χ.

3. Κύριο έργο των δημάρχων στη Ρώμη ήταν η:

α. προστασία των πατρικίων από τους πληβείους

β. κατάταξη των πολιτών ανάλογα με τα περιουσιακά τους στοιχεία

γ. επίβλεψη των ηθών

δ. προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων

4. Ο Κάτων ο Τιμητής απέδιδε την αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών:

α. στις διαρκείς πολεμικές αναμετρήσεις

β. στη διείσδυση των ελληνικών ηθών και στην υιοθέτηση του πολιτισμού των Ελλήνων

γ. στην επικράτηση της αριστοκρατίας, που απεχθανόταν τις χειρωνακτικές εργασίες

δ. στις διαρκείς αντιπαλότητες ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις της ρωμαϊκής κοινωνίας

5. Οι πραιτωριανοί:

α. σταδιακά απέκτησαν μεγάλη δύναμη κι έγιναν επικίνδυνοι για το κράτος

β. ήταν οι φρουροί των συνόρων της αυτοκρατορίας

γ. δεν απέκτησαν μεγάλη δύναμη

δ. ήταν φρουροί των υπάτων

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βασιλεύς (μυκηναϊκός πολιτισμός) (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23671

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄, ο επονομαζόμενος και Ακενατών, έμεινε γνωστός για την κατασκευή των πυραμίδων.

2. Δείγματα της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής είναι μόνο οι οχυρωμένες ακροπόλεις με τα ανάκτορα.

3. Οι βασιλείς του ελληνιστικού κόσμου ήταν κάτοχοι όλης της γης και του μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής.

4. Είναι πολύ πιθανό η δημιουργία της Ρώμης να οφείλεται στους Ετρούσκους.

5. Ο Γάιος Γράκχος μείωσε τα χρόνια της στράτευσης και αύξησε τον στρατιωτικό μισθό.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο και καταλήγοντας στο πιο πρόσφατο:

α. ίδρυση Αλεξάνδρειας

β. εποχή του Αυγούστου

γ. μάχη του Μαραθώνα

δ. συνέδριο της Κορίνθου με τη συμμετοχή του Φιλίππου Β΄

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23710

1.α.

(I) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο και καταλήγοντας στο πιο πρόσφατο:

α. Αρχιδάμειος ή Δεκαετής πόλεμος

β. εγκαθίδρυση της ρωμαϊκής δημοκρατίας (Res Publica)

γ. πανελλήνιο συνέδριο της Κορίνθου (αμυντική συμμαχία κατά των Περσών)

δ. τριακοντούτεις σπονδαί

ε. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

(μονάδες 5)

(II) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο άνακτας της μυκηναϊκής εποχής ήταν:

α. διοικητής περιφέρειας

β. κύριος του ανακτόρου

γ. ευγενής σε ρόλο ακόλουθου

δ. αρχιτεχνίτης των μυκηναϊκών ανακτόρων

2. Οικονομικά εξαρτώμενοι από «οίκους» μιας ευρύτερης περιοχής της ομηρικής εποχής ήταν:

α. οι άριστοι

β. το πλήθος

γ. οι δημιουργοί

δ. οι δούλοι

3. Οι βασικές προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν:

α. η ελευθερία, η αυτονομία και η ισονομία

β. η ισηγορία, η ισονομία και η ελευθερία

γ. η ελευθερία, η αυτονομία και η αυτάρκεια

δ. η ελευθερία, η αυτονομία και το δημοκρατικό πολίτευμα

4. Ο Περικλής θέλησε να επεκτείνει την εμπορική επιρροή των Αθηναίων και προς τη(ν):

α. Πελοπόννησο

β. Κύπρο

γ. Δύση

δ. Αίγυπτο

5. Ο «δικτάτορας» κατά την περίοδο της δημοκρατίας (Res publica) στη Ρώμη εκλεγόταν από:

α. τον δήμαρχο

β. τους υπάτους

γ. τους τιμητές

δ. τους πατρικίους

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βουλή των γερόντων (ομηρική εποχή, 1100-750 π.Χ.) (μονάδες 8), Μουσείο της Αλεξάνδρειας (μονάδες 7).

Μονάδες 15

23711

1.α.

(I) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η οργάνωση του κράτους της Αιγύπτου είχε χαρακτήρα:

α. δημοκρατικό

β. κοινωνικό

γ. στρατιωτικό

δ. θεοκρατικό

2. Kατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό στη Ρόδο εγκαταστάθηκαν:

α. Ίωνες

β. Αιολείς

γ. Αιολείς και Ίωνες

δ. Δωριείς

3. Ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν στην αντιπαράθεση της Αθηναϊκής και της Πελοποννησιακής συμμαχίας κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο ήταν:

α. η επεκτατική πολιτική του Φιλίππου Β΄

β. η ανάμειξη των Περσών στις εσωτερικές υποθέσεις των Ελλήνων

γ. οι ηγεμονικές τάσεις της Αθήνας

δ. η ηγετική φυσιογνωμία του Περικλή

4. Στην ελληνιστική εποχή διοικητικά, οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα του ελληνισμού αποτέλεσαν οι πόλεις:

α. της Ανατολής

β. της Μακεδονίας

γ. της Πελοποννήσου

δ. των νησιών του Αιγαίου

5. Η μορφή του πολιτεύματος στα χρόνια του Οκταβιανού Αύγουστου ονομάστηκε:

α. δημοκρατία (Res publica)

β. Ηγεμονία (Principatus)

γ. απόλυτη μοναρχία

δ. βασιλεία

(μονάδες 5)

(II) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Αρχηγός-επικεφαλής του κράτους της Αιγύπτου ήταν ο φαραώ.

2. Οι ελεύθεροι πολίτες στην αρχαία Ελλάδα αντιμετώπιζαν με περιφρόνηση τη χειρωνακτική εργασία.

3. Οι σύμμαχοι των Αθηναίων στο πλαίσιο της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας κατέβαλλαν φόρο μόνο σε πλοία.

4. Ο Κίμων ήταν εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης.

5. Οι τιμητές, ανάμεσα στα άλλα καθήκοντά τους, είχαν και την κατάρτιση του προϋπολογισμού του ρωμαϊκού κράτους.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: λααγέτας (μονάδες 8), φρατρική εκκλησία (περίοδος δημοκρατίας-Res publica) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

23712

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο και καταλήγοντας στο πιο πρόσφατο:

α. Σικελική εκστρατεία

β. η εκλογή του Γάιου Γράκχου στο αξίωμα του δημάρχου

γ. διάταγμα Καρακάλλα

δ. μάχη στα Λεύκτρα - άνοδος της Θηβαϊκής ηγεμονίας

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τοv αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Οι θολωτοί τάφοι αποτελούν το μοναδικό επίτευγμα της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής.

2. Μετά την πτώση των τυραννικών καθεστώτων, περίπου στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., στις περισσότερες ελληνικές πόλεις-κράτη επιβλήθηκαν εκ νέου ολιγαρχικά καθεστώτα.

3. Τα θεωρικά ήταν ένα μέτρο του Κίμωνα που παρείχε τη δυνατότητα της δωρεάν εισόδου στο θέατρο.

4. Οι ηγεμονικές τάσεις της Σπάρτης οδήγησαν στην έκρηξη του Πελοποννησιακού πολέμου.

5. Ο Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος επισφραγίστηκε από μια μειωτική για τους Έλληνες ειρήνη.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: εστίαση (μονάδες 5), δικτάτορας (μονάδες 5), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 5).

Μονάδες 15

23713

1.α.

1. Ο ιστορικός Ηρόδοτος αποκαλεί την Αίγυπτο δώρο του Νείλου.

2. Η ανάγνωση της γραμμικής Β’ επικύρωσε την ελληνικότητα του μυκηναϊκού πολιτισμού.

3. Ο Φίλιππος Β’ αντιμετώπισε νικηφόρα τις συνασπισμένες δυνάμεις των Αθηναίων και Σπαρτιατών στη Χαιρώνεια (338 π.Χ.).

4. Ο ελληνιστικός κόσμος, Έλληνες και αλλοεθνείς, δε λειτούργησε μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

5. Η ρωμαϊκή κοινωνία την περίοδο της δημοκρατίας (Res publica) οργανώθηκε πολιτικά με τις ακόλουθες εξουσίες: τους άρχοντες, τη σύγκλητο και τις εκκλησίες.

(μονάδες 5)

α. εκλογή Τιβέριου Γράκχου στο αξίωμα του δημάρχου

β. Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη

γ. Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

δ. μάχη στις Πλαταιές

ε. ίδρυση Αντιόχειας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: εκκλησία του δήμου (ομηρική εποχή) (μονάδες 7), Ηγεμονία (Principatus) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23714

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι σπουδαιότερες μεγαλουπόλεις και πνευματικά κέντρα της ελληνιστικής περιόδου ήταν:

α. η Αθήνα, η Αντιόχεια και η Πέργαμος

β. η Αλεξάνδρεια, η Θήβα και η Αντιόχεια

γ. η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και η Πέργαμος

δ. η Αθήνα, η Θήβα και η Αντιόχεια

2. Η ίδρυση της Ρώμης τοποθετείται το:

α. 431 π.Χ.

β. 404 π.Χ.

γ. 753 π.Χ.

δ. 753 μ.Χ.

3. Κύριο έργο των δημάρχων στη Ρώμη ήταν η:

α. προστασία των πατρικίων από τους πληβείους

β. κατάταξη των πολιτών ανάλογα με τα περιουσιακά τους στοιχεία

γ. επίβλεψη των ηθών

δ. προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων

4. Ο Κάτων ο Τιμητής απέδιδε την αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών:

α. στις διαρκείς πολεμικές αναμετρήσεις

β. στη διείσδυση των ελληνικών ηθών και στην υιοθέτηση του πολιτισμού των Ελλήνων

γ. στην επικράτηση της αριστοκρατίας, που απεχθανόταν τις χειρωνακτικές εργασίες

δ. στις διαρκείς αντιπαλότητες ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις της ρωμαϊκής κοινωνίας

5. Οι πραιτωριανοί:

α. σταδιακά απέκτησαν μεγάλη δύναμη κι έγιναν επικίνδυνοι για το κράτος

β. ήταν οι φρουροί των συνόρων της αυτοκρατορίας

γ. δεν απέκτησαν μεγάλη δύναμη

δ. ήταν φρουροί των υπάτων

Μονάδες 10

Μονάδες 15

23715

1.α.

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄, ο επονομαζόμενος και Ακενατών, έμεινε γνωστός για την κατασκευή των πυραμίδων.

2. Δείγματα της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής είναι μόνο οι οχυρωμένες ακροπόλεις με τα ανάκτορα.

3. Οι βασιλείς του ελληνιστικού κόσμου ήταν κάτοχοι όλης της γης και του μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής.

4. Είναι πολύ πιθανό η δημιουργία της Ρώμης να οφείλεται στους Ετρούσκους.

5. Ο Γάιος Γράκχος μείωσε τα χρόνια της στράτευσης και αύξησε τον στρατιωτικό μισθό.

(μονάδες 5)

α. ίδρυση Αλεξάνδρειας

β. εποχή του Αυγούστου

γ. μάχη του Μαραθώνα

δ. συνέδριο της Κορίνθου με τη συμμετοχή του Φιλίππου Β΄

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

23729

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

α. Ερίκος Σλήμαν

β. Πιττακός

γ. Ισοκράτης

δ. Ιπποκράτης

ε. Κάτων

1. νομοθέτης ή αισυμνήτης στη Μυτιλήνη

2.ιατρική

3. αξίωμα του τιμητή

4. μακεδονική φάλαγγα

5. ανασκαφές στις Μυκήνες

6. πανελλήνια ιδέα

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Η καταστροφή του μυκηναϊκού κόσμου οφείλεται σε επιδρομές των Αιγυπτίων.

2. Οι Έλληνες διέδωσαν το αλφάβητό τους στους Φοίνικες.

3. Από οργανωτική άποψη η πόλη-κράτος αποτελούταν από το άστυ και την ύπαιθρο χώρα.

4. Ο Φίλιππος Β' έκοψε χρυσό νόμισμα, το οποίο εκτόπισε τους περσικούς δαρεικούς από τον ελλαδικό χώρο.

5. Οι δήμαρχοι, στην αρχαία Ρώμη, υπεράσπιζαν τα δικαιώματα των πληβείων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 6), φυλετική (εκκλησία) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

23730

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι λαοί της θάλασσας σχετίζονται με την:

α. ισχυροποίηση της Αιγύπτου

β. παρακμή του μυκηναϊκού πολιτισμού

γ. καταστροφή του ανακτόρου των Μυκηνών

δ. κρίση των ελληνικών πόλεων-κρατών

2. Οι Ίωνες μετακινήθηκαν κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό:

α. στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στα απέναντι παράλιατης Μ. Ασίας

β. στη Σάμο, τη Χίο και τις απέναντι ακτές της Μ. Ασίας

γ. στη Μήλο, τη Θήρα, την Κρήτη, τη Ρόδο, την Κω και τις νοτιοδυτικές ακτές της Μ. Ασίας

δ. στη Σικελία

3. Στο τιμοκρατικό ή ολιγαρχικό πολίτευμα κριτήριο διάκρισης των πολιτών ήταν:

α. το εισόδημα

β. η καταγωγή και η κατοχή γης

γ. οι συγγενικοί δεσμοί

δ. η στρατιωτική ικανότητα

4. Στο δημοκρατικό πολίτευμα η ισηγορία έδινε σε κάθε πολίτη τη δυνατότητα να:

α. εκφράζει τα παράπονά του

β. διατυπώνει ελεύθερα την άποψη του

γ. συμμετέχει στη διαμόρφωση των νόμων

δ. υπερασπίζεται την πόλη του

5. Η ίδρυση της αποικίας των Θουρίων οφείλεται στον:

α. Θεμιστοκλή

β. Κίμωνα

γ. Περικλή

δ. Εφιάλτη

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δικτάτορας (μονάδες 7), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23731

1.α.

1. Τη γραμμική Β΄ γραφή αποκρυπτογράφησε ο J. Champollion.

2. Η Α΄ Αθηναϊκή Συμμαχία είχε αρχικά ως έδρα τη Δήλο.

3. Ο Περικλής ήταν αρχηγός της αριστοκρατικής παράταξης.

4. Στο συνέδριο της Κορίνθου, το 337 π.Χ., αποφασίστηκε η προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

5. Κατά τους πρώτους αιώνες μετά την ίδρυση της Ρώμης, την ανώτερη κοινωνική τάξη συγκροτούσαν οι πατρίκιοι.

(μονάδες 5)

α. ναυμαχία της Σαλαμίνας

β. Καλλίειος ειρήνη

γ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

δ. πρώτος ελληνικός αποικισμός

ε. ίδρυσητης αποικίας των Θουρίων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θολωτοί τάφοι (μονάδες 8), Pax Romana (μονάδες 7).

Μονάδες 15

23732

1.α.

1. Οι δούλοι κατά την Ομηρική εποχή αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο του «οίκου».

2.Οι λειτουργίες, δηλαδή οι έκτακτες εισφορές, βάρυναν εξ ίσου όλους τους Αθηναίους πολίτες.

3. Κατά την ελληνιστική εποχή παρατηρείται μαζική παραγωγή χειρογράφων χάρη στην εύκολη παροχή γραφικής ύλης.

4. Κατά την περίοδο της βασιλείας στην αρχαία Ρώμη η σύγκλητος και η εκκλησία του λαού δεν είχαν ουσιαστικό ρόλο στην άσκηση της εξουσίας.

5. Η λοχίτιδα ήταν η συνέλευση όλων των στρατευμένων Ρωμαίων πολιτών, πατρικίων και πληβείων.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η Ομηρική εποχή ονομάζεται αλλιώς και:

α. μυκηναϊκή

β. ελληνιστική

γ. «χρυσούς αιών»

δ. ελληνικός μεσαίωνας

2. Με την Καλλίειο συνθήκη:

α. οι Πέρσες αναγνώρισαν την ανεξαρτησία των ελληνικών πόλεων της Μ. Ασίας

β. Αθηναίοι και Σπαρτιάτες συνήψαν συνθήκη ειρήνης

γ. οι Σπαρτιάτες παρέδωσαν τις ελληνικές πόλεις των παραλίων στους Πέρσες

δ. Σπαρτιάτες και Θηβαίοι συνήψαν συνθήκη ειρήνης

3. Ο Περικλής θέλησε να επεκτείνει την εμπορική επιρροή των Αθηναίων στη(ν):

α. Πελοπόννησο

β. Δύση

γ. Κύπρο

δ. Αίγυπτο

4. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχικό

β. απόλυτη μοναρχία

γ. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από βουλή

δ. τυραννίδα

5. Η Δωδεκάδελτος αποτελεί καταγραφή του εθιμικού δικαίου των:

α. Αθηναίων

β. Ρωμαίων

γ. Σπαρτιατών

δ. Βυζαντινών

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δημιουργοί (μονάδες 7), δήμαρχοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23733

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τις ακόλουθες ιστορικές περιόδους σε χρονολογική σειρά (ξεκινώντας από την αρχαιότερη).

α. κλασική

β. ρωμαϊκή

γ. αρχαϊκή

δ. ελληνιστική

ε. μυκηναϊκή

(μονάδες 5)

1. O Ηρόδοτος αποκαλεί την Αίγυπτο «δώρο του Νείλου».

2. Η γραμμική Β΄ γραφή δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί.

3. Το Πανιώνιο ήταν θρησκευτική ένωση πόλεων με κέντρο την Κρήτη.

4. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Δημοσθένης.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής αντιπαθούσε κάθε τι ελληνικό, αν και διέθετε αξιόλογη ελληνική παιδεία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 9), θεωρικά (μονάδες 6).

Μονάδες 15

23734

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα πολιτεύματα με τη χρονολογική σειρά που εμφανίστηκαν στον ελληνικό κόσμο, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. βασιλεία

β. ολιγαρχία

γ. δημοκρατία

δ. τυραννίδα

ε. αριστοκρατία

(μονάδες 5)

1. Οι Αιγύπτιοι λάτρευαν τον θεό Ρα.

2. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά βασίλεια ήταν ο βασιλεύς.

3. Η μυκηναϊκή εποχή έχει χαρακτηριστεί και ως ελληνικός μεσαίωνας.

4. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός πραγματοποιήθηκε μεταξύ 11^ου και 9^ου π.Χ. αιώνα.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Πανιώνιο (μονάδες 10), μακεδονική φάλαγγα (μονάδες 5).

Μονάδες 15

23735

1.α.

(I) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Πλήθος επιγραφών της αρχαίας Αιγύπτου αναφέρουν τον φαραώ ως θεό.

2. Ο Ερίκος Σλήμαν αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β΄ γραφή.

3. Η φιλοσοφία γεννήθηκε κατά την αρχαϊκή εποχή.

4. Η μεγάλη παραγωγή χειρογράφων της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας διευκολύνθηκε από την εύκολη παροχή γραφικής ύλης που προερχόταν από το φυτό πάπυρος.

5. Οι δήμαρχοι αναδείχθηκαν ως νέα μορφή εξουσίας στη Ρώμη, που προστάτευε τους πληβείους από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.

(μονάδες 5)

(II) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. Φίλιππος Β΄

2. Λυσίας

3. Πλάτων

4. Θουκυδίδης

5. Τιβέριος Γράκχος

α. ιστοριογραφία

β. αγροτικός νόμος

γ. ρητορική

δ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

ε. ένωση των Ελλήνων

στ. φιλοσοφία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη (μονάδες 9), φυλετική (εκκλησία) (μονάδες 6).

Μονάδες 15

23736

1.α.

1. Η βάση της οικονομίας της Αιγύπτου ήταν το εμπόριο.

2. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β' γραφής οφείλεται στον M. Ventris και τον J. Chadwick.

3. Τα πρώτα κράτη που συγκροτήθηκαν κατά την ομηρική εποχή στην Ελλάδα ήταν φυλετικά.

4. Στην τυραννίδα κυρίαρχο πολιτειακό όργανο αναδεικνύεται η εκκλησία του δήμου.

5. Η ιωνική επανάσταση ήταν η αιτία για τους περσικούς πολέμους.

(μονάδες 5)

(II) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. Θουκυδίδης

2. Λυκούργος

3. Κίμων

4. Εφιάλτης

5. Τιβέριος Γράκχος

α. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης της Αθήνας

β. αγροτικός νόμος

γ. ρητορική

δ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

ε. ιστοριογραφία

στ. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης της Αθήνας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 8), δικτάτορας (μονάδες 7).

Μονάδες 15

23737

1.α.

1. Ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα στην αρχαία Αίγυπτο αποτελούσαν οι πληβείοι.

2. Τις πρώτες πληροφορίες για τον μυκηναϊκό κόσμο αντλούμε από τα ομηρικά έπη.

3. Το πολίτευμα της Αθήνας τον 5^οαι. π.Χ. ήταν τιμοκρατικό.

4. Ο Κίμων ακολούθησε φιλολακωνική πολιτική που είχε ως αποτέλεσμα την πολιτική του ήττα.

5. Η ιστοριογραφία στην αρχαία Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τον Λυσία και τον Δημοσθένη.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. λααγέτας

2.νομοθέτες ή αισυμνήτες

3. πατρίκιοι

4. ύπατοι

5. νομοδιδάσκαλοι

6. τιμητές

α. ερμηνευτές του ρωμαϊκού δικαίου

β. άρχοντες την περίοδο της ρωμαϊκής πολιτείας (Res publica)

γ. ιστορικός όρος της αρχαϊκής εποχής

δ. υπεύθυνοι, μεταξύ άλλων, και για την επίβλεψη των ρωμαϊκών ηθών

ε. ανήκαν στις παλιές μεγάλες οικογένειες την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: τριηραρχία (μονάδες 5), πραιτωριανοί (μονάδες 10).

Μονάδες 15

23738

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο οι ιερείς και οι γραφείς συγκροτούσαν την τάξη των ισχυρών.

2. Ο Ερίκος Σλήμαν αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β΄ γραφή.

3. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός σημειώθηκε τον 11^ο – 9^οαι. π.Χ.

4. Η Πέργαμος ήταν πρωτεύουσα του κράτους των Ατταλιδών στη Μ. Ασία.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση αγροτικού νόμου.

(μονάδες 5)

(II) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. Μιλτιάδης

2. Λεωνίδας

3. Θεμιστοκλής

4. Παυσανίας

5. Κίμων

6. Φίλιππος Β΄

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. μάχη των Θερμοπυλών

γ. μάχη των Πλαταιών

δ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

ε. μάχη του Μαραθώνα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 8), τιμητές (μονάδες 7).

Μονάδες 15

23826

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητά τους, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Στην Αίγυπτο η γνώση της γραφής ήταν διαδεδομένη σε όλες τις κοινωνικές τάξεις.

2. Ο Φίλιππος Β΄ δεν ακολούθησε επεκτατική εξωτερική πολιτική.

3. Ο ελληνιστικός κόσμος, Έλληνες και αλλοεθνείς, λειτούργησαν μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

4. Η ρωμαϊκή κοινωνία την περίοδο της βασιλείας συγκροτείται από τους πατρικίους, τους ιερείς και τους τιμητές.

5. Ο Μ. Κωνσταντίνος μετέβαλε την Ηγεμονία (Principatus) σε Απόλυτη Μοναρχία (Dominatus).

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής

β. Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη

γ. πρώτος ελληνικός αποικισμός

δ. μάχη στη Χαιρώνεια

ε. διάταγμα του Καρακάλλα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε/εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 5), θεωρικά (μονάδες 5), Αύγουστος (μονάδες 5).

Μονάδες 15

23830

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Το μεγαλύτερο μέρος της αιγυπτιακής κοινωνίας αποτελούσαν οι:

α. ιερείς

β. ανώτατοι κρατικοί υπάλληλοι

γ. ελεύθεροι πολίτες

δ. δούλοι

2. Οι πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες (1876) πραγματοποιήθηκαν από τον:

α. J. Champollion

β. Heinrich Schliemann (Ερίκο Σλήμαν)

γ. M. Ventris

δ. J. Chadwick

3. Ο «οίκος» αποτέλεσε μονάδα κοινωνικής συγκρότησης κατά την:

α. ομηρική εποχή

β. αρχαϊκή εποχή

γ. κλασική εποχή

δ. ελληνιστική εποχή

4. Η μεταβολή των πολιτευμάτων στην αρχαϊκή εποχή μπορεί να αποτυπωθεί με το ακόλουθο θεωρητικό σχήμα:

α. βασιλεία → ολιγαρχία → αριστοκρατία → τυραννίδα → δημοκρατία

β. βασιλεία → τυραννίδα → αριστοκρατία → ολιγαρχία → δημοκρατία

γ. βασιλεία → ολιγαρχία → τυραννίδα → αριστοκρατία → δημοκρατία

δ. βασιλεία → αριστοκρατία → ολιγαρχία → τυραννίδα → δημοκρατία

5. Η περίοδος της βασιλείας στη Ρώμη τελείωσε το 509 π.Χ. με την εξέγερση των:

α. πατρικίων

β. πληβείων

γ. πελατών

δ. πελατών και των πληβείων

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε/εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισονομία (μονάδες 5), Απόλυτη Μοναρχία (Dominatus) (μονάδες 5), δυνατοί (εποχή Ιουστινιανού) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

23835

1.α.

1. Η πιο πρώιμη μορφή της ελληνικής γλώσσας είναι αυτή των ομηρικών επών.

2. Ένα από τα αίτια της κρίσης του ομηρικού κόσμου ήταν η σταδιακή αύξηση του πληθυσμού.

3. Ο Φίλιππος Β΄ επιβλήθηκε ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης στους υπόλοιπους Έλληνες με τη μάχη στη Μαντίνεια.

4. Η ιδέα της δημιουργίας Μουσείου, οικοδομήματος δηλαδή που είχε την ίδια λειτουργία με τα σύγχρονα μουσεία, αποδίδεται στους Περγαμηνούς.

5. Το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.) αναγνώρισε όλους τους κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ως ρωμαίους πολίτες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα, τα ακόλουθα γεγονότα:

α. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

β. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

γ. ίδρυση της Ρώμης

δ. εξέγερση των Ελλήνων της Ιωνίας (ιωνική επανάσταση)

ε. τρωική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε/εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άριστοι (ομηρική εποχή) (μονάδες 7), αντιγερμανική-αντιγοτθική κίνηση (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23838

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ένα χαρακτηριστικό της κοινωνίας στην αρχαία Αίγυπτο ήταν ότι:

α. οι δούλοι εργάζονταν αποκλειστικά για τον φαραώ

β. ο φαραώ παραχωρούσε εκτάσεις γης στους ανώτατους κρατικούς υπαλλήλους

γ. υπήρχε η δυνατότητα μεταπήδησης από τη μία κοινωνική τάξη στην άλλη

δ. η τάξη των ισχυρών αποτελούταν μόνο από τους ιερείς και τους γραφείς

2. Τα σπουδαιότερα ενοποιητικά χαρακτηριστικά του μυκηναϊκού κόσμου ήταν:

α. η κοινή γλώσσα, οι κοινές θρησκευτικές δοξασίες, η ομοιομορφία σε όλες τις πτυχές του υλικού βίου

β. η κοινή νομοθεσία, η κοινή γλώσσα, οι κοινές θρησκευτικές δοξασίες

γ. η κοινή γλώσσα, οι κοινές θρησκευτικές δοξασίες, η ενιαία πολιτική οργάνωση

δ. η κοινή γλώσσα, οι κοινές θρησκευτικές δοξασίες, το κοινό νόμισμα

3. Η πρώτη οργανωμένη περσική εκστρατεία εναντίον των Ελλήνων τελείωσε με τη μάχη:

α. της Χαιρώνειας

β. του Μαραθώνα

γ. των Θερμοπυλών

δ. των Λεύκτρων

4. Την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη, η φρατρική εκκλησία:

α. έχασε σταδιακά τη δύναμή της

β. εξέλεγε τους υπάτους, τους τιμητές και τους πραίτωρες

γ. εξέλεγε τους κατώτερους άρχοντες

δ. εξέλεγε τον βασιλιά

5. Ο Οκταβιανός:

α. συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλες τις εξουσίες, εγκαθιδρύοντας απόλυτη μοναρχία

β. ανέλαβε ο ίδιος τη διοίκηση όλων των επαρχιών του ρωμαϊκού κράτους

γ. παραμέρισε τη σύγκλητο με την υποστήριξη του στρατού

δ. διατήρησε την υψηλή εποπτεία της διοίκησης του κράτους, της εξωτερικής πολιτικής και των στρατιωτικών ζητημάτων.

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε/εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 6), Πανδιδακτήριο (μονάδες 9).

Μονάδες 15

23839

1.α.

1. Σκοπός των καλλιτεχνών στην αρχαία Αίγυπτο ήταν να προβάλουν τη ζωή και τη δράση των φαραώ.

2. Στο συνέδριο της Κορίνθου (481 π.Χ.) ιδρύθηκε πανελλήνια συμμαχία, αμυντική και επιθετική, με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄.

3. Ο Ισοκράτης αντιτάχθηκε στην πανελλήνια ιδέα.

4. Την ελληνιστική περίοδο οι βασιλείς ήταν κάτοχοι όλης της γης.

5. Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τασπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας, εκτός από το αξίωμα του δικτάτορα.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα, τα ακόλουθα γεγονότα:

α. Πελοποννησιακός πόλεμος

β. τρωική εκστρατεία

γ. εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου

δ. μάχη της Ιμέρας

ε. μάχη στη Χαιρώνεια

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε/εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θολωτοί τάφοι (μονάδες 9), πελάτες (μονάδες 6).

Μονάδες 15

23842

1.α.

1. Ο μυκηναϊκός κόσμος ήταν οργανωμένος σε ένα ενιαίο κράτος.

2. Κατά την ομηρική εποχή η βουλή των γερόντων περιόρισε σταδιακά τη βασιλική εξουσία.

3. Στο ολιγαρχικό (ή τιμοκρατικό) πολίτευμα κριτήριο της διάκρισης των πολιτών ήταν η καταγωγή και η κατοχή γης.

4. Ο Φίλιππος Β΄ οργάνωσε ισχυρό στρατό και δημιούργησε ισχυρή οικονομία.

5. Ο αγροτικός νόμος του Τιβέριου Γράκχου προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση ακτημόνων σε αποικίες που είχαν ιδρύσει οι Ρωμαίοι.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Α περισσεύουν.

1. Αίγυπτος

2. Μυκήνες

3. Ρώμη

4. Πέργαμος

5. Αιολίς

6. Αλεξάνδρεια

7. Δελφοί

α. Βιβλιοθήκη

β. βωμός του Διός

γ. ναοί στο Λούξορ και το Καρνάκ

δ. θησαυρός του Ατρέως

ε. πανελλήνιο ιερό

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε/εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Κοινή Ελληνική (μονάδες 9), δυαρχία εξουσιών (μονάδες 6).

Μονάδες 15

23988

1.α.

1. Στην Αίγυπτο, η συστηματική οργάνωση της γεωργίας ήταν υπό την επίβλεψη του ιερατείου.

2. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής επικύρωσε την ελληνικότητα του μυκηναϊκού πολιτισμού.

3. Το σπουδαιότερο δείγμα θολωτού τάφου είναι ο «θησαυρός του Ατρέως» στις Μυκήνες.

4. Η ομηρική εποχή χαρακτηρίστηκε από τους ερευνητές ως «ελληνικός μεσαίωνας», γιατί αποτελούσε περίοδο παρακμής.

5. Το αθηναϊκό κράτος εκμίσθωνε σε ιδιώτες, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τα ορυχεία προς εκμετάλλευση.

(μονάδες 5)

α. μάχη του Μαραθώνα

β. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

γ. ίδρυση Δηλιακής ή Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

ε. μάχη της Χαιρώνειας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: νομοθέτες (αισυμνήτες) (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

23991

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικάπρόσωπα με χρονολογική σειρά (ξεκινώντας από το αρχαιότερο):

α. Εφιάλτης

β. Περικλής

γ. Σόλων

δ. Αλέξανδρος Γ΄

ε. Τιβέριος Γράκχος

(μονάδες 5)

1. Ο Θουκυδίδης ονομάζει την Αίγυπτο «δώρο του Νείλου».

2. Η γραμμική Β΄ γραφή είναι μια παραλλαγή σφηνοειδούς γραφής.

3. Μια από τις λειτουργίες ήταν και η αρχιθεωρία.

4. Η Αλεξάνδρεια και η Αντιόχεια ήταν σημαντικά πολιτισμικά κέντρα κατά την κλασική εποχή.

5. Στην αρχαία Ρώμη η τάξη των πατρικίων συγχωνεύτηκε κάποια στιγμή με εκείνη των πληβείων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: τριακοντούτεις σπονδαί (μονάδες 5), πελάτες (μονάδες 10).

Μονάδες 15

23992

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα ιστορικά πρόσωπα της στήλης Α με γεγονότα της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β΄ περισσεύουν.

1. Εφιάλτης

2. Φίλιππος Β΄

3. Περικλής

4. Κάτων ο Τιμητής

5. Οκταβιανός

α. ίδρυση των Θουρίων

β. κάθαρση της τάξης των Συγκλητικών

γ. καθιέρωση του θεσμού της λειτουργίας

δ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

ε. δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις

στ. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus)

ζ. συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.)

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση:

1. Η γραφή των αρχαίων Αιγυπτίων ήταν κυρίως:

α. σφηνοειδής

β. ιερογλυφική

γ. γραμμική Β΄

δ. αλφαβητική

2. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός εντάσσεται στη(ν):

α. ομηρική εποχή

β. αρχαϊκή εποχή

γ. νεολιθική εποχή

δ. ελληνική πρωτο-ιστορία

3. Μετά τη βασιλεία ακολουθεί στον ελληνικό χώρο η:

α. δημοκρατία

β. τυραννία

γ. ολιγαρχία

δ. αριστοκρατία

4. Καταλυτική για την ένωση των Ελλήνων υπήρξε η νίκη του Φιλίππου Β΄:

α. στη Χαιρώνεια

β. στον Ευρυμέδοντα ποταμό

γ. στη Μαντίνεια

δ. στα Λεύκτρα

5. Στην αρχαία Ρώμη τα μέλη των παλαιών, μεγάλων οικογενειών ονομάζονταν:

α. πληβείοι

β. πελάτες

γ. πατρίκιοι

δ. τιμητές

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: Ανταλκίδειος ειρήνη (μονάδες 10), πραιτωριανοί (μονάδες 5).

Μονάδες 15

23993

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τις ακόλουθες ιστορικές περιόδους με χρονολογική σειρά (ξεκινώντας από την αρχαιότερη):

α. Αυγούστεια Ρώμη

β. Ομηρική εποχή

γ. Ελληνιστική εποχή

δ. Δημοκρατική Ρώμη

ε. Μυκηναϊκή εποχή

(μονάδες 5)

1. Η γραφή των Μυκηναίων ήταν αλφαβητική.

2. Το Πανιώνιο ιδρύθηκε στο πλαίσιο του πρώτου ελληνικού αποικισμού.

3. Ο ρήτορας Ισοκράτης είναι ο εισηγητής της πανελλήνιας ιδέας.

4. Η σάρισα ήταν το δόρυ που χρησιμοποιούσαν οι Σπαρτιάτες.

5. Στην Ηγεμονία (Principatus) όλες οι εξουσίες συγκεντρώθηκαν βαθμιαία στο πρόσωπο του Αυγούστου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: άριστοι (Ομηρική εποχή) (μονάδες 5), μετοίκιο (μονάδες 10).

Μονάδες 15

23994

1.α.

1. Εφιάλτης

2. Φίλιππος Β΄

3. Περικλής

4. Κάτων ο Τιμητής

5. Οκταβιανός

α. ίδρυση των Θουρίων

β. κάθαρση της τάξης των Συγκλητικών

γ. καθιέρωση του θεσμού της λειτουργίας

δ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

ε. δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις

στ. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus)

ζ. συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.)

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση:

1. Η γραφή των αρχαίων Αιγυπτίων ήταν κυρίως:

α. σφηνοειδής

β. ιερογλυφική

γ. γραμμική Β΄

δ. αλφαβητική

2. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός εντάσσεται στη(ν):

α. ομηρική εποχή

β. αρχαϊκή εποχή

γ. νεολιθική εποχή

δ. ελληνική πρωτο-ιστορία

3. Μετά τη βασιλεία ακολουθεί στον ελληνικό χώρο η:

α. δημοκρατία

β. τυραννία

γ. ολιγαρχία

δ. αριστοκρατία

4. Καταλυτική για την ένωση των Ελλήνων υπήρξε η νίκη του Φιλίππου Β΄:

α. στη Χαιρώνεια

β. στον Ευρυμέδοντα ποταμό

γ. στη Μαντίνεια

δ. στα Λεύκτρα

5. Στην αρχαία Ρώμη τα μέλη των παλαιών, μεγάλων οικογενειών ονομάζονταν:

α. πληβείοι

β. πελάτες

γ. πατρίκιοι

δ. τιμητές

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

23997

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. λααγέτας

2. αισυμνήτης

3. γραμματικός

4. τιμητής

5. συγκλητικός

α. είχε δεκαοκτάμηνη θητεία

β. διέθετε φιλολογική παιδεία

γ. αρχηγός της πλειοψηφίας

δ. αξιωματούχος στον μυκηναϊκό κόσμο

ε. ήταν ισόβιος

στ. νομοθέτης

ζ. συντάκτης γραμματικών εγχειριδίων

(μονάδες 5)

1. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τον Εύξεινο Πόντο και την Κύπρο.

2. Ο Εφιάλτης ήταν αρχηγός της αριστοκρατικής παράταξης.

3. Εισηγητής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Ισοκράτης.

4. Ο Φίλιππος Β΄ χρησιμοποίησε ως νόμισμα τους περσικούς δαρεικούς.

5. Η δυναστεία των Αντωνίνων συνδέεται με την παρακμή της Ρώμης.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: βασιλεύς (μυκηναϊκός κόσμος) (μονάδες 10), εστίαση (μονάδες 5).

Μονάδες 15

23999

1^ο ΘΕΜΑ

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα με χρονολογική σειρά (ξεκινώντας από το αρχαιότερο):

α. Κορινθιακός πόλεμος

β. μάχη στα Λεύκτρα

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο Β΄

ε. τέλος Περσικών πολέμων

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄ επιχείρησε να επιβάλει τη μονοθεΐα.

2. Τη γραμμική Β΄ γραφή αποκρυπτογράφησε ο J. Champollion.

3. Η ομηρική εποχή προηγείται της γεωμετρικής.

4. Ο Κίμων ήταν προκάτοχος του Περικλή στην ηγεσία της δημοκρατικής παράταξης.

5. Η Πέργαμος αναδείχτηκε σε σημαντικό κέντρο του ελληνιστικού κόσμου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: λααγέτας (μονάδες 5), δήμαρχοι (μονάδες 10).

Μονάδες 15

24002

1.α.

(I) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. Πεισίστρατος

2. Περικλής

3. Κίμων

4.Ερίκος Σλήμαν

5. Ισοκράτης

α.κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας

β.αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β' γραφή

γ.τύραννος της Αθήνας

δ.αρχηγός των δημοκρατικών που έκλεισε ειρήνη για τριάντα χρόνια με τους Σπαρτιάτες (τριακοντούτεις σπονδαί)

ε.έκανε τις πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες

στ.εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης που εξοστρακίστηκε

(μονάδες 5)

1. Η γραμμική Β΄ γραφή μάς έχει δώσει συνεχή κείμενα με λογοτεχνικό περιεχόμενο.

2. Η ελληνική αλφαβητική γραφή πρόεκυψε από το φοινικικό αλφάβητο.

3. Ο Κίμων νίκησε τους Πέρσες στον Ευρυμέδοντα ποταμό στις μικρασιατικές ακτές.

4. Κατά τα ελληνιστικά χρόνια ο θεσμός της δουλείας υποχώρησε.

5. Το μεταρρυθμιστικό έργο των Γράκχων απέτυχε.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: ισηγορία (μονάδες 5), θεωρικά (μονάδες 5), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

24161

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. Ζάλευκος

2. Κίμων

3. Λυκούργος

4. Φίλιππος

5. Εφιάλτης

6. Δράκων

α. νομοθέτης στην Αθήνα

β. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

γ. ηγέτης της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

δ. νομοθέτης σε ελληνική αποικία της Δύσης

ε. νομοθέτης στη Σπάρτη

(μονάδες 5)

1. Στην αρχαία Αίγυπτο, βασιλικοί υπάλληλοι συγκέντρωναν ένα ποσοστό της γεωργικής παραγωγής για τον φαραώ.

2. Ένα από τα αίτια που συνέβαλαν στην ίδρυση αποικιών κατά την αρχαϊκή εποχή ήταν και η έλλειψη πρώτων υλών, ιδιαίτερα μετάλλων.

3. Στο σύστημα διακυβέρνησης των ελληνιστικών βασιλείων ο πολίτης εξακολούθησε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.

4. Κατά την περίοδο της ρωμαϊκής πολιτείας (Res publica) η σύγκλητος εκπροσωπούσε την ιστορική συνέχεια του ρωμαϊκού κράτους.

5. Παρά τη δολοφονία του Τιβέριου Γράκχου, ο «αγροτικός νόμος» του εφαρμόστηκε από τους συγκλητικούς.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: ραψωδοί (μονάδες 5), νομοθέτες (αισυμνήτες) (μονάδες 5), Κοινή Ελληνική (Κοινή γλώσσα) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

24163

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα ιστορικά πρόσωπα της στήλης Α με πόλεις της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Εφιάλτης

2. Λυκούργος

3. Σέλευκος

4. Άτταλος Α΄

5. Γάιος Γρἀκχος

α. Ρώμη

β. Πέργαμος

γ. Σπάρτη

δ. Αθήνα

ε. Θήβα

στ. Αλεξάνδρεια

ζ. Αντιόχεια

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄ προσπάθησε να επιβάλει τον Ρα ως μοναδικό θεό.

2. Οι πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες έγιναν το 1876 από τον M. Ventris.

3. Βασικές επιδιώξεις της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η αυτονομία και η αυτάρκεια.

4. Η σάρισα ήταν αρχικά θηβαϊκό δόρυ μήκους 2 μέτρων.

5. Στην αρχαία Ρώμη η άνοδος της βασιλείας συμπίπτει με την απομάκρυνση των Ετρούσκων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: βασιλεύς (στα μυκηναϊκά βασίλεια) (μονάδες 5), Καλλίειος συνθήκη (μονάδες 10).

Μονάδες 15

24164

1.α.

1. Στην αποκρυπτογράφηση της αρχαίας αιγυπτιακής γραφής βοήθησε το κείμενο της στήλης της Ροζέτας.

2. Οι δούλοι κατά την ομηρική εποχή αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο του «οίκου».

3. Από γεωγραφική άποψη η πόλις-κράτος αποτελούνταν από το άστυ και την ύπαιθρο χώρα.

4. Πολλοί ιστορικοί ονομάζουν την Καλλίειο συνθήκη και «Ανταλκίδειο».

5. Ο Οκταβιανός δημιούργησε ένα συμβουλευτικό σώμα, το συμβούλιο του αυτοκράτορα που τον βοηθούσε στην άσκηση της εξουσίας

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη στη Χαιρώνεια

β. τρωική εκστρατεία

γ. ίδρυση Αλεξάνδρειας

δ. Πελοποννησιακός πόλεμος

ε. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 5), ισονομία (μονάδες 5), τριηραρχία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

24168

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Η ζωή στην Αίγυπτο ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τον Νείλο και τις πλημμύρες του.

2. Συστατικό στοιχείο της πόλης – κράτους ήταν το πολίτευμα.

3. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Δημοσθένης.

4. Η Βίβλος είναι γραμμένη στα λατινικά.

5. Δικτάτορας ήταν ο εκλεγμένος άρχοντας στον οποίον παραχωρούνταν όλες οι εξουσίες, όταν η πολιτεία της Ρώμης βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. συνέδριο στην Κόρινθο υπό τον Φίλιππο Β΄

β. συνέδριο στην Κόρινθο εν όψει του περσικού κινδύνου

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. Καλλίειος συνθήκη/Κιμώνειος ειρήνη

ε. Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: τυραννίδα (μονάδες 8), αγροτικός νόμος (μονάδες 7).

Μονάδες 15

24170

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τις ιστορικές περιόδους της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

Α	Β
1. Μυκηναϊκός πολιτισμός	α. Βωμός του Διός στην Πέργαμο
2. Ομηρική εποχή	β. νομοθέτες ή αισυμνήτες
3. Αρχαϊκή εποχή	γ. Διάταγμα των Μεδιολάνων
4. Κλασική εποχή	δ. «οίκος»
5. Ελληνιστικοί χρόνοι	ε. Θησαυρός του Ατρέα
	στ. Πανηγυρικός του Ισοκράτη
	ζ. Στάση του Νίκα

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα παρακάτω γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. ο Οκταβιανός αναγορεύεται Αύγουστος

β. θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου

γ. ίδρυση Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. κατασκευή των μεγάλων ναών στο Καρνάκ

ε. σικελική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: μετοίκιο (μονάδες 6), Τετραρχία (μονάδες 9).

