Μάθημα : ΟΜΙΛΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΟΤΑΔΙ
Κωδικός : 05011301525
05011301525 - ΕΛΕΝΗ ΞΑΝΘΑΚΟΥ, ΧΑΙΔΩ ΚΑΛΛΙΤΣΑΚΗ
Περιγραφή Μαθήματος
|
Με τη φετινή θεματική επιδιώκεται οι μαθητές/τριες:
α) να παρακολουθήσουν ταινίες γεμάτες φως (πχ μιούζικαλ, κωμωδίες), ταινίες όπου κυριαρχεί το σκοτάδι με αναλαμπές φωτός ( πχ ταινίες μυστηρίου και θρίλερ) και ταινίες με έντονες αντιθέσεις φωτός και σκότους( πχ δράματα) β) να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες τον ρόλο του φωτισμού σε μια κινηματογραφική ταινία, ως πηγή ανάδειξης των στοιχείων που θέλει να τονίσει ο σκηνοθέτης γ) να γνωρίσουν τα διάφορα στυλ φωτισμού, ανάλογα με τις διάφορες κινηματογραφικές σχολές, που διαμορφώνουν την αισθητική του κινηματογράφου δ) να συσχετίσουν τη χρήση του φωτός στον κινηματογράφο με τη χρήση του στη φωτογραφία, στη ζωγραφική και στην λαική τέχνη (θέατρο σκιών) ε) να προεκτείνουν τις έννοιες του φωτός και του σκότους σε «φωτεινούς» και «σκοτεινούς» κινηματογραφικούς ήρωες και σε «φωτεινές» και «σκοτεινές» καταστάσεις και γεγονότα στ) να αποκτήσουν δεξιότητες στο πλαίσιο του οπτικοακουστικού εγγραμματισμού και της οπτικοακουστικής παιδείας |
ζ) Να αποκτήσουν κριτική σκέψη και αντίληψη
από 8/10/25 έως 10/10/25
Παρακολουθείστε τα τρέιλερ και απαντήστε τα ερωτήματα στο απαντητικό σας φύλλο.
Το 1964 ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς με το Dr. Strangelove, μια καυστική κωμωδία για την πυρηνική απειλή μεσούντος του Ψυχρού Πολέμου.
Μία από τις σημαντικότερες και πιο επιδραστικές ταινίες στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου, το Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (στα ελληνικά προβλήθηκε με τον τίτλο S.O.S. Πεντάγωνο καλεί Μόσχα) γυρίστηκε σε μια περίοδο που το κυνήγι των εξοπλισμών και ο Ψυχρός Πόλεμος προκαλούσαν τρόμο σε έναν κόσμο που δεν είχε καλά-καλά βγει από τον εφιάλτη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Βασισμένη στο μυθιστόρημα Red Alert του Πίτερ Τζορτζ, του οποίου αποτελεί ελεύθερη διασκευή, σε σενάριο του ίδιου μαζί με τους Τέρι Σάουθερν και Στάνλεϊ Κιούμπρικ και σε σκηνοθεσία και παραγωγή του τελευταίου, η ταινία αποτελεί μια αγχώδη καταγραφή των τελευταίων ωρών του κόσμου με την αμερικανική βόμβα να κατευθύνεται προς τη Σοβιετική Ενωση και τον Αμερικανό πρόεδρο να συνομιλεί τηλεφωνικά με τον Ρώσο πρωθυπουργό για να αποτρέψουν την καταστροφή.
Στο στόχαστρο του Κιούμπρικ βρίσκονται τα ελλιπή συστήματα ασφαλείας (η εντολή της επίθεσης δίνεται από έναν παρανοϊκό διοικητή μιας αμερικανικής αεροπορικής βάσης ο οποίος κλειδώνει όλα τα συστήματα επικοινωνίας και αποκόπτει τα Β52 που μεταφέρουν τις βόμβες από κάθε επαφή, ερήμην του προέδρου και της κυβέρνησης), η αδυναμία αποτροπής του ολέθρου λόγω της λαβυρινθώδους δομής των συστημάτων διοίκησης και της εναπόθεσης της λύσης στην τεχνολογία, η οποία αποδεικνύεται ανεξέλεγκτη, οι αδιέξοδες συνομιλίες μεταξύ των ηγετών που με τους μικροεγωισμούς τους και τα ανθρώπινα πάθη τους θέτουν σε κίνδυνο την παγκόσμια ειρήνη, τα πολεμικά συμβούλια με τους μεγαλόσχημους ειδήμονες που αποδεικνύονται απλοί κομπάρσοι την κρίσιμη στιγμή, οι κρετίνοι εθνικιστές και υπερπατριώτες που δεν διστάζουν να ισοπεδώσουν τον πλανήτη, αρκεί να πεθάνουν πρώτοι οι αντίπαλοι.