Μονάδες 15

24172

1.α. Να επιλέξτε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις παρακάτω προτάσεις:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο οι καλλιτέχνες είχαν σκοπό να:

α. προβάλουν τη ζωή και τη δράση των φαραώ

β. εξυμνήσουν τις θεότητες της Αιγύπτου

γ. αναδείξουν τις μνημειακές διαστάσεις της αιγυπτιακής γης

δ. κατασκευάσουν μνημεία κατάλληλα για το ανάγλυφο της αιγυπτιακής γης

2. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός σημειώθηκε την περίοδο:

α. 1600 ως το 1200 π.Χ.

β. 1200 ως το 1100 π.Χ.

γ. 11ος ως 9^ος αι. π.Χ.

δ. 12ος ως 10^ος αι. π.Χ.

3. Ποιο από τα παρακάτω δεν ήταν λειτουργία στην αρχαία Αθήνα;

α. η χορηγία

β. η στενοχωρία

γ. η εστίαση

δ. η γυμνασιαρχία

4. Στα επιτεύγματα του πολιτισμού της Κλασικής εποχής περιλαμβάνονται:

α. οι κούροι και οι κόρες

β. οι θολωτοί τάφοι

γ. η χωροταξική οργάνωση των πόλεων με το ιπποδάμειο σύστημα

δ. η τεχνική του ψηφιδωτού ενταγμένη στα αρχιτεκτονικά σύνολα

5. Στη Ρώμη, την περίοδο της βασιλείαςη κοινωνία συγκροτείται από:

α. τους δημάρχους, τους τιμητές και τους πληβείους

β. τους πατρικίους, τους συγκλητικούς και τους πληβείους

γ. τους άρχοντες, τους υπάτους και τους δικτάτορες

δ. τους πατρικίους, τους πελάτες και τους πληβείους

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: τυραννίδα (μονάδες 7), Corpus juris civilis (μονάδες 8).

Μονάδες 15

24173

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητά τους, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Κατά την αρχαϊκή εποχή, οι πολίτες δεν συμμετείχαν στη διαχείριση των κοινών και δεν έπαιρναν μέρος στη λήψη των αποφάσεων.

2. Οι τρεις βασικές επιδιώξεις των πολιτών (ελευθερία, αυτονομία και αυτάρκεια) αποτέλεσαν τροχοπέδη για την οργάνωση των Ελλήνων σε ενιαίο κράτος.

3. Οι περιορισμένες εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης και τα περιορισμένα μέσα εκμετάλλευσης οδήγησαν τις ομηρικές κοινότητες σε παρακμή.

4. Ο Πειραιάς κτίστηκε σύμφωνα με τα πολεοδομικά σχέδια του Ιππόδαμου από τη Μίλητο.

5. Οι «λειτουργίες», δηλαδή οι έκτακτες εισφορές, βάρυναν εξ ίσου όλους τους Αθηναίους πολίτες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η παρακολούθηση των πλημμυρών του Νείλου βοήθησε τους Αιγύπτιους στην ανάπτυξη: α. αστρονομικών και γεωμετρικών γνώσεων

β. δημοκρατικών αντιλήψεων

γ. φιλοσοφικής σκέψης

δ. του μονοθεϊσμού

2. Η βουλή των γερόντων κατά την Ομηρική εποχή:

α. δεν επηρέασε καθόλου την άσκηση της βασιλικής εξουσίας

β. αντικατέστησε τη βασιλική εξουσία

γ. περιόρισε σταδιακά τη βασιλική εξουσία

δ. αποδυναμώθηκε βαθμιαία από τη βασιλική εξουσία

3. Στο δημοκρατικό πολίτευμα η ισηγορία έδινε σε κάθε πολίτη τη δυνατότητα να:

α. εκφράζει τα παράπονά του

β. διατυπώνει ελεύθερα την άποψή του

γ. συμμετέχει στη διαμόρφωση των νόμων

δ. υπερασπίζεται την ελευθερία της πόλης του

4. Την ελληνιστική εποχή καταφεύγουν στις μεγαλουπόλεις για καλύτερη τύχη οι:

α. δούλοι

β. έμποροι και βιοτέχνες

γ. δουλοπάροικοι

δ. γηγενείς εργάτες και μικροκαλλιεργητές

5. Υπεύθυνοι για τη σύνταξη του καταλόγου των συγκλητικών ήταν οι:

α. δήμαρχοι

β. ύπατοι

γ. τιμητές

δ. πραίτωρες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Θηβαϊκή ηγεμονία (μονάδες 8), πραιτωριανοί (μονάδες 7).

Μονάδες 15

24174

1.α.

1. Η Αθήνα κατά την αρχαϊκή εποχή ξεπέρασε την οικονομική κρίση με κατακτητικούς πολέμους.

2. Κατά την αρχαϊκή εποχή η «στενοχωρία» προέκυψε από την αύξηση του πληθυσμού και τις περιορισμένες καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

3. Οι «άριστοι» αντλούσαν τη δύναμή τους από την καταγωγή και την κατοχή γης.

4. Μια από τις λειτουργίες ήταν και η τριηραρχία.

5. Στο συνέδριο της Κορίνθου το 337 π.Χ. συμμετείχαν όλες οι ελληνικές πόλεις κράτη.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

β. Διάταγμα του Καρακάλλα

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

ε. ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 7), γραμματικοί (μονάδες 8).

Μονάδες 15

24225

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο υπήρχε ειδίκευση των επαγγελμάτων.

2. Ο Μ. Αλέξανδρος συγκάλεσε το πρώτο πανελλήνιο συνέδριο στην Κόρινθο το 337 π.Χ.

3. Η διαμόρφωση της Κοινής Ελληνικής οφείλεται στη συγχώνευση των ελληνικών διαλέκτων στον χώρο της Ανατολής, έχοντας ως βάση την αττική διάλεκτο.

4. Όλοι οι άρχοντες του ρωμαϊκού κράτους της περιόδου της δημοκρατίας (Res publica) εκλέγονταν για δώδεκα μήνες.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής πρότεινε την ψήφιση του αγροτικού νόμου.

(μονάδες 5)

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. ιωνική επανάσταση

γ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

δ. Πελοποννησιακός πόλεμος

ε. περσικοί πόλεμοι

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δημιουργοί ομηρικής εποχής (μονάδες 8), πελάτες (μονάδες 7).

Μονάδες 15

24226

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο η κατασκευή σημαντικών έργων ανέδειξε την ανάγκη επίβλεψης από το κράτος.

2. Η πολιτιστική ομοιομορφία του μυκηναϊκού κόσμου αποδεικνύει την ύπαρξη ενός ενιαίου κράτους.

3. Ο Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας οργάνωσε την οπλιτική φάλαγγα.

4. Την περίοδο της δημοκρατίας (Res publica) την εξουσία στο ρωμαϊκό κράτος είχαν στην πραγματικότητα οι πατρίκιοι.

5. Ο Οκταβιανός δέχτηκε όλα τα άλλα αξιώματα εκτός από το αξίωμα του μεγίστου αρχιερέως (pontifex maximus).

(μονάδες 5)

α. Καλλίειος συνθήκη (ή Κιμώνειος ειρήνη)

β. μάχη του Μαραθώνα

γ. Βασίλειος (ή Ανταλκίδειος) ειρήνη

δ. εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου

ε. μάχη στα Λεύκτρα - άνοδος της Θηβαϊκής ηγεμονίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άριστοι ομηρικής εποχής (μονάδες 8), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

24227

1.α.

1. Η οργάνωση του κράτους στην αρχαία Αίγυπτο είχε χαρακτήρα θεοκρατικό.

2. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής επικύρωσε την ελληνικότητα του μυκηναϊκού πολιτισμού.

3. Οι προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν αποκλειστικά και μόνο η ελευθερία και η αυτάρκεια.

4. Στον ελληνιστικό κόσμο οι ελληνικές πόλεις-κράτη και η περσική αυτοκρατορία χρησιμοποιούσαν κοινό νόμισμα.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση του αγροτικού νόμου.

(μονάδες 5)

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. συνέδριο στην Κόρινθο υπό τον Φίλιππο

γ. συνέδριο στην Κόρινθο μπροστά στον περσικό κίνδυνο

δ. Πελοποννησιακός πόλεμος

ε. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 7), δικτάτορας (μονάδες 8).

Μονάδες 15

24228

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. τυραννίδα

2. νομοθέτης (ή αισυμνήτης)

3. γραμματικοί

4. χορηγία

5. νομοδιδάσκαλος

6. μετοίκιο

α. Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

β. Λυκούργος

γ. λειτουργία

δ. φόρος

ε. Πεισίστρατος

(μονάδες 5)

1. Από γεωγραφική άποψη την πόλη-κράτος αποτελούσαν η πόλις (ή άστυ) και η ύπαιθρος χώρα.

2. Το σημαντικότερο επίτευγμα της αρχαϊκής εποχής στον τομέα του πολιτισμού ήταν οι θολωτοί τάφοι.

3. Ο Δημοσθένης υποστήριζε την πανελλήνια ιδέα.

4. Η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου στην Ανατολή απέκτησε τον χαρακτήρα της ένοπλης εξερεύνησης.

5. Η Κοινή Ελληνική αποτέλεσε το όργανο διάδοσης των κηρυγμάτων του χριστιανισμού.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: χορηγία (μονάδες 7), ύπατοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

24229

1.α.

1. Στη γόνιμη αιγυπτιακή γη καλλιεργούνταν αποκλειστικά και μόνο σιτάρι και κριθάρι.

2. Το χαλκιδικό αλφάβητο έγινε το πρότυπο διαμόρφωσης του λατινικού.

3. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Ισοκράτης.

4. Το σύστημα διακυβέρνησης στον ελληνιστικό κόσμο ήταν η απόλυτη μοναρχία.

5. Πατρίκιοι ήταν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών.

(μονάδες 5)

α. μεταρρυθμίσεις των Γράκχων

β. τριακοντούτεις σπονδαί

γ. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. τρωική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

24231

1.α.

1. Στη γόνιμη αιγυπτιακή γη καλλιεργούνταν αποκλειστικά και μόνο σιτάρι και κριθάρι.

2. Το χαλκιδικό αλφάβητο έγινε το πρότυπο διαμόρφωσης του λατινικού.

3. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Ισοκράτης.

4. Το σύστημα διακυβέρνησης στον ελληνιστικό κόσμο ήταν η απόλυτη μοναρχία.

5. Πατρίκιοι ήταν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών.

(μονάδες 5)

α. μεταρρυθμίσεις των Γράκχων

β. τριακοντούτεις σπονδαί

γ. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. τρωική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

24234

1.α.

1. Σόλων

2. Ετρούσκοι

3. Σέλευκος

4. Ιπποκράτης

5. Ακενατών

6. Περικλής

α. ιατρική

β. νομοθέτης στην Αθήνα

γ. θεωρικά

δ. ίδρυση της Αντιόχειας

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

1. Η οργάνωση του κράτους στην αρχαία Αίγυπτο ήταν θεοκρατική.

2. Οι Μυκηναίοι επεκτάθηκαν αποκλειστικά και μόνο στην ανατολική Μεσόγειο.

3. Οι τρεις βασικές επιδιώξεις των πολιτών των πόλεων-κρατών ήταν η ελευθερία, η αυτονομία και η αυτάρκεια.

4. Η κλασική εποχή τελειώνει με τον θάνατο του Φιλίππου Β΄.

5. Οι δήμαρχοι στην αρχαία Ρώμη υπερασπίζονταν τα δικαιώματα των πληβείων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: λειτουργία (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

24298

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. πρώτος ελληνικός αποικισμός

β. αγροτικός νόμος

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο

δ. θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου

ε. μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη

(μονάδες 5)

1. Η γραμμική Β΄ γραφή δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί.

2. Η πόλη-κράτος περιελάμβανε το άστυ και την ύπαιθρο χώρα.

3. Μια από τις λειτουργίες ήταν και τα θεωρικά.

4. Η Αντιόχεια και η Αλεξάνδρεια άκμασαν κατά την κλασική εποχή.

5. Στην αρχαία Ρώμη oι πληβείοι σταδιακά ήρθαν σε επιμειξίες με τους πατρικίους.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: Ανταλκίδειος ειρήνη (μονάδες 8), δικαίωμα veto (δημοκρατική Ρώμη) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

25198

1.α.

1. Το ελληνικό αλφάβητο προέκυψε από το φοινικικό με την προσθήκη των συμφώνων.

2. Η πόλη-κράτος συγκροτήθηκε γεωγραφικά από το άστυ και την ύπαιθρο χώρα.

3. Οι βασικοί αρχιτεκτονικοί ρυθμοί της μυκηναϊκής εποχής ήταν ο δωρικός και ο ιωνικός.

4. Πολλοί ιστορικοί ονομάζουν την Καλλίειο συνθήκη και Ανταλκίδειο ειρήνη.

5. Ο Λυσίας ήταν σημαντικός ρήτορας του 4ου αι. π.Χ.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία

της στήλης Α περισσεύουν.

1. τυραννίδα

2. Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο)

3. «Πανηγυρικός» λόγος

4. μετοίκιο

5. Ηγεμονία (Principatus)

6. άνακτας

7. Δωδεκάδελτος

α. πληβείοι

β. Οκταβιανός Αύγουστος

γ. Ιουστινιανός

δ. Πεισίστρατος

ε. Ισοκράτης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ραψωδοί (μονάδες 5), αυτάρκεια (μονάδες 5), αρχιθεωρία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25199

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι Έλληνες δεν ήταν αντιμέτωποι με τους Πέρσες στη:

α. μάχη της Ιμέρας

β. μάχη των Πλαταιών

γ. μάχη του Μαραθώνα

δ. ναυμαχία του Αρτεμισίου

2. Κατά την περίοδο ίδρυσης της Α ́ Αθηναϊκής συμμαχίας το συμμαχικό ταμείο:

α. μεταφερόταν κάθε χρόνο σε διαφορετική πόλη-σύμμαχο της Αθήνας

β. βρισκόταν στην Αθήνα

γ. βρισκόταν στη Δήλο

δ. βρισκόταν στους Δελφούς

3. Εκπρόσωπος της δημοκρατικής παράταξης στην αρχαία Αθήνα ήταν ο:

α. Εφιάλτης

β. Κίμων

γ. Πεισίστρατος

δ. Περίανδρος

4. Δεν ήταν λειτουργία στη δημοκρατική Αθήνα ο θεσμός:

α. της χορηγίας

β. των θεωρικών

γ. της εστίασης

δ. της τριηραρχίας

5. Ήταν αντίθετος με την πολιτική της πανελλήνιας ιδέας ο:

α. Μ. Αλέξανδρος

β. ∆ημοσθένης

γ. Ισοκράτης

δ. Φίλιππος Β ́

(μονάδες 5)

(II) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Ο φαραώ Ακενατών προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα.

2. Κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό τα ελληνικά φύλα κατευθύνθηκαν στον Εύξεινο Πόντο.

3. Η αρχαϊκή εποχή τελειώνει με τους περσικούς πολέμους.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος, κατά την άσκηση της πολιτικής του, αγνόησε τα πολιτιστικά στοιχεία της παράδοσης των λαών της Ανατολής.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής είχε ελληνική παιδεία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 6), Καλλίειος συνθήκη (μονάδες 9).

Μονάδες 15

25200

1.α.

1. Κύριες πηγές πληροφόρησης για την oμηρική εποχή είναι τα oμηρικά έπη και τα αρχαιολογικά ευρήματα.

2. Ίωνες που μετανάστευσαν στη Μ. Ασία συγκρότησαν το Πανιώνιο, θρησκευτική ένωση με κέντρο το ιερό του Απόλλωνα στο Τριόπιο, ακρωτήριο της Κνίδου.

3. Στο τιμοκρατικό πολίτευμα κύριο κριτήριο διάκρισης των πολιτών ήταν το εισόδημά τους.

4. Ο Εφιάλτης εκπροσωπούσε την αριστοκρατική παράταξη και υποστήριζε τη συνεργασία με τη Σπάρτη.

5. Η εκμετάλλευση των μεταλλείων αποτελούσε μία από τις βασικές πηγές εσόδων για την Αθήνα της εποχής του Περικλή.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. «τριακοντούτειςσπονδαί»

2. χωροταξικός σχεδιασμός Πειραιά

3. αντιμετώπιση των Περσών στον ποταμό Ευρυμέδοντα

4. «Πανηγυρικός» λόγος

5. μάχη της Χαιρώνειας

α. Φίλιππος Β'

β. Ιππόδαμος

γ. Περικλής

δ. Ισοκράτης

ε. Κίμων

στ. Εφιάλτης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μυκηναϊκός πολιτισμός (μονάδες 7), νομοθέτες (αισυμνήτες) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

25201

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η ομηρική εποχή ονομάζεται επίσης:

α. μυκηναϊκή εποχή

β. ελληνιστική εποχή

γ. «χρυσούς αιών»

δ. σκοτεινοί χρόνοι

2. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός οργανώθηκε κατά:

α. την αρχαϊκή εποχή

β. την κλασική εποχή

γ. τους ελληνιστικούς χρόνους

δ. τη ρωμαϊκή περίοδο

3. Με την Καλλίειο συνθήκη:

α. οι Πέρσες αναγνώρισαν την ανεξαρτησία των ελληνικών πόλεων της Μ. Ασίας

β. Αθηναίοι και Σπαρτιάτες συνθηκολόγησαν

γ. Σπαρτιάτες και Πέρσες συνθηκολόγησαν

δ. οι Σπαρτιάτες παρέδωσαν τις ελληνικές πόλεις των παραλίων της Μ. Ασίας στους Πέρσες

4. Ο Περικλής θέλησε να επεκτείνει την εμπορική επιρροή των Αθηναίων στη(ν):

α. Πελοπόννησο

β. Δύση

γ. Κύπρο

δ. Αίγυπτο

5. Ο Κάτων ο Τιμητής απέδιδε την ευθύνη της αλλοίωσης των ρωμαϊκών ηθών στους:

α. πληβείους

β. Γράκχους

γ. Αιγυπτίους

δ. Έλληνες

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Ο Ερίκος Σλήμαν αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β΄ γραφή.

2. Τα θεωρικά ήταν το αντίτιμο της ελεύθερης εισόδου των πολιτών της κλασικής Αθήνας στο θέατρο.

3. Ο σοφιστής Γοργίας πρώτος προέβαλε την πανελλήνια ιδέα.

4. Κατά την ελληνιστική περίοδο μερικές περιοχές του ελλαδικού χώρου οργανώθηκαν σε ομοσπονδίες.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βουλή των γερόντων (ομηρικών κοινωνιών) (μονάδες 7), πραιτωριανοί (μονάδες 8).

Μονάδες 15

25202

1.α.

1. Τα αρχαία αιγυπτιακά κείμενα λογοτεχνικού περιεχομένου είναι ελάχιστα.

2. Ο Εφιάλτης ήταν ηγέτης της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνα κατά την κλασική εποχή.

3. Η κλασική εποχή τελειώνει με τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου.

4. Η Πέργαμος έγινε γνωστή για τον βωμό του Διός.

5. Στην αρχαία Ρώμη, η άρνηση ψήφισης νόμου (veto) από τους δημάρχους ήταν ένα μέτρο που προστάτευε τα δικαιώματα των πληβείων.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα:

α. διάταγμα του Καρακάλλα

β. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

γ. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. τριακοντούτεις σπονδαί

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: ελληνικός μεσαίωνας ή σκοτεινοί χρόνοι (μονάδες 6), πελάτες (μονάδες 9).

Μονάδες 15

25203

1.α.

1. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής πραγματοποιήθηκε από τον J.

Champollion.

2. Η Α΄ Αθηναϊκή Συμμαχία είχε αρχικά ως έδρα της τη Δήλο.

3. Ο Περικλής εκλεγόταν κάθε χρόνο στρατηγός με δημοκρατικές διαδικασίες.

4. Το μετοίκιο ήταν ο φόρος που πλήρωναν οι Αθηναίοι πολίτες την κλασική εποχή.

5. Ο Αθηναίος Μέτων διακρίθηκε στην αστρονομία και τα μαθηματικά.

(μονάδες 5) (ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στα φυλετικά κράτη που δημιουργήθηκαν στον ελληνικό χώρο κατά τον 9ο αι. π.Χ. ο βασιλιάς:

α. εκλεγόταν από τη βουλή των γερόντων

β. εκλεγόταν από την εκκλησία του δήμου

γ. εκλεγόταν από τη συνέλευση των πολεμιστών

δ. ήταν κληρονομικός

2. Με τη μάχη στα Λεύκτρα:

α. οι Έλληνες αντιμετώπισαν νικηφόρα τους Πέρσες

β. επιβλήθηκε ο Φίλιππος Β΄ ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης όλων των Ελλήνων

γ. άρχισε η Θηβαϊκή ηγεμονία

δ. έληξε η Θηβαϊκή ηγεμονία

3. Η ίδρυση της Ρώμης, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, αποδίδεται στους:

α. Ίωνες

β. Αιγυπτίους

γ. Ετρούσκους

δ. Μυκηναίους

4. Η Δωδεκάδελτος αποτελεί καταγραφή του εθιμικού δικαίου των: α. Αθηναίων

β. Ρωμαίων

γ. Σπαρτιατών δ. Θουρίων

5. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος:

α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης της εξουσίας

β. εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή της εξουσίας

γ. αδιαφόρησε για την ειρήνη και ασφάλεια του ρωμαϊκού κράτους

δ. αδιαφόρησε απολύτως για την ανάπτυξη της γεωργίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων: εστίαση (μονάδες 5), δικτάτορας (μονάδες 5),

νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25204

1.α.

1. Ο φαραώ έλεγχε στην αρχαία Αίγυπτο τον κύριο όγκο της βιοτεχνίας και του εμπορίου.

2. Ελληνικά φύλα που μιλούσαν την αιολική διάλεκτο συγκρότησαν θρησκευτική ένωση, το Πανιώνιο, στο ακρωτήριο της Μυκάλης.

3. Η τέχνη των ομηρικών χρόνων ονομάστηκε «γεωμετρική».

4. Η περίοδος της βασιλείας στην αρχαία Ρώμη τελειώνει μετά από εξέγερση των πληβείων.

5. Ο αγροτικός νόμος που πρότεινε ο Τιβέριος Γράκχος προέβλεπε, μεταξύ άλλων, και την αναδιανομή της δημόσιας γης στους ακτήμονες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα:

α. Πελοποννησιακός πόλεμος

β. μάχη στη Μαντίνεια

γ. μάχη της Χαιρώνειας

δ. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

ε. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: θεωρικά (μονάδες 6), Ηγεμονία (Principatus) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

25205

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Αποκάλεσε την Αίγυπτο «δώρο του Νείλου» ο:

α. Γάλλος αιγυπτιολόγος J. Champollion

β. φαραώ Αμένοφις Δ΄

γ. ιστορικός Ηρόδοτος

δ. βασιλιάς Πτολεμαίος Ε΄

2. Η πιο πρώιμη μορφή γραφής της ελληνικής γλώσσας είναι:

α. η γραμμική Β΄ γραφή

β. η ελληνική αλφαβητική γραφή

γ. η ιερογλυφική γραφή

δ. το φοινικικό αλφάβητο

3. Ο Καλλίας ήταν:

α. αρχηγός αθηναϊκής αποστολής για σύναψη συνθήκης ειρήνης στα Σούσα

β. στρατηγός των Αθηναίων που πολέμησε τους Πέρσες

γ. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

δ. νομοθέτης της Αθήνας κατά την κλασική εποχή

4. Ο Φίλιππος Β΄ επιβλήθηκε ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης των Ελλήνων στη μάχη:

α. της Ιμέρας

β. της Μαντίνειας

γ. των Λεύκτρων

δ. της Χαιρώνειας

5. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχικό

β. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από βουλή

γ. η απόλυτη μοναρχία

δ. η τυραννίδα

(μονάδες 5)

1. Αρχηγός-επικεφαλής του κράτους της Αιγύπτου ήταν ο φαραώ.

2. Οι βασικές προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν η δημοκρατία, η ελευθερία και η επέκτασή της.

3. Οι σύμμαχοι των Αθηναίων στο πλαίσιο της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας κατέβαλλαν φόρο σε πλοία ή χρήματα.

4. Στο συνέδριο της Κορίνθου, το 337 π.Χ., συμφωνήθηκε να ιδρυθεί πανελλήνια συμμαχία με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄.

5. Οι ελεύθεροι πολίτες στην αρχαία Ελλάδα αντιμετώπιζαν με περιφρόνηση τη χειρωνακτική εργασία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ραψωδοί (μονάδες 5), αυτάρκεια (πόλης-κράτους) (μονάδες 5), αρχιθεωρία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25206

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Α περισσεύουν.

1. Ερίκος Σλήμαν

2. J. Champollion

3. Λυκούργος

4. Κίμων

5. Ισοκράτης

6. Κάτων

7. Μ. Ventris

α. προστασία των ηθών της πολιτείας

β. ανασκαφές στις Μυκήνες

γ. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β' γραφής

δ. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

ε. νομοθέτης στη Σπάρτη

(μονάδες 5)

1. Η ελληνική φιλοσοφική σκέψη γεννήθηκε στην Ιωνία κατά την αρχαϊκή εποχή.

2. Στο συνέδριο της Κορίνθου, το 337 π.Χ., συμφωνήθηκε να ιδρυθεί πανελλήνια συμμαχία με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄.

3. Ο βασιλιάς στην αρχαία Ρώμη ήταν κληρονομικός.

4. Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε με τη βία όλες τις εξουσίες του Ρωμαϊκού κράτους.

5. Ο Βεσπασιανός υπήρξε ιδρυτής της δυναστείας των Φλαβίων (69-96 μ.Χ).

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άριστοι (ομηρική εποχή) (μονάδες 7), οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 8).

Μονάδες 15

25207

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Ο ιστορικός Ηρόδοτος αποκαλεί την Αίγυπτο δώρο των θεών.

2. Ο Φίλιππος Β΄ ακολούθησε επεκτατική εξωτερική πολιτική.

3. Ο ελληνιστικός κόσμος, Έλληνες και αλλοεθνείς, λειτούργησαν μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

4. Η ρωμαϊκή κοινωνία την περίοδο της βασιλείας συγκροτείται από τους πατρικίους, τους ιερείς και τους πληβείους.

5. Με το διάταγμα του Καρακάλλα, όλοι οι κάτοικοι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ελεύθεροι και δούλοι, αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες.

(μονάδες 5)

α. τρωική εκστρατεία

β. Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη

γ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

δ. μάχη στη Χαιρώνεια

ε. εκλογή Γάιου Γράκχου ως δημάρχου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: λααγέτας (7 μονάδες), νομοδιδάσκαλοι (8 μονάδες).

Μονάδες 15

25417

1.α.

1. Η ζωή στην Αίγυπτο ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τον Νείλο και τις πλημμύρες του.

2. Η απώλεια των αγορών της ανατολής δεν συνέβαλε στη διάλυση του μυκηναϊκού κόσμου.

3. Στην αρχαία Ελλάδα, ταυτόχρονα με τις πόλεις-κράτη, υπήρχαν και φυλετικά κράτη.

4. Την περίοδο της δημοκρατίας (Res publica) το ρωμαϊκό κράτος οργανώθηκε με τις ακόλουθες εξουσίες: τους άρχοντες, τη σύγκλητο και τη φρατρική συνέλευση.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος δεν δημιούργησε κάποιο συμβουλευτικό σώμα για να τον βοηθάει στην άσκηση της εξουσίας.

(μονάδες 5)

α. ο Πελοποννησιακός πόλεμος

β. οι περσικοί πόλεμοι (τα Μηδικά)

γ. η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου

δ. η Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

ε. η τρωική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: βουλή των γερόντων (ομηρική εποχή) (μονάδες 7), πληβείοι (περίοδος της βασιλείας, ως το 509 π.Χ.) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

25418

1.α.

Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο η βάση της οικονομίας ήταν:

α. το εμπόριο

β. η ναυτιλία

γ. η γεωργία

δ. η βιοτεχνία

2. Στην κρίση της αριστοκρατικής δομής στην αρχαϊκή εποχή συνέβαλαν:

α. η απουσία εργασιακής ειδίκευσης και η στενοχωρία

β. η ενίσχυση της βασιλικής εξουσίας και η βουλή των γερόντων

γ. η αύξηση του πληθυσμού και ο Α΄ αποικισμός

δ. η ανάπτυξη του εμπορίου και της βιοτεχνίας και η δημιουργία της οπλιτικής φάλαγγας

3. Στην ελληνιστική περίοδο η εύκολη παροχή γραφικής ύλης από την επεξεργασία του φυτού πάπυρος συνέβαλε στη μεγάλη παραγωγή χειρογράφων στη Βιβλιοθήκη της:

α. Αθήνας

β. Αλεξάνδρειας

γ. Αντιόχειας

δ. Περγάμου

4. «Πατρίκιοι», την περίοδο της βασιλείας, ονομάζονταν οι Ρωμαίοι που:

α. ανήκαν σε παλαιές μεγάλες οικογένειες

β. ήταν οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών

γ. δέχονταν την προστασία ανώτερων τάξεων

δ. δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση του:

α. Διατάγματος των Μεδιολάνων

β. αγροτικού νόμου

γ. διατάγματος του Καρακάλλα

δ. συμβουλίου του αυτοκράτορα

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: λααγέτας (μονάδες 5), τριηραρχία (μονάδες 5), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25420

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο το σύστημα των κοινωνικών τάξεων ήταν αυστηρά κλειστό.

2. Τα μυκηναϊκά κέντρα κτίζονταν συνήθως σε θέσεις που διευκόλυναν την εποπτεία μεγάλης σε έκταση περιοχής.

3. Η χορηγία, η τριηραρχία και τα θεωρικά ήταν λειτουργίες.

4. Με την Ανταλκίδειο (Βασίλειο) ειρήνη οι Αθηναίοι έγιναν όργανα της περσικής πολιτικής στην κυρίως Ελλάδα.

5. Στη εκκλησία του λαού στην αρχαία Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας (ως το 509 π.Χ.), συμμετείχαν μόνο οι πατρίκιοι και οι πελάτες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα ακόλουθα γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα:

α. μεταρρυθμιστική προσπάθεια των Γράκχων

β. Πελοποννησιακός πόλεμος

γ. τρωική εκστρατεία

δ. δεύτερος αποικισμός

ε. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus)

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πλήθος (ομηρική εποχή) (μονάδες 5), ισηγορία (μονάδες 5), μετοίκιο (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25424

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο υπήρχαν κρατικοί και ιδιωτικοί δούλοι.

2. Οι ιστορικοί θεωρούν ότι ο μυκηναϊκός πολιτισμός αποτελεί την ελληνική πρωτο-ιστορία.

3. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός (8ος-6ος αι. π.Χ.) μοιάζει ως διαδικασία με την εξάπλωση των ελληνικών φύλων στα μικρασιατικά παράλια (πρώτος ελληνικός αποικισμός, 11ος-9ος αι. π.Χ.).

4. Ένας λόγος της αντιπαράθεσης Αθήνας-Σπάρτης, που οδήγησε στον Πελοποννησιακό πόλεμο, ήταν οι ηγεμονικές τάσεις της Σπάρτης.

5. Στην αρχαία Ρώμη οι τιμητές εκλέγονταν για δεκαοκτώ μήνες.

(μονάδες 5)

1. Σέλευκος

2. Φίλιππος Β΄

3. Τιβέριος Γράκχος

4. Κάτων ο Τιμητής

5. Ισοκράτης

6. Σόλων

α. πανελλήνια ιδέα

β. αγροτικός νόμος

γ. νομοθεσία Αθήνας

δ. ίδρυση Αντιόχειας

ε. Συνέδριο της Κορίνθου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: εκκλησία του δήμου (ομηρική εποχή) (μονάδες 5), αρχιθεωρία (μονάδες 5), συμβούλιο του αυτοκράτορα (εποχή του Αυγούστου) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25425

1.α.

1. Στην κορυφή της κοινωνίας στην αρχαία Αίγυπτο βρισκόταν το ιερατείο.

2. Οι Μυκηναίοι διαδέχτηκαν τους Κρήτες ως θαλασσοκράτορες στο Αιγαίο.

3. Τα πρώτα στάδια της ιστορικής πορείας των πόλεων-κρατών ήταν συνδεδεμένα με την ανάπτυξη της δουλείας.

4. Στους ελληνιστικούς χρόνους ένα από τα πνευματικά κέντρα ήταν η Αντιόχεια.

5. Ο Οκταβιανός μοιράστηκε την εξουσία των επαρχιών με τη σύγκλητο.

(μονάδες 5)

1. Ισοκράτης

2. φαραώ

3. Κίμων

4. Μ. Αλέξανδρος

5. Περικλής

6. Πλάτων

α. ένοπλη εξερεύνηση

β. πανελλήνια ιδέα

γ. φιλοσοφία

δ. χρυσούς αιών

ε. επίγειος θεός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: δημιουργοί (μονάδες 9), φρατρική συνέλευση (περίοδος της Res publica) (μονάδες 6).

Μονάδες 15

25426

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ένα χαρακτηριστικό της οικονομίας της αρχαίας Αιγύπτου ήταν:

α. η οργάνωση της γεωργίας κάτω από την άμεση επίβλεψη του φαραώ

β. η απουσία εργασιακής ειδίκευσης

γ. οι συναλλαγές με χρήση του νομίσματος

δ. το εμπόριο ως κύρια πηγή πλούτου

2. Ένα πολιτιστικό επίτευγμα της ομηρικής εποχής ήταν:

α. οι κούροι και οι κόρες

β. οι θολωτοί τάφοι

γ. η επική ποίηση

δ. ο δωρικός και ο ιωνικός ρυθμός

3. Η μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.) αντιπροσωπεύει:

α. την προσπάθεια της Θήβας, της Κορίνθου και της Αθήνας να περιορίσουν τη δύναμη της Σπάρτης

β. τον αγώνα των ενωμένων Ελλήνων εναντίον της περσικής απειλής

γ. την τελευταία προσπάθεια των συνασπισμένων Θηβαίων και Αθηναίων να περιορίσουν την επεκτατική πολιτική του Φιλίππου Β΄

δ. την τελευταία προσπάθεια της Σπάρτης να επιβληθεί στον ελληνικό χώρο

4. Μία συνέπεια των κατακτήσεων των Ρωμαίων, σύμφωνα με τον Κάτωνα, ήταν:

α. η διαμόρφωση ενιαίου οικονομικού συστήματος

β. η επιβολή απόλυτης μοναρχίας

γ. η εξάπλωση του χριστιανισμού

δ. η αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών και η απομάκρυνση από τις προγονικές αρετές

5. Στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία επί αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 μ.Χ) εφαρμόστηκε το σύστημα της:

α. Διαρχίας

β. Τετραρχίας

γ. Τριαρχίας

δ. Μοναρχίας

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. Γάιος Γράκχος

2. Περικλής

3. Σέλευκος

4. Μ. Αλέξανδρος

5. Φίλιππος Β΄

6. Οκταβιανός

α. ακολούθησε συμβιβαστική τακτική στην κατανομή της εξουσίας

β. ίδρυσε πανελλήνια συμμαχία υπό την αρχηγία του

γ. επιδίωξε να περιορίσει τις αυθαιρεσίες των συγκλητικών

δ. ίδρυσε την Αντιόχεια

ε. διατήρησε τον θεσμό των σατραπειών αναθέτοντας τη διοίκησή τους σε Έλληνες ή Πέρσες ηγεμόνες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: αυτονομία (πόλη-κράτος) (μονάδες 5), μετοίκιο (μονάδες 5), Δωδεκάδελτος (περίοδος της Res publica) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

25616

1.α.

1. Εφιάλτης

2. Λυκούργος

3. Σέλευκος

4. Άτταλος Α΄

5. Γάιος Γρἀκχος

α.Ρώμη

β. Πέργαμος

γ. Σπάρτη

δ. Αθήνα

ε. Θήβα

στ. Αλεξάνδρεια

ζ. Αντιόχεια

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄ προσπάθησε να επιβάλει τον Ρα ως μοναδικό θεό.

2. Οι πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες έγιναν τον 20^ο αιώνα από τον Eρίκο Σλήμαν.

3. Βασικές επιδιώξεις της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η αυτονομία και η αυτάρκεια.

4. Η σάρισα ήταν μακεδονικό δόρυ μήκους 6 μέτρων.

5. Στην αρχαία Ρώμη η άνοδος της βασιλείας συμπίπτει με την απομάκρυνση των Ετρούσκων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: βασιλεύς (μυκηναϊκά βασίλεια) (μονάδες 5), Καλλίειος συνθήκη (μονάδες 10).

Μονάδες 15

26106

1.α.

1. Επίκεντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων στα μυκηναϊκά κράτη ήταν το μέγαρο.

2. Ο ομηρικός «οίκος» περιελάμβανε τους άριστους, το πλήθος και τους δημιουργούς.

3. Η Αθήνα ξεπέρασε την οικονομική κρίση των ομηρικών χρόνων με την ίδρυση αποικιών.

4. Κατά την ελληνιστική περίοδο η Αντιόχεια αποτέλεσε πολυπολιτισμικό κέντρο.

5. Όταν η ρωμαϊκή πολιτεία (Res publica) βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση, ο λαός εξέλεγε έναν άρχοντα, για να του παραχωρήσει όλες τις εξουσίες.

(μονάδες 5)

1. Ζάλευκος

2. Θουκυδίδης

3. Αριστοτέλης

4. Ευριπίδης

5. Σέλευκος

6. Αριστοφάνης

7. Λυσίας

α. ρητορικός λόγος

β. τραγική ποίηση

γ. κωμωδία

δ. ιστοριογραφία

ε. νομοθεσία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Θηβαϊκή ηγεμονία (μονάδες 6), απόλυτη μοναρχία (ελληνιστική περίοδος) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

26107

1.α.

Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο Μυκηναίοι συνέβαλαν στον εξελληνισμό της:

α. Κύπρου

β. Τροίας

γ. Αιγύπτου

δ. Παλαιστίνης

2. Ένα πολιτιστικό επίτευγμα της αρχαϊκής εποχής ήταν:

α. οι θολωτοί τάφοι

β. η επική ποίηση

γ. η κεραμική τέχνη με τον μελανόμορφο και ερυθρόμορφο ρυθμό

δ. η τραγωδία

3. Η πόλη της Αλεξάνδρειας ήταν γνωστή κατά την ελληνιστική εποχή και για:

α. τη Βιβλιοθήκη και τον περίφημο Βωμό του Διός

β. την ειδυλλιακή περιοχή που ονομαζόταν Κήπος

γ. το νησάκι Φάρο και τη Βιβλιοθήκη

δ. την αγορά και τον μεγάλο ιππόδρομο

4. Μία συνέπεια των κατακτήσεων των Ρωμαίων ήταν:

α. η εξίσωση των πατρικίων και των πληβείων

β. η επιβολή απόλυτης μοναρχίας

γ. η δημιουργία τραπεζών

δ. η αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών και η απομάκρυνση από τις προγονικές αρετές

5. Η μεγαλύτερη προσφορά του ρωμαϊκού πνεύματος στους υπηκόους του ήταν η:

α. φιλοσοφία

β. νομοθεσία

γ. αστρονομία

δ. ιατρική

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: αυτάρκεια (πόλη-κράτος) (μονάδες 5), εστίαση (μονάδες 5), δυνατοί (Η εποχή του Ιουστινιανού) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

26108

1.α.

1. Τα περισσότερα αιγυπτιακά κείμενα αναφέρονται στη δράση και τα κατορθώματα των φαραώ.

2. Στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας στα μυκηναϊκά κέντρα βρίσκονταν οι δούλοι.

3. Ο Κίμων στην αρχαία Αθήνα ήταν αντίθετος στη συνεργασία με τη Σπάρτη.

4. Η Κοινή Ελληνική (ή απλώς Κοινή) ήταν η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε κατά τους κλασικούς χρόνους στον χώρο της Ανατολής.

5. Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Αντωνίνων (96-192 μ.Χ.) το ρωμαϊκό κράτος οδηγείται στο ανώτατο σημείο της ακμής του.

(μονάδες 5)

1. μυκηναϊκά κέντρα

2. ομηρική εποχή

3. αρχαϊκή εποχή

4. Res publica

5. κλασική εποχή

6. ελληνιστική περίοδος

7. Οκταβιανός Αύγουστος

α. περιορισμένο ανταλλακτικό εμπόριο

β. μέτρα για την αναγέννηση της γεωργίας

γ. ενιαίο οικονομικό σύστημα

δ. το εμπόριο αποκτά

εμπορευματοχρηματικό χαρακτήρα

ε. επίκεντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων είναι το μέγαρο

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πελάτες (μονάδες 7), Πανδιδακτήριο (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26109

1.α.

1. Η γραμμική Β΄ γραφή είναι η γλώσσα των ομηρικών επών.

2. Οι πρώτες πνευματικές και καλλιτεχνικές ανησυχίες κατά την αρχαϊκή περίοδο εμφανίζονται κυρίως στην Ιωνία.

3. Μετά την απόκρουση του περσικού κινδύνου η Σπάρτη τέθηκε επικεφαλής μεγάλου μέρους των ελληνικών πόλεων.

4. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα η δημιουργία της Ρώμης πιθανόν να οφείλεται στους Ετρούσκους.

5. Οι αυτοκράτορες της Ιουλιο-κλαυδιανής δυναστείας (14-68 μ.Χ.) συνδέονται με δεσμούς αίματος ή μέσω υιοθεσίας με τον Αύγουστο.

(μονάδες 5)

1. νομοθέτες ή αισυμνήτες

2. συνέδριο στην Κόρινθο (481 π.Χ.)

3. Καλλίειος συνθήκη

4. Ανταλκίδειος (Βασίλειος) ειρήνη

5. νομοδιδάσκαλοι

6. συνέδριο στην Κόρινθο (337 π.Χ.)

7. Αύγουστος

α. ερμηνεία του ρωμαϊκού δικαίου

β. Οκταβιανός

γ. συγκρότηση αμυντικής συμμαχίας κατά των Περσών

δ. παράδοση των ελληνικών πόλεων της Μ. Ασίας και της Κύπρου στους Πέρσες

ε. αναγνώριση της ανεξαρτησίας των ελληνικών πόλεων της Μ. Ασίας από τους Πέρσες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: Μουσείο της Αλεξάνδρειας (μονάδες 5), διάταγμα των Μεδιολάνων (ή της Ανεξιθρησκίας) (μονάδες 10).

Μονάδες 15

26110

1.α.

1. Η καθιέρωση του ημερολογίου των 365 ημερών αποδίδεται στους αρχαίους Έλληνες.

2. Η κύρια πηγή πλούτου του μυκηναϊκού κόσμου ήταν η γεωργία.

3. Οι ενέργειες του Μ. Αλεξάνδρου αποσκοπούσαν στην ανάμειξη του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο κάτω από μια ισχυρή διοίκηση.

4. Την περίοδο της ρωμαϊκής δημοκρατίας (Res publica) καταργήθηκε ο νόμος που απαγόρευε τους γάμους μεταξύ πατρικίων και πληβείων.

5. Η απόδοση του τίτλου «Αύγουστος» στον Οκταβιανό σήμαινε και την αναγνώριση θεϊκών ιδιοτήτων στο πρόσωπό του.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα, τα ακόλουθα γεγονότα:

α. επιβολή ολιγαρχικών (τιμοκρατικών) πολιτευμάτων στις ελληνικές πόλεις-κράτη

β. εγκαθίδρυση αριστοκρατικών πολιτευμάτων

γ. οι φυλετικοί αρχηγοί γίνονται κληρονομικοί βασιλείς

δ. πτώση των τυραννικών καθεστώτων στις περισσότερες ελληνικές πόλεις-κράτη

ε. καταγραφή των νόμων από τους νομοθέτες ή αισυμνήτες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μέγαρο (μονάδες 8), φρατρική εκκλησία (περίοδος βασιλείας, ως το 509 π.Χ.) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

26111

1.α.

1. Οι Δωριείς, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στις νοτιοδυτικές ακτές της Μ. Ασίας, μετακινήθηκαν ως προσφυγικές ομάδες πιεζόμενες από άλλα φύλα.

2. Με την εξέγερση των Ελλήνων της Ιωνίας (ιωνική επανάσταση, 499-494 π.Χ.) ξέσπασε ο Πελοποννησιακός πόλεμος.

3. Ο Μ. Αλέξανδρος διατήρησε τον θεσμό των σατραπειών αναθέτοντας τη διοίκησή τους σε Έλληνες ή Πέρσες ηγεμόνες.

4. Ανάμεσα στα αξιώματα που συγκέντρωσε στο πρόσωπό του ο Οκταβιανός ήταν και εκείνο του «μεγίστου αρχιερέως» (pontifex maximus).

5. Ιδρυτής της δυναστείας των Φλαβίων (69-96 μ.Χ) ήταν ο Βεσπασιανός.

(μονάδες 5)

α. ρωμαϊκή βασιλεία

β. Pax Romana

γ. Ηγεμονία (Principatus)

δ. ρωμαϊκή πολιτεία (Res Publica)

ε. ίδρυση Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άνακτας (μονάδες 7), νομοθέτες ή αισυμνήτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26194

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

α. σύγκρουση Αθηναϊκής και Πελοποννησιακής συμμαχίας

β. συνθήκη ειρήνης Αθηναίων-Περσών

γ. αφορμή για τους Περσικούς πολέμους

δ. συμφωνία Σπαρτιατών-Περσών

ε. νίκη του Φιλίππου Β΄

1. μάχη της Χαιρώνειας

2. Ιωνική επανάσταση

3. Πελοποννησιακός πόλεμος

4. μάχη του Μαραθώνα

5. Καλλίειος συνθήκη

6. Ανταλκίδειος ειρήνη

7. μάχη της Ιμέρας

(μονάδες 5)

1. Η αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής οφείλεται στον Champollion.

2. Κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό τα ελληνικά φύλα κατευθύνθηκαν στον Εύξεινο Πόντο.

3. Η αρχαϊκή εποχή τελειώνει με τους περσικούς πολέμους.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος κατά την άσκηση της πολιτικής του αγνόησε τα πολιτιστικά στοιχεία από την παράδοση των λαών της Ανατολής.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής είχε ελληνική παιδεία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: νομοθέτες ή αισυμνήτες (μονάδες 7), φυλετική εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26197

1.α.

1. Η αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής οφείλεται στον M. Ventris.

2. Ανώτατος άρχοντας των μυκηναϊκών ανακτόρων ήταν ο βασιλεύς.

3. Άμεση συνέπεια του Πελοποννησιακού πολέμου ήταν η ήττα των Αθηναίων.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος οργάνωσε τη μακεδονική φάλαγγα.

5. Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια των Γράκχων στόχευε στον έλεγχο της κοινωνικής ανισότητας.

(μονάδες 5)

α. μάχη της Ιμέρας

β. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. διάταγμα του Καρακάλλα

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βουλή των γερόντων (μονάδες 5), τριακοντούτεις σπονδαί (μονάδες 5), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 5).

Μονάδες 15

26199

1.α.

1. Η βάση της οικονομίας στην Αίγυπτο ήταν η γεωργία.

2. Αφορμή για τους περσικούς πολέμους στάθηκε η ατυχής εξέγερση των Ελλήνων της Ιωνίας.

3. Το κέντρο βάρους, κατά τους ελληνιστικούς χρόνους, παρά την ίδρυση μεγαλουπόλεων στην Ανατολή, παρέμεινε στη μητροπολιτική Ελλάδα.

4. Η φρατρική εκκλησία στην αρχαία Ρώμη ήταν η συνέλευση των πατρικίων που έχασε τη δύναμή της την περίοδο της δημοκρατίας (Res publica).

5. Η σύγκλητος, όταν αναγόρευσε τον Οκταβιανό σε Αύγουστο, του αναγνώρισε θεϊκές ιδιότητες.

(μονάδες 5)

α. αποκρυπτογράφηση ιερογλυφικής γραφής

β. αποκρυπτογράφηση γραμμικής Β΄ γραφής

γ. ίδρυση Αντιόχειας

δ. ίδρυση Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

ε. Ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μυκηναϊκός πολιτισμός (μονάδες 5), πατρίκιοι (μονάδες 10).

Μονάδες 15

26201

1.α.

α. αγροτικός νόμος

β. χωροταξική οργάνωση πόλεων

γ. αποκρυπτογράφηση ιερογλυφικής γραφής

δ. ιατρική

ε. πανελλήνια ιδέα

1. Chadwick

2. Champollion

3. Τιβέριος Γράκχος

4. Ισοκράτης

5. Ιπποκράτης

6. Μέτων

7. Ιππόδαμος

(μονάδες 5)

1. Τα περισσότερα αιγυπτιακά κείμενα αναφέρονται στα κατορθώματα των φαραώ.

2. Τις πρώτες πληροφορίες για τον μυκηναϊκό κόσμο τις έχουμε από τα έπη του Ησιόδου.

3. Η τέχνη των ομηρικών χρόνων ονομάστηκε από τους ερευνητές γεωμετρική.

4. Εμπνευστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Φίλιππος Β΄.

5. Η Δωδεκάδελτος, ως καταγραφή του ρωμαϊκού εθιμικού δικαίου, συνέβαλε στην ισχυροποίηση των πατρικίων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: χαλκιδικό αλφάβητο (μονάδες 5), γυμνασιαρχία (μονάδες 5), πραιτωριανοί (μονάδες 5).

Μονάδες 15

26202

1.α.

1. Τα ελληνικά φύλα κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό εξαπλώθηκαν στη νότια Ιταλία.

2. Η λέξη τύραννος ήταν πιθανόν λυδικής προέλευσης.

3. Η αρχαία φιλοσοφική σκέψη, ιδίως από τα μέσα του 5^ου αιώνα π.Χ., τοποθέτησε στο κέντρο του ενδιαφέροντός της τον άνθρωπο.

4. Ο ελληνιστικός κόσμος λειτούργησε μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

5. Οι πληβείοι κατόρθωσαν να αναδείξουν μια νέα εξουσία στις αρχές του 5^ου αι. π.Χ. που εκπροσωπούσαν οι τιμητές.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μεταφορά συμμαχικού ταμείου από τη Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών

β. μάχη της Χαιρώνειας

γ. ανασκαφές του Σλήμαν στις Μυκήνες

δ. μάχη της Ιμέρας

ε. εκλογή του Κάτωνα στο αξίωμα του Τιμητή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: στενοχωρία (αρχαϊκή εποχή) (μονάδες 7), ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26204

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Α περισσεύουν:

1. Ηρόδοτος

2. Chadwick

3. Θουκυδίδης

4. Champollion

5. Περικλής

6. Ιπποκράτης

7. Ιππόδαμος

α. χωροταξική οργάνωση των πόλεων

β. θεωρία για τα φυσικά αίτια των ασθενειών

γ. αποκρυπτογράφηση ιερογλυφικών

δ. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής

ε. εξιστόρηση του Πελοποννησιακού πολέμου

(μονάδες 5)

1. Οι πρώτες ελληνικές κοινωνίες οργανώθηκαν με φυλετικά κριτήρια.

2. Την εποχή του Περικλή θεσπίστηκε χρηματική αποζημίωση για τους κληρωτούς άρχοντες, τους βουλευτές και τους λαϊκούς δικαστές.

3. Στο συνέδριο της Κορίνθου το 337 π.Χ. συμμετείχαν όλες οι ελληνικές πόλεις πλην της Αθήνας.

4. Ο ελληνιστικός κόσμος δεν λειτούργησε μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

5. Οι πελάτες ζούσαν κοντά στους πατρικίους ως υπήκοοι και δέχονταν την προστασία τους.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: γραμμική Β΄ γραφή (μονάδες 10), ισηγορία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

26371

1.α.

1. Αίγυπτος ονομαζόταν από τους αρχαίους Έλληνες το βορειοανατολικό τμήμα της Αφρικής, το οποίο διαρρέει ο ποταμός Νείλος.

2. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός διαμορφώθηκε κατά την πρώιμη εποχή του χαλκού (3000 – 2000 π.Χ.)

3. Οι περσικοί πόλεμοι ήταν οι πρώτοι «εθνικοί» πόλεμοι των Ελλήνων.

4. Ο 5^ος αι. π.Χ., ιδιαίτερα για την Αθήνα, έχει ταυτιστεί με τη δράση του Περικλή.

5. Πελάτες στην αρχαία Ρώμη ήταν οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα της στήλης Α με στοιχεία από τη στήλη Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

Α	Β
1. Champollion	α. θολωτοί τάφοι
2. M. Ventris	β.Αντιόχεια
3. Ζάλευκος	γ. ρητορική
4. Δημοσθένης	δ. ιερογλυφικά
5. Σέλευκος	ε. αγροτικός νόμος
	στ. γραμμική Β΄ γραφή
	ζ. νομοθέτης

(μονάδες5)

Μονάδες 10

1.β.Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: λειτουργία (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26372

1.α.

1.Τα ιερογλυφικά της Αιγύπτου δεν έχουν έως τώρα αποκρυπτογραφηθεί.

2. Η γραμμική Β΄ γραφή έχει αποκρυπτογραφηθεί.

3. Κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό οι Έλληνες εξαπλώθηκαν στις δυτικές ακτές της Μ. Ασίας.

4. Ο Κίμων ήταν αρχηγός των δημοκρατικών στην Αθήνα.

5. Οι δήμαρχοι στη Ρώμη είχαν ως κύριο έργο την προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τις ακόλουθες ιστορικές περιόδους, αρχίζοντας από την αρχαιότερη:

α. ύστερη εποχή του Χαλκού

β. Αρχαϊκή εποχή

γ. Ομηρική εποχή

δ. Ελληνιστική εποχή

ε. Κλασική εποχή

(μονάδες 5)

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ολιγαρχικό ή τιμοκρατικό πολίτευμα (μονάδες 7), διάταγμα του Καρακάλλα (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26373

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. συνέδριο της Κορίνθου, στο οποίο η πανελλήνια ένωση έγινε πραγματικότητα

β. πρώτος ελληνικός αποικισμός

γ. παρακμή των μυκηναϊκών κέντρων

δ. Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

ε. μάχη στα Λεύκτρα (άνοδος της Θηβαϊκής ηγεμονίας)

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο κλονισμός της οικονομίας των Μυκηναίων και η σταδιακή διάλυση του μυκηναϊκού κόσμου οφείλονταν:

α. στην επιδρομή των Φοινίκων

β. στην όξυνση των σχέσεών τους με τους Χετταίους

γ. στην τρωική εκστρατεία

δ. στην απώλεια των αγορών της Ανατολής

2. Kατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό στην Κρήτη εγκαταστάθηκαν:

α. Ίωνες

β. Αιολείς

γ. Αιολείς και Ίωνες

δ. Δωριείς

3. Με την Ανταλκίδειο (Βασίλειο) ειρήνη οι Σπαρτιάτες:

α. συμφώνησαν με τον Φίλιππο Β΄

β. μεταβλήθηκαν στην ουσίασε όργανα της περσικής πολιτικής

γ. παρέδωσαν την Κύπρο στους Αθηναίους

δ. επιβεβαίωσαν την ανεξάρτητη και ακηδεμόνευτη πολιτική τους

4. Στην ελληνιστική εποχή η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε ήταν η:

α. γραμμική Β΄

β. αλφαβητική

γ. Κοινή Ελληνική ή απλώς Kοινή

δ. ιερογλυφική

5. Οι άρχοντες της ρωμαϊκής δημοκρατίας (Res publica) που συγκέντρωναν όλες τις προηγούμενες βασιλικές εξουσίες ήταν οι:

α. τιμητές

β. δήμαρχοι

γ. ύπατοι

δ. ταμίες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους παρακάτω ιστορικούς όρους: μετοίκιο (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

26374

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. Παυσανίας

2. Θεμιστοκλής

3. Κίμων

4. Μιλτιάδης

5. Λεωνίδας

6. 6. Φίλιππος Β΄

α. μάχη του Μαραθώνα

β. μάχη των Θερμοπυλών

γ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

δ. μάχη των Πλαταιών

ε. μάχη στον Ευρυμέδοντα ποταμό

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Ακενατών προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα.

2. Οι μυκηναϊκές τοιχογραφίες είχαν δεχτεί στην αρχή τη μινωική επίδραση.

3. Οι βασικές προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η επέκτασή της και η δημοκρατία.

4. Τιμοκρατικό ονομάστηκε το πολίτευμα που βασίστηκε στην επικράτηση των ευγενών.

5. Μετά την πτώση των τυραννικών καθεστώτων, περίπου στα τέλη του 6ου αι. π.Χ., στις περισσότερες πόλεις επιβλήθηκαν εκ νέου ολιγαρχικά καθεστώτα.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: Καλλίειος συνθήκη (μονάδες 10), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 5).

Μονάδες 15

26375

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα ιστορικά πρόσωπα της στήλης Α με ιστορικές περιόδους που προσδιορίζονται από τα στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Τιβέριος Γράκχος

2. Κλεισθένης

3. Περικλής

4. Άτταλος Α΄

5. Οκταβιανός

α. Δημοκρατική Ρώμη

β. μυκηναϊκός πολιτισμός

γ. Αρχαϊκή εποχή

δ. Ομηρική εποχή

ε. Αυγούστεια Ρώμη

στ. Κλασική εποχή

ζ. ελληνιστικoί χρόνοι

(μονάδες 5)

1. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τα μικρασιατικά παράλια.

2. Η περιοχή απέναντι από την Κύπρο ονομάστηκε Ιωνία.

3. Ο Λυκούργος και ο Εφιάλτης ήταν τύραννοι.

4. Στη διαδικασία εξέλιξης των πολιτευμάτων η δημοκρατία διαδέχθηκε την τυραννίδα.

5. Η σάρισα ήταν το δόρυ του μακεδονικού πεζικού.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: χορηγία (μονάδες 7), ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26377

1.α.

1. Η δυσκολία στην απόδοση και εκμάθηση της ιερογλυφικής γραφής απαιτούσε ειδίκευση.

2. Ανώτατος άρχοντας ενός μυκηναϊκού ανακτόρου ήταν ο βασιλεύς.

3. Κύριο μέσο συναλλαγής κατά την Ομηρική Εποχή ήταν τα νομίσματα.

4. Οι τύραννοι ήταν συνήθως ευγενείς που αναρριχήθηκαν στην εξουσία χάρη στην υποστήριξη των κατώτερων κοινωνικών ομάδων.

5. Στους Περγαμηνούς αποδίδεται η ιδέα της ίδρυσης Μουσείου.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ως Κλασική εποχή ορίζουν οι ιστορικοί :

α. την περίοδο από το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού μέχρι το τέλος των Περσικών πολέμων

β. την περίοδο από το τέλος των Περσικών πολέμων έως και τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου

γ. τους λεγόμενους «σκοτεινούς χρόνους»

δ. την εποχή των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου

2. Τη μακεδονική φάλαγγα συγκροτούσαν οι:

α. ακοντιστές

β. ιππείς

γ. πεζέταιροι

δ. τοξότες

3. Κατά την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη πατρίκιοι ήταν:

α. οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

β. οι προϊταλιώτες κάτοικοι

γ. όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών

δ. οι Ετρούσκοι

4. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση:

α. του διατάγματος του Καρακάλλα

β. της Δωδεκαδέλτου

γ. του θεσμού της δουλοπαροικίας

δ. του αγροτικού νόμου

5. Η μορφή του πολιτεύματος που εγκαθίδρυσε ο Αύγουστος ονομάστηκε:

α. Ηγεμονία (Principatus)

β. στρατιωτική αναρχία

γ. ρωμαϊκή πολιτεία (Res publica)

δ. ρωμαϊκή οικουμένη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: διάταγμα του Καρακάλλα (μονάδες 7), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 8) .

Μονάδες 15

26378

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο άνθρωποι ταπεινής κοινωνικής προέλευσης έφτασαν να καταλάβουν σημαντικά αξιώματα.

2. Οι Αχαιοί με την τρωική εκστρατεία είναι πιθανό να επιδίωκαν τον έλεγχο των στενών του Ελλήσποντου.

3. Ο Κίμων ενίσχυσε το δημοκρατικό πολίτευμα της Αθήνας περιορίζοντας τη δύναμη της αριστοκρατικής παράταξης.

4. Κατά την Κλασική εποχή η φιλοσοφική σκέψη τοποθέτησε στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον άνθρωπο.

5. Η Αντιόχεια ιδρύθηκε από τον Αλέξανδρο.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η στενοχωρία ήταν πρόβλημα που προέκυψε από:

α. τη διάψευση των προσδοκιών των ανθρώπων της αρχαϊκής εποχής

β. την αύξηση του πληθυσμού και τις περιορισμένες εκτάσεις γης

γ. την έλλειψη πρώτων υλών

δ. τις εσωτερικές πολιτικές κρίσεις

2. Κατά την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη τις βασιλικές δικαιοδοσίες έλεγχαν δύο σώματα:

α. οι δήμαρχοι και οι ύπατοι

β. η φρατρική και η λοχίτιδα εκκλησία

γ. οι τιμητές και οι δικτάτορες

δ. η σύγκλητος και η εκκλησία του λαού

3. Οι πατρίκιοι:

α. ήταν Λίγουρες στην καταγωγή

β. ήταν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης

γ. ονομάστηκαν και πλήθος (πληβείοι)

δ. ήταν Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

4. Η σύγκλητος αναγόρευσε τον Οκταβιανό σε:

α. δικτάτορα

β. αυτοκράτορα

γ. Αύγουστο

δ. στρατηγό

5. Είχε φτάσει σε σημείο να αποστρέφεται καθετί το ελληνικό ο:

α. Τιβέριος Γράκχος

β. Γάιος Γράκχος

γ. Κάτων ο Τιμητής

δ. Οκταβιανός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: αυτάρκεια (πόλη-κράτος) (μονάδες 7), αγροτικός νόμος (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26379

1.α.

1. Ισοκράτης

2. Τιβέριος Γράκχος

3. Φίλιππος Β'

4. Οκταβιανός

5. Κίμων

6. Κάτων ο Τιμητής

α. προστασία των ηθών της ρωμαϊκής πολιτείας

β. μακεδονική φάλαγγα

γ. πανελλήνια ιδέα

δ. αγροτικός νόμος

ε. εκστρατεία κατά των Περσών

(μονάδες 5)

1. Οι δεσμοί των αποικιών με τις μητέρες-πόλεις, κατά την αρχαϊκή εποχή, ήταν σχέσεις εξάρτησης.

2. Η Πέργαμος ήταν γνωστή για τον περίφημο βωμό του Διός.

3. Στη Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας, την εκτελεστική εξουσία ασκούσαν οι δύο ύπατοι.

4. Ο Κάτων είχε ελληνική παιδεία.

5. Οι ρωμαϊκές κατακτήσεις του 2^ου αι. π.Χ. δεν επέφεραν αλλοίωση των ηθών και απομάκρυνση από τις προγονικές αρετές.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26380

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα αρχίζοντας από τα αρχαιότερα:

α. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus)

β. σύσταση πανελλήνιας ένωσης υπό τον Φίλιππο Β΄

γ. ίδρυση της Α' Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. σικελική εκστρατεία

ε. εκλογή του Τιβέριου Γράκχου στο αξίωμα του δημάρχου

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Ακενατών προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα.

2. Οι μυκηναϊκές τοιχογραφίες και οι αγγειογραφικές παραστάσεις είχαν δεχτεί αρχικά μινωική επίδραση.

3. Οι βασικές προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η εδαφική επέκταση και η δημοκρατία.

4. Τιμοκρατικό ονομάστηκε το πολίτευμα που βασίστηκε στην επικράτηση των ευγενών.

5. Το πολίτευμα στη Ρώμη παρέμεινε αναλλοίωτο από την ίδρυσή της μέχρι και την εποχή του Αυγούστου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: Κοινή Ελληνική (ή Κοινή) (μονάδες 8), πραιτωριανοί (μονάδες 7).

Μονάδες 15

26504

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα:

α. σύνθεση της Ιλιάδας

β. θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου

γ. πρώτη διατύπωση της πανελλήνιας ιδέας από τον σοφιστή Γοργία

δ. καταγραφή του ρωμαϊκού εθιμικού δικαίου, Δωδεκάδελτος

ε. παρακμή των μυκηναϊκών κέντρων

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να συμπληρώσετε τα κενά του παρακάτω αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): δυαρχία, μοναρχικός, πολίτης, λειτουργία, σύγκλητος, αυτοκρατορικός, Ηγεμονία (Principatus).

«Ο Αύγουστος συγκέντρωσε βαθμιαία όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του εγκαθιδρύοντας μια μορφή ……………………(1) πολιτεύματος. Αυτή η μορφή του πολιτεύματος ονομάστηκε ……………………(2). Το πολίτευμα αυτό ήταν ουσιαστικά μια ……………………(3) εξουσιών με παράγοντες λειτουργίας τον πρώτο……………………(4) και τη ……………………(5). Οι αρμοδιότητες όμως των δύο αυτών πολιτειακών παραγόντων δεν ήταν με σαφήνεια καθορισμένες.»

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: ιωνική επανάσταση (μονάδες 7), διάταγμα του Καρακάλλα (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26510

1.α.

1. Ο Ρα, θεός Ήλιος, ήταν ο μεγαλύτερος θεός στην αρχαία Αίγυπτο.

2. Η δωρική εξάπολη είχε ως κέντρο της τον ναό του Ποσειδώνα, στο ακρωτήριο της Μυκάλης.

3. Ο Φίλιππος Β' έκοψε χρυσό νόμισμα, που βαθμιαία εκτόπισε τους περσικούς δαρεικούς από τον ελλαδικό χώρο.

4. Στη Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας, δεν υπήρχε αρχικά καμία διαφοροποίηση ανάμεσα στις τάξεις των πατρικίων και των πελατών.

5.Η καταγραφή του εθιμικού δικαίου στη Ρώμη (Δωδεκάδελτος) ενίσχυσε την αυθαίρετη συμπεριφορά των πατρικιών.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η παρακμή του μυκηναϊκού κόσμου οφείλεται:

α. στις επιδρομές των Χετταίων

β. στην τρωική εκστρατεία

γ. στην απουσία εργασιακής εξειδίκευσης

δ. στην απώλεια των αγορών της Ανατολής

2. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχία

β. τυραννίδα

γ. απόλυτη μοναρχία

δ. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από βουλή

3. Η Αλεξάνδρεια ήταν γνωστή στην ελληνιστική εποχή για:

α. τον βωμό του Διός

β. τη διαίρεσή της σε τέσσερις συνοικισμούς

γ. την παραγωγή της περγαμηνής

δ. τη Βιβλιοθήκη της

4. Η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους οφείλεται:

α. στη συγχώνευση της αιολικής και της αττικής διαλέκτου

β. στη συγχώνευση των ελληνικών διαλέκτων, έχοντας ως βάση την αττική διάλεκτο

γ. στην επικράτηση της αττικής διαλέκτου

δ. στην επικράτηση της δωρικής διαλέκτου

5. Ο Ρωμαίος δήμαρχος Τιβέριος Γράκχος (133 π.Χ.):

α. επιχείρησε την κάθαρση της τάξης των συγκλητικών και των ιππέων

β. πρότεινε την αναδιανομή της δημόσιας γης στους ακτήμονες

γ. πρότεινε ο θησαυρός της Περγάμου να δοθεί στους στρατιώτες, για να αγοράσουν όπλα

δ. ενίσχυσε την εξουσία των δημάρχων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 7), Ηγεμονία (Principatus) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26514

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τις ιστορικές περιόδους της στήλης Α με πρόσωπα της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

6. αρχαϊκή εποχή

7. κλασική εποχή

8. ελληνιστική εποχή

9. δημοκρατική Ρώμη

10. αυτοκρατορική Ρώμη

α. Οκταβιανός

β. Σέλευκος

γ. Γάιος Γράκχος

δ. Μ. Κωνσταντίνος

ε. Ατρέας

στ. Κλεισθένης

ζ. Κίμων

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να δηλώσετε αν κάθε μια από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή (Σ) ή λάθος (Λ) ως προς την ιστορική πληροφορία που παρέχει:

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄ επέβαλε στην αρχαία Αίγυπτο την πολυθεΐα.

2. Οι πρώτες ανασκαφές στην Πύλο έγιναν το 1876 από τον Ερίκο Σλήμαν.

3. Οι εκστρατείες του Κίμωνα απομάκρυναν τον περσικό κίνδυνο.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος πέθανε σε νεαρή ηλικία τριαντατριών ετών.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος έγινε ο πρώτος αυτοκράτορας της Ρώμης.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: λααγέτας (μονάδες 5), Βασίλειος ειρήνη (μονάδες 10).

Μονάδες 15

26516

1.α.

1. Κατά τη μυκηναϊκή εποχή οι τεχνίτες και οι καλλιτέχνες λειτουργούσαν ανεξάρτητα από τις ανακτορικές ανάγκες.

2. Κατά την αρχαϊκή εποχή, οι πολίτες συμμετείχαν στη διαχείριση των κοινών και έπαιρναν μέρος στη λήψη των αποφάσεων.

3. Μετά τους περσικούς πολέμους η Σπάρτη αναδείχθηκε σε ηγεμονική δύναμη.

4. Ο Πειραιάς κτίστηκε σύμφωνα με τα σχέδια του Ιππόδαμου του Μιλήσιου.

5. Η οικουμενικότητα του ελληνιστικού πολιτισμού φανερώνεται από την επικράτηση της ελληνικής γλώσσας.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. αγροτικός νόμος Τιβέριου Γράκχου

β. ίδρυση αποικίας των Θουρίων

γ. μάχη του Μαραθώνα

δ. ίδρυση Δηλιακής ή Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

ε. μάχη των Θερμοπυλών

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γεωμετρική εποχή (μονάδες 7), φρατρική εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26519

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι τοιχογραφίες και οι αγγειογραφικές παραστάσεις στα μυκηναϊκά ανάκτορα απεικονίζουν σκηνές εμπνευσμένες κυρίως από:

α. τη φύση

β. την καθημερινή ζωή

γ. τον πόλεμο και το κυνήγι

δ. τις θρησκευτικές αντιλήψεις της εποχής

2. Ο Κίμων ήταν:

α. βασιλιάς της Σπάρτης

β. τύραννος της Αθήνας

γ. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

δ. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

3. Ήταν αντίθετος με την πολιτική της πανελλήνιας ιδέας ο:

α. Μ. Αλέξανδρος

β. Ισοκράτης

γ. Δημοσθένης

δ. Φίλιππος Β'

4. Οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες κατά την περίοδο της βασιλείας ήταν:

α. οι πληβείοι

β. οι πελάτες

γ. το πλήθος

δ. οι πατρίκιοι

5. Η Δωδεκάδελτος αποτελεί καταγραφή του εθιμικού δικαίου των:

α. Σπαρτιατών

β. Ρωμαίων

γ. Βυζαντινών

δ. Αθηναίων

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πρώτος ελληνικός αποικισμός (μονάδες 9), χριστόγραμμα (μονάδες 6).

Μονάδες 15

26520

1.α.

(I) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Οι Αιγύπτιοι παρουσίαζαν τους θεούς τους με ανθρώπινο σώμα και κεφάλι ζώου.

2. Η τέχνη των ομηρικών χρόνων ονομάστηκε γεωμετρική.

3. Ο θεσμός της πόλης-κράτους, κατά την αρχαϊκή εποχή, αποτέλεσε εμπόδιο για την πολιτιστική πορεία των Ελλήνων.

4. Η ρωμαϊκή παράδοση ανάγει την ίδρυση της Ρώμης στους Ετρούσκους.

5. Ένα από τα μέτρα του Γάιου Γράκχου ήταν η μείωση των χρόνων της στράτευσης.

(μονάδες 5)

(II) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία από τη στήλη Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. Ανταλκίδειος ειρήνη

2. Ιωνική επανάσταση

3. Καλλίειος συνθήκη

4. μάχη Χαιρώνειας

5. Πελοποννησιακός πόλεμος

α. νίκη του Φιλίππου Β΄

β. σύγκρουση Αθηναϊκής και Πελοποννησιακής συμμαχίας

γ. αφορμή για τους περσικούς πολέμους

δ. συμφωνία Σπαρτιατών-Περσών

ε. νικηφόρα αντιμετώπιση των Περσών στις εκβολές του Ευρυμέδοντα ποταμού

στ. συνθήκη ειρήνης Αθηναίων-Περσών

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μετοίκιο (μονάδες 8), λοχίτιδα (εκκλησία) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

26521

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών οφείλεται στον:

α. H. Scliemann (Ερίκο Σλήμαν)

β. M. Ventris

γ. J. Champollion

δ. J. Chadwick

2.Ως κλασική εποχή ορίζουν οι ιστορικοί:

α. την περίοδο από το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού μέχρι το τέλος των περσικών πολέμων

β. την περίοδο από το τέλος των περσικών πολέμων έως και τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου

γ. τον «χρυσό αιώνα» του Περικλή

δ. την εποχή των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου

3.Οι «τριακοντούτεις σπονδαί» ήταν συμφωνία ειρήνης ανάμεσα σε:

α. ΄Ελληνες και Πέρσες

β. Αθηναίους και Κορίνθιους

γ. Αθηναίους και Σπαρτιάτες

δ. Μακεδόνες και Πέρσες

4. Ο Φίλιππος Β΄επιβλήθηκε ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης των Ελλήνων στη μάχη:

α. της Ιμέρας

β. της Μαντίνειας

γ. των Λεύκτρων

δ. της Χαιρώνειας

5. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν :

α. ολιγαρχία

β. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από τη βουλή

γ. απόλυτη μοναρχία

δ. τυραννίδα

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 7), μακεδονική φάλαγγα (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26890

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο φαραώ Αμένοφις ο Δ΄, ο επονομαζόμενος Ακενατών:

α. προσπάθησε να επιβάλει τη μονοθεΐα στην αρχαία Αίγυπτο

β. ανέπτυξε στενές εμπορικές σχέσεις με ελληνικές πόλεις

γ. επέκτεινε τα βόρεια σύνορα στην Ασία μέχρι τη Συρία

δ. αντιμετώπισε πολλούς εξωτερικούς εχθρούς

2. Ο άνακτας (άναξ) της Μυκηναϊκής εποχής ήταν:

α. διοικητής περιφέρειας

β. κύριος του ανακτόρου

γ. ευγενής σε ρόλο ακολούθου

δ. αρχιτεχνίτης των μυκηναϊκών ανακτόρων

3. Οικονομικά εξαρτώμενοι από διαφορετικούς «οίκους» της Ομηρικής εποχής ήταν: α. οι άριστοι

β. το πλήθος

γ. οι δημιουργοί

δ. οι δούλοι

4. Η ανάμειξη των Περσών στα εσωτερικές υποθέσεις του ελληνικού κόσμου ήταν συνέπεια:

α. του Πελοποννησιακού πολέμου

β. των Περσικών πολέμων

γ. του Κορινθιακού πολέμου

δ. της Θηβαϊκής ηγεμονίας

5. Τη μακεδονική φάλαγγα συγκροτούσαν οι:

α. ακοντιστές

β. ιππείς

γ. πεζέταιροι

δ. τοξότες

(μονάδες 5) (II) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο και καταλήγοντας στο πιο πρόσφατο: α. μάχη του Μαραθώνα

β. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

γ. ίδρυση Δηλιακής ή Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. πρώτος ελληνικόςαποικισμός

ε. μάχη της Χαιρώνειας

(μονάδες 5) Μονάδες 10 1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: χορηγία (μονάδες 7), ειρήνη στο ρωμαϊκό κράτος (Pax Romana) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

26891

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στη στήλη της Ροζέτας είναι χαραγμένο κείμενο που υμνεί τον:

α. Χέοπα

β. Πτολεμαίο Ε΄

γ. Ρα

δ. Ακενατών

2. Οι τοιχογραφίες στα μυκηναϊκά ανάκτορα και οι αγγειογραφικές παραστάσεις απεικονίζουν σκηνές εμπνευσμένες κυρίως από:

α. τη φύση

β. την καθημερινή ζωή στα ανάκτορα

γ. τον πόλεμο και το κυνήγι

δ. τις θρησκευτικές αντιλήψεις της εποχής

3. Ο Κίμων ήταν:

α. τύραννος της Αθήνας

β. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

γ. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

δ. βασιλιάς της Αθήνας

4. Ο Φίλιππος Β΄ επιβλήθηκε στρατιωτικά στις συνασπισμένες δυνάμεις των Θηβαίων και των Αθηναίων με:

α. το συνέδριο της Κορίνθου του 337 π. Χ.

β. την επανάληψη του συνεδρίου της Κορίνθου το 336 π. Χ.

γ. τη μάχη στη Χαιρώνεια

δ. τη μάχη στα Λεύκτρα

5. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός-Αύγουστος:

α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης της εξουσίας

β. δεν εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή της εξουσίας

γ. μοιράστηκε τη διοίκηση των επαρχιών με την εκκλησία του δήμου

δ. δημιούργησε το συμβούλιο του αυτοκράτορα που τον βοηθούσε στην άσκηση της εξουσίας

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

β. διάταγμα του Καρακάλλα

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Αλέξανδρο

δ. αρχή της αυτοκρατορικής περιόδου στη Ρώμη

ε. τέλος Περσικών πολέμων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δημιουργοί (ομηρικού οίκου) (μονάδες 5), χορηγία (μονάδες 5), περγαμηνή (μονάδες 5).

Μονάδες 15

26893

1.α.

α. τραγική ποίηση

β. πανελλήνια ιδέα

γ. ρητορική

δ. ιστοριογραφία

ε. ιατρική

1.Ηρόδοτος

2.Σοφοκλής

3.Ιπποκράτης

4. Κίμων

5. Εφιάλτης

6. Ισοκράτης

7. Δημοσθένης

(μονάδες 5)

1. Η αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής οφείλεται στον M. Ventris.

2. Ανώτατος άρχοντας των μυκηναϊκών ανακτόρων ήταν ο άναξ.

3. Ο Αθηναίος στρατηγός Κίμων υπήρξε αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα.

4. Η μακεδονική φάλαγγα αποτελούνταν από τους «πεζέταιρους».

5. Οι πληβείοι ήταν οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: ελληνικός μεσαίωνας ή σκοτεινοί χρόνοι (μονάδες 8), δωδεκάδελτος (περίοδος ρωμαϊκής δημοκρατίας) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

27575

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο νόμος ήταν η θέληση του φαραώ.

2. Οι Μυκηναίοι εκτόπισαν τους Κρήτες από το Αιγαίο και επέβαλαν τη δική τους θαλασσοκρατορία.

3. Κατά την ομηρική εποχή υπήρξε σημαντική βιοτεχνική ανάπτυξη.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος ανέθεσε τη διοίκηση των σατραπειών μόνο σε Έλληνες ηγεμόνες.

5. Ο Αύγουστος δε θέλησε να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του.

(μονάδες 5)

1. αποτέλεσμα της εκλογής των δημάρχων

στη Ρώμη

2. απόφαση του συνεδρίου της Κορίνθου

(337 π.Χ.)

3. αίτιο της τρωικής εκστρατείας

4. συνέπεια του Πελοποννησιακού πολέμου

5. αποτέλεσμα του πρώτου ελληνικού αποικισμού

6. αποτέλεσμα του δεύτερου ελληνικού

αποικισμού

α. η κοπή και χρήση του νομίσματος

β. η προστασία από τις αυθαιρεσίες των

πατρικίων

γ. η παρέμβαση των Περσών στα ελληνικά θέματα

δ. ο έλεγχος των στενών του Ελλήσποντου

ε. η ίδρυση πανελλήνιας συμμαχίας, αμυντικής και επιθετικής, με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 5), σύγκλητος (περίοδος βασιλείας στη Ρώμη, ως το 509 π.Χ.) (μονάδες 10).

Μονάδες 15

27576

1.α.

1. Η ομηρική εποχή θεωρείται από τη σύγχρονη ιστορική έρευνα ως περίοδος παρακμής.

2. Η αρχαϊκή εποχή ήταν η εποχή της προετοιμασίας και των απαρχών της εξέλιξης του ελληνικού κόσμου.

3. Η Α΄ Αθηναϊκή (Δηλιακή) συμμαχία συγκροτήθηκε με σκοπό την προώθηση του θαλάσσιου εμπορίου μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών.

4. Στα ελληνιστικά βασιλεία η άρχουσα - προνομιούχος - τάξη αποτελούνταν κυρίως από Έλληνες και λίγους ελληνίζοντες ντόπιους.

5. Οι πελάτες ήταν οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Α περισσεύουν.

1. Ιπποκράτης

2.Αισχύλος

3. Ηρόδοτος

4. Σωκράτης

5. Μέτων

6. Δημοσθένης

7. Θουκυδίδης

α. ποιητική τέχνη

β. ρητορική

γ. ιατρική

δ. ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου

ε. φιλοσοφία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: νομοθέτες ή αισυμνήτες (μονάδες 5), Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 10).

Μονάδες 15

27577

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο Μυκηναίοι συνέβαλαν στον εξελληνισμό της:

α. Κύπρου

β. Τροίας

γ. Αιγύπτου

δ. Παλαιστίνης

2. Ένα πολιτιστικό επίτευγμα της αρχαϊκής εποχής ήταν:

α. οι θολωτοί τάφοι

β. η επική ποίηση

γ. η κεραμική τέχνη με τον μελανόμορφο και ερυθρόμορφο ρυθμό

δ. η τραγωδία

3. Η πόλη της Αλεξάνδρειας ήταν γνωστή κατά την ελληνιστική εποχή και για:

α. τη Βιβλιοθήκη και τον περίφημο βωμό του Διός

β. την ειδυλλιακή περιοχή που ονομαζόταν Κήπος

γ. το νησάκι Φάρο και τη Βιβλιοθήκη

δ. την αγορά και τον μεγάλο ιππόδρομο

4. Μία συνέπεια των κατακτήσεων των Ρωμαίων ήταν η:

α. εξίσωση των πατρικίων και των πληβείων

β. επιβολή απόλυτης μοναρχίας

γ. δημιουργία τραπεζών

δ. αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών και η απομάκρυνση από τις προγονικές αρετές

5. Η μεγαλύτερη προσφορά του ρωμαϊκού πνεύματος στους υπηκόους του ήταν η:

α. φιλοσοφία

β. νομοθεσία

γ. αστρονομία

δ. ιατρική

(μονάδες 5)

1. Δωδεκάδελτος

2. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

3. γραμματικοί

4. λειτουργία

5. θεωρικά

6. κλειστή αγροτική οικονομία

α. Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

β. ομηρικός οίκος

γ. στενοχωρία

δ. αντίτιμο εισόδου στο θέατρο

ε. καταγραφή του εθιμικού δικαίου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: αυτάρκεια (πόλη-κράτος) (μονάδες 8), εστίαση (μονάδες 7).

Μονάδες 15

27578

1.α.

1.Στην Αίγυπτο σκοπός των καλλιτεχνών ήταν να προβάλλουν τη ζωή και τη δράση των φαραώ.

2.Στο ολιγαρχικό ή τιμοκρατικό πολίτευμα κριτήριο διάκρισης των πολιτών ήταν το εισόδημα.

3.Η παράδοση αναφέρει πως ανάμεσα στους έξι βασιλείς της Ρώμης κανείς δεν είχε ετρουσκική καταγωγή.

4. Οι δήμαρχοι είχαν ως κύριο έργο την προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.

5. Ο Οκταβιανός, επειδή συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλα σχεδόν τα αξιώματα, δεν ακολούθησε συμβιβαστική τακτική στην κατανομή της εξουσίας.

(μονάδες 5)

α. συνέδριο στην Κόρινθο με τη συμμετοχή του Φιλίππου Β΄

β. ναυμαχία στη Σαλαμίνα

γ. ιωνική επανάσταση

δ. σικελική εκστρατεία

ε. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: βουλή των γερόντων (μονάδες 5), τριηραρχία (μονάδες 5), πραιτωριανοί (μονάδες 5).

Μονάδες 15

27579

1.α.

1. Πεισίστρατος

2. Περικλής

3. Κίμων

4. Ερίκος Σλήμαν

5. Ισοκράτης

α. κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας

β. αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β' γραφή

γ. τύραννος της Αθήνας

δ. αρχηγός των «δημοκρατικών» που έκλεισε ειρήνη για τριάντα χρόνια με τους Σπαρτιάτες (τριακοντούτεις σπονδαί)

ε. πραγματοποίησε τις πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες

στ. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης που εξοστρακίστηκε

(μονάδες 5)

(II) Να τοποθετήσετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. τρωική εκστρατεία

β. πανελλήνια ένωση σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Κόρινθο

γ. ίδρυση της Ρώμης

δ. ίδρυση της Α' Αθηναϊκής Συμμαχίας

ε. έναρξη του Πελοποννησιακού Πολέμου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δικτάτορας (ρωμαϊκή περίοδος Res publica) (μονάδες 7), Διάταγμα των Μεδιολάνων (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27580

1.α.

1. Φίλιππος Β'

2. Σόλων

3. Εφιάλτης

4. Μ. Αλέξανδρος

5. Μιλτιάδης

α. μάχη του Μαραθώνα

β. διάδοση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού

γ. μάχη της Χαιρώνειας

δ. αρχηγός των «δημοκρατικών» που δολοφονήθηκε τον 5^ο αι. π.Χ.

ε. νομοθέτης ή αισυμνήτης

στ. Καλλίειοςσυνθήκη

(μονάδες 5)

α. ειρήνη μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών για τριάντα χρόνια (τριακοντούτεις σπονδαί)

β. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β' γραφής

γ. διάταγμα των Μεδιολάνων

δ. εκλογή Τιβέριου Γράκχου ως δημάρχου

ε. ανασκαφές στις Μυκήνες από τον Ερίκο Σλήμαν

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 8), λειτουργία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

27596

1.α.

1. Κατά τη μυκηναϊκή εποχή, οι τελεστές ήταν σημαντικά πρόσωπα στην περιφερειακή διοίκηση.

2. Κύρια πηγή πληροφοριών για την ομηρική εποχή, εκτός της αρχαιολογικής έρευνας, είναι τα ομηρικά έπη.

3. Η ίδρυση της Α΄Αθηναϊκής συμμαχίας ήταν απόλυτα εναρμονισμένη με τις επιδιώξεις της Σπάρτης με στόχο την ηγεμονία της λακωνικής πόλης.

4. Η πανελλήνια συμμαχία είχε αμυντικό και επιθετικό χαρακτήρα με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄.

5. Την εκτελεστική εξουσία, την περίοδο της δημοκρατίας στη Ρώμη, ασκούσαν οι δύο ύπατοι.

(μονάδες 5)

(IΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Οι ευγενείς, κατά την Αρχαϊκή εποχή, αποκαλούνταν και:

α. εσθλοί

β. τύραννοι

γ. δυνατοί

δ. τιμητές

2. Ηγεμονική θέση μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο απέκτησε η:

α. Αθήνα

β. Θήβα

γ. Σπάρτη

δ. Κόρινθος

3. Οι Μακεδόνες επιβλήθηκαν στρατιωτικά στις πόλεις της νοτίου Ελλάδας με:

α. το συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.)

β. τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.)

γ. τη μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.)

δ. τη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.)

4. Η ελληνική Κοινή ήταν η γλώσσα:

α. του Ομήρου

β. της ελληνιστικής εποχής

γ. της αρχαϊκής εποχής

δ. της κλασικής Αθήνας

5. Οι πατρίκιοι:

α. ήταν Λίγουρες στην καταγωγή

β. ήταν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης

γ. ονομάστηκαν και πλήθος (πληβείοι)

δ. ήταν Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θολωτοί τάφοι (μονάδες 8), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

27787

1.α.

(I) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Μια πρώιμη μορφή γραφής της ελληνικής γλώσσας είναι:

α. η ιερογλυφική γραφή

β. η ελληνική αλφαβητική γραφή

γ. η γραμμική Β΄ γραφή

δ. το φοινικικό αλφάβητο

2. Η βουλή των γερόντων κατά την ομηρική εποχή:

α. δεν επηρέασε καθόλου την άσκηση της βασιλικής εξουσίας

β. αντικατέστησε τη βασιλική εξουσία

γ. περιόρισε σταδιακά τη βασιλική εξουσία

δ. αποδυναμώθηκε βαθμιαία από τη βασιλική εξουσία

3. Ως κλασική εποχή ορίζεται από τους ιστορικούς:

α. η περίοδος από το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού μέχρι το τέλος των περσικών πολέμων

β. η περίοδος από το τέλος των περσικών πολέμων έως και τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου

γ. ο «χρυσούς αιών του Περικλέους»

δ. η εποχή των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου

4. Οι προϋποθέσεις για την ανάμειξη των Περσών στις εσωτερικές υποθέσεις του ελληνικού κόσμου ήταν συνέπεια:

α. του Πελοποννησιακού πολέμου

β. των περσικών πολέμων

γ. του Κορινθιακού πολέμου

δ. της Θηβαϊκής ηγεμονίας

5. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχικό

β. η απόλυτη μοναρχία

γ. η τυραννίδα

δ. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από βουλή

(μονάδες 5)

(II) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Ορισμένοι από τους τυράννους της αρχαϊκής εποχής αναδείχθηκαν σε καλούς ηγέτες που φρόντισαν για την ανάπτυξη της πόλης τους.