Η ταινία με την πρωτοποριακή σκηνοθεσία της και το ξεκαρδιστικό της χιούμορ αποτέλεσε έναν θρίαμβο και ταυτόχρονα ένα τεράστιο κινηματογραφικό επίτευγμα με τα σπουδαία, για την εποχή της, εφέ και τις πολλές εντυπωσιακές σκηνές της. Το πιο ξεχωριστό πρόσωπο της ταινίας είναι όμως ο Dr. Strangelove, που ενσαρκώνει ο απολαυστικός Πίτερ Σέλερς σε έναν από τους τρεις πρωταγωνιστικούς του ρόλους (πρόεδρος των ΗΠΑ, Βρετανός αξιωματικός της RAF και τρελός επιστήμονας).

του Kenneth Branagh. Με τους Kyle Allen, Kenneth Branagh, Camille Cottin, Jamie Dornan, Tina Fey, Jude Hill, Ali Khan, Emma Laird, Kelly Reilly, Riccardo Scamarcio, Michelle Yeoh.
Μια από τις λιγότερο προβεβλημένες νουβέλες της κορυφαίας συγγραφέως αστυνομικής φιλολογίας Agatha Christie, με τον τίτλο Hallowe'en Party - η πρώτη ελληνική έκδοση είχε την μαρκίζα Το Πάρτυ, η πιο πρόσφατη Πάρτι Για Δολοφόνους, κυκλοφόρησε στην πατρίδα της την Μεγάλη Βρετανία, τον Νοέμβριο του 1969 από τον οίκο Collins. Εντελώς αιφνιδιαστικά, μετά από δύο πασίγνωστες και πανάκριβες all star παραγωγές της Fox, που αναβίωσαν στην μεγάλη οθόνη τον θρύλο του διασημότερου ντετέκτιβ στα παγκόσμια χρονικά - Death On The Nile, Murder On The Orient Express - έρχεται η σειρά του συγκεκριμένου μυθιστορήματος να ορίσει την θεματική βάση του τρίτου μοντέρνου φιλμικού βήματος του μετρ. Με την βασική διαφορά, που ως φυσικό σκηνικό, δεν χρησιμοποιεί το μουντό και συννεφιασμένο Μάντσεστερ, όπως στην ορίτζιναλ εκδοχή, αλλά τα θολά νερά των καναλιών της Σερενίσιμα...
Απογοητευμένος από την στενόχωρη τροπή που έχει πάρει η προσωπική του ζωή και θλιμμένος από τα δεινά που έχει προκαλέσει ο μεγάλος πόλεμος, ο δαιμόνιος ερευνητής Ηρακλής Πουαρό, θα πάρει την δύσκολη απόφαση να αποτραβηχτεί από το επάγγελμα του, αναζητώντας την ψυχική του ηρεμία, στην πάντα γοητευτική, ακόμη κι αν δεν διάγει τις καλύτερες ημέρες της, Βενετία. Μια επίμονη εσωστρεφής απομόνωση, που θα διαλυθεί μονομιάς με την άφιξη, κατά την διάρκεια του καρναβαλιού, της καλής του φίλης και λογοτέχνιδας Αριάδνης Όλιβερ, που θα του ζητήσει την προσωπική χάρη να επανέλθει στην ενεργό δράση.
Σύγκρινε με την ακόλουθη εκδοχή του φιλμ:
https://www.ertflix.gr/vod/vod.153361-oi-peripeteies-tou-erakle-pouaro-29

Ο μεγαλοφυής μαθηματικός Τζον Νας βρίσκεται στα πρόθυρα της παγκόσμιας αναγνώρισης, όταν παγιδεύεται σε μια εφιαλτική συνωμοσία με πράκτορες της ΣΙΑ. Τώρα μόνο η αφοσιωμένη σύζυγός του, Αλίσια, μπορεί να τον βοηθήσει, ενώ αντιμετωπίζει τη διατάραξη της πνευματικής του υγείας, όσο και την εμπλοκή του σε έναν αγώνα με στόχο τη νοητική του αποκατάσταση.