2. Η αναγνώριση της σπαρτιατικής ηγεμονίας από τις ελληνικές πόλεις ήταν αποτέλεσμα των περσικών πολέμων.

3. Ο Ευαγόρας, βασιλιάς της Σαλαμίνας της Κύπρου, ήταν μία από τις προσωπικότητες που, σύμφωνα με τον Ισοκράτη, θα μπορούσε να ενώσει τους Έλληνες εναντίον των Περσών.

4. Κατά την ελληνιστική εποχή, για διευκόλυνση των συναλλαγών, χρησιμοποιήθηκαν μόνο τα περσικά νομίσματα.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος δε συγκέντρωσε στο πρόσωπό του σημαντικά αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 7), πελάτες (περίοδος βασιλείας στη Ρώμη) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27788

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1.Η γραμμική Β΄ είναι μία γραφή:

α. ιερογλυφική

β. μη αποκρυπτογραφημένη ιερογλυφική

γ. αλφαβητική

δ. συλλαβική

2. Οι νομοθέτες κατά την αρχαϊκή εποχή αποκαλούνται και:

α. αισυμνήτες

β. φαραώ

γ. τιμητές

δ. βασιλείς

3. Ηγεμονική θέση ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις-κράτη αμέσως μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου είχε η:

α. Σπάρτη

β. Αθήνα

γ. Θήβα

δ. Ρόδος

4. Από τις τρεις (3) εκκλησίες που λειτούργησαν προοδευτικά στο ρωμαϊκό κράτος, αυτή που έχασε τη δύναμή της στην περίοδο της δημοκρατίας (Res publica) ήταν η:

α. φυλετική

β. λοχίτιδα

γ. εκκλησία του δήμου

δ. φρατρική

5. Η μορφή του πολιτεύματος στα χρόνια του Οκταβιανού ονομάστηκε:

α. δημοκρατία (Res publica)

β. Ηγεμονία (Principatus)

γ. αυτοκρατορία όμοια με αυτή των Ανατολικών λαών

δ. αυτοκρατορία όμοια με αυτή των ελληνιστικών χρόνων

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 8), δικτάτορας (μονάδες 7).

Μονάδες 15

27789

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. αρχαϊκή εποχή

2. ίδρυση της Ρώμης

3. μάχη του Μαραθώνα

4. Τιβέριος Γράκχος

5. Λυκούργος

α. 480 π.Χ.

β. νομοθέτης ή αισυμνήτης

γ. 750-480 π.Χ.

δ. 753 π.Χ.

ε. 478 π.Χ.

στ. δήμαρχος

ζ. 490 π.Χ.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Το μεγαλύτερο μέρος της αιγυπτιακής κοινωνίας αποτελούσαν δούλοι.

2. Στους Μυκηναίους ο τίτλος «βασιλεύς» ήταν πιο τιμητικός σε σχέση με τον άνακτα.

3. Στον δεύτερο ελληνικό αποικισμό (8ος-6ος αι. π.Χ.) οι αποικίες είχαν πολύ στενές σχέσεις με τις μητέρες-πόλεις.

4. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Β’ ακολούθησε επεκτατική εξωτερική πολιτική.

5. Ο Οκταβιανός μοιράστηκε τη διοίκηση των επαρχιών με τη σύγκλητο.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: μυκηναϊκός πολιτισμός (μονάδες 8), γραμματικοί (μονάδες 7).

Μονάδες 15

27790

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι πρώτοι αργυρώνητοι, δηλαδή αγορασμένοι δούλοι, χρησιμοποιήθηκαν την:

α. ομηρική εποχή

β. κλασική εποχή

γ. αρχαϊκή εποχή

δ. ελληνιστική εποχή

2. Η χορηγία ήταν μια μορφή λειτουργίας για:

α. την κάλυψη των εξόδων των δείπνων μιας φυλής της Αθήνας

β. τα έξοδα της επίσημης αποστολής σε πανελλήνιες εορτές

γ. την τέλεση αγώνων λαμπαδηδρομίας στα Παναθήναια

δ. τη διδασκαλία ενός θεατρικού έργου

3.Η οικονομική πολιτική του Μ. Αλεξάνδρου αποσκοπούσε στην:

α. απόλυτη επικράτηση του ελληνικού οικονομικού συστήματος

β. απόλυτη διάκριση πλουσίων Ελλήνων και πλουσίων γηγενών των κατακτημένων περιοχών

γ. επικράτηση ενός ενιαίου νομισματικού συστήματος και στη μετατροπή των θησαυρών σε χρυσό νόμισμα

δ. αποθησαύριση όλου του πλούτου στο αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο

4. Ο αυτοκρατορικός θεσμός του ρωμαϊκού κράτους στην περίοδο της ακμής του:

α. διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών

β. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των Ανατολικών λαών

γ. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών

δ. ήταν ένα πολίτευμα στο οποίο ο στρατός και η σύγκλητος δεν εμπλέκονταν καθόλου

5. Το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.) είχε ως αποτέλεσμα την αναγνώριση του δικαιώματος του Ρωμαίου πολίτη σε όλους τους:

α. ελεύθερους κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

β. κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

γ. δούλους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

δ. χριστιανούς της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πλήθος (αρχαϊκής εποχής) (μονάδες 7), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27791

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η ομηρική εποχή έχει χαρακτηριστεί αλλιώς και:

α. χρυσός αιώνας

β. αρχαϊκή εποχή

γ. ελληνικός μεσαίωνας ή σκοτεινοί χρόνοι

δ. κλασική εποχή

2. Οι γραμματικοί ήταν άνθρωποι:

α. με φιλολογική παιδεία που ασχολήθηκαν με τη συγγραφή πρωτότυπων έργων

β. με φιλολογική παιδεία που ασχολήθηκαν με την καταγραφή και τον σχολιασμό αρχαίων συγγραφέων και με τη συγκέντρωση έργων παλιότερων εποχών

γ. που δραστηριοποιήθηκαν επιστημονικά στην κλασική εποχή

δ. που δραστηριοποιήθηκαν επιστημονικά στην αρχαϊκή εποχή

3. Η παράδοση αναφέρει ότι από την ίδρυση της Ρώμης και μέχρι τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. κυβέρνησαν:

α. έξι βασιλείς, ανάμεσά τους φαίνεται ότι ήταν κάποιοι Ετρούσκοι

β. έξι βασιλείς, όλοι Ρωμαίοι

γ. έξι αυτοκράτορες, όλοι Έλληνες που ήταν απόγονοι του Αινεία

δ. πρώτα ο ιδρυτής της Ρώμης, ο Ρωμύλος, και μετά ο Οκταβιανός

4. Ο Κάτων ο Τιμητής:

α. είχε προοδευτικές απόψεις

β. πρότεινε την ψήφιση του αγροτικού νόμου

γ. δεν είχε λάβει μόρφωση

δ. απέδιδε την αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών στις ελληνικές συνήθειες και στην υιοθέτηση του πολιτισμού των Ελλήνων

5. Το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.) συντέλεσε στην αναγνώριση του δικαιώματος του Ρωμαίου πολίτη σε όλους τους:

α. δούλους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

β. κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

γ. ελεύθερους κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

δ. χριστιανούς της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: στενοχωρία (μονάδες 7), λειτουργία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27792

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η ελληνική αλφαβητική γραφή προέκυψε από:

α. την ιερογλυφική γραφή

β. το φοινικικό αλφάβητο

γ. τη γραμμική Β΄ γραφή

δ. το λατινικό αλφάβητο

2. Όταν ήταν αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην αρχαία Αθήνα ο Εφιάλτης, οι δημοκρατικοί:

α. περιόρισαν τις δραστηριότητες των αριστοκρατικών

β. ακολούθησαν φιλολακωνική πολιτική

γ. έκαναν μεταρρυθμίσεις

δ. καθιέρωσαν χρηματική αποζημίωση για τους κληρωτούς άρχοντες, τους βουλευτές και τους λαϊκούς δικαστές

3. Η Κοινή Ελληνική ή απλώς Κοινή, που προέκυψε και διαδόθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους:

α. ήταν η γλώσσα μόνο των γραμματικών

β. είχε ως βάση τη λακωνική διάλεκτο

γ. χρησιμοποιήθηκε μόνο για την προφορική επικοινωνία

δ. αποτέλεσε το όργανο διάδοσης των κηρυγμάτων του χριστιανισμού

4. Στη ρωμαϊκή πολιτεία (Res publica) οι δύο ύπατοι:

α. εκπροσωπούσαν τη νομοθετική εξουσία της πολιτείας

β. ήταν επιφορτισμένοι με την επίβλεψη των ηθών

γ. προστάτευαν τους πληβείους από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων

δ. συγκέντρωναν όλες τις εξουσίες που προηγουμένως είχε ο βασιλιάς

5. Ο Κάτων ο Τιμητής:

α. είχε προοδευτικές απόψεις

β. πρότεινε την ψήφιση του αγροτικού νόμου

γ. δεν είχε λάβει μέρος σε πολέμους

(μονάδες 5)

(II) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο και καταλήγοντας στο πιο πρόσφατο:

α. διάταγμα του Καρακάλλα

β. τρωική εκστρατεία

γ. ανάληψη της αρχηγίας πανελλήνιας συμμαχίας από τον Μ. Αλέξανδρο

δ. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

ε. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: τριακοντούτεις σπονδαί (μονάδες 5), πελάτες (περίοδος της βασιλείας στη Ρώμη) (μονάδες 10).

Μονάδες 15

27931

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη «σωστό», αν η πληροφορία είναι σωστή ή τη λέξη «λάθος», αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Η εξάπλωση των ελληνικών φύλων στις δυτικές ακτές της Μ. Ασίας (11ος-9ος αι. π.Χ.) είναι γνωστή ως «πρώτος ελληνικός αποικισμός».

2. Η Αθήνα μετέβαλε τη συμμαχία της Δήλου σε ηγεμονία.

3. Η Αλεξάνδρεια ήταν περισσότερο γνωστή για τον περίφημο βωμό του Διός.

4. Η ρωμαϊκή κοινωνία, την περίοδο της βασιλείας, συγκροτούνταν αποκλειστικά και μόνο από τους πατρικίους και τους πληβείους.

5. Ο Οκταβιανός δε δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει:

1. λααγέτας

2. άριστοι

3. αισυμνήτες

4. γραμματικοί

5. τιμητές

α. μεγάλης σπουδαιότητας αξίωμα της ρωμαϊκής πολιτείας

β. κατέγραφαν και σχολίαζαν κείμενα αρχαίων συγγραφέων

γ. επικεφαλής οποιασδήποτε ομάδας στο μυκηναϊκό κράτος

δ. ανέλαβαν την καταγραφή των νόμων στις αρχαϊκές κοινωνίες

ε. κάτοχοι γης με οικονομική ισχύ στην ομηρική κοινωνία

στ. τοπικοί άρχοντες του μυκηναϊκού κράτους

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μετοίκιο (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27933

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη «σωστό», αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη «λάθος», αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο πίστευαν ότι η ζωή συνεχίζεται και μετά τον θάνατο.

2. Επίκεντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων του μυκηναϊκού κόσμου ήταν τα μέγαρα.

3. Τον ομηρικό οίκο αποτελούσαν αποκλειστικά και μόνο τα μέλη μιας οικογένειας, που συνδέονταν με συγγενικούς δεσμούς.

4. Ο Θουκυδίδης υπήρξε ο κυριότερος εκφραστής της «πανελλήνιας ιδέας».

5. Η μορφή πολιτεύματος που καθιέρωσε ο Αύγουστος ονομάστηκε «απόλυτη μοναρχία».

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. τρωική εκστρατεία

β. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

γ. εποχή του Αυγούστου

δ. σύνθεση της Ιλιάδας

ε. περσικοί πόλεμοι

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27934

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη «σωστό», αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη «λάθος», αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Η οργάνωση του μυκηναϊκού κόσμου είχε χαρακτήρα θεοκρατικό.

2. Στην ομηρική εποχή οι βασιλείς εκλέγονταν από τη βουλή των γερόντων.

3. Οι τύραννοι στην αρχαία Ελλάδα προέρχονταν από την τάξη των ευγενών.

4. Το 445 π.Χ. ο Περικλής έκλεισε ειρήνη με τους Σπαρτιάτες, που κράτησε τριάντα χρόνια.

5. Το πολίτευμα που εγκαθίδρυσε ο Οκταβιανός Αύγουστος ονοµάστηκε Ηγεμονία (Principatus).

(μονάδες 5)

1. Αιγύπτιοι

2. Φοίνικες

3. Μυκήνες

4. Ιωνία

5. Πέργαμος

6. Ρωμαίοι

α. βωμός του Διός

β. θησαυρός του Ατρέως

γ. Δωδεκάδελτος

δ. ταρίχευση των νεκρών

ε. αλφάβητο

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 7), δικτάτορας (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27935

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη «σωστό», αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη «λάθος», αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Δείγματα της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής είναι οι θολωτοί τάφοι.

2. Ορισμένοι από τους τυράννους της αρχαϊκής περιόδου αναδείχτηκαν σε καλούς ηγέτες.

3. Ο θεσμός της λειτουργίας ήταν έκτακτη εισφορά στην αρχαία Ρώμη.

4. Η Κοινή Ελληνική χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά και μόνο στον γραπτό λόγο.

5. Οι δήμαρχοι στην αρχαία Ρώμη προστάτευαν τους πληβείους από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.

(μονάδες 5)

α. συνέδριο στην Κόρινθο υπό τον Φίλιππο

β. ιωνική επανάσταση

γ. εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου

δ. Πελοποννησιακός πόλεμος

ε. πτώση της Θηβαϊκής ηγεμονίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: τριηραρχία (μονάδες 7), δικτάτορας (μονάδες 8).

Μονάδες 15

27936

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη «σωστό», αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη «λάθος», αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Στην κορυφή της αιγυπτιακής κοινωνίας βρίσκονταν οι ιερείς.

2. Ο βασιλιάς των ομηρικών κοινωνιών ήταν ο αρχηγός του στρατού σε περίπτωση πολέμου.

3. Ο Πελοποννησιακός πόλεμος οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο στις ηγεμονικές τάσεις της Αθήνας.

4. Η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας περιελάμβανε βοτανικό, ζωολογικό κήπο και χώρους για αστρονομικές μελέτες.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση του αγροτικού νόμου.

(μονάδες 5)

1. γραφείς

2. δημιουργοί

3. δούλοι

4. άνακτας

5. πελάτες

α. περιουσιακό στοιχείο του ομηρικού οίκου

β. οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης

γ. επικεφαλής της μυκηναϊκής κοινωνίας

δ. ζούσαν κοντά στους πατρικίους στη Ρώμη και δέχονταν την προστασία τους

ε. εντάσσονταν στην τάξη των ισχυρών της αρχαίας Αιγύπτου

στ. η εργασία τους στην ομηρική εποχή προϋπέθετε κάποια ειδίκευση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βουλή των γερόντων (μονάδες 8), μετοίκιο (μονάδες 7).

Μονάδες 15

28162

1.α.

1. Περίανδρος

2. Μιλτιάδης

3. Κίμων

4. Εφιάλτης

5. Ισοκράτης

α. περιόρισε τη δύναμη των αριστοκρατικών στην Αθήνα

β. θέσπισε τα θεωρικά

γ. αντιμετώπισε νικηφόρα τους Πέρσες στις εκβολές του Ευρυμέδοντα ποταμού

δ. υποστήριξε την πανελλήνια ιδέα

ε. εγκαθίδρυσε τυραννίδα στην Κόρινθο

στ. νίκησε τους Πέρσες στη μάχη του Μαραθώνα

(μονάδες 5)

α. Πελοποννησιακός πόλεμος

β. Θηβαϊκή ηγεμονία

γ. περσικοί πόλεμοι

δ. Σπαρτιατική ηγεμονία

ε. Αθηναϊκή ηγεμονία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: δούλοι (Αιγύπτου) (μονάδες 7), δημιουργοί (ομηρικής εποχής) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

28163

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η οργάνωση του κράτους της αρχαίας Αιγύπτου είχε χαρακτήρα:

α. δημοκρατικό

β. θεοκρατικό

γ. τυραννικό

δ. ολιγαρχικό

2. Ανώτατος άρχοντας των μυκηναϊκών κρατών ήταν ο:

α. βασιλιάς

β. φαραώ

γ. ιερέας

δ. άνακτας (άναξ)

3. Εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης και υποστηρικτής της ιδέας για συνεργασία με τη Σπάρτη ήταν ο:

α. Περικλής

β. Εφιάλτης

γ. Κίμων

δ. Μιλτιάδης

4. Εκπρόσωπος του ρητορικού λόγου, τον 4^ο αι. π.Χ, ήταν ο:

α. Δημοσθένης

β. Ευριπίδης

γ. Αριστοτέλης

δ. Μέτων

5. Το μεταρρυθμιστικό έργο του Κάτωνα στόχευε στην:

α. αποδυνάμωση των συγκλητικών

β. ενίσχυση των ακτημόνων

γ. κάθαρση της τάξης των συγκλητικών και των ιππέων

δ. κατάργηση της τάξης των ιππέων

(μονάδες 5)

α. Πελοποννησιακός πόλεμος

β. Θηβαϊκή ηγεμονία

γ. περσικοί πόλεμοι

δ. Σπαρτιατική ηγεμονία

ε. Αθηναϊκή ηγεμονία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ιερογλυφική γραφή (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

28164

1.α.

1. Η βάση της οικονομίας στην Αίγυπτο ήταν η γεωργία.

2. Οι Έλληνες είχαν συνειδητοποιήσει ήδη από την αρχαιότητα τον πανελλήνιο χαρακτήρα της τρωικής εκστρατείας.

3. Οι δούλοι αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο του ομηρικού οίκου.

4. Στην οπλιτική φάλαγγα μπορούσαν να ενταχθούν όλοι οι πολίτες ανεξαρτήτως της οικονομικής θέσης τους.

5. Η δύναμη των αριστοκρατικών στην Αθήνα ενισχύθηκε με τις μεταρρυθμίσεις του Εφιάλτη.

(μονάδες 5)

1. Αιγυπτιακή Τέχνη

2. Μυκηναϊκή Τέχνη

3. Αρχαϊκή Τέχνη

4. Ελληνιστική Τέχνη

α. κούροι και κόρες

β. βωμός του Διός

γ. ναοί σε Λούξορ και Καρνάκ

δ. θολωτοί τάφοι

ε. δραματική ποίηση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: τελεστές (μονάδες 5), στενοχωρία (αρχαϊκή εποχή) (μονάδες 5), θεωρικά (μονάδες 5) .

Μονάδες 15

28165

1.α.

1. Μιλτιάδης

2. Λεωνίδας

3. Θεμιστοκλής

4. Παυσανίας

5. Κίμωνας

6. Φίλιππος Β΄

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. μάχη του Μαραθώνα

γ. μάχη των Θερμοπυλών

δ. μάχη στον Ευρυμέδοντα ποταμό

ε. ναυμαχία της Σαλαμίνας

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στην απόκτηση γνώσεων ανατομίας και ιατρικής στην Αίγυπτο συνέβαλε:

α. η ανάπτυξη του εμπορίου που επέτρεψε την επαφή με άλλους λαούς

β. η ανάπτυξη της γραφής που επέτρεψε την κατανόηση ιατρικών συγγραμμάτων

γ. η ταρίχευση των νεκρών ως συνέπεια των πεποιθήσεων για μεταθανάτια ζωή

δ. η πρόοδος της ιατρικής

2. Ο «θησαυρός του Ατρέως»:

α. θεωρείται το σπουδαιότερο δείγμα θολωτού τάφου στις Μυκήνες

β. φυλασσόταν στο ανάκτορο των Μυκηνών

γ. αφιερώθηκε από τους Αθηναίους στο πανελλήνιο ιερό των Δελφών

δ. ταυτίζεται με το «μέγαρο», στο οποίο κατοικούσε ο μυκηναίος άνακτας

3. Οι φυλετικοί αρχηγοί της εποχής των μετακινήσεων εξελίχθηκαν σε:

α. τυράννους

β. αισυμνήτες

γ. πολίτες

δ. κληρονομικούς βασιλείς

4. Η μεταβολή της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας σε ηγεμονία έγινε:

α. μετά το τέλος των Ελληνοπερσικών πολέμων (480-479 π.Χ.)

β. μετά τη νίκη κατά των Περσών στον Ευρυμέδοντα ποταμό (467 π.Χ.)

γ. με τη μεταφορά του συμμαχικού ταμείου από τη Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών (454 π.Χ.)

δ. με την υπογραφή των τριακονταετών σπονδών (445 π.Χ.)

5. Η λατρεία των ηγεμόνων από τους υπηκόους τους καθιερώθηκε κατά τη(ν):

α. μυκηναϊκή εποχή

β. αρχαϊκή εποχή

γ. κλασική εποχή

δ. ελληνιστική εποχή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη (μονάδες 8), Πανδιδακτήριο (μονάδες 7).

Μονάδες 15

28166

1.α.

1. Οι γραφείς στην αρχαία Αίγυπτο αποτελούσαν μια ειδική κατηγορία δούλων που ανήκαν στον φαραώ.

2. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής από τον Ερίκο Σλήμαν συνέβαλε καθοριστικά στη διεύρυνση των γνώσεών μας για τον μυκηναϊκό πολιτισμό.

3. Θρησκευτικό κέντρο της δωρικής εξάπολης ήταν το ιερό του Απόλλωνα στο Τριόπιο, ακρωτήριο της Κνίδου.

4. Από γεωγραφική άποψη η πόλη-κράτος περιλάμβανε αποκλειστικά τον χώρο που ονομαζόταν πόλις ή άστυ.

5. Ο Φίλιππος Β΄ αντιμετώπισε αποτελεσματικά τις επιδρομές των Ιλλυριών και των Παιόνων στα βόρεια σύνορα.

(μονάδες 5)

α. Σικελική εκστρατεία

β. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

γ. Περσικοί πόλεμοι

δ. Δεκελεικός ή Ιωνικός πόλεμος

ε. Αρχιδάμειος ή Δεκαετής πόλεμος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: Κοινή Ελληνική (μονάδες 7), αντιγερμανική-αντιγοτθική κίνηση (μονάδες 8).

Μονάδες 15

28652

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι επαγγελματίες στρατιωτικοί αποτελούσαν ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα στην αρχαία Αίγυπτο, που:

α. γνώριζαν την ιερογλυφική γραφή, απαραίτητη για τη λειτουργία του κράτους

β. το επάγγελμά τους ήταν κληρονομικό και είχαν εκτάσεις γης παραχωρημένες από τον φαραώ για καλλιέργεια

γ. ήταν ανώτατοι κρατικοί υπάλληλοι, ασχολούμενοι με τη διοίκηση

δ. ήταν μορφωμένοι και είχαν ειδικές γνώσεις, αναγκαίες στην κρατική μηχανή

2. Ένα από τα ενοποιητικά στοιχεία του μυκηναϊκού κόσμου ήταν:

α. οι κοινές θρησκευτικές δοξασίες

β. η συγκέντρωση των ανακτορικών κέντρων σε ενιαίο γεωγραφικά χώρο

γ. η οργάνωση ενιαίου κράτους με κεντρική εξουσία

δ. η ένωσή τους ενάντια στην απειλή που προερχόταν από τους «λαούς της θάλασσας»

3. Ένα από τα συμπτώματα της παρακμής του θεσμού της πόλης-κράτους κατά την κλασική περίοδο ήταν:

α. η δημιουργία μεγάλου κύματος αποικισμού

β. η υποχώρηση της πανελλήνιας ιδέας

γ. ο παρεμβατικός ρόλος των Περσών στις ελληνικές υποθέσεις

δ. η υλοποίηση της πανελλήνιας ιδέας από τον Φίλιππο Β'

4. Η Αλεξάνδρεια ήταν γνωστή κατά την ελληνιστική εποχή για:

α. τον βωμό του Διός

β. τη Βιβλιοθήκη της

γ. την παραγωγή περγαμηνής

δ. τη διαίρεσή της σε τέσσερις συνοικισμούς

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε να διατεθούν στους ακτήμονες του Ρωμαϊκού κράτους οι

θησαυροί:

α. των Πτολεμαίων

β. του Ατρέως

γ. του βασιλιά Σέλευκου

δ. του βασιλείου της Περγάμου

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Ακενατών προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα.

2. Κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό τα ελληνικά φύλα κατευθύνθηκαν στον Εύξεινο Πόντο.

3. Η αρχαϊκή εποχή τελειώνει με τους περσικούς πολέμους.

4. Το σύστημα διακυβέρνησης των ελληνιστικών κρατών ήταν αριστοκρατικό.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής είχε ελληνική παιδεία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: αυτονομία (πόλη-κράτος) (μονάδες 6), ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

28653

1.α.

α. βασιλεία

β. ολιγαρχία

γ. δημοκρατία

δ. τυραννίδα

ε. αριστοκρατία

(μονάδες 5)

1. Οι Αιγύπτιοι λάτρευαν τον θεό Ρα.

2. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά βασίλεια ήταν ο βασιλεύς.

3. Η μυκηναϊκή εποχή έχει χαρακτηριστεί και ως ελληνικός μεσαίωνας.

4. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός πραγματοποιήθηκε μεταξύ 11^ου και 9^ου π.Χ. αιώνα.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

28655

1.α.

1. Πλήθος επιγραφών της αρχαίας Αιγύπτου αναφέρουν τον φαραώ ως θεό.

2. Ο Ερίκος Σλήμαν αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β΄ γραφή.

3. Η φιλοσοφία γεννήθηκε κατά την αρχαϊκή εποχή.

(μονάδες 5)

1. Φίλιππος Β΄

2. Λυσίας

3. Πλάτων

4. Θουκυδίδης

5. Τιβέριος Γράκχος

α. ιστοριογραφία

β. αγροτικός νόμος

γ. ρητορική

δ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

ε. ένωση των Ελλήνων

στ. φιλοσοφία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

28656

1.α.

1. Η βάση της οικονομίας της Αιγύπτου ήταν το εμπόριο.

2. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β' γραφής οφείλεται στον M. Ventris και τον J. Chadwick.

3. Τα πρώτα κράτη που συγκροτήθηκαν κατά την ομηρική εποχή στην Ελλάδα ήταν φυλετικά.

4. Στην τυραννίδα κυρίαρχο πολιτειακό όργανο αναδεικνύεται η εκκλησία του δήμου.

5. Η ιωνική επανάσταση ήταν η αιτία για τους περσικούς πολέμους.

(μονάδες 5)

1. Θουκυδίδης

2. Λυκούργος

3. Κίμων

4. Εφιάλτης

5. Τιβέριος Γράκχος

α. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης της Αθήνας

β. αγροτικός νόμος

γ. ρητορική

δ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

ε. ιστοριογραφία

στ. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης της Αθήνας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

28657

1.α.

1. Ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα στην αρχαία Αίγυπτο αποτελούσαν οι πληβείοι.

2. Τις πρώτες πληροφορίες για τον μυκηναϊκό κόσμο αντλούμε από τα ομηρικά έπη.

3. Το πολίτευμα της Αθήνας τον 5^οαι. π.Χ. ήταν τιμοκρατικό.

4. Ο Κίμων ακολούθησε φιλολακωνική πολιτική που είχε ως αποτέλεσμα την πολιτική του ήττα.

5. Η ιστοριογραφία στην αρχαία Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τον Λυσία και τον Δημοσθένη.

(μονάδες 5)

1. λααγέτας

2.νομοθέτες ή αισυμνήτες

3. πατρίκιοι

4. ύπατοι

5. νομοδιδάσκαλοι

6. τιμητές

α. ερμηνευτές του ρωμαϊκού δικαίου

β. άρχοντες την περίοδο της ρωμαϊκής πολιτείας (Res publica)

γ. ιστορικός όρος της αρχαϊκής εποχής

δ.υπεύθυνοι, μεταξύ άλλων, και για την επίβλεψη των

ρωμαϊκών ηθών

ε. ανήκαν στις παλιές μεγάλες οικογένειες την περίοδο της

βασιλείας στη Ρώμη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: τριηραρχία (μονάδες 6), πραιτωριανοί (μονάδες 9).

Μονάδες 15

28658

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο οι ιερείς και οι γραφείς συγκροτούσαν την τάξη των ισχυρών.

2. Ο Ερίκος Σλήμαν αποκρυπτογράφησε τη γραμμική Β΄ γραφή.

3. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός σημειώθηκε τον 11^ο – 9^οαι. π.Χ.

4. Η Πέργαμος ήταν πρωτεύουσα του κράτους των Ατταλιδών στη Μ. Ασία.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση αγροτικού νόμου.

(μονάδες 5)

1. Μιλτιάδης

2. Λεωνίδας

3. Θεμιστοκλής

4. Παυσανίας

5. Κίμων

6. Φίλιππος Β΄

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. μάχη των Θερμοπυλών

γ. μάχη των Πλαταιών

δ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

ε. μάχη του Μαραθώνα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

28659

1.α.

2. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός διαμορφώθηκε κατά την πρώιμη εποχή του χαλκού (3000 – 2000 π.Χ.)

3. Οι περσικοί πόλεμοι ήταν οι πρώτοι «εθνικοί» πόλεμοι των Ελλήνων.

4. Ο 5^ος αι. π.Χ., ιδιαίτερα για την Αθήνα, έχει ταυτιστεί με τη δράση του Περικλή.

5. Πελάτες στην αρχαία Ρώμη ήταν οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες.

(μονάδες 5)

Α	Β
1. Champollion	α. θολωτοί τάφοι
2. M. Ventris	β.Αντιόχεια
3. Ζάλευκος	γ. ρητορική
4. Δημοσθένης	δ. ιερογλυφικά
5. Σέλευκος	ε. αγροτικός νόμος
	στ. γραμμική Β΄ γραφή
	ζ. νομοθέτης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: λειτουργίες (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

28661

1.α.

1.Τα ιερογλυφικά της Αιγύπτου δεν έχουν έως τώρα αποκρυπτογραφηθεί.

2. Η γραμμική Β΄ γραφή έχει αποκρυπτογραφηθεί.

3. Κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό οι Έλληνες εξαπλώθηκαν στις δυτικές ακτές της Μ. Ασίας.

4. Ο Κίμων ήταν αρχηγός των δημοκρατικών στην Αθήνα.

5. Οι δήμαρχοι στη Ρώμη είχαν ως κύριο έργο την προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.

(μονάδες 5)

α. ύστερη εποχή του Χαλκού

β. Αρχαϊκή εποχή

γ. Ομηρική εποχή

δ. Ελληνιστική εποχή

ε. Κλασική εποχή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

28662

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. συνέδριο της Κορίνθου, στο οποίο η πανελλήνια ένωση έγινε πραγματικότητα

β. πρώτος ελληνικός αποικισμός

γ. παρακμή των μυκηναϊκών κέντρων

δ. Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

ε. μάχη στα Λεύκτρα (άνοδος της Θηβαϊκής ηγεμονίας)

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο κλονισμός της οικονομίας των Μυκηναίων και η σταδιακή διάλυση του μυκηναϊκού κόσμου οφείλονταν στην:

α. επιδρομή των Φοινίκων

β. όξυνση των σχέσεών τους με τους Χετταίους

γ. τρωική εκστρατεία

δ. απώλεια των αγορών της Ανατολής

2. Kατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό στην Κρήτη εγκαταστάθηκαν:

α. Ίωνες

β. Αιολείς

γ. Αιολείς και Ίωνες

δ. Δωριείς

3. Με την Ανταλκίδειο (ή Βασίλειο) ειρήνη οι Σπαρτιάτες:

α. συμφώνησαν με τον Φίλιππο Β΄

β. μεταβλήθηκαν στην ουσίασε όργανα της περσικής πολιτικής

γ. παρέδωσαν την Κύπρο στους Αθηναίους

δ. επιβεβαίωσαν την ανεξάρτητη και ακηδεμόνευτη πολιτική τους

4. Στην ελληνιστική εποχή η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε ήταν η:

α. γραμμική Β΄

β. αλφαβητική

γ. Κοινή Ελληνική ή απλώς Kοινή

δ. ιερογλυφική

α. τιμητές

β. δήμαρχοι

γ. ύπατοι

δ. ταμίες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους παρακάτω ιστορικούς όρους: μετοίκιο (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

28663

1.α.

1. Παυσανίας

2. Θεμιστοκλής

3. Κίμων

4. Μιλτιάδης

5. Λεωνίδας

6. Φίλιππος Β΄

α. μάχη του Μαραθώνα

β. μάχη των Θερμοπυλών

γ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

δ. μάχη των Πλαταιών

ε. μάχη στον Ευρυμέδοντα ποταμό

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Ακενατών προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα.

2. Οι μυκηναϊκές τοιχογραφίες είχαν δεχτεί στην αρχή τη μινωική επίδραση.

3. Οι βασικές προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η επέκτασή της και η δημοκρατία.

4. Τιμοκρατικό ονομάστηκε το πολίτευμα που βασίστηκε στην επικράτηση των ευγενών.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: Καλλίειος συνθήκη (μονάδες 9), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 6).

Μονάδες 15

28664

1.α.

1. Τιβέριος Γράκχος

2. Κλεισθένης

3. Περικλής

4. Άτταλος Α΄

5. Οκταβιανός

α. Δημοκρατική Ρώμη

β. μυκηναϊκός πολιτισμός

γ. Αρχαϊκή εποχή

δ. Ομηρική εποχή

ε. Αυγούστεια Ρώμη

στ. Κλασική εποχή

ζ. ελληνιστικoί χρόνοι

(μονάδες 5)

1. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τα μικρασιατικά παράλια.

2. Η περιοχή απέναντι από την Κύπρο ονομάστηκε Ιωνία.

3. Ο Λυκούργος και ο Εφιάλτης ήταν τύραννοι.

4. Στη διαδικασία εξέλιξης των πολιτευμάτων η δημοκρατία διαδέχθηκε την τυραννίδα.

5. Η σάρισα ήταν το δόρυ του μακεδονικού πεζικού.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

29030

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. συνέδριο της Κορίνθου, στο οποίο η πανελλήνια ένωση έγινε πραγματικότητα

β. πρώτος ελληνικός αποικισμός

γ. παρακμή των μυκηναϊκών κέντρων

δ. Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

ε. μάχη στα Λεύκτρα (άνοδος της Θηβαϊκής ηγεμονίας)

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο κλονισμός της οικονομίας των Μυκηναίων και η σταδιακή διάλυση του μυκηναϊκού κόσμου οφείλονταν:

α. στην επιδρομή των Φοινίκων

β. στην όξυνση των σχέσεών τους με τους Χετταίους

γ. στην τρωική εκστρατεία

δ. στην απώλεια των αγορών της Ανατολής

2. Kατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό στην Κρήτη εγκαταστάθηκαν:

α. Ίωνες

β. Αιολείς

γ. Αιολείς και Ίωνες

δ. Δωριείς

3. Με την Ανταλκίδειο (Βασίλειο) ειρήνη οι Σπαρτιάτες:

α. συμφώνησαν με τον Φίλιππο Β΄

β. μεταβλήθηκαν στην ουσίασε όργανα της περσικής πολιτικής

γ. παρέδωσαν την Κύπρο στους Αθηναίους

δ. επιβεβαίωσαν την ανεξάρτητη και ακηδεμόνευτη πολιτική τους

4. Στην ελληνιστική εποχή η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε ήταν η:

α. γραμμική Β΄

β. αλφαβητική

γ. Κοινή Ελληνική ή απλώς Kοινή

δ. ιερογλυφική

α. τιμητές

β. δήμαρχοι

γ. ύπατοι

δ. ταμίες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους παρακάτω ιστορικούς όρους: μετοίκιο (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29034

1.α.

1. Τιβέριος Γράκχος

2. Κλεισθένης

3. Περικλής

4. Άτταλος Α΄

5. Οκταβιανός

α. Δημοκρατική Ρώμη

β. μυκηναϊκός πολιτισμός

γ. Αρχαϊκή εποχή

δ. Ομηρική εποχή

ε. Αυγούστεια Ρώμη

στ. Κλασική εποχή

ζ. ελληνιστικoί χρόνοι

(μονάδες 5)

1. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τα μικρασιατικά παράλια.

2. Η περιοχή απέναντι από την Κύπρο ονομάστηκε Ιωνία.

3. Ο Λυκούργος και ο Εφιάλτης ήταν τύραννοι.

4. Στη διαδικασία εξέλιξης των πολιτευμάτων η δημοκρατία διαδέχθηκε την τυραννίδα.

5. Η σάρισα ήταν το δόρυ του μακεδονικού πεζικού.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

29037

1.α.

1. Κατά τη μυκηναϊκή εποχή, οι τελεστές ήταν σημαντικά πρόσωπα στην περιφερειακή διοίκηση.

2. Κύρια πηγή πληροφοριών για την ομηρική εποχή, εκτός της αρχαιολογικής έρευνας, είναι τα ομηρικά έπη.

4. Η πανελλήνια συμμαχία είχε αμυντικό και επιθετικό χαρακτήρα με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄.

5. Την εκτελεστική εξουσία, την περίοδο της δημοκρατίας στη Ρώμη, ασκούσαν οι δύο ύπατοι.

(μονάδες 5)

1. Οι ευγενείς, κατά την Αρχαϊκή εποχή, αποκαλούνταν και:

α. εσθλοί

β. τύραννοι

γ. δυνατοί

δ. τιμητές

2. Ηγεμονική θέση μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο απέκτησε η:

α. Αθήνα

β. Θήβα

γ. Σπάρτη

δ. Κόρινθος

3. Οι Μακεδόνες επιβλήθηκαν στρατιωτικά στις πόλεις της νοτίου Ελλάδας με:

α. το συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.)

β. τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.)

γ. τη μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.)

δ. τη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.)

4. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχικό

β. απόλυτη μοναρχία

γ. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από βουλευτικό σώμα.

δ. τυραννίδα

5. Οι πατρίκιοι:

α. ήταν Λίγουρες στην καταγωγή

β. ήταν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης

γ. ονομάστηκαν και πλήθος (πληβείοι)

δ. ήταν Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

29038

1.α.

1. Η δυσκολία στην απόδοση και εκμάθηση της ιερογλυφικής γραφής απαιτούσε ειδίκευση.

2. Ανώτατος άρχοντας ενός μυκηναϊκού ανακτόρου ήταν ο βασιλεύς.

3. Κύριο μέσο συναλλαγής κατά την Ομηρική Εποχή ήταν τα νομίσματα.

5. Στους Περγαμηνούς αποδίδεται η ιδέα της ίδρυσης Μουσείου.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ως Κλασική εποχή ορίζουν οι ιστορικοί :

α. την περίοδο από το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού μέχρι το τέλος των Περσικών πολέμων

β. την περίοδο από το τέλος των Περσικών πολέμων έως και τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου

γ. τους λεγόμενους «σκοτεινούς χρόνους»

δ. την εποχή των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου

2. Τη μακεδονική φάλαγγα συγκροτούσαν οι:

α. ακοντιστές

β. ιππείς

γ. πεζέταιροι

δ. τοξότες

3. Κατά την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη πατρίκιοι ήταν:

α. οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

β. οι προϊταλιώτες κάτοικοι

γ. όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών

δ. οι Ετρούσκοι

4. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση:

α. του διατάγματος του Καρακάλλα

β. της Δωδεκαδέλτου

γ. του θεσμού της δουλοπαροικίας

δ. του αγροτικού νόμου

5. Η μορφή του πολιτεύματος που εγκαθίδρυσε ο Αύγουστος ονομάστηκε:

α. Ηγεμονία (Principatus)

β. στρατιωτική αναρχία

γ. ρωμαϊκή πολιτεία (Res publica)

δ. ρωμαϊκή οικουμένη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

29039

1.α.

1. Στην αρχαία Αίγυπτο άνθρωποι ταπεινής κοινωνικής προέλευσης έφτασαν να καταλάβουν σημαντικά αξιώματα.

2. Οι Αχαιοί με την τρωική εκστρατεία είναι πιθανό να επιδίωκαν τον έλεγχο των στενών του Ελλήσποντου.

4. Κατά την Κλασική εποχή η φιλοσοφική σκέψη τοποθέτησε στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον άνθρωπο.

5. Ο ελληνιστικός κόσμος, Έλληνες και αλλοεθνείς, δεν λειτούργησαν μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

2. Η στενοχωρία ήταν πρόβλημα που προέκυψε από:

α. τη διάψευση των προσδοκιών των ανθρώπων της αρχαϊκής εποχής

β. την αύξηση του πληθυσμού και τις περιορισμένες εκτάσεις γης

γ. την έλλειψη πρώτων υλών

δ. τις εσωτερικές πολιτικές κρίσεις

2. Κατά την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη τις βασιλικές δικαιοδοσίες έλεγχαν δύο σώματα:

α. οι δήμαρχοι και οι ύπατοι

β. η φρατρική και η λοχίτιδα εκκλησία

γ. οι τιμητές και οι δικτάτορες

δ. η σύγκλητος και η εκκλησία του λαού

3. Οι πατρίκιοι:

α. ήταν Λίγουρες στην καταγωγή

β. ήταν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης

γ. ονομάστηκαν και πλήθος (πληβείοι)

δ. ήταν Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

4. Η σύγκλητος αναγόρευσε τον Οκταβιανό σε:

α. δικτάτορα

β. αυτοκράτορα

γ. Αύγουστο

δ. στρατηγό

5. Είχε φτάσει σε σημείο να αποστρέφεται καθετί το ελληνικό ο:

α. Τιβέριος Γράκχος

β. Γάιος Γράκχος

γ. Κάτων ο Τιμητής

δ. Οκταβιανός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

29040

1.α.

1. Ισοκράτης

2. Τιβέριος Γράκχος

3. Φίλιππος Β'

4. Οκταβιανός

5. Κίμων

6. Κάτων ο Τιμητής

α. προστασία των ηθών της ρωμαϊκής πολιτείας

β. μακεδονική φάλαγγα

γ. πανελλήνια ιδέα

δ. αγροτικός νόμος

ε. εκστρατεία κατά των Περσών

(μονάδες 5)

1. Οι δεσμοί των αποικιών με τις μητέρες-πόλεις, κατά την αρχαϊκή εποχή, ήταν σχέσεις εξάρτησης.

2. Η Πέργαμος ήταν γνωστή για τον περίφημο βωμό του Διός.

3. Στη Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας, την εκτελεστική εξουσία ασκούσαν οι δύο ύπατοι.

4. Ο Κάτων είχε ελληνική παιδεία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29041

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα αρχίζοντας από τα αρχαιότερα:

α. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus)

β. σύσταση πανελλήνιας ένωσης υπό τον Φίλιππο Β΄

γ. ίδρυση της Α' Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. σικελική εκστρατεία

ε. εκλογή του Τιβέριου Γράκχου στο αξίωμα του δημάρχου

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Ακενατών προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα.

2. Οι μυκηναϊκές τοιχογραφίες και οι αγγειογραφικές παραστάσεις είχαν δεχτεί αρχικά μινωική επίδραση.

3. Οι βασικές προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η εδαφική επέκταση και η δημοκρατία.

4. Τιμοκρατικό ονομάστηκε το πολίτευμα που βασίστηκε στην επικράτηση των ευγενών.

5. Το πολίτευμα στη Ρώμη παρέμεινε αναλλοίωτο από την ίδρυσή της μέχρι και την εποχή του Αυγούστου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

Μονάδες 15

29048

1.α.

1. Ο Περικλής σύναψε ειρήνη με τη Σπάρτη για τριάντα χρόνια (τριακοντούτεις σπονδαί).

2. Εκπρόσωπος της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο ρήτορας Δημοσθένης.

3. Η Αλεξάνδρεια ιδρύθηκε από τον Μ. Αλέξανδρο.

4. Στη Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας, την εκτελεστική εξουσία της πολιτείας εκπροσωπούσαν οι δύο ύπατοι.

5. Οι τιμητές αναλάμβαναν για έξι μήνες την εξουσία, όταν η ρωμαϊκή πολιτεία βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

(μονάδες 5)

(II) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με τα στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. τιμητές

2. νομοδιδάσκαλοι

3. γραφείς

4.νομοθέτες ή αισυμνήτες

5. δήμαρχοι

α. μέλη της φρουράς των Ρωμαίων αυτοκρατόρων

β. άρχοντες που είχαν ως κύριο έργο την προστασία

των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων

γ. ειδικοί ερμηνευτές του πολύπλοκου ρωμαϊκού δικαίου

δ. σύνταξη καταλόγου συγκλητικών

ε. πρόσωπα κοινής αποδοχής που κατέγραψαν νόμους

κατά την αρχαϊκή εποχή

στ. εξειδικευμένοι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέγραφαν

τα έργα των φαραώ

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: μυκηναϊκός πολιτισμός (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29051

1.α.