Σκηνοθεσία: Ron Howard
Κύριοι Ρόλοι:
- Russell Crowe … John Nash
- Jennifer Connelly … Alicia Nash
- Ed Harris … William Parcher
- Christopher Plummer … Δρ Rosen
- Paul Bettany … Charles Herman
- Adam Goldberg … Richard Sol
- Josh Lucas … Martin Hansen
- Judd Hirsch … Δρ Helinger
Κύριες Διακρίσεις
- Όσκαρ καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, δεύτερου γυναικείου ρόλου (Jennifer Connelly) και διασκευασμένου σεναρίου. Υποψήφιο για πρώτο αντρικό ρόλο (Russell Crowe), μουσική, μοντάζ και μακιγιάζ.
- Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ταινίας (δράμα), πρώτου αντρικού ρόλου (Russell Crowe) σε δράμα, δεύτερου γυναικείου ρόλου (Jennifer Connelly) και σεναρίου. Υποψήφιο για σκηνοθεσία και μουσική.
- Βραβείο Bafta πρώτου αντρικού ρόλου (Russell Crowe) και δεύτερου γυναικείου ρόλου (Jennifer Connelly). Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία και σενάριο.
Παραλειπόμενα
- Τα γεγονότα της ζωής του Nash διαφέρουν κατά πολύ από όσα βλέπουμε στην ταινία. Για παράδειγμα, ο νομπελίστας μαθηματικός είχε μόνο ακουστικές παρακρούσεις, ενώ ήταν και αντικαπνιστής. Αρκετοί έδειξαν επικριτικοί επί αυτού, αλλά οι δημιουργοί του φιλμ απάντησαν ότι ποτέ δεν ήθελαν μια πιστή βιογραφία.
- Ο John Nash επισκέφτηκε τα γυρίσματα, με τον Russell Crowe να αδράζει την ευκαιρία να αντιγράψει κάποιες χαρακτηριστικές του κινήσεις. Από τη συνάντηση τους βασίστηκε και η “τραβηγμένη” σκηνή με το τσάι, μια και οι δυο τους πέρασαν 15 λεπτά συνομιλώντας για το αν θα πάρουν καφέ ή τσάι.
- Το φιλμ γυρίστηκε κατά το 90% με χρονολογική σειρά, ώστε να βοηθηθεί ο Crowe στις μεταπτώσεις του χαρακτήρα που ερμήνευε.
- Με κόστος 58 εκατομμύρια δολάρια, το φιλμ έβγαλε από τα ταμεία 313.

Le Fabuleux Destin d’Amelie Poulain (2οο1)
Σκηνοθεσία: Ζαν-Πιέρ Ζενέ
Κύριοι Ρόλοι:
Audrey Tautou … Amelie Poulain
Mathieu Kassovitz … Nino Quincampoix
Rufus … Raphael Poulain
Serge Merlin … Raymond Dufayel
Lorella Cravotta … Amandine Poulain
Clotilde Mollet … Gina
Η ονειροπαρμένη Αμελί, μια ρομαντική και γενναιόδωρη γκαρσόνα, έχει ένα δικό της τρόπο να κάνει ευτυχισμένους τους ανθρώπους γύρω της εκπληρώνοντας τα όνειρά τους. Όταν συναντά στο δρόμο της έναν εξίσου περίεργο τύπο, που συλλέγει πεταμένες φωτογραφίες από μηχανήματα αυτόματης φωτογράφησης, καταλαβαίνει ότι βρήκε την αδελφή ψυχή που αναζητούσε σε όλη της τη ζωή. Μια μοντέρνα, οπτικά μαγευτική και ανάλαφρα ρομαντική κομεντί που προτάθηκε για 5 Όσκαρ, έκανε σταρ την Οντρέ Τοτού κι έγινε σημείο αναφοράς της σύγχρονης ποπ κουλτούρας.
Με ιδιοφυές κάστινγκ, συναισθηματικό και μελωδικό σκορ από τον Γιαν Τιρσέν, φρέσκια σεναριακή ιδέα κι εντυπωσιακή σκηνοθετική βιρτουοζιτέ, ο Ζαν-Πιέρ Ζενέ του «Delicatessen» υπέγραψε πριν από 13 χρόνια ένα μοντέρνο κινηματογραφικό παραμύθι, ανανεώνοντας την πίστη μας στο γαλλικό ρομαντισμό.
Κύριες Διακρίσεις
- Υποψήφιο για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας (Γαλλία), αυθεντικού σεναρίου, φωτογραφίας, σκηνικών και ήχου.