1. Μιλτιάδης

2. Φίλιππος Β'

3. Περικλής

4. Καρακάλλας

5. Ερίκος Σλήμαν

α. πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες

β. αγροτικός νόμος

γ. μάχη Μαραθώνα

δ. μάχη Χαιρώνειας

ε. αναγνώριση όλων των ελεύθερων κατοίκων ως Ρωμαίων πολιτών

στ.ειρήνη για τριάντα χρόνια με τους Σπαρτιάτες

(τριακοντούτεις σπονδαί)

(μονάδες 5)

1. Η μάχη της Μαντίνειας έκρινε την πτώση της Θηβαϊκής ηγεμονίας.

2. Ο Ισοκράτης ήταν ο κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας.

3. Τα μεγάλα πολιτιστικά κέντρα της ελληνιστικής εποχής δημιουργήθηκαν στον ελλαδικό χώρο.

4. Η Αντιόχεια έγινε ιδιαίτερα γνωστή κατά τους ελληνιστικούς χρόνους για τον μεγάλο βωμό του Διός.

5. Η ρωμαϊκή παράδοση αναφέρει ως ιδρυτή της Ρώμης τον Ρωμύλο.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μέγαρο (μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής) (μονάδες 9), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 6).

Μονάδες 15

29052

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στο ολιγαρχικό ή τιμοκρατικό πολίτευμα κριτήριο διάκρισης των πολιτών ήταν:

α. το εισόδημα

β. η καταγωγή και η κατοχή γης

γ. η στρατιωτική ικανότητα

δ. η οικογένεια

2. Κατά την ελληνιστική περίοδο σε πνευματικά κέντρα εξελίχθηκαν οι παρακάτω μεγαλουπόλεις:

α. Πύλος, Ορχομενός, Τίρυνθα

β. Κωνσταντινούπολη, Ρώμη, Νικομήδεια

γ. Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος

δ. Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Πέργαμος

3. Η ανώτερη κοινωνική τάξη στη Ρώμη την περίοδο της βασιλείας ήταν οι:

α. δημιουργοί

β. πληβείοι

γ. πελάτες

δ. πατρίκιοι

4. Ο Ρωμαίος δικτάτορας προερχόταν από τους:

α. υπάτους

β. τιμητές

γ. δημάρχους

δ. πραίτωρες

5. Έφθασε στο ακραίο σημείο να αποστρέφεται καθετί ελληνικό:

α. ο Κάτων ο Τιμητής

β. ο Γάιος Γράκχος

γ. ο Οκταβιανός

δ. ο Τιβέριος Γράκχος

(μονάδες 5)

1. Η ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας εξέφραζε απόλυτα τις επιδιώξεις της Σπάρτης, η οποία στόχευε στην ηγεμονία της Ελλάδας.

2. Στην Αθήνα τον αρχηγό της δημοκρατικής παράταξης Περικλή διαδέχθηκε ο Εφιάλτης.

3. Η Αθήνα τον 5^ο αιώνα έφθασε στο απόγειο της πολιτικής και πολιτισμικής της ανάπτυξης.

4. Το επίνειο της Αθήνας κτίστηκε σύμφωνα με τα πολεοδομικά σχέδια του Ιππόδαμου από τη Μίλητο.

5. Οι «λειτουργίες», δηλαδή οι έκτακτες εισφορές, βάρυναν εξίσου όλους τους Αθηναίους πολίτες.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 8), πελάτες (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29054

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύουν.

α. αγροτικός νόμος

β. πολεοδομικό σχέδιο Πειραιά

γ. μελέτη του ανθρώπινου σώματος

δ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

ε. πανελλήνια ιδέα

1. Ιππόδαμος ο Μιλήσιος

2. Ιπποκράτης

3. Ισοκράτης

4. Ζάλευκος

5. Τιβέριος Γράκχος

6. Κίμων

(μονάδες 5)

1. Η στήλη της Ροζέτας είχε χαραγμένο ένα κείμενο που υμνούσε τον Μ. Αλέξανδρο.

2. Ο Κίμων, εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης, ήταν υπέρ της συνεργασίας με τη Σπάρτη.

3. Ο Ευαγόρας ήταν μια από τις προσωπικότητες που, σύμφωνα με τον Ισοκράτη, θα μπορούσε να ενώσει τους Έλληνες εναντίον των Περσών.

4. Ο Βωμός του Διός στην Πέργαμο ιδρύθηκε σε ανάμνηση της απόκρουσης των Γαλατών.

5. Η μορφή του πολιτεύματος που καθιέρωσε ο Αύγουστος διατηρήθηκε για περίπου πενήντα χρόνια.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: Πανιώνιο (μονάδες 8), Δωδεκάδελτος (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29072

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Μια πρώιμη μορφή γραφής της ελληνικής γλώσσας αποδίδουν τα σύμβολα:

α. της γραμμικής Β΄ γραφής

β. της ελληνικής αλφαβητικής γραφής

γ. της ιερογλυφικής γραφής

δ. του φοινικικού αλφαβήτου

2. Οι Δωριείς, κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό, εγκαταστάθηκαν:

α. στις ακτές της βόρειας Μ.Ασίας

β. σε νησιά του Αιγαίου και στις νοτιοδυτικές ακτές της Μ. Ασίας

γ. στην ιταλική χερσόνησο

δ. στον Εύξεινο Πόντο

3. Ο Καλλίας ήταν:

α. στρατηγός των Αθηναίων που πολέμησε τους Πέρσες

β. αρχηγός της αθηναϊκής αποστολής για σύναψη συνθήκης ειρήνης στα Σούσα

γ. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

δ. νομοθέτης της Αθήνας κατά την κλασική εποχή

4. Την άνοδο και την πτώση της Θηβαϊκής ηγεμονίας έκριναν αντίστοιχα οι μάχες:

α. στα Λεύκτρα και τη Μαντίνεια

β. στις Θερμοπύλες και την Ιμέρα

γ. στο Αρτεμίσιο και τη Μυκάλη

δ. στη Μαντίνεια και τη Χαιρώνεια

5. Ο αυτοκράτορας Οκταβιανός-Αύγουστος:

α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης της εξουσίας

β. δεν εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή της εξουσίας

γ. μοιράστηκε τη διοίκηση των επαρχιών με την εκκλησία του δήμου

δ. δημιούργησε το συμβούλιο του αυτοκράτορα που τον βοηθούσε στην άσκηση της εξουσίας

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 7), Ανταλκίδειος ειρήνη (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29073

1.α.

Α	Β
1.Μυκηναϊκή εποχή	α. Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας
2.Ομηρική εποχή	β. τυραννίδα
3.Αρχαϊκή εποχή	γ. Διάταγμα των Μεδιολάνων
4.Κλασική εποχή	δ. Πανιώνιο
5.Ελληνιστικοί χρόνοι	ε. μέγαρο
	στ. χωροταξική οργάνωση των πόλεων
	ζ. σύγκλητος

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα παρακάτω γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. καθιέρωση της Κοινής Ελληνικής

β. καθιέρωση του ημερολογίου των 365 ημερών

γ. κοπή και χρήση νομίσματος

δ. θέσπιση νόμου για τα θεωρικά

ε. τρωική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: λειτουργία (μονάδες 7), αγροτικός νόμος (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29076

1.α. Να επιλέξτε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις παρακάτω προτάσεις:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο δεν αναπτύχθηκε η:

α. ιατρική

β. αστρονομία

γ. γεωμετρία

δ. φιλολογία

2. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός σχετίζεται με τη(ν):

α. παρακμή των λαών της θάλασσας

β. παρακμή της τυραννίδας

γ. μετανάστευση προς τις ακτές της Μ. Ασίας

δ. τρωική εκστρατεία

3. Ποιο από τα παρακάτω δεν ήταν λειτουργία στην αρχαία Αθήνα;

α. η τριηραρχία

β. η στενοχωρία

γ. η αρχιθεωρία

δ. η γυμνασιαρχία

4. Ποιο από τα παρακάτω δεν συγκαταλέγεται στα έργα του Φιλίππου Β΄:

α. η μακεδονική φάλαγγα

β. το χρυσό νόμισμα (στατήρας)

γ. η πανελλήνια ένωση

δ. ένα ενιαίο νομισματικό σύστημα

5. Ο Σέλευκος ίδρυσε τη(ν):

α. Αντιόχεια

β. Πέργαμο

γ. Αλεξάνδρεια

δ. Ρόδο

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 7), γραμματικοί (ελληνιστική εποχή) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29078

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι αγροτικές ασχολίες των Αιγυπτίων βοήθησαν στην ανάπτυξη:

α. της φιλοσοφίας

β. δημοκρατικών αντιλήψεων

γ. αστρονομικών γνώσεων

δ. του μονοθεϊσμού

2. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός οργανώθηκε κατά:

α. την Αρχαϊκή εποχή

β. την Κλασική εποχή

γ. τους Ελληνιστικούς χρόνους

δ. τη Ρωμαϊκή περίοδο

3. Στην κλασική Αθήνα τα θεωρικά ήταν:

α. τα έξοδα του δείπνου μιας φυλής σε θρησκευτικές εορτές

β. το αντίτιμο τις ελεύθερης εισόδου των πολιτών στο θέατρο

γ. τα έξοδα τις επίσημης αποστολής σε πανελλήνιες εορτές

δ. τα έξοδα εξοπλισμού μιας τριήρους

4. Οι δήμαρχοι τις αρχαίας Ρώμης ήταν:

α. άρχοντες εκλεγμένοι από τη σύγκλητο

β. κληρονομικοί άρχοντες

γ. άρχοντες εκλεγμένοι για την προστασία των πληβείων

δ. άρχοντες που κατάρτιζαν τον κρατικό προϋπολογισμό

5. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός-Αύγουστος:

α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης τις εξουσίας

β. ανέθεσε όλες τις εξουσίες του σε ένα συμβούλιο

γ. συγκέντρωσε τη διοίκηση όλων των επαρχιών του κράτους στα χέρια του

δ. εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή τις εξουσίας

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τις ακόλουθες περιόδους, αρχίζοντας από την αρχαιότερη:

α. Αρχαϊκή εποχή

β. ελληνιστικοί χρόνοι

γ. ύστερη εποχή του χαλκού

δ. εποχή του Αυγούστου

ε. Κλασική εποχή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: τριακοντούτεις σπονδαί (μονάδες 6), Ηγεμονία (Principatus) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

29079

1.α.

(Ι) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β' γραφής απέδειξε την ελληνικότητα του μυκηναϊκού πολιτισμού.

2. Όλα τα ελληνικά φύλα που μετανάστευσαν στη Μ. Ασία, κατά τον πρώτο αποικισμό, αναμείχθηκαν με γηγενείς πληθυσμούς.

3. Η δεύτερη περσική εκστρατεία κατά των Ελλήνων στόχευε στην τιμωρία των Ερετριέων και των Αθηναίων.

4. Η ρωμαϊκή κοινωνία, την περίοδο της βασιλείας, συγκροτούνταν από τους πατρικίους, τους πελάτες και τους πληβείους.

5. Ο Οκταβιανός δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα, και άσκησε μόνος του όλες τις εξουσίες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Α περισσεύουν :

1. φαραώ

2. λααγέτας

3. άνακτας

4. βασιλεύς

5. αισυμνήτης

6. τύραννος

7. δήμαρχος

α. ηγέτης που καταλαμβάνει την εξουσία με την

υποστήριξη κατώτερων κοινωνικών ομάδων

β. νομοθέτης της αρχαϊκής περιόδου

γ. ηγεμόνας των Αιγυπτίων

δ. ανώτατος άρχοντας των Μυκηναίων

ε. τοπικός άρχοντας, διοικητής περιφερειών των Μυκηναίων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: αρχιθεωρία (μονάδες 6), φρατρική εκκλησία (μονάδες 9).

Μονάδες 15

29080

1.α.

(Ι) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα, τα ακόλουθα γεγονότα:

α. Αρχιδάμειος ή Δεκαετής πόλεμος

β. εγκαθίδρυση της ρωμαϊκής δημοκρατίας (Res publica)

γ. πανελλήνιο συνέδριο της Κορίνθου (αμυντική συμμαχία κατά των Περσών)

δ. τριακοντούτεις σπονδαί

ε. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

(μονάδες 5)

1. Στην Αίγυπτο σκοπός των καλλιτεχνών ήταν να προβάλλουν τα επιτεύγματα των φαραώ.

2. Ο «οίκος» στα ομηρικά χρόνια ήταν μόνο ένα σύνολο ανθρώπων με οικογενειακούς δεσμούς.

3. Το έργο και η δράση του Μ. Αλεξάνδρου περιορίστηκε στον πολιτικό τομέα.

4. Η παράδοση αναφέρει πως ιδρυτής της Ρώμης δεν ήταν ο Ρωμύλος.

5. Οι τιμητές στη διάρκεια της ρωμαϊκής δημοκρατίας (Res publica) ήταν δύο (2) στον αριθμό.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: λειτουργία (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29081

1.α.

(Ι) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): παιδεία, άρχοντας, δικαστής, δαπάνη, βουλευτής, αποζημίωση, λατρεία.

«Η ενίσχυση του δημοκρατικού πολιτεύματος της Αθήνας των κλασικών χρόνων επιτεύχθηκε με την καθιέρωση χρηματικής……………………(1) για τους κληρωτούς……………………(2), τους ……………………(3) και τους λαϊκούς……………………(4). Τούτο το μέτρο στόχευε στην οικονομική ενίσχυση των λαϊκών στρωμάτων που δε διέθεταν περιουσία και έπρεπε να συμμετέχουν στη διοίκηση του κράτους. Οι οικονομικές παροχές επεκτάθηκαν και σε δαπάνες για την πολιτιστική ανάπτυξη των Αθηναίων. Τα θεωρικά ήταν το αντίτιμο της ελεύθερης εισόδου των πολιτών στο θέατρο, το οποίο αποτελούσε χώρο …………………….(5) για τους Αθηναίους.»

(μονάδες 5)

1. Η γραμμική Β΄γραφή μάς έχει δώσει συνεχή κείμενα με λογοτεχνικό περιεχόμενο.

2. Οι ιστορικοί Θουκυδίδης και Ξενοφών κατέγραψαν γεγονότα του Πελοποννησιακού πολέμου.

3. Τα θεωρικά ήταν μια μορφή έμμεσης φορολογίας στην κλασική Αθήνα.

4. Οι αδελφοί Γράκχοι απέτυχαν στις πολιτικές επιδιώξεις τους.

5. Ιδρυτής της δυναστείας των Φλαβίων (69-96 μ.Χ) ήταν ο Βεσπασιανός.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άνακτας (μονάδες 7), πρώτος ελληνικός αποικισμός (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29290

1.α.

(I) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με τα στοιχεία της στήλης Β. Ένα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. Ισοκράτης

2. Πεισίστρατος

3. Περικλής

4. Οκταβιανός

5. Ιππόδαμος ο Μιλήσιος

α. χωροταξική οργάνωση πόλεων

β. αγροτικός νόμος

γ. πανελλήνια ιδέα

δ. τύραννος της Αθήνας

ε. απόδοση του τίτλου του Αυγούστου

στ. ειρήνη για τριάντα χρόνια με τους Σπαρτιάτες

(τριακοντούτεις σπονδαί)

(μονάδες 5)

1. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής πραγματοποιήθηκε από τον J. Champollion.

2. Οι περισσότεροι δούλοι κατά την ομηρική εποχή είχαν αποκτηθεί από τους πολέμους ή την πειρατεία.

3. Στα αριστοκρατικά πολιτεύματα μειώνεται η δύναμη των ευγενών.

4. Οι Δελφοί, η Ολυμπία και η Δήλος κατά την αρχαϊκή εποχή εξελίσσονται σε πανελλήνια ιερά.

5. Η κύρια αιτία του Πελοποννησιακού πολέμου ήταν η ανάμειξη των Περσών στις εσωτερικές υποθέσεις των Ελλήνων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 9), χριστόγραμμα (μονάδες 6).

Μονάδες 15

29292

1.α.

1. Η ταρίχευση των νεκρών των αρχαίων Αιγυπτίων βοήθησε στην απόκτηση γνώσεων ανατομίας και ιατρικής.

2. Ελληνικά φύλα που μιλούσαν την αιολική διάλεκτο μετακινήθηκαν στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στα απέναντι παράλια της Μ. Ασίας.

3. Διάδοχος του Εφιάλτη στην ηγεσία των δημοκρατικών στην Αθήνα ήταν ο Κίμων.

4. Το μετοίκιο ήταν φόρος που πλήρωναν όλοι οι Αθηναίοι έμποροι.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε οι θησαυροί της Περγάμου να δοθούν στους ακτήμονες για να αγοράσουν εργαλεία και να καλλιεργήσουν τα κτήματα που θα αποκτούσαν.

(μονάδες 5)

1. Καρακάλλας

2. Λυσίας

3. Κίμων

4. Θουκυδίδης

5. Γάιος Γράκχος

α. ιστοριογραφία

β. μέτρα που βελτίωναν τη θέση των ακτημόνων

γ. ρητορική

δ. αναγνώριση όλων των ελεύθερων κατοίκων ως Ρωμαίων πολιτών

ε. στωική φιλοσοφία

στ. Καλλίειος συνθήκη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 7), ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29533

1.α.

1. Η ιστορική επιστήμη θεωρεί ότι ο μυκηναϊκός πολιτισμός αποτελεί την ελληνική πρωτο-ιστορία.

2. Το μοναδικό ελληνικό φύλο που μετανάστευσε στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και στις μικρασιατικές ακτές ήταν οι Ίωνες.

3. Οι βασικές προϋποθέσεις της ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία, η ισηγορία και η αυτάρκεια.

4. Κύριος συντελεστής της Καλλίειου συνθήκης ήταν ο Κίμων, με τις νίκες του εναντίον των Περσών.

5. Ο Γάιος Γράκχος οργάνωσε εξέγερση εναντίον της συγκλήτου με επιτυχία.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. ναυμαχία της Σαλαμίνας

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: βουλή των γερόντων (ομηρικών κοινωνιών) (μονάδες 8), δικτάτορας (ρωμαϊκή πολιτεία-Res publica) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29534

1.α.

(I) Να επιλέξετε και να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Ο Κίμων ήταν:

α. τύραννος της Αθήνας

β. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

γ. ηγέτης της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνας

δ. βασιλιάς της Σπάρτης

2. Ο Πειραιάς χτίστηκε σύμφωνα με τα πολεοδομικά σχέδια του:

α. Περικλή

β. Ιπποκράτη

γ. Αρχιμήδη

δ. Ιππόδαμου

3. Ένα από τα συμπτώματα της παρακμής της αρχαίας ελληνικής πόλης-κράτους κατά την κλασική εποχή ήταν:

α. η οργάνωση μεγάλου κύματος αποικισμού

β. η υποχώρηση της πανελλήνιας ιδέας

γ. ο παρεμβατικός ρόλος των Περσών

δ. η εφαρμογή της πανελλήνιας ιδέας από τον Φίλιππο Β΄

4. Στον οικονομικό τομέα ο Μ. Αλέξανδρος προώθησε τη(ν):

α. ενίσχυση του αυτοκρατορικού θησαυροφυλακίου

β. καθιέρωση της κάθε σατραπείας ως φορολογικής μονάδας

γ. διαχείριση του δημόσιου πλούτου από τους σατράπες

δ. δημιουργία ενιαίου νομισματικού συστήματος στην απέραντη αυτοκρατορία

5. Την περίοδο της βασιλείας στην Ρώμη την εξουσία του βασιλιά περιόριζαν:

α. η σύγκλητος και η εκκλησία του λαού

β. οι δήμαρχοι

γ. οι ύπατοι

δ. οι ύπατοι και οι δήμαρχοι

(μονάδες 5)

1. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής πραγματοποιήθηκε από τον J. Champollion.

2. Η τέχνη των ομηρικών χρόνων συμβατικά ονομάστηκε γεωμετρική.

3. Τιμοκρατικό ονομάστηκε το πολίτευμα που βασίστηκε στην επικράτηση των ευγενών-γαιοκτημόνων.

4. Μετά τους περσικούς πολέμους και για πενήντα περίπου χρόνια η Σπάρτη εξελίχθηκε σε ηγεμονική δύναμη.

5. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Ισοκράτης.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δημιουργοί (ομηρική εποχή) (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (ρωμαϊκή πολιτεία – Res publica) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29535

1.α.

(I) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α΄ με στοιχεία της στήλης Β΄. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α΄ περισσεύει:

1. θεωρικά

2. τριηραρχία

3. γυμνασιαρχία

4. χορηγία

5. αρχιθεωρία

6. εστίαση

α. επίσημη αποστολή σε πανελλήνιες γιορτές

β. δείπνο μιας φυλής σε θρησκευτικές γιορτές

γ. συντήρηση και εξοπλισμός μιας τριήρους

δ. τέλεση αγώνων λαμπαδηδρομίας στα Παναθήναια

ε. χρηματοδότηση για τη διδασκαλία ενός θεατρικού έργου

(μονάδες 5)

(II) Να επιλέξετε και να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Ο άνακτας της μυκηναϊκής εποχής ήταν:

α. διοικητής περιφέρειας

β. κύριος του ανακτόρου

γ. ευγενής σε ρόλο ακολούθου

δ. αρχιτεχνίτης των μυκηναϊκών ανακτόρων

2. Στο δημοκρατικό πολίτευμα η ισηγορία έδινε σε κάθε πολίτη τη δυνατότητα να:

α. εκφράζει τα παράπονά του

β. διατυπώνει ελεύθερα τη γνώμη του

γ. συμμετέχει στη διαμόρφωση των νόμων

δ. υπερασπίζεται την ελευθερία της πόλης του

3. Ο Περικλής θέλησε να επεκτείνει την εμπορική επιρροή των Αθηναίων στη(ν):

α. Πελοπόννησο

β. Κύπρο

γ. Δύση

δ. Αίγυπτο

4. Ένα από τα συμπτώματα της παρακμής της αρχαίας ελληνικής πόλης-κράτους κατά την κλασική περίοδο ήταν:

α. η οργάνωση μεγάλου κύματος αποικισμού

β. η υποχώρηση της πανελλήνιας ιδέας

γ. ο παρεμβατικός ρόλος των Περσών στις ελληνικές υποθέσεις

δ. η εφαρμογή της πανελλήνιας ιδέας από τον Φίλιππο Β΄

5. Ο Διοκλητιανός μετέβαλε το πολιτειακό σύστημα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας σε:

α. Ηγεμονία

β. Απόλυτη Μοναρχία

γ. Δημοκρατία

δ. Βασιλεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: σκοτεινοί χρόνοι (μονάδες 7), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29536

1.α.

(I) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχικό

β. η απόλυτη μοναρχία

γ. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από βουλή

δ. η τυραννίδα

2. Ένα από τα σπουδαιότερα εμπορικά και πνευματικά κέντρα της ελληνιστικής εποχής ήταν η:

α. Αλεξάνδρεια

β. Σπάρτη

γ. Θήβα

δ. Αθήνα

3. Οι γραμματικοί στην ελληνιστική Αίγυπτο ασχολούνταν με:

α. την καταγραφή και τον σχολιασμό κειμένων αρχαίων συγγραφέων

β. την καταγραφή σε παπύρους των έργων των φαραώ

γ. την καταγραφή του εθιμικού δικαίου

δ. την κατάρτιση του προϋπολογισμού του κράτους

4. Η συνέλευση των πατρικίων, που έχασε τη δύναμή της στην περίοδο τη δημοκρατίας, ονομαζόταν:

α. λοχίτιδα εκκλησία

β. φρατρική εκκλησία

γ. φυλετική εκκλησία

δ. σύγκλητος

5. Το μεταρρυθμιστικό έργο του Κάτωνα στόχευε στην:

α. ενίσχυση των συγκλητικών

β. ενίσχυση των ακτημόνων

γ. κάθαρση της τάξης των συγκλητικών και των ιππέων

δ. κατάργηση της τάξης των ιππέων

(μονάδες 5)

1. Στους Μυκηναίους ο τίτλος επέτης ήταν πιο τιμητικός σε σχέση με τον άνακτα.

2. Οι δημιουργοί αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο του ομηρικού οίκου.

3. Αφορμή για τους περσικούς πολέμους στάθηκε η ατυχής εξέγερση των Ελλήνων της Ιωνίας.

4. Ο περσικός παράγοντας δημιούργησε αντισπαρτιατικό συνασπισμό και υποκίνησε μια σειρά συγκρούσεων που είναι γνωστές ως Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (395-386 π.Χ.).

5. Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα σημαντικότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας, ανάμεσα στα οποία ήταν και αυτό του δημάρχου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: λειτουργία (μονάδες 7), πραιτωριανοί (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29537

1.α.

α. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus) του Αυγούστου

β. σύσταση πανελλήνιας συμμαχίας υπό τον Φίλιππο Β'

γ. ίδρυση της Α' Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. μάχη στη Μαντινεία - πτώση της Θηβαϊκής ηγεμονίας

ε. οικονομική κρίση του μυκηναϊκού κόσμου

(μονάδες 5)

1. Κατά την ομηρική εποχή, όλες οι παραγωγικές εργασίες συντελούνταν έξω από στο πλαίσιο του οίκου.

2. Οι Δελφοί, η Ολυμπία και η Δήλος κατά την αρχαϊκή εποχή εξελίσσονται σε πανελλήνια ιερά.

3. Η εργασία στα ορυχεία της Αττικής εκτελούνταν κυρίως από τους μετοίκους.

4. Η διάλεκτος που μιλούσαν οι Έλληνες της κλασικής εποχής ήταν η Κοινή Ελληνική.

5. Οι πληβείοι κατά την περίοδο της βασιλείας στην αρχαία Ρώμη δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 8), γραμματικοί (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29538

1.α.

(I) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει:

1. τιμοκρατία

2. βασιλεία

3. Ηγεμονία

4. δημοκρατία

5. τυραννίδα

6. αριστοκρατία

α. κληρονομικός άρχοντας

β. ευγενείς που επιβλήθηκαν δια της βίας

γ. το εισόδημα ως κριτήριο διάκρισης των πολιτών

δ. οι ισχυροί της πολιτικής εξουσίας αντλούσαν τη δύναμή τους

από την καταγωγή και την κατοχή γης

ε. κυριαρχία των ελεύθερων πολιτών

(μονάδες 5)

1. Οι δούλοι κατά την ομηρική εποχή αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο του οίκου.

2. Η λέξη τύραννος είναι μάλλον αιγυπτιακής προέλευσης.

3. Τα θεωρικά ήταν μια από τις λειτουργίες που θεσπίστηκαν στην Αθήνα κατά την κλασική εποχή.

4. Στους Περγαμηνούς αποδίδεται η ιδέα της δημιουργίας Μουσείου, οικοδομήματος που είχε την ίδια λειτουργία με τα σύγχρονα μουσεία.

5. Στο ρωμαϊκό κράτος, κατά την περίοδο της βασιλείας, η σύγκλητος και η εκκλησία του λαού έλεγχαν τον βασιλιά.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: νομοθέτες (αισυμνήτες) (μονάδες 8), δήμαρχοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29807

1.α.

1. Η κοινή γλώσσα αποτελεί ενοποιητικό χαρακτηριστικό του μυκηναϊκού πολιτισμού.

2. Βασικές επιδιώξεις των πόλεων-κρατών αποτελούσαν αποκλειστικά και μόνο η ελευθερία και η αυτονομία τους.

3. Οι πράξεις του Μ. Αλεξάνδρου απέβλεπαν στην ανάμειξη του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο.

4. Κατά την ελληνιστική περίοδο ευνοήθηκε η ανάπτυξη της δουλείας.

5. Η ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica) στην πραγματικότητα ήταν αριστοκρατικό καθεστώς.

(μονάδες 5)

1. επέτες

2. αλφαβητική γραφή

3. αρχιθεωρία

4. πανελλήνια ιδέα

5. πραιτωριανοί

α. διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 5ου αι. π.Χ.

β. χρησιμοποιήθηκε από εξειδικευμένους γραφείς στα μυκηναϊκά ανάκτορα

γ. στρατιωτικοί που σταδιακά έγιναν επικίνδυνοι για το ρωμαϊκό κράτος

δ. υποχρέωση χρηματοδότησης επίσημης αποστολής των Αθηναίων

σε πανελλήνιες γιορτές

ε. προέκυψε κατά τρόπο αφομοιωτικό από το φοινικικό αλφάβητο

στ. εντάσσονται στην τάξη των ευγενών της μυκηναϊκής κοινωνίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: εκκλησία του δήμου (δημοκρατικό πολίτευμα) (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29810

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η παρακολούθηση των πλημμυρών του Νείλου και της κίνησης των αστέρων έδωσε στους Αιγύπτιους την ευκαιρία ανάπτυξης:

α. της πρακτικής γεωμετρίας

β. εμπειρικών αστρονομικών γνώσεων

γ. γνώσεων ανατομίας και ιατρικής

δ. ποιημάτων λυρικού περιεχομένου

2. Αποδείχθηκε ότι τα σύμβολα της γραμμικής Β΄ γραφής αποδίδουν λέξεις της:

α. αιγυπτιακής γλώσσας

β. γλώσσας των Χετταίων

γ. ελληνικής γλώσσας

δ. ιδιαίτερης μυκηναϊκής γλώσσας

3. Μετά την καταγραφή των νόμων στις περισσότερες πόλεις το πολίτευμα μεταβλήθηκε σε:

α. ολιγαρχικό ή τιμοκρατικό

β. τυραννίδα

γ. δημοκρατία

δ. βασιλεία

3. Με τη μάχη στα Λεύκτρα:

α. οι Έλληνες αντιμετώπισαν νικηφόρα τους Πέρσες

β. επιβλήθηκε ο Φίλιππος ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης όλων των Ελλήνων

γ. άρχισε η Θηβαϊκή ηγεμονία

δ. τελείωσε η Θηβαϊκή ηγεμονία

5. Η σύγκλητος αναγόρευσε τον Οκταβιανό σε Αύγουστο αναγνωρίζοντάς του έτσι:

α. αυτοκρατορικές ιδιότητες

β. θεϊκές ιδιότητες

γ. στρατηγικές ιδιότητες

δ. ιερατικές ιδιότητες

(μονάδες 5)

1. κληρονομικός βασιλιάς

2. εκκλησία του δήμου

3. ύπατοι

4. απόλυτος μονάρχης

5. τύραννος

6. άνακτας

α. μυκηναϊκός κόσμος

β. ελληνιστική περίοδος

γ. φυλετικό κράτος

δ. Res publica

ε. δημοκρατικό πολίτευμα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: χορηγία (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29813

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο Αμένοφις Δ΄ (Ακενατών) στην αρχαία Αίγυπτο ήταν ο φαραώ:

α. που συγκρούστηκε με το ιερατείο

β. τον οποίο υμνούσε η στήλη της Ροζέτας

γ. που ανέπτυξε εμπορικές σχέσεις με τους Μυκηναίους

δ. που προσπάθησε να επιβάλει την πολυθεΐα

2. Η παρακμή του μυκηναϊκού κόσμου οφείλεται:

α. στις επιδρομές των Χετταίων

β. στην τρωική εκστρατεία

γ. στην απουσία εργασιακής ειδίκευσης

δ. στην απώλεια των αγορών της Ανατολής

3. Την ελληνιστική περίοδο ιδρύθηκαν και αναπτύχθηκαν οι παρακάτω πόλεις:

α. Πύλος, Ορχομενός, Άργος

β. Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Πέργαμος

γ. Ρόδος, Δήλος, Ήλιδα

δ. Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος

4. Η ίδρυση της Ρώμης, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, πολύ πιθανόν οφείλεται στους:

α. Χαλκιδείς

β. Φοίνικες

γ. Ετρούσκους

δ. Μυκηναίους

5. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος:

α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης της εξουσίας

β. εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή της εξουσίας

γ. συγκέντρωσε τη διοίκηση όλων των επαρχιών του ρωμαϊκού κράτους στα χέρια του

δ. ανέθεσε όλες τις εξουσίες στο συμβούλιο του αυτοκράτορα

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

γ. ίδρυση της Ρώμης

δ. Πελοποννησιακός πόλεμος

ε. περσικοί πόλεμοι

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δημιουργοί (ομηρική εποχή) (μονάδες 8), πελάτες (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29816

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Βασιλεύς, κατά τη μυκηναϊκή περίοδο ονομαζόταν:

α. ο κύριος του ανακτόρου, από τον οποίο πήγαζε κάθε εξουσία

β. τοπικός άρχοντας, γνωστός και με τον τίτλο «λααγέτας»

γ. ο επικεφαλής οποιασδήποτε ομάδας

δ. ο ευγενής ακόλουθος

2. Η κοπή και χρήση του νομίσματος:

α. οδήγησε σε οικονομικές μεταβολές με συνέπειες και στην κοινωνία των πόλεων-κρατών

β. ήταν μια απλή καινοτομία διευκόλυνσης των συναλλαγών

γ. οδήγησε σε οικονομική κρίση τις πόλεις-κράτη

δ. περιόρισε το εμπόριο στην ανταλλαγή αγαθών

3. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας υπήρξε ο:

α. ρήτορας Δημοσθένης

β. Φίλιππος της Μακεδονίας

γ. Περικλής ο Αθηναίος

δ. ρητοροδιδάσκαλος Ισοκράτης

4. Η ανάπτυξη της Αλεξάνδρειας οφειλόταν κυρίως:

α. στο Μουσείο και τη Βιβλιοθήκη της

β. στο μεγάλο λιμάνι της

γ. στους τέσσερις συνοικισμούς της

δ. στην οχυρωμένη της ακρόπολη

5. Οι επαρχιώτες αυτοκράτορες και ο στρατός της Ρώμης λειτούργησαν στην κατεύθυνση:

α. της ενίσχυσης του πρωταγωνιστικού ρόλου της Ρώμης έναντι των επαρχιών

β. της ανατροπής του τρόπου διοίκησης που εγκαινίασε ο Οκταβιανός

γ. της μείωσης του πρωταγωνιστικού ρόλου της Ρώμης έναντι των επαρχιών

δ. του περιορισμού της απόκτησης του δικαιώματος του Ρωμαίου πολίτη

(μονάδες 5)

1. Ορισμένοι από τους τυράννους της αρχαϊκής εποχής αναδείχθηκαν σε καλούς ηγέτες, που φρόντισαν για την ανάπτυξη της πόλης τους.

2. Η αναγνώριση της Σπαρτιατικής ηγεμονίας από τις ελληνικές πόλεις ήταν αποτέλεσμα των περσικών πολέμων.

3. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Β΄ ακολούθησε επεκτατική εξωτερική πολιτική.

4. Ο Οκταβιανός μοιράστηκε τη διοίκηση των επαρχιών με τη σύγκλητο.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε την ψήφιση του αγροτικού νόμου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δημιουργοί (ομηρική εποχή) (μονάδες 8), δικτάτορας (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29820

1.α.

1. Η γραμμική Β' ήταν η γραφή που χρησιμοποιήθηκε από ειδικευμένους γραφείς στα μυκηναϊκά ανάκτορα.

2. Στον πρώτο ελληνικό αποικισμό τα ελληνικά φύλα εξαπλώθηκαν σε όλη τη Μεσόγειο.

3. Στις αρχαίες πόλεις-κράτη το άστυ και η ύπαιθρος χώρα περιβάλλονταν από τείχη.

4. Ο βασιλιάς στην αρχαία Ρώμη ήταν κληρονομικός.

5. Ο δικτάτορας αναλάμβανε για έξι μήνες την εξουσία, όταν η ρωμαϊκή πολιτεία βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να βάλετε στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από τα αρχαιότερα, τα ακόλουθα γεγονότα:

α. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

β. μάχη της Χαιρώνειας

γ. Α΄ Αθηναϊκή (Δηλιακή) συμμαχία

δ. Πελοποννησιακός πόλεμος

ε. μάχη του Μαραθώνα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πλήθος (ομηρική εποχή) (μονάδες 8), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29836

1.α.

1. Σωκράτης

2. Ξενοφών

3. Αισχύλος

4. Ισοκράτης

5. Μέτων

6. Ιππόδαμος

α. τραγική ποίηση

β. χωροταξική οργάνωση των πόλεων

γ. μαθηματικά

δ. ιστοριογραφία

ε. φιλοσοφία

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να συμπληρώσετε τα κενά στο παρακάτω απόσπασμα επιλέγοντας τα κατάλληλα στοιχεία από αυτά που δίνονται στην παρένθεση. Δύο (2) στοιχεία περισσεύουν: (ακρόπολη, αυτάρκεια, οργανωτική, εξωτερική, γεωγραφική, ύπαιθρος, άστυ)

«Η πόλη-κράτος παρουσιάζει τα ακόλουθα συστατικά στοιχεία: Από άποψη _____(1)______, διαμορφωνόταν συνήθως σε ένα χώρο, κέντρο άσκησης της εξουσίας, που οναμαζόταν πόλις ή _____(2)_____και σε μια ευρύτερη περιοχή γύρω από αυτόν, καλλιεργήσιμη με διάσπαρτους οικισμούς, τις κώμες, που ήταν η _____(3)_____ χώρα. Από άποψη _____(4)_____, οι πολίτες συμμετείχαν στη διαχείριση των κοινών και έπαιρναν μέρος στη λήψη των αποφάσεων. Ανεξάρτητα από τον τρόπο λειτουργίας του πολιτεύματος, οι πολίτες είχαν τρεις βασικές επιδιώξεις που παράλληλα αποτελούσαν και προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους: την ελευθερία, την αυτονομία και την _____(5)______.»

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: φαραώ (μονάδες 7), πραιτωριανοί (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29839

1.α.

1. Αίγυπτος

2. Πειραιάς

3. Αλεξάνδρεια

4. Αντιόχεια

5. Πέργαμος

α. ιδρύθηκε από τον Σέλευκο Α΄ στον Ορόντη ποταμό

β. έγινε περισσότερο γνωστή για τον περίφημο βωμό του Διός

γ. χτίστηκε σύμφωνα με τα πολεοδομικά σχέδια

του Ιππόδαμου του Μιλησίου

δ. ονομάστηκε «δώρο του Νείλου»

ε. ιδρύθηκε από τον Φίλιππο Β΄

στ. κατοικήθηκε από Έλληνες, Αιγυπτίους και Εβραίους

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να συμπληρώσετε τα κενά στο παρακάτω απόσπασμα επιλέγοντας τα κατάλληλα στοιχεία από αυτά που δίνονται στην παρένθεση. Δύο (2) στοιχεία περισσεύουν:

(ιππέων, Αύγουστο, ιμπεράτορα, Δικτάτορα, φρατρική εκκλησία, σύγκλητο, υπάτου)

«Στο πρόσωπο του Οκταβιανού συγκεντρώθηκαν τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας, όπως του ______(1)______, του ανθυπάτου, του δημάρχου, του ______(2)______, δηλαδή του ανώτατου στρατιωτικού αρχηγού. Ο Οκταβιανός ανέθεσε τη διαχείριση των επιμέρους θεμάτων σε δημόσιους άνδρες από τις τάξεις των συγκλητικών και των ______(3)______. Τη διοίκηση των επαρχιών τη μοιράστηκε με τη _______(4)_______, η οποία τον αναγόρευσε ______(5)_______».

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: θολωτοί τάφοι (μονάδες 8), δυνατοί (ύστερης αρχαιότητας) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29841

1.α.

1. Η στήλη της Ροζέτας είχε χαραγμένο ένα κείμενο που υμνούσε τον Πτολεμαίο Ε΄, βασιλιά της Αιγύπτου.

2. «Επέτες» ονομάζονταν οι ευγενείς κατά την Αρχαϊκή εποχή.

3. Η ελευθερία και η αυτονομία ήταν οι μόνες προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους.

4. Η πανελλήνια ιδέα διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 5^ου αι. π.Χ. από τον σοφιστή Γοργία.

5. Κατά την ελληνιστική περίοδο το κέντρο βάρους μετατοπίστηκε από τη μητροπολιτική Ελλάδα στις μεγαλουπόλεις της Ανατολής.

(μονάδες 5)

α. Ρωμαϊκή Ηγεμονία (Principatus)

β. δυναστεία των Φλαβίων

γ. δυναστεία των Ιουλιο-κλαυδίων

δ. Ρωμαϊκή βασιλεία

ε. δυναστεία των Αντωνίνων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μέγαρο (μυκηναϊκής εποχής) (μονάδες 10), συμβούλιο του αυτοκράτορα (εποχής Αυγούστου) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

29842

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Τα περισσότερα αιγυπτιακά κείμενα:

α. περιλάμβαναν λαϊκές διηγήσεις

β. αναφέρονταν στη δράση και τα κατορθώματα των φαραώ

γ. περιλάμβαναν εμπορικούς καταλόγους

δ. είχαν λογοτεχνικό περιεχόμενο

2. Η γραμμική Β΄ γραφή:

α. είναι συλλαβική

β. είναι ιερογλυφική

γ. είναι αλφαβητική

δ. δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί ακόμα

3. Γνωστοί και με το όνομα «εσθλοί» κατά την περίοδο της ομηρικής εποχής ήταν οι:

α. βασιλείς

β. άριστοι

γ. ακτήμονες

δ. δούλοι

4. Ο Περικλής συνέβαλε στη(ν):

α. κήρυξη του Πελοποννησιακού πολέμου

β. απόφαση για τη Σικελική εκστρατεία

γ. ίδρυση της αποικίας των Θουρίων

δ. διαμόρφωση της πανελλήνιας ιδέας

5. Ένας από τους σημαντικότερους ρήτορες του 4^ου αι. π.Χ. ήταν ο:

α. Σωκράτης

β. Θουκυδίδης

γ. Αισχύλος

δ. Ισοκράτης

(μονάδες 5)

α. μάχη του Μαραθώνα

β. μάχη της Χαιρώνειας

γ. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας

δ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

ε. Ανταλκίδειος ειρήνη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ελληνικός μεσαίωνας ή σκοτεινοί χρόνοι (μονάδες 7), Διάταγμα των Μεδιολάνων (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29843

1.α.

1. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός ήταν δημιούργημα ελληνικών φύλων.

2. Οι πρώτες ελληνικές κοινωνίες (της ομηρικής εποχής) δεν οργανώθηκαν με φυλετικά κριτήρια.

3. Κατά τον δεύτερο αποικισμό οι Έλληνες μετέφεραν στις νέες τους πατρίδες όλα τα στοιχεία που καθορίζουν τον ελληνικό πολιτισμό.

4. Στην ιστοριογραφία, κατά τους κλασικούς χρόνους, διακρίθηκε ο Πλάτων.

5. Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια των Γράκχων στόχευε, μεταξύ άλλων, και στον έλεγχο της κοινωνικής ανισότητας.

(μονάδες 5)

α. διάταγμα του Καρακάλλα

β. Θηβαϊκή ηγεμονία

γ. εποχή του Αυγούστου

δ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

ε. μυκηναϊκός πολιτισμός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 6), Διάταγμα των Μεδιολάνων (μονάδες 9).

Μονάδες 15

29844

1.α.

1. Η αιγυπτιακή τέχνη, εκτός από τα μεγάλα σε διαστάσεις αγάλματα, δεν κατόρθωσε να κατασκευάσει μικρότερα κομψοτεχνήματα.

2. Στον μυκηναϊκό κόσμο δεν υπάρχει καμία ένδειξη που να υπονοεί την ύπαρξη θεοκρατικής οργάνωσης και ισχυρού ιερατείου.

3. Οι Δωριείς μετακινήθηκαν ως προσφυγικές ομάδες πιεζόμενες από άλλα φύλα.

4. Η Πέργαμος ήταν πρωτεύουσα του κράτους των Ατταλιδών στη Μ. Ασία.

5. Ο Κάτων είχε φτάσει στο ακραίο σημείο να αποστρέφεται καθετί το ελληνικό.

(μονάδες 5)

1. πατρίκιοι

2. πελάτες

3. πληβείοι

4. δήμαρχοι

5. δύο ύπατοι

α. εκλέγονταν για ένα χρόνο και συγκέντρωναν όλες

τις εξουσίες που είχε προηγουμένως ο βασιλιάς

β. εκλέγονταν για ένα χρόνο και είχαν ως έργο την

προστασία των συμφερόντων των πληβείων

γ. ζούσαν κοντά στους πατρικίους και δέχονταν την προστασία τους

δ. ήταν όλοι οι νεώτεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών

ε. Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες

στ. εκλέγονταν για δεκαοκτώ μήνες και είχαν ως αρμοδιότητα,

μεταξύ άλλων, την επίβλεψη των ηθών

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πόλις ή άστυ (μονάδες 5), πεζέταιροι (μονάδες 5), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

29913

1.α.