- Υποψήφιο για Χρυσή Σφαίρα ξενόγλωσσης ταινίας.
- Βραβείο Bafta σεναρίου και σκηνικών. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, πρώτο γυναικείο ρόλο (Audrey Tautou), ξενόγλωσση ταινία, μουσική, φωτογραφία και μοντάζ.
- Καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, μουσική και σκηνικά στα Cesar. Υποψήφιο για πρώτο γυναικείο ρόλο (Audrey Tautou), δεύτερο αντρικό ρόλο (Jamel Debbouze και Rufus), δεύτερο γυναικείο ρόλο (Isabelle Nanty), σενάριο, φωτογραφία, μοντάζ, κοστούμια και ήχο.
- Καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία και φωτογραφία στα Ευρωπαϊκά Βραβεία. Υποψήφιο για γυναικεία ερμηνεία (Audrey Tautou).
- Καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία στα Goya.
- Βραβείο καλύτερης ταινίας (Κρυστάλλινη Σφαίρα) στο φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι.
- Βραβείο κοινού στο φεστιβάλ του Τορόντο.
Παραλειπόμενα
- Ο Jeunet έγραψε αρχικά τον ρόλο της Αμελί για την Emily Watson, και το σκηνικό ήταν στο Λονδίνο. Τα γαλλικά όμως της βρετανής ηθοποιού δεν ήταν τα καλύτερα, κι όταν εντέλει έφυγε για χάρη του Έγκλημα στο Γκόσφορντ Παρκ, ο ρόλος ξαναγράφτηκε για Γαλλίδα.
- Η Audrey Tautou ήταν η πρώτη που καλέστηκε για οντισιόν, μια και ο δημιουργός την είχε προσέξει από την αφίσα του Venus Beaute: Ινστιτούτο Ομορφιάς. Υποψήφια ήταν και η Vanessa Paradis.
- Έγινε εκτεταμένη χρήση computer-generated imagery (μέχρι ψηφιακά εφέ) και digital intermediate για την τελική επεξεργασία.
- Το συνεργείο καθάρισε επιμελώς όλα τα παριζιάνικα μέρη όπου θα γίνονταν τα γυρίσματα, μέχρι και τα γκράφιτι στους τοίχους. Το δυσκολότερο σημείο σε αυτό ήταν το καθάρισμα ενός πελώριου σιδηροδρομικού σταθμού.
- Τα βασικά χρώματα του φιλμ (πράσινο, κίτρινο και κόκκινο) ήρθαν ως έμπνευση από τους πίνακες του βραζιλιανού Juarez Machado.
- Ο Jean-Pierre Jeunet συνέλεγε προσωπικές μνήμες από το 1974 πριν αυτές καταλήξουν στο σενάριο της ταινίας.
- Μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του γαλλικού σινεμά, αφού ενώ κόστισε 10 εκατομμύρια δολάρια, έβγαλε 174,2. Στις ΗΠΑ έγινε η πλέον εμπορική γαλλική ταινία όλων των εποχών.
Μουσικά Παραλειπόμενα
- Το σκορ του Yann Tiersen έγινε πλατινένιο, με το Les Jours Tristes (στο οποίο συμμετείχε ο Neil Hannon του γκρουπ The Divine Comedy) να έχει κι αυτόνομη πορεία.
- Ο σκηνοθέτης ήθελε αρχικά τον Michael Nyman ως συνθέτη, αλλά δεν ήταν διαθέσιμος.

Πολεμικό δράμα Γαλλικής παραγωγής
Σκηνοθεσία: Κριστιάν Καριόν.
Ηθοποιοί: Κριστιάν Καριόν, Γκιγιόμ Κανέ, Ντιάνε Κρούγκερ, Ντάνιελ Μπρούλ, Μπένο Φιούρμαν, Ντάνι Μπούν.
Υπερπαραγωγή που αναπαριστά τα αληθινά συμβάντα εκεχειρίας μεταξύ των αντιπάλων στρατοπέδων στα Χριστούγεννα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η ιστορία διαδραματίζεται στα χαρακώματα στον βορρά της Γαλλίας και επικεντρώνεται κυρίως σε έξι χαρακτήρες: οι τρεις αξιωματικοί, ο Σκωτσέζος Γκόρντον, ο Γερμανός Χόρστμαγιερ και ο Γάλλος Οντεμπέρ (ορντινάτσα του είναι ο συντοπίτης του αγαθός Πονσέλ που κουβαλάει μαζί του και ένα ξυπνητήρι), ο Σκωτσέζος ιερέας Πάλμερ και δύο διάσημοι τραγουδιστές της όπερας, ο Γερμανός τενόρος Νικολάους Σπρινκ και η Δανή αρραβωνιαστικιά του, μέτζο σοπράνο Άννα Σόρενσεν.