(I) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με τα στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. Ιπποκράτης

2. Δημοσθένης

3. Σωκράτης

4. Οκταβιανός

5. Τιβέριος Γράκχος

α. αυτοκράτορας

β. αγροτικός νόμος

γ. ρητορική

δ. φιλοσοφία

ε. νομοθέτης ή αισυμνήτης

στ. ιατρική

(μονάδες 5)

α. μάχη στη Χαιρώνεια

β. μεταρρυθμίσεις των Γράκχων

γ. διάταγμα του Καρακάλλα

δ. λήξη Πελοποννησιακού Πολέμου

ε. λήξη Περσικών πολέμων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 8), Διάταγμα των Μεδιολάνων (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29914

1.α.

1. Καρακάλλας

2. Λυσίας

3. Κίμων

4. Θουκυδίδης

5. Γάιος Γράκχος

α. ιστοριογραφία

β. μέτρα που βελτίωναν τη θέση των ακτημόνων

γ. ρητορική

δ. αναγνώριση όλων των ελεύθερων κατοίκων ως Ρωμαίων πολιτών

ε. ομηρικά έπη

στ. Καλλίειος συνθήκη

(μονάδες 5)

α. περσικοί πόλεμοι

β. μάχη στη Μαντίνεια

γ. βασιλεία του Μ. Αλεξάνδρου

δ. έναρξη ιωνικής επανάστασης

ε. έναρξη Πελοποννησιακού πολέμου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: μέγαρο (μυκηναϊκή αρχιτεκτονική) (μονάδες 9), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 6).

Μονάδες 15

29915

1.α.

1. Αριστοφάνης

2. Οκταβιανός

3. Αριστοτέλης

4. Θουκυδίδης

5. Δράκων

α. ιστοριογραφία

β. νομοθέτης ή αισυμνήτης

γ. ρήτορας

δ. κωμωδία

ε. φιλοσοφική σκέψη

στ. Ηγεμονία (Principatus)

(μονάδες 5)

α. τρωική εκστρατεία

β. μάχη στα Λεύκτρα

γ. αγροτικός νόμος από τον Γάιο Γράκχο

δ. λήξη ιωνικής επανάστασης

ε. ίδρυση της συμμαχίας της Δήλου

(μονάδες 5)

Μονάδες10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: νομοθέτες ή αισυμνήτες (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29916

1.α.

1. Τιβέριος Γράκχος

2. Κίμων

3. Ισοκράτης

4. Πεισίστρατος

5. Αριστοτέλης

α. φιλοσοφία

β. αγροτικός νόμος

γ. ιατρική

δ. Καλλίειος συνθήκη

ε. τύραννος της Αθήνας

στ. ρήτορας

(μονάδες 5)

α. μεταρρυθμίσεις των Γράκχων

β. μάχη Μαραθώνα

γ. διάταγμα του Καρακάλλα

δ. έναρξη Πελοποννησιακού Πολέμου

ε. τρωικός πόλεμος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: αλφαβητική γραφή (μονάδες 8), σύγκλητος (περίοδος βασιλείας στη Ρώμη) (μονάδες 7).

Μονάδες 15

29917

1.α.

1. Περικλής

2. Μιλτιάδης

3. Σόλων

4. Ιπποκράτης

5. Δημοσθένης

α. ρήτορας

β. ηγέτης της Αθήνας του 5^ου αι. π.Χ.

γ. ιατρική

δ. μάχη Μαραθώνα

ε. τύραννος της Κορίνθου

στ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

(μονάδες 5)

α. αποκρυπτογράφηση γραμμικής Β' γραφής

β. ίδρυση Α' Αθηναϊκής Συμμαχίας

γ. Στάση του Νίκα

δ. πανελλήνια ένωση σε συνέδριο στην Κόρινθο

ε. λήξη της περιόδου βασιλείας του ρωμαϊκού κράτους

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: δεύτερος ελληνικός αποικισμός (8ος-6ος αι. π.Χ.) (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

29918

1.α.

1. Οκταβιανός

2. Μ. Αλέξανδρος

3. Καρακάλλας

4. Θουκυδίδης

5. Ισοκράτης

α. κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας

β. αναγόρευση σε Αύγουστο από τη σύγκλητο

γ. ιστοριογραφία

δ. διάδοση ελληνικής γλώσσας και ελληνικού πολιτισμού

ε. τύραννος της Αθήνας

στ. αναγνώριση όλων των ελεύθερων κατοίκων της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ως Ρωμαίων πολιτών

(μονάδες 5)

α. εκλογή Τιβέριου Γράκχου ως δημάρχου

β. μάχη στη Χαιρώνεια

γ. λήξη Πελοποννησιακού Πολέμου

δ. ειρήνη μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών για τριάντα χρόνια (τριακοντούτεις σπονδαί)

ε. αποκρυπτογράφηση ιερογλυφικών

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: θεωρικά (μονάδες 6), εκκλησία του λαού (ρωμαϊκό κράτος) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

30397

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τις ιστορικές περιόδους της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν:

1. Μυκηναϊκός πολιτισμός

2. Ομηρική εποχή

3. Αρχαϊκή εποχή

4. Κλασική εποχή

5. Ελληνιστικοί χρόνοι

α. Κοινή Ελληνική

β. θολωτοί τάφοι

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. πρώτος ελληνικός αποικισμός

ε. ιερογλυφικά

στ. διάταγμα του Καρακάλλα

ζ. Περσικοί πόλεμοι

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα παρακάτω γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Καλλίειος συνθήκη

β. εποχή του Αυγούστου

γ. δολοφονία Τιβέριου Γράκχου

δ. ομηρικά έπη

ε. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: δημιουργοί (μονάδες 10), λειτουργίες (μονάδες 5).

Μονάδες 15

30398

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις παρακάτω προτάσεις:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο:

α. επικεφαλής του κράτους ήταν ο άνακτας (άναξ)

β. χρησιμοποιούσαν τη γραμμική Α ΄γραφή

γ. η ζωή ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τον Νείλο

δ. ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ήταν οι πληβείοι

2. Ο μυκηναϊκός κόσμος:

α. ήταν διασπασμένος αλλά είχε πολιτιστική συνοχή ως προς τη γλώσσα και τη θρησκεία

β. ήταν διασπασμένος χωρίς καμία απολύτως συνοχή σε κανέναν τομέα

γ. ονομάστηκε έτσι από τους ίδιους τους Μυκηναίους

δ. περιοριζόταν γεωγραφικά στο βασίλειο των Μυκηνών

3. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός έγινε:

α. την ύστερη εποχή του χαλκού (1600-1100 π.Χ.)

β. την Κλασική εποχή (480-323 π.Χ.)

γ. την Αρχαϊκή εποχή (750-480 π.Χ.)

δ. την Ομηρική εποχή (1100-750 π.Χ.)

4. Συστατικά στοιχεία της πόλης-κράτους από άποψη γεωγραφική ήταν:

α. η ακρόπολη και η πόλις

β. το μέγαρο και η ύπαιθρος χώρα

γ. η πόλις ή άστυ και η ύπαιθρος χώρα

δ. η πόλις ή άστυ και το λιμάνι

5. Ο Τιβέριος Γράκχος:

α. υποστήριξε τα δικαιώματα των συγκλητικών και των πατρικίων

β. ήταν δήμαρχος της Ρώμης και υποστήριξε τους ακτήμονες

γ. έπεισε τους συγκλητικούς για την ορθότητα των μέτρων που έλαβε

δ. ήταν τιμητής και άσκησε κριτική στους συγκλητικούς

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. Κορινθιακός πόλεμος

β. μάχη στα Λεύκτρα

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο Β΄

ε. τέλος Περσικών πολέμων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 6), φυλετική εκκλησία (μονάδες 9).

Μονάδες 15

30399

1.α.

1. Η οργάνωση του κράτους της αρχαίας Αιγύπτου είχε χαρακτήρα θεοκρατικό.

2. Η γραμμική Β΄ γραφή δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί.

3. Ο δωρικός ρυθμός αφορά την κεραμική τέχνη.

4. Ο Κίμων πέθανε κατά την πολιορκία του Κιτίου στην Κύπρο.

5. Κύριο έργο των δημάρχων στη Ρώμη ήταν η προστασία των πληβείων.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα παρακάτω γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. διαμόρφωση της Κοινής Ελληνικής γλώσσας

β.συγκέντρωση σχεδόν όλων των εξουσιών από τον Οκταβιανό

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο Β΄

δ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

ε. δολοφονία του Εφιάλτη

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: μυκηναϊκός πολιτισμός (μονάδες 5), τριηραρχία (μονάδες 5), δικτάτορας (μονάδες 5).

Μονάδες 15

30400

1.α.

1. Η οργάνωση του αρχαίου αιγυπτιακού κράτους είχε χαρακτήρα θεοκρατικό.

2. Ανώτατος άρχοντας στον μυκηναϊκό κόσμο ήταν ο άνακτας (άναξ).

3. Στις ομηρικές κοινωνίες ο κληρονομικός βασιλιάς δεν είχε δικαστική εξουσία.

4. Ο Εφιάλτης ήταν αρχηγός των αριστοκρατικών στην αρχαία Αθήνα.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος ήταν δήμαρχος στην αρχαία Ρώμη.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα ονόματα της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Κίμων

2. Ισοκράτης

3. Μέτων

4. Σέλευκος

5. Οκταβιανός

α. αστρονομία και μαθηματικά

β. θεωρικά

γ. εξοστρακισμός

δ. πραιτωριανοί

ε. αποικία των Θουρίων

στ. πανελλήνια ιδέα

ζ. ίδρυση Αντιόχειας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: ιερογλυφικά (μονάδες 8), μετοίκιο (μονάδες 7).

Μονάδες 15

30401

1.α.

1. Βάση της οικονομίας στην αρχαία Αίγυπτο ήταν η ναυτιλία.

2. Η Ομηρική εποχή διαρκεί από το 1100 έως το 750 π.Χ..

3. Ο δεύτερος αποικισμός συνέβη μεταξύ 8ου και 6ου αι. π.Χ.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος διατήρησε την ιδέα του αυτοκρατορικού θησαυροφυλακίου.

5. Ο Γάιος Γράκχος έθεσε σε εφαρμογή τον αγροτικό νόμο τού αδερφού του, Τιβέριου.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα παρακάτω γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη στα Λεύκτρα

β. μάχη στη Χαιρώνεια

γ. ναυμαχία στη Σαλαμίνα της Κύπρου

δ. θάνατος Μεγάλου Αλεξάνδρου

ε. μάχη στον Μαραθώνα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: συνοικισμός (αρχαϊκή εποχή) (μονάδες 6), δήμαρχος (περίοδος ρωμαϊκής πολιτείας – Res publica) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

30402

1.α.Να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. J. Champollion

2. M. Ventris

3. Κίμων

4. Περικλής

5. Θουκυδίδης

6. Γοργίας

7. Λυσίας

8. Σέλευκος

9. Οκταβιανός

10. Τιβέριος Γράκχος

α. μάχη στον Ευρυμέδοντα ποταμό

β. ρητορική

γ. γραμμική Β΄ γραφή

δ. ιστορία Πελοποννησιακού πολέμου

ε. Ηγεμονία (Principatus)

στ. αγροτικός νόμος

ζ. μάχη στη Χαιρώνεια (338 π.Χ.)

η. αστρονομία και μαθηματικά

θ. αρχηγός δημοκρατικών

ι. ιερογλυφικά

ια. πανελλήνια ιδέα

ιβ. Αντιόχεια

(μονάδες 5)

(II) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη του Μαραθώνα

β. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

γ. ίδρυση Δηλιακής ή Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

ε. μάχη της Χαιρώνειας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: θολωτός τάφος (μονάδες 8), Διάταγμα των Μεδιολάνων (μονάδες 7). Μονάδες 15

30403

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα γεωγραφικά στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. Νείλος

2. ακρωτήριο Μυκάλης

3. Ευρυμέδοντας ποταμός

4. Χαιρώνεια

5. αποικία Θουρίων

6. Θερμοπύλες

α. Κίμων

β. Περικλής

γ. πλημμύρες

δ. Λεωνίδας

ε. Φίλιππος

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τις παρακάτω ιστορικές περιόδους στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από την αρχαιότερη:

α. Ελληνιστικοί χρόνοι

β. εποχή του Αυγούστου

γ. Ύστερη εποχή του χαλκού

δ. Ομηρική εποχή

ε. Αρχαϊκή εποχή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 6), Τετραρχία (μονάδες 9).

Μονάδες 15

30404

1.α.

(Ι) Να επιλέξτε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις παρακάτω προτάσεις:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο:

α. η εκμάθηση των ιερογλυφικών δεν απαιτούσε κάποια ιδιαίτερη ειδίκευση

β. η γεωργία δεν ήταν υπό την επίβλεψη του κράτους

γ. οι γραφείς δεν ήταν ανώτεροι κρατικοί υπάλληλοι

δ. η ζωή ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τον Νείλο και τις πλημμύρες του

2. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός διαμορφώθηκε κατά την:

α. ελληνιστική εποχή

β. ύστερη εποχή του χαλκού

γ. ανακτορική εποχή

δ. αρχαϊκή εποχή

3. Ποιο από τα παρακάτω δεν ήταν αίτιο του δεύτερου αποικισμού:

α. η στενοχωρία

β. η έλλειψη πρώτων υλών

γ. η φυλετική διαφορά μεταξύ Ιώνων και Δωριέων

δ. οι εσωτερικές πολιτικές κρίσεις

4. Στα επιτεύγματα του πολιτισμού της Αρχαϊκής εποχής περιλαμβάνονται:

α. οι κούροι και οι κόρες

β. οι θολωτοί τάφοι

γ. η ανάπτυξη της ιστοριογραφίας και της ρητορικής τέχνης

δ. η αλφαβητική γραφή και τα ομηρικά έπη

5. Στη Ρώμη, την περίοδο της βασιλείας, υπήρχε:

α. ο θεσμός του δημάρχου

β. ο θεσμός των δύο υπάτων

γ. ο θεσμός της συγκλήτου

δ. το αξίωμα του Τιμητή

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη του Μαραθώνα

β. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

γ. ίδρυση Δηλιακής ή Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

ε. μάχη της Χαιρώνειας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 5), Κοινή Ελληνική (γλώσσα) (μονάδες 5), πραιτώριο (μονάδες 5).

Μονάδες 15

30405

1.α.

1. Η Κάτω Αίγυπτος βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της χώρας με το Δέλτα του Νείλου.

2. Τη γραμμική Β΄ γραφή αποκρυπτογράφησε ο J. Champollion.

3. Το Πανιώνιο ήταν θρησκευτική ένωση της ομηρικής εποχής.

4. Την εποχή του Περικλή υπήρχε βαριά άμεση φορολογία στην Αθήνα.

5. Στη ρωμαϊκή πολιτεία – Res publica, σπουδαιότεροι άρχοντες ήταν οι ύπατοι.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τις ιστορικές περιόδους της στήλης Α με τα αντίστοιχα σωστά χρονολογικά όρια της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Ύστερη εποχή του χαλκού

2. Ομηρική εποχή

3. Αρχαϊκή εποχή

4. Κλασική εποχή

5. Ελληνιστικoί χρόνοι

α. 750-404 π.Χ.

β. 323-30 π.Χ.

γ. 1900-1600 π.Χ.

δ. 1600-1100 π.Χ.

ε. 750-480 π.Χ.

στ. 1100-750 π.Χ.

ζ. 480-323 π.Χ.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: λααγέτας (μονάδες 5), χορηγία (μονάδες 5), διάταγμα του Καρακάλλα (μονάδες 5).

Μονάδες 15

30729

1.α.

α. Καρακάλλας

β. Θεαγένης

γ. Περικλής

δ. Λυσίας

ε. Δράκων

1. τύραννος στα Μέγαρα

2. αναγνώριση όλων των ελεύθερων κατοίκων της Ρωμαϊκής

αυτοκρατορίας ως Ρωμαίων πολιτών

3. αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

4. ρήτορας της κλασικής εποχής

5. διαίρεσε το Ρωμαϊκό κράτος σε δύο τμήματα

6. νομοθέτης στην Αθήνα

(μονάδες 5)

1. Οι Αιγύπτιοι παρουσίαζαν τους θεούς τους με ανθρώπινο σώμα και κεφάλι κάποιου ζώου.

2. Βασιλεύς ονομαζόταν ο επικεφαλής μιας οποιασδήποτε επαγγελματικής ομάδας κατά τη μυκηναϊκή εποχή.

3. Ο Πελοποννησιακός πόλεμος υπήρξε αντικείμενο έρευνας του Ηροδότου.

4. Η μάχη της Χαιρώνειας επέβαλε τον Φίλιππο Β΄ ως αδιαφιλονίκητο ηγέτη των Ελλήνων.

5. Το πολίτευμα που καθιέρωσε ο Αύγουστος ήταν ουσιαστικά μια δυαρχία εξουσιών.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μετοίκιο (μονάδες 7), πραιτωριανοί (μονάδες 8).

Μονάδες 15

30730

1.α.

α. Κίμων

β. Ιππόδαμος

γ. Περικλής

δ. Φίλιππος Β΄

ε. M. Ventris

1. πολεοδομικός σχεδιασμός του Πειραιά

2. ανασκαφές στις Μυκήνες

3. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής

4. μακεδονική φάλαγγα

5. εκπρόσωπος της αριστοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

6. ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα

(μονάδες 5)

1. Ο ιστορικός Θουκυδίδης αποκαλεί την Αίγυπτο δώρο του Νείλου.

2. Κατά την ομηρική εποχή όλα τα παραγόμενα αγαθά καταναλώνονταν έξω από το πλαίσιο του «οίκου».

3. Η «στενοχωρία» ήταν ένα από τα κύρια αίτια του δεύτερου ελληνικού αποικισμού.

4. Διάδοχος του Εφιάλτη στην ηγεσία της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα ήταν ο Κίμων.

5. Οι δήμαρχοι στην αρχαία Ρώμη υπεράσπιζαν τα δικαιώματα των πληβείων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμμική Β΄ γραφή (μονάδες 9), αρχιθεωρία (μονάδες 6).

Μονάδες 15

30731

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η παρακολούθηση των πλημμυρών του Νείλου βοήθησε τους Αιγύπτιους στην ανάπτυξη:

α. φιλοσοφικής σκέψης

β. δημοκρατικών αντιλήψεων

γ. αστρονομικών και γεωμετρικών γνώσεων

δ. του μονοθεϊσμού

2. Μία από τις αιτίες του δεύτερου ελλ ηνικού αποικισμού (8ος-6ος αι. π.Χ.) ήταν:

α. οι πιέσεις από τις συνεχείς μετακινήσεις των ελληνικών φύλων

β. η επιβολή τυραννικών καθεστώτων

γ. οι εχθρικές επιδρομές

δ. η στενοχωρία

3. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν στη σύγκρουση της Αθηναϊκής και της Πελοποννησιακής συμμαχίας ήταν:

α. η ανάμειξη των Περσών στις εσωτερικές υποθέσεις των Ελλήνων

β. οι θρησκευτικές συγκρούσεις μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών

γ. η στρατιωτική υπεροχή των Σπαρτιατών

δ. οι ηγεμονικές τάσεις της Αθήνας

4. Διαφωνούσε με την πανελλήνια ιδέα ο:

α. Δημοσθένης

β. Γοργίας

γ. Φίλιππος Β'

δ. Ισοκράτης

5. Κατά την διάρκεια της ελληνιστικής εποχής, διοικητικά, οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα του Ελληνισμού αποτέλεσαν οι πόλεις της:

α. μητροπολιτικής Ελλάδας

β. Ιωνίας

γ. Ανατολής

δ. Μακεδονίας

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίαας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο άνθρωποι ταπεινής κοινωνικής προέλευσης δεν είχαν τη δυνατότητα ποτέ στη ζωή τους να καταλάβουν σημαντικά αξιώματα.

2. Κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό ελληνικά φύλα μετακινήθηκαν προς τη Δύση.

3. Στους ελληνιστικούς χρόνους οι πολίτες διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στην άσκηση της εξουσίας.

4. Στην αρχαία Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας, οι πληβείοι δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής, αν και είχε ελληνική παιδεία, θεωρούσε ότι ο ελληνικός πολιτισμός ασκούσε αρνητική επίδραση στα παραδοσιακά ήθη των Ρωμαίων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ελληνικός μεσαίωνας ή σκοτεινοί χρόνοι (μονάδες 6), πελάτες (μονάδες 9).

Μονάδες 15

30733

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά πρόσωπα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. Κλεισθένης

β. Κίμων

γ. Σόλων

δ. Φίλιππος Β΄

ε. Άτταλος Α΄

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να δηλώσετε αν κάθε μια από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή (Σ) ή λάθος (Λ) ως προς την ιστορική πληροφορία:

1. Ο Θουκυδίδης ονομάζει την Αίγυπτο «δώρο των φαραώ».

2. Η γραμμική Β΄ γραφή είναι μια παραλλαγή σφηνοειδούς γραφής.

3. Μια από τις «λειτουργίες» ήταν και η εστίαση.

4. Η Πέργαμος και η Αντιόχεια ήταν σημαντικά πολιτισμικά κέντρα κατά την κλασική εποχή.

5. Στην αρχαία Ρώμη η τάξη των πατρικίων συγχωνεύτηκε κάποια στιγμή με εκείνη των πληβείων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: Βασίλειος (ή Ανταλκίδειος) ειρήνη (μονάδες 9), πελάτες (μονάδες 6).

Μονάδες 15

30734

1.α.

1. άνακτας (άναξ)

2. αισυμνήτης

3. γραμματικός

4. τιμητής

5. συγκλητικός

α. είχε δεκαοκτάμηνη θητεία

β. διέθετε φιλολογική παιδεία

γ. αρχηγός της πλειοψηφίας

δ. κύριος του μυκηναϊκού ανακτόρου

ε. είχε ισόβια θητεία

στ. νομοθέτης

ζ. ειδικός νομομαθής, ερμηνευτής του ρωμαϊκού δικαίου

(μονάδες 5)

1. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τις αιγυπτιακές ακτές και την Κυρηναϊκή.

2. Ο Περικλής ήταν αρχηγός της αριστοκρατικής παράταξης.

3. Εισηγητής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Ισοκράτης.

4. Η μακεδονική φάλαγγα οργανώθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος διαδέχτηκε τους αδελφούς Γράκχους.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: βασιλεύς (μυκηναϊκός κόσμος) (μονάδες 9), τριηραρχία (μονάδες 6).

Μονάδες 15

30735

1.α.

1. Ο Ερίκος Σλήμαν έκανε τις πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες.

2. Οι πρώτες ελληνικές κοινωνίες κατά την ομηρική εποχή αποτέλεσαν φυλετικά κράτη.

3. Με τον δεύτερο αποικισμό οι Έλληνες εξαπλώθηκαν μέχρι την Ινδία.

4. Ολιγαρχικό ή τιμοκρατικό ονομάστηκε το πολίτευμα που βασίστηκε στην επικράτηση των ευγενών.

5.Η πανελλήνια ιδέα διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον σοφιστή Γοργία.

(μονάδες 5)

1. γραφείς

2. τελεστές

3.γραμματικοί

4. τιμητές

5. νομοδιδάσκαλοι

α. αρμόδιοι για την ερμηνεία του ρωμαϊκού δικαίου

β. μέλη της προσωπικής φρουράς και πιστοί στον Ρωμαίο αυτοκράτορα

γ. υπεύθυνοι για την κατάρτιση προϋπολογισμού του ρωμαϊκού κράτους

δ. σημαντικά πρόσωπα στην περιφερειακή διοίκηση του μυκηναϊκού κράτους

ε. υπάλληλοι που γνώριζαν την ιερογλυφική γραφή

στ. αντιγραφείς και σχολιαστές των κλασικών κειμένων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: εκκλησία του δήμου (δημοκρατικό πολίτευμα) (μονάδες 8), τριηραρχία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

30736

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι γραμματικοί στην Αλεξάνδρεια κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ασχολούνταν με την: α. κατάρτιση του προϋπολογισμού του κράτους

β. καταγραφή σε παπύρους των έργων των φαραώ

γ. καταγραφή του εθιμικού δικαίου

δ. καταγραφή και σχολιασμό κειμένων αρχαίων συγγραφέων

2. Η Βίβλος είναι γραμμένη στη (ν):

α. ιωνική διάλεκτο

β. Κοινή Ελληνική

γ. δωρική διάλεκτο

δ. αττική διάλεκτο

3. Οι βασιλικές δικαιοδοσίες στο ρωμαϊκό κράτος, κατά την περίοδο της βασιλείας, ελέγχονταν από :

α. τη σύγκλητο και την εκκλησία του λαού

β. τους τιμητές

γ. τους πληβείους

δ. τους πατρικίους

4. Οι δήμαρχοι στην αρχαία Ρώμη είχαν δικαίωμα να αρνηθούν την ψήφιση ενός νόμου, όταν αυτός προσέβαλλε τα συμφέροντα των:

α. πατρικίων

β. πελατών

γ. πληβείων

δ. δυνατών

5. Έφθασε στο ακραίο σημείο να αποστρέφεται καθετί ελληνικό ο:

α. Κάτων ο Τιμητής

β. Γάιος Γράκχος

γ. Οκταβιανός

δ. Τιβέριος Γράκχος

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητά τους, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Ο Ηρόδοτος χαρακτηρίζει την Αίγυπτο «δώρο του Νείλου».

2. Ο Β΄ αποικισμός έλαβε χώρα κατά τον 8^ο π.Χ. αιώνα.

3. Τα θεωρικά ήταν μια από τις λειτουργίες.

4. Η σάρισα ήταν το χαρακτηριστικό ξίφος των Μακεδόνων.

5. Ο Οκταβιανός έλαβε το προσωνύμιο «Αύγουστος».

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 8), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

30737

1.α.

1. Η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής επικύρωσε την ελληνικότητα του μυκηναϊκού πολιτισμού.

2. Η ομηρική εποχή χαρακτηρίστηκε από τους ερευνητές ως «ελληνικός μεσαίωνας», γιατί παλαιότερα τη θεωρούσαν περίοδο παρακμής.

3. Η σπαρτιατική ηγεμονία ήταν αποτέλεσμα των περσικών πολέμων.

4. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Αθηναίος ρητοροδιδάσκαλος Ισοκράτης.

5. Ο τίτλος του Αυγούστου (σεβαστού) αναγνώριζε στον Οκταβιανό θεϊκές ιδιότητες.

(μονάδες 5)

1. Το κυρίαρχο πολιτειακό όργανο λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος στις ελληνικές πόλεις-κράτη ήταν η:

α. εκκλησία του δήμου

β. συνέλευση των γερόντων

γ. συνέλευση των πολεμιστών

δ. γερουσία

2. Στην κλασική Αθήνα τα θεωρικά ήταν:

α. τα έξοδα του δείπνου μιας φυλής σε θρησκευτικές εορτές

β. το αντίτιμο της ελεύθερης εισόδου των πολιτών στο θέατρο

γ. τα έξοδα εξοπλισμού μιας τριήρους

δ. τα έξοδα μιας επίσημης αποστολής σε πανελλήνιες εορτές

3. Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν:

α. ολιγαρχικό

β. η απόλυτη μοναρχία

γ. μια μορφή βασιλείας που περιοριζόταν από τη λειτουργία βουλής

δ. η τυραννίδα

4. Το σπουδαιότερο εμπορικό και πνευματικό κέντρο της ελληνιστικής εποχής ήταν η:

α. Αντιόχεια

β. Αλεξάνδρεια

γ. Πέργαμος

δ. Αθήνα

5. Η λοχίτιδα εκκλησία στην αρχαία Ρώμη εκπροσωπούσε:

α. τους πατρικίους

β. τους πληβείους

γ. το σύνολο των Ρωμαίων

δ. όσους Ρωμαίους πολίτες στρατεύονταν

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: τιμοκρατικό πολίτευμα (μονάδες 7), ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

30738

1.α.

1. Η τέχνη των ομηρικών χρόνων ονομάστηκε γεωμετρική.

2. Η σπαρτιατική ηγεμονία ήταν αποτέλεσμα των περσικών πολέμων.

3. Ο Δημοσθένης ήταν σημαντικός ιστορικός της κλασικής εποχής.

4. Η μορφή της ελληνικής γλώσσας που διαδόθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ονομάζεται Κοινή Ελληνική ή απλώς Κοινή.

5. Ο τίτλος του Αυγούστου (σεβαστού) αναγνώριζε στον Οκταβιανό θεϊκές ιδιότητες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη της Χαιρώνειας

β. ιωνική επανάσταση

γ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

δ. ίδρυση της Ρώμης

ε. ίδρυση Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βασιλεύς (μυκηναϊκή εποχή) (μονάδες 7), γραμματικοί (ελληνιστική εποχή) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

31625

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1.Τα περισσότερα αιγυπτιακά κείμενα αναφέρονται στη δράση και τα κατορθώματα:

α. των ιερέων

β. των γραφέων

γ. των στρατιωτικών

δ. των φαραώ

2. Σημαντικά πρόσωπα στην περιφερειακή διοίκηση των μυκηναϊκών κρατών ήταν:

α. οι λααγέτες

β. οι επέτες

γ. οι τελεστές

δ. οι άνακτες

3. Η πόλη – κράτος διαμορφωνόταν συνήθως σε ένα χώρο, κέντρο άσκησης της εξουσίας, τειχισμένο τις περισσότερες φορές, που ονομαζόταν:

α. ύπαιθρος χώρα

β. πόλις ή άστυ

γ. πολίτευμα

δ. μέγαρο

4. Η Πέργαμος έγινε περισσότερο γνωστή για:

α. τον βωμό του Δία

β. τον φάρο της

γ. την Τετράπολιν

δ. το Μουσείο

5. Ο αγροτικός νόμος ήταν πρόταση που εισηγήθηκε ο:

α. Κάτων ο Τιμητής

β. Οκταβιανός Αύγουστος

γ. Τιβέριος Γράκχος

δ. Καρακάλλας

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: άριστοι (ομηρικής εποχής) (μονάδες 5), χορηγία (μονάδες 5), γραμματικοί (μονάδες 5).

Μονάδες 15

31626

1.α.

1. Οι Αιγύπτιοι δεν πίστευαν ότι η ζωή συνεχίζεται και μετά το θάνατο.

2. Η τέχνη των ομηρικών χρόνων συμβατικά ονομάστηκε γεωμετρική.

3. Την εποχή του Περικλή υπήρχε άμεση φορολογία στην Αθήνα.

4. Η έλλειψη παπύρου οδήγησε τους κατοίκους της Περγάμου στην ανακάλυψη νέας γραφικής ύλης.

5. Την περίοδο της δημοκρατίας στο ρωμαϊκό κράτος (Res publica) την εξουσία ασκούσαν οι άρχοντες, η σύγκλητος και οι εκκλησίες.

(μονάδες 5)

1. αυτάρκεια

2. στενοχωρία

3. τυραννίδα

4. ισονομία

5. ύπαιθρος χώρα

α. γεωγραφικό συστατικό στοιχείο της πόλης-κράτους

β. επιβολή προσωπικής εξουσίας

γ. χαρακτηριστικό του δημοκρατικού πολιτεύματος

δ. επιβολή ολιγαρχικής εξουσίας

ε. αιτία του δεύτερου αποικισμού

στ. όρος ύπαρξης της πόλης-κράτους

(μονάδες 5)

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: Πανιώνιο (μονάδες 5), δικτάτορας (μονάδες 5), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 5).

Μονάδες 15

31627

1.α.

1. Η ταρίχευση των νεκρών βοήθησε τους αρχαίους Αιγύπτιους να αποκτήσουν γνώσεις ανατομίας και ιατρικής.

2. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός έχει ονομαστεί έτσι γιατί το σπουδαιότερο κέντρο του ήταν η «πολύχρυσος Μυκήνη».

3. Κατά την ομηρική περίοδο το συμβούλιο των ευγενών (βουλή των γερόντων) βαθμιαία ενίσχυσε τη βασιλική εξουσία.

4. Προς τα τέλη του 9ου αι. π.Χ. οι ομηρικές κοινότητες παρουσίαζαν σταδιακή μείωση πληθυσμού.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν:

1. Ιπποκράτης

2. Πλάτων

3. Θουκυδίδης

4. Σοφοκλής

5. Λυσίας

α. αρχιτεκτονική

β. ρητορική

γ. ιατρική

δ. τραγωδία

ε. φιλοσοφία

στ. ιστορία

ζ. κωμωδία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: λααγέτας (μονάδες 5), λειτουργία (μονάδες 5), πελάτες (μονάδες 5).

Μονάδες 15

31628

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Τις πρώτες πληροφορίες για τον μυκηναϊκό κόσμο είχαμε από:

α. τις πινακίδες της γραμμικής Β΄ γραφής

β. τα ομηρικά έπη

γ. τη στήλη της Ροζέτας

δ. την ιστορία του Ηροδότου

2. Η ίδρυση αποικιών στην αρχαϊκή εποχή ήταν επιχείρηση οργανωμένη εξ ολοκλήρου από:

α. τους αποίκους

β. την εκκλησία του δήμου

γ. τη μητέρα-πόλη (μητρόπολη)

δ. τους αρίστους

3. Έδρα της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας ορίστηκε η:

α. Δήλος

β. Αθήνα

γ. Ακρόπολη

δ. Κόρινθος

4. Αντίθετος στην πανελλήνια ιδέα και πιστός στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Αθήνας ήταν ο:

α. ρητοροδιδάσκαλος Ισοκράτης

β. ιστορικός Θουκυδίδης

γ. Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας

δ. ρήτορας Δημοσθένης

5. Η Δωδεκάδελτος, που συγκροτήθηκε μετά από αγώνες των πληβείων στην αρχαία Ρώμη, περιείχε για πρώτη φορά την καταγραφή:

α. του εθιμικού δικαίου

β. του γραπτού δικαίου

γ. των αρχόντων της Ρώμης

δ. της ιστορίας της Ρώμης

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: βασιλεύς (μυκηναϊκή περίοδος) (μονάδες 5), ελληνικός μεσαίωνας (σκοτεινοί χρόνοι) (μονάδες 5), γραμματικοί (μονάδες 5).

Μονάδες 15

31629

1.α. Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Το μεγαλύτερο μέρος της αιγυπτιακής κοινωνίας αποτελούσαν οι:

α. δούλοι

β. επαγγελματίες στρατιωτικοί

γ. ελεύθεροι πολίτες

δ. ιερείς

2. Ανώτατος άρχοντας στο μυκηναϊκό κράτος ήταν:

α. ο άνακτας

β. ο λααγέτας

γ. ο βασιλεύς

δ. ο επέτης

3. Στην οπλιτική φάλαγγα ανήκαν:

α. οι αριστοκράτες

β. όσοι πολίτες-πολεμιστές μπορούσαν να εξοπλίζονται με δικά τους έξοδα

γ. όλοι οι ελεύθεροι πολίτες

δ. όλοι οι πολίτες, οι μέτοικοι και οι δούλοι

4. Οι Σπαρτιάτες συμφώνησαν με τον Μεγάλο Βασιλιά να επιβάλουν τους όρους τερματισμού του Βοιωτικού πολέμου με:

α. την Καλλίειο ή Κιμώνειο ειρήνη

β. τις τριακοντούτεις σπονδές

γ. τη Βασίλειο ή Ανταλκίδειο ειρήνη

δ. το συνέδριο στην Κόρινθο

5. Με το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.) αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες:

α. όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της Ρώμης

β. όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της Ιταλίας

γ. όλοι οι κάτοικοι (ελεύθεροι και δούλοι) της Ρώμης

δ. όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της αυτοκρατορίας

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: φαραώ (μονάδες 10), στενοχωρία (αρχαϊκής εποχής) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

31630

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η στήλη της Ροζέτας περιλάμβανε κείμενο που υμνούσε τον:

α. Χέοπα

β. Ακενατών

γ. Μ. Αλέξανδρο

δ. Πτολεμαίο Ε΄

2. Οι μυκηναϊκές τοιχογραφίες και οι αγγειογραφικές παραστάσεις απεικονίζουν κυρίως σκηνές εμπνευσμένες από:

α. τη φύση

β. την καθημερινή ζωή στα ανάκτορα

γ. τον πόλεμο και το κυνήγι

δ. τις θρησκευτικές αντιλήψεις της εποχής

3. Οι μικροί ή μεσαίοι καλλιεργητές καθώς και οι ακτήμονες που κατοικούσαν στις πόλεις-κράτη ήταν γνωστοί και με το όνομα:

α. εσθλοί

β. πλήθος

γ. αγαθοί

δ. δούλοι

4. Με τη μεταφορά του συμμαχικού ταμείου από τη Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών (454 π.Χ.) πραγματοποιείται:

α. η μεταβολή της Αθηναϊκής συμμαχίας σε Αθηναϊκή ηγεμονία

β. η σύναψη συνθήκης ειρήνης ανάμεσα στους Αθηναίους και στους Πέρσες

γ. η κατάργηση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. η έναρξη του Πελοποννησιακού πολέμου

5. Το πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης των ελληνιστικών κρατών ήταν:

α. η δημοκρατία

β. η αριστοκρατία

γ. η απόλυτη μοναρχία

δ. η τυραννία

(μονάδες 5)

α. διάταγμα του Καρακάλλα

β. ο Οκταβιανός παίρνει τον τίτλο του πρώτου πολίτη (princeps)

γ. συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας (Res publica)

δ. μεταρρυθμιστικές προσπάθειες των Γράκχων

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: νομοθέτες ή αισυμνήτες (αρχαϊκής εποχής) (μονάδες 9), πεζέταιροι (μονάδες 6).

Μονάδες 15

31663

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

1. ομηρική εποχή

2. ίδρυση της Ρώμης

3. ναυμαχία της Σαλαμίνας

4. Περικλής

5. Σόλων

α. 480 π.Χ.

β. νομοθέτης ή αισυμνήτης

γ. γεωμετρική τέχνη

δ. 753 π.Χ.

ε. θεωρικά

στ. 490 π.Χ.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πληροφορία και δίπλα του τη λέξη «σωστό», αν η πληροφορία είναι σωστή, ή τη λέξη «λάθος», αν η πληροφορία είναι λανθασμένη:

1. Εκπρόσωπος της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο ρήτορας Δημοσθένης.

2. Η Αλεξάνδρεια ιδρύθηκε από τον Μ. Αλέξανδρο.

3. Στη Ρώμη, κατά την περίοδο της βασιλείας, την εκτελεστική εξουσία της πολιτείας εκπροσωπούσαν οι δύο ύπατοι.

4. Οι τιμητές αναλάμβαναν για έξι μήνες την εξουσία όταν η Ρωμαϊκή πολιτεία βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε οι θησαυροί της Περγάμου να δοθούν στους ακτήμονες, για να αγοράσουν εργαλεία και να καλλιεργήσουν τα κτήματά τους.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: μυκηναϊκός πολιτισμός, (μονάδες 8), γραμματικοί (μονάδες 7).

Μονάδες 15

31664

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στη νότια Αίγυπτο υπήρχαν:

α. μόνο όγκοι βράχων, τα δάση σπάνιζαν και γι’ αυτό έλειπε η ξυλεία

β. εύφορα εδάφη, με πλούσια αγροτική παραγωγή

γ. εκτάσεις γεμάτες από καλάμια, λωτούς και παπύρους

δ. οι εκβολές του Νείλου

2. Κατά τα ομηρικά χρόνια η κοινωνική τάξη των δημιουργών ήταν:

α. οι δούλοι

β. εκείνοι που η εργασία τους προϋπέθετε κάποια εξειδίκευση και ικανοποιούσαν τις ανάγκες μιας ευρύτερη περιοχής

γ. οι επικεφαλής των οίκων

δ. τα μέλη του οίκου που συνδέονταν με συγγενικούς δεσμούς

3. Φυλετική οργάνωση διατήρησαν στο μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού τους βίου:

α. οι Αθηναίοι

β. οι Σπαρτιάτες

γ. οι Κορίνθιοι

δ. οι Μακεδόνες

4. Μια από τις λειτουργίες στην κλασική Αθήνα ήταν:

α. τα θεωρικά

β. το μετοίκιο

γ. η τριηραρχία

δ. η ισηγορία

5. Ο Κάτων ο Τιμητής απέδιδε την αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών:

α. στις διαρκείς πολεμικές αναμετρήσεις

β. στη διείσδυση των ελληνικών ηθών και στην υιοθέτηση του πολιτισμού των Ελλήνων

γ. στην επικράτηση της αριστοκρατίας, που απεχθανόταν τις χειρωνακτικές εργασίες

δ. στις διαρκείς αντιπαλότητες ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις της ρωμαϊκής κοινωνίας

(μονάδες 5)

1. Η γραμμική Β΄ γραφή αποκρυπτογραφήθηκε από τον Ερίκο Σλήμαν.

2. Το Πανιώνιο ήταν θρησκευτική ένωση πόλεων με κέντρο τη Μυκάλη.

3. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο ρήτορας Λυσίας.

5. Η φρατρική εκκλησία ήταν η συνέλευση των πατρικίων, η οποία στην περίοδο της δημοκρατίας (Res publica) διατηρήθηκε από σεβασμό στην παράδοση.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 8), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

31665

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Στα φυλετικά κράτη που δημιουργήθηκαν στον ελληνικό χώρο όταν τα φύλα απέκτησαν μόνιμες εγκαταστάσεις, ο βασιλιάς:

α. εκλεγόταν από τη βουλή των γερόντων

β. εκλεγόταν από την εκκλησία του δήμου

γ. εκλεγόταν από τη συνέλευση των πολεμιστών

δ. ήταν κληρονομικός

2. Η εξέγερση των Ελλήνων της Ιωνίας (499-494 π.Χ.) πραγματοποιήθηκε γιατί:

α. ήταν υποτελείς στην περσική αυτοκρατορία

β. είχαν τυραννικά καθεστώτα

γ. διεκδικούσαν την κωδικοποίηση του άγραφου, εθιμικού δικαίου

δ. η γη είχε συγκεντρωθεί σε λίγους

3. Με τη μάχη στη Μαντίνεια (362 π.Χ.):

α. άρχισε η Θηβαϊκή ηγεμονία

β. τελείωσε η Θηβαϊκή ηγεμονία

γ. οι Έλληνες αντιμετώπισαν τους Πέρσες

δ. επιβλήθηκε ο Φίλιππος ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης όλων των Ελλήνων

4. Η λοχίτιδα εκκλησία στην αρχαία Ρώμη εκπροσωπούσε:

α. τους πατρικίους

β. τους πληβείους

γ. το σύνολο των Ρωμαίων

δ. όλους τους στρατευμένους πολίτες

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος δέχτηκε τα σπουδαιότερα αξιώματα, που του προσέφεραν η σύγκλητος και ο λαός, εκτός από εκείνο του:

α. υπάτου

β. δημάρχου

γ. δικτάτορα

δ. ανθυπάτου

(μονάδες 5)

1. Κατά τη μυκηναϊκή εποχή στη βάση της κοινωνικής ιεραρχίας βρίσκονταν οι ειδικευμένοι τεχνίτες.

2. Κατά την ομηρική εποχή δημιουργήθηκαν τα πρώτα ιερά τα οποία σταδιακά απέκτησαν πανελλήνιο χαρακτήρα.

3. Η Σπαρτιατική ηγεμονία ήταν αποτέλεσμα των περσικών πολέμων.

4. Στον ελληνιστικό κόσμο Έλληνες και αλλοεθνείς λειτούργησαν μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα.

5. Η ρωμαϊκή κοινωνία την περίοδο της βασιλείας συγκροτείται από τους πατρικίους, τους ιερείς και τους πληβείους.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άριστοι ή ευγενείς (ομηρικού οίκου) (μονάδες 8), δικτάτορας (μονάδες 7).

Μονάδες 15

31666

1.α.

1. ομηρικός οίκος

2. οπλιτική φάλαγγα

3. πόλη-κράτος

4. αθηναϊκή ηγεμονία

5. μακεδονική φάλαγγα

6. ελληνιστικά βασίλεια

α. ιδέα της ισότητας

β. δημιουργοί

γ. απόλυτη μοναρχία

δ. άστυ και ύπαιθρος χώρα

ε. πεζέταιροι

(μονάδες 5)

α. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

β. ναυμαχία της Σαλαμίνας

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 7), ύπατοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

31953

1.α.

1. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά κέντρα ήταν ο άνακτας, ο κύριος του ανακτόρου.

2. Η Ομηρική εποχή χαρακτηρίστηκε από τους ερευνητές ως «ελληνικός μεσαίωνας», γιατί παλαιότερα τη θεωρούσαν περίοδο παρακμής.

3. Η Αθήνα στα χρόνια του Περικλή παρουσίασε πολιτική και πολιτισμική κάμψη.

4. Κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Αθηναίος ρητοροδιδάσκαλος Ισοκράτης.

5. Ο Μ. Αλέξανδρος κατά την άσκηση της πολιτικής του αγνόησε τα πολιτιστικά στοιχεία της παράδοσης των λαών της Ανατολής.

(μονάδες 5)

1. φαραώ

2. βασιλικοί υπάλληλοι

3. δούλοι

4. γραφείς

5. ιερείς

α. προέρχονταν από τους πολέμους

β. ενσαρκώνει τον επίγειο θεό και το κράτος

γ. κατέγραφαν τα έργα και τη δράση των φαραώ

δ. ήταν στην κοινωνική ιεραρχία κάτω από τον φαραώ

ε. απέδιδαν τα ποσοστά της συγκομιδής που

αναλογούσαν στον φαραώ

στ. εργάζονταν παράλληλα στην κατασκευή μεγάλων έργων

και μνημειακών κατασκευών.

(μονάδες 5)

Mονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Mονάδες 15

32092

1.α.

1. Μυκηναϊκός πολιτισμός

2. Ομηρική εποχή

3. Αρχαϊκή εποχή

4. Κλασική εποχή

5. Ελληνιστικοί χρόνοι

α. μετοίκιο

β. Δωδεκάδελτος

γ. λααγέτας

δ. αγροτικός νόμος

ε. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

στ. γεωμετρική τέχνη

ζ. Κοινή Ελληνική

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να τοποθετήσετε τα παρακάτω γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. ίδρυση Ρώμης

β. ίδρυση Αντιόχειας

γ. Καλλίειος (ή Κιμώνειος) ειρήνη

δ. τρωική εκστρατεία

ε. συγκρότηση Πανιωνίου (θρησκευτική ένωση)

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: τριηραρχία (μονάδες 7), αγροτικός νόμος (μονάδες 8).

Mονάδες 15

32093

1.α.

(Ι) Να επιλέξτε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις παρακάτω προτάσεις:

1. Στην αρχαία Αίγυπτο η οργάνωση του κράτους είχε χαρακτήρα:

α. θεοκρατικό

β. ιεραρχικό

γ. απολυταρχικό

δ. αυταρχικό

2. Ποιο από τα παρακάτω δεν αποτελεί χαρακτηριστικό του μυκηναϊκού πολιτισμού:

α. κοινές θρησκευτικές δοξασίες

β. κοινή διοικητική οργάνωση

γ. κοινή γλώσσα

δ. ομοιομορφία σε όλες τις πτυχές του υλικού βίου

3. Ποιο από τα παρακάτω δεν αποτελεί κοινωνική ομάδα της ομηρικής εποχής;

α. άριστοι

β. δημιουργοί

γ. πλήθος

δ. ιππείς

4. Ποιο από τα παρακάτω δεν σχετίζεται με τα πολιτεύματα της αρχαϊκής εποχής;

α. αισυμνήτες

β. τύραννοι

γ. δήμαρχοι

δ. άριστοι

5. Ο Φίλιππος Β΄ δημιούργησε ισχυρή οικονομία και έκοψε νόμισμα που ονομαζόταν:

α. χρυσός δαρεικός

β. χρυσός στατήρας

γ. ασημένιος στατήρας

δ. ασημένιος φοίνικας

(μονάδες 5)

1. Η Αλεξάνδρεια ήταν γνωστή στον ελληνιστικό κόσμο για τον περίφημο βωμό του Διός.

2. Η ρωμαϊκή παράδοση ανάγει την ίδρυση της Ρώμης σε απογόνους του Αινεία που ήρθε στην Ιταλία μετά την καταστροφή της Τροίας.

3. Η πρώτη καταγραφή του εθιμικού δικαίου των Ρωμαίων (Δωδεκάδελτος) οφείλεται σε πρωτοβουλία των πατρικίων.

4. Με το διάταγμα του Καρακάλλα, όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της αυτοκρατορίας αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες.

5. Στα χρόνια του Διοκλητιανού το πολιτειακό σύστημα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μεταβλήθηκε από Ηγεμονία σε Απόλυτη Μοναρχία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: τριακοντούτεις σπονδαί (μονάδες 7), αγροτικός νόμος (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32094

1.α.

1. Την αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών έκανε ο Γάλλος J. Champollion.

2. Οι Έλληνες δεν είχαν συνειδητοποιήσει τον πανελλήνιο χαρακτήρα της τρωικής εκστρατείας.

3. Ο Ισοκράτης υποστήριζε την πανελλήνια ιδέα.

4. Η γλωσσική διαφορά Αθηναίων και Σπαρτιατών επηρέασε τη μεταξύ τους σύγκρουση.

5. Πατρίκιοι ήταν οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Ακενατών

2. J. Chadwick

3. Λυκούργος

4. Δημοσθένης

5.Τιβέριος Γράκχος

α. καταγραφή των νόμων

β. ολιγαρχία

γ. ρητορική

δ. γραμμική Β΄ γραφή

ε. αγροτικός νόμος

στ. μονοθεϊσμός

ζ. Βίβλος

(μονάδες5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 7), φυλετική εκκλησία (ρωμαϊκής πολιτείας) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32095

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Πιττακός

2. Κίμων

3. Περικλής

4. Αριστοφάνης

5. Οκταβιανός Αύγουστος

α. κωμωδία

β. αποικία των Θουρίων

γ. «στενοχωρία»

δ. συνέλευση στρατευμένων πολιτών

ε. πολιορκία του Κιτίου της Κύπρου

στ. νομοθεσία

ζ. πραιτωριανή φρουρά

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα στοιχεία πολιτισμού, όπως αυτά πρωτοεμφανίζονται στην ιστορία, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. τραγωδία και κωμωδία

β. ιερογλυφική γραφή Αιγύπτου

γ. Κοινή Ελληνική

δ. ελληνικό αλφάβητο

ε. γραμμική Β΄ γραφή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: πλήθος (ομηρική εποχή) (μονάδες 7), Νεαρές (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32097

1.α.

1. Η οργάνωση του αρχαίου Αιγυπτιακού κράτους είχε χαρακτήρα θεοκρατικό.

2. Η διάλυση του μυκηναϊκού κόσμου οφείλεται σε επιδρομές των Αιγυπτίων.

3. Οι περισσότεροι δούλοι, κατά την ομηρική εποχή, προέρχονταν από την πειρατεία και τον πόλεμο.

4. Η αυτονομία της πόλης-κράτους σχετιζόταν με την παραγωγή αγαθών για την κάλυψη των αναγκών των πολιτών της.

5. Η κλασική εποχή τελειώνει με τον θάνατο του Φιλίππου Β'.

(μονάδες 5)

α. τραγωδία και κωμωδία

β. αιγυπτιακά ιερογλυφικά

γ. Κοινή Ελληνική

δ. ελληνικό αλφάβητο

ε. γραμμική Β΄ γραφή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 6), οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 9).

Μονάδες 15

32100

1.α.

1. Οι θολωτοί τάφοι αποτελούν το μοναδικό επίτευγμα της αιγυπτιακής αρχιτεκτονικής.

2. Μετά την πτώση των τυραννικών καθεστώτων, περίπου στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., στις περισσότερες ελληνικές πόλεις-κράτη επιβλήθηκαν ολιγαρχικά καθεστώτα.

3. Τα θεωρικά ήταν ένα μέτρο του Κίμωνα που παρείχε τη δυνατότητα της δωρεάν εισόδου στο θέατρο.

4. Οι ηγεμονικές τάσεις της Σπάρτης οδήγησαν στην έκρηξη του Πελοποννησιακού πολέμου.

5. Ο Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος έληξε με μια μειωτική για τους Έλληνες ειρήνη.

(μονάδες 5)

(IΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Η Αλεξάνδρεια κατά την ελληνιστική εποχή ήταν γνωστή για:

α. τον βωμό του Διός

β. το Μουσείο και τη Βιβλιοθήκη της

γ. την παραγωγή περγαμηνών

δ. την οργάνωσή της σε τέσσερις συνοικισμούς

2. Η ίδρυση της Ρώμης, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, αποδίδεται στους:

α. Αιγυπτίους

β. Έλληνες αποίκους

γ. Ετρούσκους

δ. Δωριείς

3. Οι ύπατοι κατά την περίοδο της ρωμαϊκής δημοκρατίας:

α. συγκέντρωναν όλες τις εξουσίες που είχε προηγουμένως ο βασιλιάς

β. είχαν αναλάβει τη σύνταξη του καταλόγου των συγκλητικών

γ. ήταν εκλεγμένοι εκπρόσωποι των πληβείων

δ. είχαν την επίβλεψη των ηθών

4. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε να διατεθούν στους ακτήμονες του Ρωμαϊκού κράτους οι θησαυροί:

α. του βασιλιά της Περγάμου, Άτταλου Γ΄

β. του Ατρέως

γ. του βασιλιά Σέλευκου

δ. των Περσών

5. Η μορφή του πολιτεύματος στα χρόνια του Οκταβιανού ονομάστηκε:

α. δημοκρατία (Res publica)

β. Ηγεμονία (Principatus)

γ. αυτοκρατορία όμοια με αυτή των ανατολικών λαών

δ. αυτοκρατορία όμοια με αυτή των ελληνιστικών χρόνων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βασιλιάς (ομηρικών κοινωνιών) (μονάδες 8), τριηραρχία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

32101

1.α.

(Ι) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): Πλάτων, ορθολογισμός, άνθρωπος, Θουκυδίδης, Αριστοφάνης, Σοφοκλής, σοφιστής.

«Τον 5ο και 4ο αι. π.Χ. η ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών δημιούργησε έργα απαράμιλλα σε πνευματική και καλλιτεχνική λαμπρότητα. Η φιλοσοφική σκέψη από τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. τοποθέτησε στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον ….……(1)……….. και προσπάθησε να ερμηνεύσει τα φαινόμενα με βάση τη λογική, δηλαδή τον ………..(2)……….. Η ιστοριογραφία εκπροσωπήθηκε από τον Ηρόδοτο αλλά κυρίως από τον ..………(3)…………, ο οποίος με το έργο του έθεσε τα θεμέλια της επιστημονικής ιστορικής συγγραφής. Η ποιητική τέχνη, κυρίως με το έργο των τριών τραγικών, του Αισχύλου, του ….……(4)………… και του Ευριπίδη, εξελίχθηκε σε θεατρικό λόγο υψηλών διανοημάτων, ενώ με τις κωμωδίες του …………(5)………… σε κριτική της καθημερινής πολιτικής ζωής».

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ένα από τα σπουδαιότερα εμπορικά και πνευματικά κέντρα της ελληνιστικής περιόδου ήταν η:

α. Σπάρτη

β. Αλεξάνδρεια

γ. Θήβα

δ. Κύπρος

2. Η ανώτερη κοινωνική τάξη στη Ρώμη την περίοδο της βασιλείας ήταν:

α. το πλήθος

β. οι πληβείοι

γ. οι πελάτες

δ. οι πατρίκιοι

3. Ο δικτάτορας στη Ρώμη προερχόταν από τους:

α. υπάτους

β. τιμητές

γ. δημάρχους

δ. πραίτωρες

4. Η μορφή του πολιτεύματος στα χρόνια του Οκταβιανού ονομάστηκε:

α. δημοκρατία (Res publica)

β. Ηγεμονία (Principatus)

γ. απόλυτη μοναρχία

δ. βασιλεία

5. Ο αυτοκρατορικός θεσμός του Ρωμαϊκού κράτους στην περίοδο της ακμής του:

α. διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών και πολύ περισσότερο από εκείνο των ανατολικών λαών

β. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των ανατολικών λαών

γ. ήταν απόλυτα υποταγμένος στους υπάτους και στους τιμητές

δ. ήταν ένα πολίτευμα στο οποίο ο στρατός και η σύγκλητος δεν εμπλέκονταν καθόλου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των ιστορικών όρων: μέγαρο (μυκηναϊκής εποχής) (μονάδες 9), οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 6).

Μονάδες 15

32102

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο Ακενατών θέλησε να προχωρήσει σε θρησκευτικές μεταρρυθμίσεις επιβάλλοντας:

α. τον πολυθεϊσμό

β. τον μονοθεϊσμό

γ. τη λατρεία του φαραώ

δ. τη λατρεία του ολυμπιακού πανθέου

2. Το κυρίαρχο πολιτειακό όργανο λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος στις ελληνικές πόλεις-κράτη ήταν η:

α. συνέλευση των πολεμιστών

β. εκκλησία του δήμου

γ. βουλή των γερόντων

δ. σύγκλητος

3. Η πολιτική του Κίμωνα αποσκοπούσε στη:

α. συνεργασία με τις πόλεις της Αθηναϊκής συμμαχίας

β. συνεργασία με τους Πέρσες

γ. σύγκρουση με τη Σπάρτη

δ. συνεργασία με τη Σπάρτη και στην αντιμετώπιση των Περσών

4. Η Αλεξάνδρεια κατά την ελληνιστική εποχή ήταν γνωστή για:

α. τον βωμό του Διός

β. το Μουσείο και τη Βιβλιοθήκη της

γ. την παραγωγή περγαμηνών

δ. την οργάνωσή της σε τέσσερις συνοικισμούς

5. Η λοχίτιδα εκκλησία στην αρχαία Ρώμη εκπροσωπούσε:

α. τους πατρίκιους

β. τους πληβείους

γ. το σύνολο των Ρωμαίων

δ. όσους Ρωμαίους πολίτες στρατεύονταν

(μονάδες 5)

(ΙI) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Το μετοίκιο ήταν λειτουργία που αναλάμβαναν οι πλούσιοι Αθηναίοι πολίτες.

2. Το μακρύ δόρυ που έφεραν οι στρατιώτες της μακεδονικής φάλαγγας ονομαζόταν σάρισα.

3. Η ένωση των Ελλήνων πραγματοποιήθηκε από τον Φίλιππο Β΄ σε συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.).

4. Οι σοφιστές αρχικά, εν συνεχεία ο Σωκράτης και, τον 4ο αι. π.Χ., ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης επιζητούσαν με τις ιδέες τους τις πρακτικές εφαρμογές που θα βελτίωναν τον άνθρωπο και τη ζωή του.

5. Κατά την περίοδο της βασιλείας στη Ρώμη κυβέρνησαν δέκα βασιλείς.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων: άνακτας (μονάδες 6), Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 9).

Μονάδες 15

32103

1.α.

1. Η ζωή στην Αίγυπτο ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τον Νείλο ποταμό.

2. Η αποκρυπτογράφηση της αρχαίας αιγυπτιακής γραφής οφείλεται στους γραφείς που κατέγραφαν τη δράση των φαραώ.

3. Στις περιοχές της Ελλάδας, όπου επιβίωσε ο φυλετικός τρόπος οργάνωσης, διατηρήθηκε το πολίτευμα της βασιλείας.

4. Ο Κίμων ενίσχυσε το δημοκρατικό πολίτευμα της Αθήνας.

5. Ο Ηρόδοτος είναι ο ιστορικός του Πελοποννησιακού πολέμου.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι πινακίδες της γραμμικής Β΄ γραφής:

α. περιλαμβάνουν κείμενα με ραψωδίες των ομηρικών επών

β. αποτελούν νομοθετικούς κώδικες της μυκηναϊκής εποχής

γ. περιλαμβάνουν πληροφορίες με σημαντικά γεγονότα της μυκηναϊκής εποχής

δ. έχουν λογιστικό περιεχόμενο, είναι κυρίως κατάλογοι περιουσιακών στοιχείων

2. Η δύναμη των ευγενών στα πρώτα στάδια του θεσμού της πόλης-κράτους οφείλεται:

α. στους δεσμούς συγγένειας

β. στις στρατιωτικές τους ικανότητες

γ. στην κατοχή γης και στην καταγωγή τους

δ. στον σεβασμό που απολάμβαναν από το πλήθος

3. Η αποικία των Θουρίων ιδρύθηκε:

α. κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό

β. κατά τον δεύτερο ελληνικό αποικισμό

γ. την εποχή του Περικλή

δ. την ελληνιστική εποχή

4. Ηγεμονική θέση μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών, μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου, κατείχε η:

α. Αθήνα

β. Θήβα

γ. Σπάρτη

δ. Κόρινθος

5. Η πανελλήνια ιδέα έγινε πραγματικότητα από τον βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Β΄ σε συνέδριο που έγινε στη(ν):

α. Κόρινθο

β. Μακεδονία

γ. Αθήνα

δ. Χαιρώνεια

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να γράψετε το περιεχόμενο των όρων: Βασίλειος (ή Ανταλκίδειος) ειρήνη (μονάδες 7), αγροτικός νόμος (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32287

1.α.

1. Οι περιορισμένες εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης και τα περιορισμένα μέσα εκμετάλλευσης οδήγησαν τις ομηρικές κοινότητες σε παρακμή.

2. Σε όποιες πόλεις-κράτη επικράτησαν οι «ολίγοι» τα προβλήματα του πλήθους και οι αντιθέσεις εξομαλύνθηκαν.

3. Οι Πέρσες υποδαύλισαν τον ανταγωνισμό των ελληνικών πόλεων-κρατών με την παροχή χρημάτων.

4. Ο Φίλιππος ο Β΄ υιοθέτησε τους «δαρεικούς» ως νόμισμα του κράτους του.

5. Η πανελλήνια συμμαχία που καθιέρωσε το Συνέδριο της Κορίνθου είχε αμυντικό και επιθετικό χαρακτήρα.

(μονάδες 5)

α. Κιμώνειος ειρήνη

β. συνέδριο της Κορίνθου από τον Φίλιππο Β΄

γ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

δ. τρωική εκστρατεία

ε. μάχη της Χαιρώνειας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ένοπλη εξερεύνηση (εκστρατείες Μ. Αλεξάνδρου) (μονάδες 7), Πανδιδακτήριο (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32290

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Αποκάλεσε την Αίγυπτο «δώρο του Νείλου» ο:

α. φαραώ Ακενατών

β. ιστορικός Ηρόδοτος

γ. Γάλλος αιγυπτιολόγος J. Champollion

δ. αυτοκράτορας Οκταβιανός

2. Ο/H μεγαλύτερος/η θεός/ά στο αιγυπτιακό πάνθεο ήταν:

α. ο Όσιρις

β.ο Ρα

γ. η Ίσις

δ. ο Ώρος

3. Οι ευγενείς στην αρχαϊκή εποχή ονομάζονταν και:

α. τιμητές

β. ιππείς

γ. κακοί

δ. αισυμνήτες

4. Ηγεμονική θέση ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις - κράτη μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο κατέλαβε η:

α. Αθήνα

β. Θήβα

γ. Σπάρτη

δ. Κόρινθος

5. Οι Μακεδόνες και ο Φίλιππος Β΄ επιβλήθηκαν στρατιωτικά στις πόλεις της Νότιας Ελλάδας με τη μάχη:

α. των Πλαταιών

β. των Θερμοπυλών

γ. της Χαιρώνειας

δ. των Λεύκτρων

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): Θουκυδίδης, σπονδές, σύμμαχος, Ισοκράτης, άποικος, κληρωτός, Αθήνα.

«Ο Περικλής συνομολόγησε με τους Σπαρτιάτες (445 π.Χ.)ειρήνη για τριάντα χρόνια με τις τριακοντούτεις ……………………(1). Η περίοδος της τριακονταετούς ειρήνης, που στην πραγματικότητα κράτησε μόνο δεκαπέντε χρόνια, ταυτίζεται με την ανάπτυξη της ……………………(2) στο εσωτερικό της και την απόλυτη κυριαρχία επί των ……………………(3) της. Κύριος συντελεστής της κατάστασης ήταν αναμφισβήτητα ο Περικλής, ο οποίος καθιέρωσε τη χρηματική αποζημίωση για τους ……………………(4) άρχοντες, τους βουλευτές και τους λαϊκούς δικαστές. Ο ……………………(5) μάς εξιστορεί με ακρίβεια το πολιτικό καθεστώς που επικρατούσε στην Αθήνα εκείνη την εποχή.»

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: δημιουργοί (ομηρική εποχή) (μονάδες 8), δικτάτορας (μονάδες 7).

Μονάδες 15

32294

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο 5ος π.Χ. αιώνας ονομάζεται «χρυσούς αιών» του:

α. Περικλέους

β. Ισοκράτη

γ. Μ. Αλεξάνδρου

δ. Φίλιππου Β΄

2. Η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους οφείλεται στη(ν):

α. συγχώνευση της ιωνικής και της αττικής διαλέκτου

β. επικράτηση της δωρικής διαλέκτου

γ. επικράτηση της αττικής διαλέκτου

δ. συγχώνευση των ελληνικών διαλέκτων με βάση την αττική διάλεκτο

3. Οι ύπατοι κατά την περίοδο της ρωμαϊκής δημοκρατίας:

α. εκπροσωπούσαν την εκτελεστική εξουσία της πολιτείας

β. είχαν αναλάβει τη σύνταξη του καταλόγου των συγκλητικών

γ. ήταν εκλεγμένοι εκπρόσωποι των πληβείων

δ. είχαν την επίβλεψη των ηθών

4. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος:

α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης της εξουσίας

β. εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή της εξουσίας

γ. συγκέντρωσε τη διοίκηση όλων των επαρχιών του κράτους στα χέρια του

δ. ανέθεσε όλες τις εξουσίες του σε ένα συμβούλιο

5. Σύμφωνα με το Διάταγμα των Μεδιολάνων

α. ορίστηκε το σύστημα της Τετραρχίας

β. θεσμοθετήθηκε η κληρονομική διαδοχή

γ. αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτεςοιελεύθεροι κατοίκοι της αυτοκρατορίας

δ. οι κάτοικοι της αυτοκρατορίας είχαν την ελευθερία επιλογής λατρείας

(μονάδες 5)

(II) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): χορηγία, λαμπαδηδρομία, εστίαση, εισφορά, λειτουργία, θεωρία, ιπποδρομία.

«Βασική πηγή εσόδων από έκτακτες εισφορές ήταν ο θεσμός της ……………………(1). Οι εισφορές αυτές ήταν υποχρεωτικές και είχαν τιμητικό συγχρόνως χαρακτήρα. Οι σπουδαιότερες ήταν: η ……………………(2), σύμφωνα με την οποία ένας πλούσιος Αθηναίος είχε την υποχρέωση να δώσει τα χρήματα για τη διδασκαλία ενός θεατρικού έργου· η τριηραρχία κατά την οποία ο τριήραρχος είχε την υποχρέωση της συντήρησης και του εξοπλισμού μιας τριήρους· η αρχιθεωρία για τα έξοδα της επίσημης αποστολής ……………………(3) σε πανελλήνιες γιορτές· η ……………………(4) για τα έξοδα του δείπνου μιας φυλής σε θρησκευτικές γιορτές· η γυμνασιαρχία για την τέλεση αγώνων ……………………(5) στα Παναθήναια».

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32299

1.α.

(Ι) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): Πέρσης, μονάρχης, εχθρός, βασιλεία, ηγεμονία, Γοργίας, Ισοκράτης.

«Η πανελλήνια ιδέα ήταν μια νέα πολιτική έκφραση που διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 5ου αι. π.Χ. από τον σοφιστή ……………………(1), σε λόγο του στον ιερό χώρο της Ολυμπίας. Κύριος εκφραστής αυτής της πολιτικής ήταν ο Αθηναίος ρητοροδιδάσκαλος ……………………(2). Σε πρώτο στάδιο, διατυπώνει την άποψη ότι τον κοινό αγώνα εναντίον των ……………………(3) θα μπορούσε να αναλάβει η Αθήνα με την ανασύσταση της ……………………(4) της. Αργότερα, διατύπωσε την άποψη ότι ένας ισχυρός ……………………(5) θα μπορούσε να ενώσει όλους τους Έλληνες.»

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Την ελληνιστική περίοδο ιδρύθηκαν και αναπτύχθηκαν οι παρακάτω πόλεις:

α. Πύλος, Ορχομενός, Τίρυνθα

β. Κωνσταντινούπολη, Ρώμη, Νικομήδεια

γ. Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος

δ. Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Πέργαμος

2. Ο Θουκυδίδης στο ιστορικό του έργο ασχολήθηκε με τους λόγους:

α. που οδήγησαν στην επικράτηση των Ρωμαίων

β. που οδήγησαν στους περσικούς πολέμους

γ. που οδήγησαν στον Πελοποννησιακό πόλεμο

δ. που οδήγησαν στην επικράτηση των Μακεδόνων

3. Υπεύθυνοι για τη σύνταξη του καταλόγου των συγκλητικών ήταν οι:

α. δήμαρχοι

β. ύπατοι

γ. τιμητές

δ. πραίτωρες

4. Με τον αγροτικό νόμο που πρότεινε για ψήφιση ο Τιβέριος Γράκχος:

α. προβλεπόταν η αναδιανομή της δημόσιας γης στους ακτήμονες

β. ολοκληρώθηκε η κωδικοποίηση του ρωμαϊκού εθιμικού δικαίου

γ. θεμελιώθηκε το δημοκρατικό πολίτευμα της Ρώμης5. H μορφή του πολιτεύματος στα χρόνια του Οκταβιανού Αύγουστου

δ. οργανώθηκε η εγκατάσταση αγροτών στις κατακτημένες από τους Ρωμαίους περιοχές

5. H μορφή του πολιτεύματος στα χρόνια του Οκταβιανού Αύγουστου ονομάστηκε:

α. δημοκρατία (Res publica)

β. Ηγεμονία (Principatus)

γ. απόλυτη μοναρχία

δ. βασιλεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βασιλεύς (μυκηναϊκής εποχής) (μονάδες 7), Κοινή Ελληνική ή Κοινή (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32302

1.α.

(Ι) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): Πλάτων, ορθολογισμός, άνθρωπος, Θουκυδίδης, Σοφοκλής, σοφιστής, Αριστοφάνης.

«Τον 5ο και 4ο αι. π.Χ. η ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών δημιούργησε έργα απαράμιλλα σε πνευματική και καλλιτεχνική λαμπρότητα. Η φιλοσοφική σκέψη από τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. τοποθέτησε στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον ……………………(1) και προσπάθησε να ερμηνεύσει τα φαινόμενα με βάση τη λογική, δηλαδή τον ……………………(2). Η ιστοριογραφία εκπροσωπήθηκε από τον Ηρόδοτο αλλά κυρίως από τον ……………………(3), ο οποίος με το έργο του έθεσε τα θεμέλια της επιστημονικής ιστορικής συγγραφής. Η ποιητική τέχνη κυρίως με το έργο των τριών τραγικών του Αισχύλου, του ……………………(4) και του Ευριπίδη εξελίχθηκε σε θεατρικό λόγο υψηλών διανοημάτων, ενώ συγγραφέας κωμωδιών την ίδια περίοδο ήταν ο ……………………(5).»

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

Α	Β
1. επική ποίηση	α. Θεμιστοκλής
2. θολωτοί τάφοι	β. Σόλων
3. ναυμαχία της Σαλαμίνας	γ. ομηρική εποχή
4. αγροτικός νόμος	δ. μυκηναϊκή εποχή
5. νομοθέτης ή αισυμνήτης	ε. Μ. Αλέξανδρος
	στ. Τιβέριος Γράκχος ζ. Ρωμύλος Αυγουστύλος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 5), δικτάτορας (μονάδες 5), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 5).

Μονάδες 15

32305

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. μεταρρυθμίσεις του Εφιάλτη στην Αθήνα

β. πρώτος ελληνικός αποικισμός

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο

δ. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής

ε. κατάργηση της βασιλείας στη Ρώμη

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. φαραώ

2. λααγέτας

3. άνακτας

4. βασιλεύς

5. αισυμνήτης

6. τύραννος

α. ηγέτης που καταλαμβάνει την εξουσία και

με την υποστήριξη κατώτερων κοινωνικών ομάδων

β. νομοθέτης της αρχαϊκής περιόδου

γ. ηγεμόνας των Αιγυπτίων

δ. ανώτατος άρχοντας των Μυκηναίων

ε.τοπικός άρχοντας, διοικητής περιφερειών των Μυκηναίων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: στενοχωρία (αρχαϊκή εποχή) (μονάδες 5), χαλκιδικό αλφάβητο (μονάδες 5), εστίαση (μονάδες 5).

Μονάδες 15

32307

1.α.

1. Στην αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής συνέβαλε σημαντικά η ανάγνωση της στήλης της Ροζέτας.

2. Οι μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη χρονολογούνται το 508 π.Χ., δηλαδή τον 5^ο αιώνα π.Χ.

3. Μια από τις λειτουργίες ήταν και η τριηραρχία.

4. Ο Φίλιππος Β΄ προέδρευσε στο συνέδριο της Κορίνθου το 337 π.Χ.

5. Οι πατρίκιοι αποτελούσαν τη «μεσαία» κοινωνική τάξη της αρχαίας Ρώμης.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. Παυσανίας

2. Θεμιστοκλής

3. Κίμων

4. Μιλτιάδης

5. Λεωνίδας

6. Φίλιππος Β΄

α. μάχη του Μαραθώνα

β. μάχη των Θερμοπυλών

γ. ναυμαχία της Σαλαμίνας

δ. μάχη των Πλαταιών

ε. μάχη στις εκβολές του Ευρυμέδοντα ποταμού

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων: τριηραρχία (μονάδες 7), Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32308

1.α.

(I) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά πρόσωπα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. Εφιάλτης

β. Περικλής

γ. Σόλων

δ. Αλέξανδρος

ε. Τιβέριος Γράκχος

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Φυλετική οργάνωση διατήρησαν κατά την αρχαϊκή εποχή:

α. όλες οι περιοχές του ελληνικού κόσμου

β. ανάμεσα σε άλλους Έλληνες, οι Αθηναίοι

γ. ανάμεσα σε άλλους Έλληνες και οι Μακεδόνες

δ. καμία περιοχή του ελληνικού κόσμου

2. Οι εταίροι ήταν το ιππικό των:

α. Αθηναίων

β. Θηβαίων

γ. Μακεδόνων

δ. Ρωμαίων

3. Την ελληνιστική εποχή τα μεγάλα διοικητικά, οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα του Ελληνισμού βρίσκονταν στη(ν):

α. μητροπολιτική Ελλάδα

β. Μακεδονία

γ. νότια Ιταλία

δ. Ανατολή

4. Υπεύθυνοι για τη σύνταξη του καταλόγου των συγκλητικών ήταν οι:

α. δήμαρχοι

β. ύπατοι

γ. τιμητές

δ. πραίτωρες

5. Την ψήφιση του αγροτικού νόμου πρότεινε ο:

α. Οκταβιανός

β. Τιβέριος Γράκχος

γ. Καρακάλλας

δ. Διοκλητιανός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους παρακάτω όρους: εστίαση (μονάδες 7), Ηγεμονία (Principatus) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32309

1.α.

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ’, ο επονομαζόμενος και Ακενατών, ενίσχυσε την πολυθεΐα στην Αίγυπτο.

2. Δείγματα της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής είναι μόνο οι οχυρωμένες ακροπόλεις.

3. Οι βασιλείς του ελληνιστικού κόσμου ήταν κάτοχοι όλης της γης και του μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής.

4. Η ρωμαϊκή παράδοση δεν ανάγει την ίδρυση της Ρώμης στον Ρωμύλο.

5. Ο Γάιος Γράκχος αύξησε τα χρόνια της στράτευσης και μείωσε τον στρατιωτικό μισθό.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ο Φίλιππος Β΄ επιβλήθηκε ως ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης που θα ένωνε τους Έλληνες με τη(ν):

α. μάχη στη Μαντίνεια

β. επανάληψη του συνεδρίου της Κορίνθου το 336 π.Χ.

γ. μάχη στη Χαιρώνεια

δ. μάχη στα Λεύκτρα

2. Την ελληνιστική περίοδο ιδρύθηκαν και αναπτύχθηκαν οι παρακάτω πόλεις:

α. Πύλος, Ορχομενός, Τίρυνθα

β. Αθήνα, Ρώμη, Θήβα

γ. Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος.

δ. Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Πέργαμος

3. Η μορφή της ελληνικής γλώσσας που προέκυψε και διαδόθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους οφείλεται στη(ν):

α. συγχώνευση της ιωνικής και της αττικής διαλέκτου

β. επικράτηση της δωρικής διαλέκτου

γ. επικράτηση της αττικής διαλέκτου

δ. συγχώνευση των ελληνικών διαλέκτων με βάση την αττική διάλεκτο

4. Την περίοδο της βασιλείας στην Ρώμη τη δικαιοδοσία του βασιλιά έλεγχαν:

α. η σύγκλητος και η εκκλησία του λαού

β. οι δήμαρχοι

γ. οι ύπατοι

δ. οι ύπατοι και οι δήμαρχοι

5. Έφθασε στο ακραίο σημείο να αποστρέφεται καθετί ελληνικό ο:

α. Γάιος Γράκχος

β. Κάτων ο Τιμητής

γ. Οκταβιανός

δ. Τιβέριος Γράκχος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους παρακάτω όρους: μέγαρο (μυκηναϊκής εποχής) (μονάδες 7), Δωδεκάδελτος (ρωμαϊκή δημοκρατία-Res publica) (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32310

1.α.

(Ι) Να τοποθετήσετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα στη σωστή χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Πελοποννησιακός πόλεμος

β. πρώτος ελληνικός αποικισμός

γ. συνέδριο της Κορίνθου (αμυντικής και επιθετικής συμμαχίας κατά των Περσών)

δ. διάταγμα του Καρακάλλα

ε. Περσικοί πόλεμοι

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση και πτώση μία από τις ακόλουθες λέξεις (δύο λέξεις περισσεύουν): πολυθεΐα, Ακενατών, Όσιρις, φαραώ, ιερατείο, Ρα, ταρίχευση.

«Από την αρχή της αιγυπτιακής ιστορίας, όταν ακόμα δεν υπήρχε ενιαίο κράτος, η κάθε πόλη είχε τον δικό της θεό-προστάτη. Ο μεγαλύτερος θεός των Αιγυπτίων ήταν ο ……………………(1), ο θεός Ήλιος, τον οποίο εκπροσωπούσε ο ……………………(2) στη γη. Ο Αμένοφις Δ', ο επονομαζόμενος και ……………………(3), προσπάθησε να εξαλείψει την ……………………(4) και στράφηκε εναντίον των ιερέων και της λατρείας του Άμμωνος. Η προσπάθειά του να επιβάλει τη λατρεία του Ρα ως μοναδικού θεού, συνάντησε την αντίδραση του ……………………(5) και κατέληξε σε αποτυχία.»

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων: λααγέτας (μονάδες 8), χαλκιδικό αλφάβητο (μονάδες 7).

Μονάδες 15

32412

1.α.

1. Αρχηγός-επικεφαλής του κράτους της Αιγύπτου ήταν ο φαραώ.

2. Ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι Έλληνες αντιμετώπισαν την οικονομική κρίση της ομηρικής εποχής ήταν η ίδρυση αποικιών.

3. Η λειτουργία του θεσμού της πόλης-κράτους αποτέλεσε εμπόδιο για την πολιτιστική πορεία των Ελλήνων.

4. Η Α' Αθηναϊκή συμμαχία είχε αρχικά ως έδρα την Αθήνα.

5. Η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου είχε τον χαρακτήρα της «ένοπλης εξερεύνησης».

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε τα παρακάτω γεγονότα σε χρονολογική σειρά ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. Βασίλειος (ή Ανταλκίδειος) ειρήνη

β. μάχη στα Λεύκτρα

γ. συνέδριο της Κορίνθου από τον Αλέξανδρο

δ. ίδρυση Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

ε. πρώτος ελληνικός αποικισμός

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμμική B΄ γραφή (μονάδες 7), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

32422

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα με χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

β. διάταγμα του Καρακάλλα

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Αλέξανδρο

δ. αρχή της αυτοκρατορικής περιόδου στη Ρώμη

ε. τέλος Περσικών πολέμων

(μονάδες 5)

1. Στην αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής συνέβαλε σημαντικά η ανάγνωση της στήλης της Ροζέτας.

2. Οι μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη χρονολογούνται το 508 π.Χ., δηλαδή τον 5ο αιώνα π.Χ.

3. Μια από τις λειτουργίες ήταν και η τριηραρχία.

4. Ο Φίλιππος Β΄ προέδρευσε στο συνέδριο της Κορίνθου το 337 π.Χ.

5. Οι πατρίκιοι αποτελούσαν τη «μεσαία» κοινωνική τάξη της αρχαίας Ρώμης.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: πόλις ή άστυ (μονάδες 5), μητρόπολη (μονάδες 5), Θηβαϊκή ηγεμονία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

32423

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα τοπωνύμια της στήλης Α με γεωγραφικούς χώρους της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν.

1. Θούριοι

2. Αιολίς

3. Τίρυνθα

4. Αντιόχεια

5. Κίτιον

α. Συρία

β. Κύπρος

γ. Ιταλία

δ. Εύξεινος Πόντος

ε. Αργολίδα

στ. Μικρά Ασία

ζ. Αίγυπτος

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ανώτατη αρχή στην αρχαία Αίγυπτο ήταν:

α. το ιερατείο

β. ο Φαραώ

γ. οι γραφείς

δ. οι πολεμιστές

2. Η γραμμική Β΄ γραφή ήταν:

α. μη Ελληνική

β. σφηνοειδής

γ. συλλαβογραφική

δ. φωνητική

3. Οι Έλληνες εγκαταστάθηκαν στα παράλια της Μικράς Ασίας με:

α.τον πρώτο ελληνικό αποικισμό

β.τον δεύτερο ελληνικό αποικισμό

γ. την ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

δ. τις επιτυχημένες εκστρατείες του Κίμωνα κατά των Περσών

4. Το μετοίκιο ήταν στην κλασική Αθήνα μια μορφή:

α. χρηματικής ποινής

β. αποζημίωσης

γ. έκτακτης εισφοράς

δ. τακτικού φόρου

5.Οι εταίροι ήταν το ιππικό των:

α. Αθηναίων

β. Θηβαίων

γ. Μακεδόνων

δ. Ρωμαίων

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: λααγέτας (μονάδες 5), θεωρικά (μονάδες 5), χορηγία (μονάδες 5).

Μονάδες 15

32425

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονόταμε χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από το αρχαιότερο:

α. μεταρρυθμίσεις του Εφιάλτη στην κλασική Αθήνα

β. πρώτος ελληνικός αποικισμός

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο Β΄

δ. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄γραφής

ε. κατάργηση της βασιλείας στη Ρώμη

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄ επιχείρησε να εισαγάγει στην αρχαία Αίγυπτο την πολυθεΐα.

2. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά βασίλεια ήταν ο λααγέτας.

3. Η ομηρική εποχή ονομάζεται αλλιώς και γεωμετρική.

4. Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ο θεσμός της δουλείας υποχώρησε.

5. Η περίοδος της Αυγούστειας Ρώμης ξεκινά το 27 π.Χ.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: ισονομία (μονάδες 6), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 9).

Μονάδες 15

32529

1.α.

(I) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Α περισσεύει.

1. τιμοκρατία

2. βασιλεία

3. ηγεμονία

4. τυραννίδα

5. δημοκρατία

6. ολιγαρχία

α. επικράτηση των «ολίγων»

β. ευγενείς που επιβλήθηκαν δια της βίας

γ. κριτήριο διάκρισης των πολιτών είναι το εισόδημα

δ. κυρίαρχο πολιτικό όργανο η εκκλησία του δήμου

ε. κληρονομικός άρχοντας

(μονάδες 5)

(II) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. ίδρυση Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

β. μάχη του Μαραθώνα

γ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

δ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο Β΄

ε. τριακοντούτεις σπονδαί

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: μετοίκιο (μονάδες 7), φρατρική εκκλησία (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33044

1.α.

1. Ερίκος Σλήμαν

2. Φίλιππος Β'

3. Εφιάλτης

4. Γάιος Γράκχος

5. Αριστοφάνης

α. κυριότερος εκπρόσωπος της κωμωδίας

β. πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες

γ. μέτρα που βελτίωναν τη θέση των ακτημόνων

δ. ισχυροποίηση Μακεδονίας

ε. τύραννος της Αθήνας

στ. αρχηγός των δημοκρατικών που δολοφονήθηκε

(μονάδες 5)

α. αναγνώριση σπαρτιατικής ηγεμονίας

β. διάταγμα του Καρακάλλα

γ. εκλογή του Γάιου Γράκχου ως δημάρχου

δ. ίδρυση της αποικίας των Θουρίων

ε. μάχη στα Λεύκτρα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: άνακτας (μονάδες 7), δήμαρχοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33049

1.α.

1. Πλάτων

2. Περικλής

3. Περίανδρος

4. Κάτων ο Τιμητής

5. Ηρόδοτος

α. ιστοριογραφία

β. φιλοσοφική σκέψη

γ. προσπάθεια αντιμετώπισης της κοινωνικής και

πολιτικής διαφθοράς

δ. ειρήνη για τριάντα χρόνια με τους Σπαρτιάτες

(τριακοντούτεις σπονδαί)

ε. τύραννος της Κορίνθου

στ. Καλλίειος συνθήκη

(μονάδες 5)

α. μάχη στη Μαντίνεια

β. διάταγμα του Καρακάλλα

γ. μεταφορά του συμμαχικού ταμείου από τη Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών

δ. ανασκαφές στις Μυκήνες από τον Ερίκο Σλήμαν

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πόλη-κράτος (μονάδες 7), πληβείοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33055

1.α.

1. Η αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής οφείλεται στον M. Ventris.

2. Μετά το τέλος των περσικών πολέμων, για μισό περίπου αιώνα, η Αθήνα εξελίχθηκε σε ηγεμονική δύναμη ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις-κράτη.

3. Η Ανταλκίδειος (ή Βασίλειος) ειρήνη ήταν αντίθετη προς τα συμφέροντα των Περσών.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος οργάνωσε τη μακεδονική φάλαγγα.

5. Το πολίτευμα του Principatus ήταν ουσιαστικά μια δυαρχία εξουσιών.

(μονάδες 5)

α. σικελική εκστρατεία

β. μάχη της Ιμέρας

γ. τρωική εκστρατεία

δ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

ε. εκλογή του Γάιου Γράκχου ως δημάρχου

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Πανιώνιο (μονάδες 7), θεωρικά (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33059

1.α.

1. Ανώτατος άρχοντας των μυκηναϊκών ανακτόρων ήταν ο άνακτας.

2. Ο Αθηναίος στρατηγός Kίμων υπήρξε αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα.

3. Άμεση συνέπεια του Πελοποννησιακού Πολέμου ήταν η ήττα των Σπαρτιατών.

4. Ο Ιπποκράτης υποστήριζε ότι όλες οι ασθένειες έχουν φυσικά αίτια.

5. Το νέο πολιτειακό καθεστώς που διαμόρφωσε ο Αύγουστος έδινε το δικαίωμα στον πρώτο πολίτη (princeps) να δρα ως βασιλιάς.

(μονάδες 5)

α. εξοστρακισμός του Κίμωνα

β. ίδρυση της αποικίας των Θουρίων

γ. βασιλεία του Μ. Αλεξάνδρου

δ. ίδρυση της Ρώμης

ε. Δεκελεικός ή Ιωνικός πόλεμος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: χαλκιδικό αλφάβητο (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33065

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Χαρακτηριστικό της αιγυπτιακής θρησκείας ήταν:

α. ο μονοθεϊσμός

β. η πολυθεΐα

γ. η απουσία γυναικείων θεοτήτων

δ. η συνύπαρξη μιας γυναικείας και μιας ανδρικής θεότητας

2. Στο δημοκρατικό πολίτευμα, κατά την αρχαϊκή εποχή, κυρίαρχο πολιτειακό όργανο αναδεικνύεται:

α. η εκκλησία του δήμου

β. ο Άρειος Πάγος

γ. το άστυ

δ. η βουλή των γερόντων

3. Η γυμνασιαρχία ήταν η κάλυψη των εξόδων για:

α. τη διδασκαλία ενός θεατρικού έργου

β. τη συντήρηση και τον εξοπλισμό μιας τριήρους

γ. μια επίσημη αποστολή

δ. την τέλεση αγώνων λαμπαδηδρομίας στα Παναθήναια

4. Η Κοινή Ελληνική είχε ως βάση:

α. την ιωνική διάλεκτο

β. την αττική διάλεκτο

γ. τη δωρική διάλεκτο

δ. όλες τις παραπάνω

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος κυβέρνησε το ρωμαϊκό κράτος:

α. με απολυταρχικό τρόπο

β. ακολουθώντας συμβιβαστική τακτική στην κατανομή της εξουσίας

γ. βασιζόμενος στη δύναμη του στρατού

δ. με μοναρχικό τρόπο, ανάλογο των μοναρχιών της Ανατολής

(μονάδες 5)

α. μάχη στη Μαντίνεια

β. διάταγμα του Καρακάλλα

γ. μεταφορά του συμμαχικού ταμείου από τη Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών

δ. ανασκαφές στις Μυκήνες από τον Ερίκο Σλήμαν

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: τιμητές (μονάδες 9), Corpus juris civilis (αστικό δίκαιο) (μονάδες 6).

Μονάδες 15

33073

1.α.

1. Η γραμμική Β΄ γραφή χρησιμοποιήθηκε από εξειδικευμένους γραφείς στα μυκηναϊκά ανάκτορα.

2. Οι πρώτες ελληνικές κοινωνίες οργανώθηκαν με μη φυλετικά κριτήρια.