Ο Ηλίας Σειλαϊδής ζει σ’ ένα ορεινό χωριό της επαρχίας Ολυμπίας και πηγαίνει στην τελευταία τάξη του δημοτικού. Κανείς, όμως, δεν τον φωνάζει με το όνομά του –τον φωνάζουν Ψύλλο, όπως είναι o τίτλος της χειρόγραφης εφημερίδας, πoυ συντάσσει και εκδίδει μόνος του. Ο Ηλίας αντιμετωπίζεται σκωπτικά από τους περισσότερους συγχωριανούς του, ο ίδιος όμως ονειρεύεται να ταξιδέψει. Ο «Ψύλλος» τον βοηθά να σπάσει τα σύνορα του χωριού του, τού δίνει τα φτερά να πετάξει μακριά…
Σενάριο: Δημήτρης Σπύρου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Προκόπης Δάφνος
Μουσική: Μιχάλης Τερζής
Μοντάζ: Χρίστος Σαντατσόγλου
Ερμηνείες: Παντελής Τριβιζάς, Βασίλης Κoλoβός, Δήμητρα Χατoύπη, Αμαλία Γκιζά, Δημήτρης Σπύρoυ, Κωστoύλα Τσέλιoυ, Δημήτρης Παλαιοχωρίτης, Λεωνίδας Βαρδαρός
Ο σκηνοθέτης της ταινίας, Δημήτρης Σπύρου
Σπούδασε Θέατρο και Κινηματογράφο. Αρχικά εργάστηκε ως ηθοποιός
και σεναριογράφος και στη συνέχεια ως σκηνοθέτης και παραγωγός. Το 1985 δημιούργησε
την εταιρεία παραγωγής “Φάος Φιλμ”. Έχει σκηνοθετήσει τρεις μεγάλου μήκους ταινίες («Ο
Ψύλλος», «Όνειρο σε άσπρο φόντο» και το ντοκιμαντέρ «Η μαυρομάτα») καθώς και 15
ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση. Έχει γράψει το σενάριο για τρεις τηλεοπτικές σειρές,
καθώς και για ιστορικές σειρές ντοκιμαντέρ. Το 1992 δημιούργησε την ΑΜΚΕ «Νεανικό Πλάνο» με σκοπό την ανάπτυξη της παραγωγής και διανομής του κινηματογράφου για παιδιά και νέους στην Ελλάδα. Το 1997 σε συνεργασία με φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του νομού Ηλείας δημιούργησε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, του οποίου είναι και καλλιτεχνικός διευθυντής. Από το 1991 είναι μέλος της European Children’ s Film Association, στην οποία εκλέχτηκε δυο φορές μέλος του Δ.Σ. Το 2021 τιμήθηκε από τη CIFEJ (Διεθνής Ένωση Κινηματογράφου για Παιδιά και Νέους) με το Lifetime Achievement Award, ως «του σημαντικότερου προσώπου στην ιστορία του παιδικού και νεανικού κινηματογράφου στην Ελλάδα». Με την ΦΑΟΣ ΦΙΛΜ και το ΝΕΑΝΙΚΟ ΠΛΑΝΟ έχει
κάνει την παραγωγή, συμπαραγωγή ή εκτέλεση παραγωγής σε 30 περίπου ταινίες
μεγάλου και μικρού μήκους μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Έχει πραγματοποιήσει από το 1992 ως σήμερα δεκάδες κινηματογραφικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς και για νέους.
Έχει διδάξει το μάθημα του Σεναρίου στο Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό
Πρόγραμμα Σπουδών «Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας για την
Εκπαίδευση».
Έχουν εκδοθεί δυο μυθιστορήματά του για παιδιά και εφήβους, μια ποιητική του
συλλογή και δυο βιβλία του με θέμα τον κινηματογράφο για παιδιά και νέους.
Διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά. Εισηγήσεις του για
την κινηματογραφική παιδεία και τον κινηματογράφο για παιδιά και νέους, έχουν
παρουσιαστεί σε συνέδρια και ημερίδες.
Ημερολόγιο
Ανακοινώσεις
Όλες...-
Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025 - 6:36 μ.μ.
-
Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025 - 7:37 π.μ.