3. Η οικουμενικότητα του ελληνιστικού πολιτισμού δεν αντικατοπτρίζεται στη χρήση της ελληνικής γλώσσας.

4. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε να δοθεί ο θησαυρός της Περγάμου στους ακτήμονες για αγορά εργαλείων.

5. Ο Διοκλητιανός δεν μετέβαλε το χαρακτήρα της μοναρχίας.

(μονάδες 5)

α. ίδρυση της Αντιόχειας

β. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

γ. μάχη στη Χαιρώνεια

δ. διάταγμα του Καρακάλλα

ε. αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: αλφαβητική γραφή (ελληνική) (μονάδες 7), τιμητές (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33080

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν:

α. τραγική ποίηση

β. φιλοσοφική σκέψη

γ. ρητορικός λόγος

δ. ιστοριογραφία

ε. ιατρική

1. Αριστοτέλης

2. Δημοσθένης

3. Ηρόδοτος

4. Αρχιμήδης

5. Σοφοκλής

6. Ιπποκράτης

7. Φίλιππος

(μονάδες 5)

α. αναγνώριση σπαρτιατικής ηγεμονίας

β. διάταγμα του Καρακάλλα

γ. εκλογή του Γάιου Γράκχου ως δημάρχου

δ. ίδρυση της αποικίας των Θουρίων

ε. μάχη στα Λεύκτρα

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: δημιουργοί (μονάδες 6), Κοινή Ελληνική (μονάδες 9) .

Μονάδες 15

33084

1.α.

1. Βασιλεύς ονομαζόταν ο επικεφαλής μιας οποιασδήποτε επαγγελματικής ομάδας στη Μυκηναϊκή Εποχή.

2. Η φάλαγγα των οπλιτών οδήγησε στην ανάπτυξη της ιδέας της ισότητας.

3. Στους ελληνιστικούς χρόνους οι πολίτες διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στην άσκηση της εξουσίας.

4. Ο Κάτων ο Τιμητής είχε ελληνική παιδεία.

5. Ο Οκταβιανός μοιράστηκε τη διοίκηση των επαρχιών με τη σύγκλητο.

(μονάδες 5)

α. ιωνική επανάσταση

β. ίδρυση αποικίας των Θουρίων

γ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

δ. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: αρχιθεωρία (μονάδες 6), φρατρική εκκλησία (μονάδες 9).

Μονάδες 15

33088

1.α.

1. Οι βασικοί αρχιτεκτονικοί ρυθμοί της μυκηναϊκής εποχής ήταν ο δωρικός και ο ιωνικός.

2. Η πόλη-κράτος συγκροτήθηκε γεωγραφικά από το άστυ και την ύπαιθρο χώρα.

3. Η μάχη της Χαιρώνειας επέβαλε τον Φίλιππο Β΄ ως αδιαφιλονίκητο ηγέτη των Ελλήνων.

4. Στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας εργάζονταν οι γραμματιστές.

5. Ο Γάιος Γράκχος πρότεινε να δοθεί στους ακτήμονες ο θησαυρός της Περγάμου.

(μονάδες 5)

α. μάχη της Ιμέρας

β. εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης

γ. θάνατος του Αυγούστου

δ. πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες

ε. ίδρυση της Ρώμης

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μέγαρο (μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής) (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33091

1.α.

1. Ερίκος Σλήμαν

2. Δημοσθένης

3. Σόλων

4. Θουκυδίδης

5. Αισχύλος

α. ρήτορας

β. ιστορικός

γ. τραγικός ποιητής

δ. ανασκαφές στις Μυκήνες

ε. αστρονόμος

στ. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής β΄ γραφής

ζ. νομοθέτης ή αισυμνήτης

(μονάδες 5)

1. Ανώτατος άρχοντας των μυκηναϊκών ανακτόρων ήταν ο άνακτας.

2. Ο Αθηναίος στρατηγός Kίμων υπήρξε αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην Αθήνα.

3. Άμεση συνέπεια του Πελοποννησιακού Πολέμου ήταν η ήττα των Σπαρτιατών.

4. Ο Ιπποκράτης υποστήριζε ότι όλες οι ασθένειες έχουν φυσικά αίτια.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: βουλή των γερόντων (μονάδες 7), γραμματικοί (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33093

1.α.

α. ανώτατος άρχοντας μυκηναϊκής εποχής

β. θεωρία για τα φυσικά αίτια των ασθενειών

γ. ανώτατος άρχοντας στην Αίγυπτο

δ. κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας

ε. συγγραφή Πελοποννησιακού πολέμου

1. φαραώ

2. άνακτας

3. Θουκυδίδης

4. Ηρόδοτος

5. Αισχύλος

6. Ιπποκράτης

7. Ισοκράτης

(μονάδες 5)

α. εξοστρακισμός του Κίμωνα

β. ίδρυση της αποικίας των Θουρίων

γ. βασιλεία του Μ. Αλεξάνδρου

δ. ίδρυση της Ρώμης

ε. Δεκελεικός ή Ιωνικός πόλεμος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: λααγέτας (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

33095

1.α.

1. Πατρίκιοι

2. Δήμαρχοι

3. Τιβέριος Γράκχος

4. Διάταγμα του Καρακάλλα

5. Διοκλητιανός

α. αγροτικός νόμος

β. εγκαθίδρυση της μοναρχίας

γ. προστασία των πληβείων από αυθαιρεσίες

δ. ανήκαν στις παλαιές μεγάλες ρωμαϊκές οικογένειες

ε. αναγνώριση των ελεύθερων κατοίκων ως Ρωμαίων πολιτών

στ. εγκαθίδρυση Τετραρχίας

ζ. οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών

(μονάδες 5)

α. ίδρυση της Αντιόχειας

β. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

γ. μάχη στη Χαιρώνεια

δ. Διάταγμα των Μεδιολάνων

ε. αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: ισηγορία (μονάδες 5), εστίαση (μονάδες 5), λοχίτιδα (εκκλησία) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

34164

1.α.

α. εγκαίνια της Νέας Ρώμης, που έγινε γνωστή με το όνομα «Κωσταντίνου-πόλις»

β. Βασίλειος ή Ανταλκίδειος ειρήνη

γ. πρώτος ελληνικός αποικισμός

δ. ίδρυση της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

ε. διάταγμα του Καρακάλλα

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση (μία) για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι γραφείς στην αρχαία Αίγυπτο:

α. ήταν μέλη του ιερατείου

β. ανήκαν στην τάξη των δούλων

γ. συμπεριλαμβάνονταν στην τάξη των ισχυρών

δ. ανήκαν στον οικογενειακό-συγγενικό κύκλο των φαραώ

2. Η κύρια πηγή πλούτου και ανάπτυξης των Μυκηναίων ήταν:

α. η γεωργία

β. το εμπόριο

γ. η κτηνοτροφία

δ. η βιοτεχνία

3. Ο Περικλής καθιέρωσε τη χρηματική αποζημίωση για τους:

α. δούλους

β. μετοίκους

γ. κληρωτούς άρχοντες

δ. τεχνίτες

4. Κατά την κλασική εποχή η ιστοριογραφία εκπροσωπήθηκε κυρίως από τον:

α. Δημοσθένη

β. Αριστοφάνη

γ. Ιππόδαμο

δ. Θουκυδίδη

5. Οι νομοδιδάσκαλοι ήταν ειδικοί πνευματικοί άνθρωποι που:

α. ερμήνευαν το ρωμαϊκό δίκαιο

β. ασχολήθηκαν με την καταγραφή και τον σχολιασμό των κειμένων των αρχαίων συγγραφέων, κατά τους ελληνιστικούς χρόνους

γ. δίδασκαν τη σοφιστική στην Αθήνα κατά τους κλασικούς χρόνους

δ. ασχολήθηκαν με την καταγραφή των νόμων κατά τους αρχαϊκούς χρόνους

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: οπλιτική φάλαγγα (μονάδες 8), πελάτες (μονάδες 7).

Μονάδες 15

34165

1.α.

1. Μ. Αλέξανδρος

2. Περικλής

3. Φίλιππος Β΄

4. Κίμων

5. Οκταβιανός

α. πολιτική συνεργασίας με τη Σπάρτη

β. πολιτική ενοποίησης των Ελλήνων

γ. πολιτική συμβιβασμού στην κατανομή της εξουσίας

δ. πολιτική αποδυνάμωσης της συγκλήτου

ε. πολιτική ανάμειξης του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο

στ. πολιτική ενίσχυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος

(μονάδες 5)

1. Η Αθήνα κατά την αρχαϊκή εποχή ξεπέρασε την οικονομική κρίση με κατακτητικούς πολέμους.

2. Κατά την αρχαϊκή εποχή η στενοχωρία προέκυψε από την αύξηση του πληθυσμού και τις περιορισμένες καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

3. Η Ελληνική Κοινή ή απλώς Κοινή είχε ως βάση τη δωρική διάλεκτο.

4. Η ίδρυση της Ρώμης, κατά τη ρωμαϊκή παράδοση, οφείλεται στον Αινεία.

5. Με το διάταγμα των Μεδιολάνων όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: σκοτεινοί χρόνοι (μονάδες 5), τυραννίδα (μονάδες 10).

Μονάδες 15

34167

1.α.

1. Ο μεγαλύτερος θεός της Αιγύπτου ήταν ο Ρα, ο θεός Ήλιος, τον οποίο εκπροσωπούσε ο φαραώ στη γη.

2. Με τις μεταρρυθμίσεις του Εφιάλτη στην Αθήνα ενισχύθηκαν οι αριστοκρατικοί.

3. Η φιλοσοφική σκέψη από τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. προσπάθησε να ερμηνεύσει τα φαινόμενα με βάση τον ορθολογισμό.

4. Η Αλεξάνδρεια ήταν διαιρεμένη σε τέσσερις συνοικισμούς, γι’ αυτό ονομαζόταν και Τετράπολις.

5. Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια των Γράκχων στόχευε στην αποδυνάμωση των συγκλητικών, την οποία και πέτυχε.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. μάχη στη Χαιρώνεια

β. μάχη στον Ευρυμέδοντα ποταμό

γ. μάχη στα Λεύκτρα

δ. μάχη στο Μαραθώνα

ε. μάχη στη Μαντίνεια

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: βασιλιάς (ομηρικών κοινωνιών) (μονάδες 6), τιμοκρατικό πολίτευμα (μονάδες 9).

Μονάδες 15

34168

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει:

1. ιερογλυφική γραφή

2. γραμμική Β΄ γραφή

3. αλφαβητική γραφή

4. Κοινή Ελληνική

5. Δωδεκάδελτος

α. προέκυψε με προσθήκη φωνηέντων στο φοινικικό αλφάβητο

β. καταγραφή του εθιμικού δικαίου των Ρωμαίων

γ. γλώσσα που μιλούσαν οι νομικοί στην αρχαία Ρώμη

δ. η εκμάθησή της προϋπέθετε ειδίκευση και συνεχή ενασχόληση

ε. προέκυψε και διαδόθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους

στ. εμφανίζεται σε πινακίδες που βρέθηκαν στα μυκηναϊκά ανάκτορα

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. ομηρική εποχή

β. εποχή του Αυγούστου

γ. δεύτερος ελληνικός αποικισμός

δ. περίοδος των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών των Γράκχων

ε. «χρυσούς αιών του Περικλέους»

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: πλήθος (ομηρική εποχή) (μονάδες 7), Καλλίειος συνθήκη (μονάδες 8).

Μονάδες 15

34171

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Με την τρωική εκστρατεία οι Αχαιοί επιδίωκαν:

α. τη μόνιμη εγκατάσταση στην Τροία

β. τον έλεγχο των στενών του Ελλησπόντου

γ. τον έλεγχο του εμπορίου στην Ανατολική Μεσόγειο

δ. τον έλεγχο των πρώτων υλών στη Μικρά Ασία

2. Η έλλειψη ίσως οργανωμένου στρατού την περίοδο της κρίσης του ομηρικού κόσμου έδωσε τη δυνατότητα στους ευγενείς να αμφισβητήσουν την εξουσία:

α. των αρίστων

β. του λαού

γ. των ιερέων

δ. του βασιλιά

3. Ο Φίλιππος Β΄ αντιμετώπισε νικηφόρα τις συνασπισμένες δυνάμεις των Θηβαίων και Αθηναίων στη(ν):

α. Χαιρώνεια

β. Μαντίνεια

γ. Κόρινθο

δ. Χαλκιδική

4. Οι Ρωμαίοι που ανήκαν στις παλαιές μεγάλες οικογένειες ονομάζονταν:

α. πληβείοι

β. πελάτες

γ. πατρίκιοι

δ. τιμητές

5. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε ο θησαυρός της Περγάμου να δοθεί στους:

α. πατρικίους

β. κατοίκους της Περγάμου

γ. ακτήμονες

δ. συγκλητικούς

(μονάδες 5)

1. Μ. Αλέξανδρος

2. Περικλής

3. Φίλιππος Β΄

4. Κίμων

5. Οκταβιανός

α. πολιτική συνεργασίας με τη Σπάρτη

β. πολιτική ενοποίησης των Ελλήνων

γ. πολιτική συμβιβασμού στην κατανομή της εξουσίας

δ. πολιτική αποδυνάμωσης της συγκλήτου

ε. πολιτική ανάμειξης του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο

στ. πολιτική ενίσχυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β.Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 8), διάταγμα του Καρακάλλα (μονάδες 7).

Μονάδες 15

34172

1.α.

(I) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Οι ευγενείς κατά την αρχαϊκή εποχή αποκαλούνταν και:

α. εσθλοί

β. τύραννοι

γ. δυνατοί

δ. τιμητές

2. Ηγεμονική θέση μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο απέκτησε η:

α. Αθήνα

β. Θήβα

γ. Σπάρτη

δ. Κόρινθος

3. Οι Μακεδόνες επιβλήθηκαν στρατιωτικά στις πόλεις της νοτίου Ελλάδας:

α. με το Συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.)

β. με τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.)

γ. με τη μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.)

δ. με τη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.)

4. Η ίδρυση της Ρώμης, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, αποδίδεται στους:

α. Αιγύπτιους

β. Έλληνες αποίκους

γ. Δωριείς

δ. Ετρούσκους

5. Η συνέλευση των στρατευμένων πολιτών της Ρώμης ονομαζόταν:

α. φρατρική εκκλησία

β. φυλετική εκκλησία

γ. λοχίτιδα εκκλησία

δ. σύγκλητος

(μονάδες 5)

(II) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω περιόδους ως προς την ορθότητα της ιστορικής πληροφορίας, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

1. Η πολιτική οργάνωση στην αρχαία Αίγυπτο βασίστηκε στην ιδέα της θεοποίησης του φαραώ.

2. Η γραμμική Β΄ ήταν η γραφή που χρησιμοποιήθηκε από ειδικευμένους γραφείς στα μυκηναϊκά ανάκτορα.

3. Ανώτατος άρχοντας ενός μυκηναϊκού ανακτόρου ήταν ο βασιλεύς.

4. Τα θεωρικά ήταν τα έξοδα μιας επίσημης αποστολή σε πανελλήνιες εορτές.

5. Η μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.) σηματοδότησε το τέλος της Θηβαϊκής Ηγεμονίας.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 7), τιμητές (μονάδες 8).

Μονάδες 15

34177

1.α.

(Ι) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Οι πρώτες ελληνικές κοινωνίες κατά τα ομηρικά χρόνια οργανώθηκαν και αποτέλεσαν:

α. κράτη φυλετικά

β. πόλεις-κράτη

γ. αυτοκρατορίες

δ. δημοκρατίες

2. Οι βασικές επιδιώξεις και προϋποθέσεις ύπαρξης της πόλης-κράτους ήταν:

α. η δημιουργία αποικιών

β. η εγκαθίδρυση της δημοκρατίας

γ. η ισηγορία, η αυτονομία και η ισονομία

δ. η ελευθερία, η αυτονομία και η αυτάρκεια

3. Η γυμνασιαρχία ήταν μια μορφή λειτουργίας για:

α. την κάλυψη των εξόδων των δείπνων μιας φυλής της Αθήνας

β. τα έξοδα της επίσημης αποστολής σε πανελλήνιες εορτές

γ. την τέλεση αγώνων λαμπαδηδρομίας στα Παναθήναια

δ. τη διδασκαλία ενός θεατρικού έργου

4. Η πολιτική δράση του Μ. Αλεξάνδρου αποσκοπούσε:

α. στην απόλυτη επικράτηση του ελληνικού κόσμου

β. στην απόλυτη επικράτηση του ασιατικού κόσμου

γ. στην ανάμειξη του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο και στην ένωσή τους κάτω από μια ισχυρή διοίκηση

δ. στον πλήρη παραμερισμό της τοπικής μορφής διοίκησης, της σατραπείας

5. Ο αυτοκρατορικός θεσμός του ρωμαϊκού κράτους στην περίοδο της ακμής του:

α. διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών και πολύ περισσότερο από εκείνο των Ανατολικών λαών

β. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των Ανατολικών λαών

γ. ήταν απόλυτα υποταγμένος στους υπάτους και στους τιμητές

δ. ήταν ένα πολίτευμα στο οποίο ο στρατός και η σύγκλητος δεν εμπλέκονταν καθόλου

(μονάδες 5)

1. Εκπρόσωπος της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο ρήτορας Δημοσθένης.

2. Η Αλεξάνδρεια ιδρύθηκε από τον Μ. Αλέξανδρο.

4. Οι τιμητές αναλάμβαναν για έξι μήνες την εξουσία, όταν η ρωμαϊκή πολιτεία βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πλήθος (ομηρικού οίκου) (μονάδες 8), μετοίκιο (μονάδες 7).

Μονάδες 15

34178

1.α.

1. Στην Αίγυπτο σκοπός των καλλιτεχνών ήταν να προβάλουν τη ζωή και τη δράση των φαραώ.

2. Κυρίαρχο πολιτειακό όργανο στο δημοκρατικό πολίτευμα της αρχαϊκής εποχής ήταν το συμβούλιο των γερόντων.

3. Ο Φίλιππος Β΄ έθεσε ως στόχους πρώτα την επέκταση της εξουσίας του κράτους του και μετά την ισχυροποίησή του.

4. Η παράδοση αναφέρει πως, ανάμεσα στους έξι βασιλείς της Ρώμης, κάποιοι ήταν Ετρούσκοι.

5. Οι τιμητές είχαν ως κύριο έργο την προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.

(μονάδες 5)

α. ίδρυση Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας

β. μάχη στον Μαραθώνα

γ. ιωνική επανάσταση

δ. διάταγμα Kαρακάλλα

ε. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 7), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

34179

1.α.

1. Κίμων

2. Περικλής

3. Φίλιππος Β΄

4. Μ. Αλέξανδρος

5. Οκταβιανός

α. πολιτική ανάμειξης του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο

β. πολιτική ενοποίησης των Ελλήνων

γ. πολιτική συμβιβασμού στην κατανομή της εξουσίας

δ. πολιτική αποδυνάμωσης της συγκλήτου

ε. πολιτική συνεργασίας με τη Σπάρτη

στ. πολιτική ενίσχυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος

(μονάδες 5)

1. Οι Αιγύπτιοι μάζευαν στις όχθες του Νείλου πάπυρους και λωτούς.

2. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά βασίλεια ήταν ο λααγέτας.

3. Η αρχαϊκή εποχή έχει χαρακτηριστεί και ως ελληνικός μεσαίωνας.

4. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός έλαβε χώρα μεταξύ 11ου και 9ου π.Χ. αιώνα.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής είχε αξιόλογη ελληνική παιδεία.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: νομοθέτες (ή αισυμνήτες) (μονάδες 8), λοχίτιδα εκκλησία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

34187

1.α.

1. επιδρομές των λαών της θάλασσας

2. οπλιτική φάλαγγα

3. μόνιμη εγκατάσταση πληθυσμών

4. οικονομική κρίση στα τέλη 9ου αι. π.Χ.

5. ηγεμονικές τάσεις της Αθήνας

6. Εφιάλτης

α. οι βασιλείς εξελίχθηκαν σε κληρονομικούς

β. περιορισμός της βασιλικής εξουσίας

γ. περιορισμός των αριστοκρατικών στην Αθήνα

δ. παρακμή των Μυκηναίων

ε. ανάπτυξη της ιδέας της ισότητας

(μονάδες 5)

α. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

β. ναυμαχία της Σαλαμίνας

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: εκκλησία του δήμου (ομηρικών κοινωνιών) (μονάδες 7), Δωδεκάδελτος (μονάδες 8).

Μονάδες 15

34189

1.α.

1. αρχαϊκή εποχή

2. ίδρυση Αντιόχειας

3. μάχη του Μαραθώνα

4. ομηρική εποχή

5. μάχη της Χαιρώνειας

α. 1100-750 π.Χ.

β. 338 π.Χ.

γ. 300 π.Χ.

δ. 750-480 π.Χ.

ε. 490 π.Χ.

στ. 509 π.Χ.

(μονάδες 5)

1. Το φοινικικό αλφάβητο προέρχεται από το ελληνικό.

2. Η εργασία στα ορυχεία της Αττικής εκτελούνταν από μετοίκους και δούλους.

3. Άμεση συνέπεια του Πελοποννησιακού πολέμου ήταν η ήττα των Σπαρτιατών.

4. Οι πληβείοι κατά την περίοδο της βασιλείας στην αρχαία Ρώμη δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα.

5. Ο Οκταβιανός Αύγουστος συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα σημαντικότερα αξιώματα της Ρωμαϊκής πολιτείας, εκτός από αυτό του δικτάτορα.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: στενοχωρία (αρχαϊκή εποχή) (μονάδες 7), δήμαρχοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

34190

1.α.

1. Στην κορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας στην Αίγυπτο βρισκόταντο ιερατείο.

2. Κατά την ομηρική εποχή διαμορφώθηκαν οι θρησκευτικές αντιλήψεις που συγκρότησαν το ολυμπιακό δωδεκάθεο.

3. Η ίδρυση αποικιών κατά την αρχαϊκή εποχή (8ος-6ος αι.π.Χ.) ήταν επιχείρηση οργανωμένη εξ ολοκλήρου από τη μητέρα-πόλη (μητρόπολη).

4. Στα αριστοκρατικά καθεστώτα η εξουσία βρισκόταν στα χέρια του πλήθους.

5. Το αξίωμα του δημάρχου εμφανίζεται στη Ρώμη στις αρχές του 5ου αι.π.Χ. και ήταν αποτέλεσμα των κοινωνικών αγώνων των πληβείων.

(μονάδες 5)

1. Αίγυπτος

2. Μυκήνες

3. Αντιόχεια

4. Αλεξάνδρεια

5. Πέργαμος

α. μεγάλο λιμάνι

β. βωμός του Διός

γ. Πειραιάς

δ. δώρο του Νείλου

ε. Τετράπολις

στ. θησαυρός του Ατρέως

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: λειτουργία (μονάδες 8), Δωδεκάδελτος (μονάδες 7).

Μονάδες 15

35186

1.α.

(Ι) Να τοποθετήσετε τα ακόλουθα ιστορικά γεγονότα στη σωστή χρονολογικά σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής

β. αγροτικός νόμος

γ. ίδρυση αποικίας Θουρίων

δ. εμφάνιση της οπλιτικής φάλαγγας

ε. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο Β΄

(μονάδες 5)

1. Οι Αιγύπτιοι εφηύραν την αλφαβητική γραφή.

2. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά βασίλεια ήταν ο στρατηγός-αυτοκράτωρ.

3. Η αρχαϊκή εποχή ακολουθεί χρονικά την κλασική.

4. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τη νότια Ιταλία και Σικελία.

5. Ο Γάιος Γράκχος πήρε την ονομασία «Αύγουστος».

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άνακτας (μονάδες 7), μετοίκιο (μονάδες 8).

Μονάδες 15

35188

1.α.

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Δύο (2) στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν:

1. οπλιτική φάλαγγα

2. αγροτικός νόμος

3. γραμμική Β΄ γραφή

4. ακμή Αντιόχειας και Αλεξάνδρειας

5. λειτουργίες

α. μυκηναϊκή περίοδος

β. ελληνιστικά βασίλεια

γ. αρχαία Αίγυπτος

δ. περίοδος μεταρρυθμιστικών προσπαθειών

στη ρωμαϊκή πολιτεία (Res publica)

ε. κλασική εποχή

στ. ομηρική εποχή

ζ. αρχαϊκή εποχή

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1.Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς:

α. τα μικρασιατικά παράλια

β. την Ιταλία

γ. τη Σικελία

δ. την Κύπρο και την Αίγυπτο

2. Η δημοκρατική ιδέα υλοποιείται ουσιαστικά το 508 π.Χ. με τις μεταρρυθμίσεις του:

α. Σόλωνα

β. Δράκοντα

γ. Λυκούργου

δ. Κλεισθένη

3. Μια από τις λειτουργίες κατά την εποχή του Περικλή στην Αθήνα ήταν:

α. τα θεωρικά

β. η αρχιθεωρία

γ. το μετοίκιο

δ. η ηγεμονία

4. Η Βασίλειος ειρήνη είναι γνωστή και ως:

α. Ανταλκίδειος

β.Τριακονταετής

γ. Νικίειος

δ. Αρχιδάμειος

5. Την ονομασία «Αύγουστος» έλαβε ο:

α. Γάιος Γράκχος

β.Τιβέριος Γράκχος

γ.Οκταβιανός

δ. Καρακάλλας

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ισηγορία (μονάδες 5), γραμματικοί (μονάδες 10).

Μονάδες 15

35190

1.α.

α. Ανταλκίδειος ειρήνη

β. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Αλέξανδρο

γ. σύνθεση ομηρικών επών

δ. μάχη της Χαιρώνειας

ε. κατάργηση της βασιλείας στη Ρώμη

(μονάδες 5)

1. Ο φαραώ Αμένοφις Δ΄ προσπάθησε να εξαλείψει την πολυθεΐα στην Αίγυπτο.

2. Ανώτατος άρχοντας στα μυκηναϊκά βασίλεια ήταν ο τελεστής.

3. Η ομηρική εποχή ονομάζεται αλλιώς και γεωμετρική.

4. Κατά τον 5^ο π.Χ. αιώνα οι Αθηναίοι ίδρυσαν την αποικία των Θουρίων.

5. Ο αγροτικός νόμος συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα έργα του Αυγούστου.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: Θηβαϊκή ηγεμονία (μονάδες 10), ύπατοι (Res publica) (μονάδες 5).

Μονάδες 15

35193

1.α.

1. Γάιος Γράκχος

2. Κλεισθένης

3. Κίμων

4. Σέλευκος

5. Οκταβιανός

α. περίοδος μεταρρυθμίσεων στη Res publica

β. ύστερη εποχή του χαλκού

γ. Αρχαϊκή εποχή

δ. ελληνική πρωτο-ιστορία

ε. εποχή του Αυγούστου στη Ρώμη

στ. Κλασική εποχή

ζ. Ελληνιστικοί χρόνοι

(μονάδες 5)

1. Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός κατευθύνθηκε κυρίως προς τη νότια Ιταλία και τη Σικελία.

2. Η περιοχή απέναντι από την Κύπρο ονομαζόταν Αιολίς.

3. Ο Σόλων και ο Λυκούργος ήταν νομοθέτες.

4. Στη διαδικασία εξέλιξης των πολιτευμάτων η αριστοκρατία διαδέχθηκε τη βασιλεία.

5. Το συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Φίλιππο πραγματοποιήθηκε μετά τη μάχη της Χαιρώνειας.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: εστίαση (μονάδες 6), νομοδιδάσκαλοι (Ρώμη) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

35195

1.α.

1. πρώτος ελληνικός αποικισμός

2. μετοίκιο

3. μάχη στη Χαιρώνεια

4. ίδρυση της Ρώμης

5. ίδρυση συμβουλίου του αυτοκράτορα

α. αθηναϊκός φόρος

β. Φιλίππος Β΄

γ. Αλέξανδρος

δ. Ετρούσκοι

ε. ίδρυση Πανιώνιου

στ. Γάιος Γράκχος

ζ. Οκταβιανός

(μονάδες 5)

1. Το πολιτικό σύστημα στην αρχαία Αίγυπτο μπορεί να θεωρηθεί θεοκρατικό.

2. Στους Μυκηναίους συναντούμε για πρώτη φορά μια μορφή πρώιμης δημοκρατίας.

3. Τα ελληνικά φύλα που μετανάστευσαν στη διάρκεια του πρώτου ελληνικού αποικισμού δεν απέκτησαν μόνιμη εγκατάσταση στους νέους τόπους.

4. Τη Θηβαϊκή ηγεμονία ακολούθησε η μακεδονική.

5. Ο Κάτων ο Τιμητής, λόγω της βαθιάς ελληνικής παιδείας του, ευνοούσε την επιρροή του ελληνικού πνεύματος στη ζωή των Ρωμαίων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: θεωρικά (μονάδες 6), δήμαρχοι (Res publica) (μονάδες 9).

Μονάδες 15

35197

1.α.

(Ι) Να τοποθετήσετε τα ακόλουθα ιστορικά πρόσωπα στη σωστή χρονολογικά σειρά, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Περικλής

β. Μέγας Αλέξανδρος

γ. Κλεισθένης

δ. Γάιος Γράκχος

ε. Οκταβιανός Αύγουστος

(μονάδες 5)

1. Στην αρχαία Αίγυπτο χρησιμοποιούσαν την αλφαβητική γραφή.

2. Η γραμμική Β΄ γραφή, σε αντίθεση με τη γραμμική Α΄, δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί.

3. Μια από τις λειτουργίες ήταν και η τριηραρχία.

4. Ο Φίλιππος Β΄ αναδείχτηκε αρχηγός των Ελλήνων στο συνέδριο της Κορίνθου το 337 π.Χ.

5. Ο Οκταβιανός διακρινόταν για τον αυταρχισμό του και γι’ αυτό επιδίωξε να συγκεντρώσει στο πρόσωπό του όλες τις εξουσίες.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: στήλη της Ροζέτας (μονάδες 8), γυμνασιαρχία (μονάδες 7).

Μονάδες 15

35285

1.α.

(Ι) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. πρώτος ελληνικός αποικισμός

β. Πελοποννησιακός πόλεμος

γ. συνέδριο της Κορίνθου υπό τον Αλέξανδρο

δ. τέλος της περιόδου της βασιλείας στη Ρώμη

ε. Κορινθιακός πόλεμος

(μονάδες 5)

1. Στην αρχαία Αίγυπτο ο Φαραώ είχε απόλυτη εξουσία, αλλά δεν αντιμετωπιζόταν σαν θεός.

2. Η γραμμική Β’ γραφή δεν έχει ως σήμερα αποκρυπτογραφηθεί.

3. Μία από τις λειτουργίες ήταν και η αρχιθεωρία.

4. Στην αρχαία Ρώμη οι πατρίκιοι ήταν προστατευόμενοι των πελατών.

5. Ο Κάτων επιχείρησε την κάθαρση της τάξης των συγκλητικών και των ιππέων.

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους παρακάτω ιστορικούς όρους: Πανιώνιο (μονάδες 8), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

35288

1.α.

1. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός αναπτύχθηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα κατά την ύστερη εποχή του χαλκού (1600-1100 π.Χ.).

2. Αιολίς ονομάστηκε η περιοχή του βορειανατολικού Αιγαίου στην οποία εγκαταστάθηκαν ελληνικά φύλα από τη βορειανατολική Πελοπόννησο.

3. Ο ιστορικός βίος του θεσμού της πόλης-κράτους ξεκίνησε με την εγκαθίδρυση δημοκρατικών πολιτευμάτων.

4. Η Πέργαμος ήταν πρωτεύουσα του κράτους των Ατταλιδών στη Μ. Ασία.

5. Η φυλετική εκκλησία ήταν αρχικά η συνέλευση των πληβείων, μετά όμως την εξίσωση των τάξεων την αποτέλεσαν όλοι οι Ρωμαίοι.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

β. ναυμαχία της Σαλαμίνας

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: δούλοι (ομηρικού οίκου) (μονάδες 5), μακεδονική φάλαγγα (μονάδες 5), περγαμηνή (μονάδες 5).

Μονάδες 15

35289

1.α.

1. Βάση της οικονομίας στην Αίγυπτο ήταν η γεωργία.

2. Ο ανώτατος άρχοντας κάθε μυκηναϊκού κράτους ονομάζεται βασιλεύς.

3. Τα θεωρικά στην Αθήνα ήταν το αντίτιμο της ελεύθερης εισόδου των πολιτών στο θέατρο.

4. Ένα από τα σημαντικότερα ελληνιστικά πνευματικά κέντρα ήταν η Αλεξάνδρεια.

5. Με το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.) όλοι οι κάτοικοι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Θηβαϊκή ηγεμονία

β. ιωνική επανάσταση

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

ε. περσικοί πόλεμοι

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γεωμετρική τέχνη (μονάδες 8), πελάτες (μονάδες 7).

Μονάδες 15

35290

1.α.

1. Γάιος Γράκχος

2. Περικλής

3. Σέλευκος

4. Μ. Αλέξανδρος

5. Φίλιππος Β΄

6. Οκταβιανός

α. έλαβε τον τίτλο του μέγιστου αρχιερέα (pontifex maximus)

β. ίδρυσε πανελλήνια συμμαχία υπό την αρχηγία του

γ. επιδίωξε να περιορίσει τη δράση της συγκλήτου

δ. ίδρυσε την Αντιόχεια

ε. διατήρησε το θεσμό των σατραπειών αναθέτοντας

τη διοίκησή τους σε Έλληνες ή Πέρσες ηγεμόνες

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος

β. ναυμαχία της Σαλαμίνας

γ. Πελοποννησιακός πόλεμος

δ. μάχη του Μαραθώνα

ε. ιωνική επανάσταση

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: μέγαρο (μυκηναϊκής εποχής) (μονάδες 9), μετοίκιο (μονάδες 6).

Μονάδες 15

35291

1.α.

1. Στην ιεραρχημένη αιγυπτιακή κοινωνία δεν υπάρχει δυνατότητα κοινωνικής ευελιξίας, καθώς το σύστημα των κοινωνικών τάξεων είναι αυστηρά κλειστό.

2. Ανώτατος άρχοντας κάθε μυκηναϊκού κράτους ήταν ο άνακτας.

3. Η πόλη-κράτος έχει ως βασικές αρχές αλλά και προϋποθέσεις ύπαρξης την ελευθερία, την αυτονομία και την αυτάρκεια.

4. Ο Μ. Αλέξανδρος κατάργησε το θεσμό των σατραπειών και ανέθεσε τη διοίκηση σε Έλληνες ηγεμόνες.

5. Την Αλεξάνδρεια κατοικούσαν, κατά την ελληνιστική περίοδο, Έλληνες, Αιγύπτιοι και Εβραίοι.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. Αρχιδάμειος ή Δεκαετής πόλεμος

β. περσικοί πόλεμοι

γ. Δεκελεικός ή Ιωνικός πόλεμος

δ. Α΄ Αθηναϊκή συμμαχία

ε. Σικελική εκστρατεία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: πλήθος (ομηρικού οίκου) (μονάδες 8), νομοδιδάσκαλοι (μονάδες 7).

Μονάδες 15

35292

1.α.

1. Η ομηρική εποχή έχει χαρακτηριστεί και ως ελληνικός μεσαίωνας.

2. Στο τιμοκρατικό πολίτευμα κριτήριο διάκρισης των πολιτών ήταν το εισόδημα.

3. Η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου είχε τον χαρακτήρα ένοπλης εξερεύνησης.

4. Ο Τιβέριος Γράκχος πρότεινε να διατεθούν στους στρατιώτες του ρωμαϊκού κράτους οι θησαυροί του βασιλιά της Περγάμου.

5. Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλα τα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας και αναγορεύτηκε δικτάτορας.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. διάταγμα του Καρακάλλα

β. ρωμαϊκή βασιλεία

γ. ρωμαϊκή Ηγεμονία (Principatus)

δ. ίδρυση της Ρώμης

ε. ρωμαϊκή δημοκρατία (Res Publica)

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους: λααγέτας (μονάδες 5), πανελλήνια ιδέα (μονάδες 10).

Μονάδες 15

35293

1.α.

1. Μυκήνες

2. Αθήνα

3. Ρώμη

4. Αντιόχεια

5. Πέργαμος

6. Ιωνία

α. πραιτωριανοί

β. θολωτοί τάφοι

γ. βωμός του Διός

δ. γένεση της φιλοσοφίας

ε. καλλιέργεια του ρητορικού λόγου

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Κατά τα ομηρικά χρόνια η κοινωνική τάξη του πλήθους ήταν:

α. οι δούλοι

γ. εκείνοι που διαβιούσαν στο πλαίσιο του οίκου, χωρίς άμεσους συγγενικούς δεσμούς με τους ευγενείς

δ. τα μέλη του οίκου που συνδέονταν με συγγενικούς δεσμούς

2. Κάθε πόλη-κράτος επεδίωκε την ελευθερία, την αυτονομία και την:

α. ανεξαρτησία

β. αυτάρκεια

γ. αυτοδιάθεση

δ. κοινωνική δικαιοσύνη

3. Αντίθετος με την πανελλήνια ιδέα ήταν ο:

α. Ισοκράτης

β. Φίλιππος Β΄

γ. Δημοσθένης

δ. Γοργίας

4. Ο Ρωμαίος δικτάτορας εκλεγόταν από τους:

α. υπάτους

β. τιμητές

γ. δημάρχους

δ. πραίτωρες

5. Με το διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.):

α. όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες

β. μεταφέρθηκε η πρωτεύουσα του ρωμαϊκού κράτους στην Ανατολή

γ. καθιερώθηκε απόλυτη ελευθερία στην επιλογή της λατρείας για τους κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

δ. επιβλήθηκε το σύστημα της τετραρχίας στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 7), πελάτες (μονάδες 8).

Μονάδες 15

35295

1.α.

1. Λυκούργος

2. Κίμων

3. Εφιάλτης

4. Περικλής

5. Σόλων

6. Φίλιππος Β΄

α. καθιέρωσε τη χρηματική αποζημίωση για τους κληρωτούς άρχοντες

β. ήταν νομοθέτης στη Σπάρτη

γ. υποστήριξε την πολιτική της συνεργασίας με τη Σπάρτη

δ. με τις μεταρρυθμίσεις του περιόρισε τις δραστηριότητες

των αριστοκρατών στην Αθήνα

ε. η πολιτική του αποσκοπούσε στην ένωση των Ελλήνων

υπό την αρχηγία του

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Μια από τις αιτίες που οδήγησαν στον δεύτερο αποικισμό ήταν η:

α. μετανάστευση

β. άφιξη προσφύγων

γ. μεγάλη προσφορά πρώτων υλών

δ. μεγάλη ζήτηση πρώτων υλών

2. Στη διαδικασία εξέλιξης των πολιτευμάτων η ολιγαρχία διαδέχτηκε τη(ν):

α. αριστοκρατία

β. βασιλεία

γ. δημοκρατία

δ. τυραννίδα

3. Η Αλεξάνδρεια ήταν γνωστή στην ελληνιστική εποχή για:

α. τον βωμό του Διός

β. τη Βιβλιοθήκη της

γ. την παραγωγή της περγαμηνής

δ. τη διαίρεσή της σε τέσσερις συνοικισμούς

4. Η τετραρχία ως διοικητικό σύστημα:

α. θεσπίστηκε από τον Αύγουστο

β. θεσπίστηκε από τον Κωνστάντιο Χλωρό

γ. διατήρησε προς στιγμή την ακεραιότητα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

δ. οδήγησε στη διάσπαση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

5. Η αρχική ονομασία της νέας πρωτεύουσας του ρωμαϊκού κράτους, που ίδρυσε ο Μ. Κωνσταντίνος ήταν:

α. Νέα Ρώμη

β. Ρώμη

γ. Κωνσταντινούπολη

δ. Βυζάντιο

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: ολιγαρχικό (ή τιμοκρατικό) πολίτευμα (μονάδες 7), δικτάτορας (μονάδες 8).

Μονάδες 15

35594

1.α.

1. μάχη Μαραθώνα (490 π.Χ.)

2. ναυμαχία Σαλαμίνας (480 π.Χ.)

3. μάχη στα Λεύκτρα (371 π.Χ.)

4. μάχη στη Μαντίνεια (362 π.Χ.)

5. μάχη στη Χαιρώνεια (338 π.Χ.)

α. πτώση της Θηβαϊκής ηγεμονίας

β. νίκη Αθηναίων εναντίον των Σπαρτιατών

γ. νίκη Αθηναίων και Πλαταιέων

εναντίον των Περσών

δ. νίκη Φιλίππου Β΄ εναντίον των συνασπισμένων

δυνάμεων Θηβαίων και Αθηναίων

ε. άνοδος Θηβαϊκής ηγεμονίας

στ. Θεμιστοκλής

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να επιλέξετε και να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ιστορικές πληροφορίες:

1. Η οργάνωση του κράτους στην αρχαία Αίγυπτο είχε χαρακτήρα:

α. θεοκρατικό

β. βασιλικό

γ. τυραννικό

δ. αριστοκρατικό

2. Η δύναμη των ευγενών κατά την ομηρική εποχή οφείλεται:

α. στη σωματική άσκηση και στην καλλιέργεια του πνεύματος

β. στην κατοχή γης και στην καταγωγή τους

γ. στις στρατιωτικές τους ικανότητες

δ. στον σεβασμό που απολάμβαναν από το πλήθος

3. Κατά την ελληνιστική εποχή τα μεγάλα διοικητικά, οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα βρίσκονταν στη(ν):

α. μητροπολιτική Ελλάδα

β. Μακεδονία

γ. Ανατολή

δ. Δύση

4. Υπεύθυνοι για την κατάταξη των πολιτών ανάλογα με τα περιουσιακά τους στοιχεία στην αρχαία Ρώμη ήταν οι:

α. δήμαρχοι

β. ύπατοι

γ. τιμητές

δ. πραίτωρες

5. Ο Κάτων ο τιμητής απέδιδε την ευθύνη της αλλοίωσης των ρωμαϊκών ηθών στους:

α. πληβείους

β. Γράκχους

γ. Αιγύπτιους

δ. Έλληνες

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των παρακάτω ιστορικών όρων: γραμματικοί (μονάδες 7), πατρίκιοι (μονάδες 8).

Μονάδες 15

35596

1.α.

1. Η οργάνωση του κράτους της Αιγύπτου είχε χαρακτήρα θεοκρατικό.

2. Πυρήνας του μυκηναϊκού ανακτόρου ήταν το μέγαρο.

3. Η ίδρυση αποικιών την αρχαϊκή εποχή (8ος-6ος αι. π.Χ.) ήταν επιχείρηση οργανωμένη εξολοκλήρου από τη μητέρα-πόλη (μητρόπολη).

4. Η πανελλήνια ιδέα ήταν μια νέα πολιτική έκφραση που διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 5ου αι. π.Χ. από τον ρήτορα Δημοσθένη.

5. Η φρατρική εκκλησία στη Ρώμη ήταν η συνέλευση όλων των στρατευμένων πολιτών, πατρικίων και πληβείων.

(μονάδες 5)

(ΙΙ) Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. εκστρατεία Μ. Αλεξάνδρου

β. Θηβαϊκή ηγεμονία

γ. ιωνική επανάσταση

δ. Σπαρτιατική ηγεμονία

ε. Αθηναϊκή ηγεμονία

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: μετοίκιο (μονάδες 7), Μουσείο της Αλεξάνδρειας (μονάδες 8).

Μονάδες 15

35599

1.α.

1. Στους Μυκηναίους ιδιαίτερα τιμητικός ήταν ο τίτλος βασιλεύς.

2. Οι Ίωνες συγκρότησαν θρησκευτική ένωση, το Πανιώνιο, με κέντρο το ιερό του Ποσειδώνα στο ακρωτήριο της Μυκάλης.

3. Οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη της πόλης-κράτους ήταν η ελευθερία και η αυτονομία.

4. Το μετοίκιο ήταν χρηματικό βοήθημα που θέσπισε ο Περικλής για τους μετοίκους της Αθήνας.

5. Ο Κάτων επιχείρησε την κάθαρση της τάξης των συγκλητικών και των ιππέων.

(μονάδες 5)

(Ι) Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Ένα (1) στοιχείο της στήλης Β περισσεύει:

1. θεοκρατικό σύστημα

2. κληρονομική βασιλεία

3. τιμοκρατικό σύστημα

4. απόλυτη μοναρχία

5. Principatus

α. Αύγουστος

β. ελληνιστικά βασίλεια

γ. Αίγυπτος

δ. δημοκρατική Ρώμη

ε. πλαισίωση από βουλή των γερόντων

στ. αρχαϊκή εποχή

(μονάδες 5)

Μονάδες 10

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: άριστοι (ομηρικού οίκου) (μονάδες 8), Δωδεκάδελτος (μονάδες 7).

Μονάδες 15