Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α2,Α3

Κωδικός : 0501951416

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α2,Α3

0501951416  -  ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΚΟΠΕΤΕΑ

Περιγραφή Μαθήματος

Μάθημα

- Το μάθημα δεν διαθέτει περιγραφή -

ΕΠΙΣΤΟΛΗ - ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ - ΑΡΘΡΟ - ΡΗΤΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ - ΑΙΤΗΣΗ
1) Τα κύρια χαρακτηριστικά της επιστολής περιλαμβάνουν την τυπική δομή (τόπος/ημερομηνία, προσφώνηση, περιεχόμενο, αποφώνηση, υπογραφή), συγκεκριμένο ύφος (που μπορεί να είναι επίσημο ή ανεπίσημο ανάλογα τον αποδέκτη) και τη σαφή, συντομη και λογική διατύπωση του περιεχομένου. Η επιστολή μπορεί να είναι είτε προσωπική είτε επίσημη και γράφεται για να μεταφέρει ένα μήνυμα στον παραλήπτη. 
 
Τυπική Δομή
  • Τόπος και Ημερομηνία: Τοποθετείται συνήθως στο πάνω δεξιό μέρος της επιστολής.
  • Προσφώνηση: Η πρόταση που απευθύνεται στον παραλήπτη, π.χ., «Αγαπητέ μου φίλε» ή «Αξιότιμε κύριε Υπουργέ».
  • Περιεχόμενο: Το κύριο σώμα του μηνύματος, όπου αναπτύσσεται το θέμα της επιστολής.
  • Αποφώνηση: Η φράση με την οποία κλείνει η επιστολή, π.χ., «Με εκτίμηση» ή «Φιλικά».
  • Υπογραφή: Το ονοματεπώνυμο του αποστολέα. 
 
Περιεχόμενο και Ύφος
    • Σαφήνεια και Ακρίβεια: Το μήνυμα πρέπει να είναι σαφές, ακριβές και να διατυπώνεται με κυριολεκτική γλώσσα.
    • Συντομία και Λογική Οργάνωση: Το περιεχόμενο πρέπει να είναι σύντομο και καλά οργανωμένο.

 

  • Ύφος: Το ύφος προσαρμόζεται στον αποδέκτη και το σκοπό της επιστολής. Μπορεί να είναι προσωπικό και οικείο ή επίσημο και τυπικό.
  • Επικοινωνιακό Πλαίσιο: Είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη το επικοινωνιακό πλαίσιο (αποστολέας, παραλήπτης, σκοπός) για την επιλογή του κατάλληλου ύφους και δομής. 

 

 

2) Τα χαρακτηριστικά του ημερολογίου περιλαμβάνουν την χρονολογική καταγραφή γεγονότων, την ελάχιστη χρονική απόσταση μεταξύ συμβάντος και καταγραφής, τη χρήση πρόσωπου α' ενικού (εγώ) και υποκειμενικότητα (σκέψεις, κρίσεις, συναισθήματα). Το ύφος είναι προσωπικό, φυσικό, εξομολογητικό και μπορεί να είναι γραφή εσωτερικού μονολόγου ή να απευθύνεται σε ένα φανταστικό πρόσωπο. 
 
Εξωτερικά και μορφολογικά στοιχεία
  • Δήλωση τόπου και χρόνου: Κάθε καταχώρηση συνήθως αρχίζει με τον τόπο και την ημερομηνία.
  • Χρονολογική παράθεση: Τα γεγονότα παρουσιάζονται με τη σειρά που συνέβησαν.
  • Συντομία: Ο λόγος είναι συχνά επιγραμματικός και ελλειπτικός. 
 
Περιεχόμενο και ύφος
  • Υποκειμενική καταγραφή: Περιέχει προσωπικές σκέψεις, κρίσεις, παρατηρήσεις και σχόλια του συγγραφέα.
  • Προσωπικό ύφος: Το ύφος είναι φυσικό, στοχαστικό και εξομολογητικό.
  • Καταγραφή σκέψεων: Ενώ μπορεί να περιγράφει εξωτερικά γεγονότα, εστιάζει κυρίως στις εσωτερικές σκέψεις του ατόμου.
  • Ελευθερία στη γραφή: Οι σκέψεις αναπτύσσονται με ελεύθερο τρόπο, χωρίς αυστηρούς περιορισμούς. 
 
3) Τα βασικά χαρακτηριστικά ενός άρθρου είναι η ενυπόγραφη φύση του, η έκφραση προσωπικών απόψεων του αρθρογράφου για την επικαιρότητα και η δομή του που περιλαμβάνει τίτλο, πρόλογο, κυρίως μέρος και ενδεχομένως επίλογο. Είναι κείμενο δημοσιογραφικού λόγου, που δημοσιεύεται σε έντυπο ή ηλεκτρονικό τύπο, έχει συνήθως σοβαρό ύφος και στηρίζεται σε τεκμηρίωση. 
 
Χαρακτηριστικά ανά κατηγορία
 
Περιεχόμενο και σκοπός
  • Προσωπική άποψη: Ο αρθρογράφος εκφράζει την προσωπική του άποψη για ένα θέμα που απασχολεί την επικαιρότητα.
  • Σκοπός: Δεν υπάρχει άρθρο χωρίς σκοπό. Συχνά ο σκοπός είναι να ερμηνεύσει γεγονότα, να παρουσιάσει διαφορετικές απόψεις ή να αναλύσει ένα θέμα.
  • Ενυπόγραφο: Τα άρθρα είναι πάντα ενυπόγραφα. 
 
Δομή
  • Επικεφαλίδα (τίτλος): Είναι σύντομη, με έντονα γράμματα, σκοπό να προκαλέσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη και να τον προσελκύσει.
  • Πρόλογος: Συνήθως είναι επαγωγικός, εκθέτοντας το θέμα και κάνοντας μια γενικότερη τοποθέτηση. Μπορεί να περιέχει μια συνοπτική περίληψη του θέματος.
  • Κύριο μέρος: Αναπτύσσεται η κυρίαρχη ιδέα, με την παράθεση τεκμηρίων και υλικού που διασαφηνίζει και τεκμηριώνει τη θέση του αρθρογράφου. 
 
Ύφος και γλώσσα
  • Ύφος: Συνήθως σοβαρό, επίσημο και απρόσωπο, αν και μπορεί να είναι και προσωπικό, εξομολογητικό ή γλαφυρό ανάλογα με το κοινό.
  • Γλώσσα: Είναι συνήθως τεκμηριωμένη, χρησιμοποιείται ειδικό λεξιλόγιο και κυριαρχεί η αναφορική λειτουργία.
  • Χρόνος: Χρησιμοποιείται συχνά ο ενεστώτας ή ο μέλλοντας. 
 
Επιπλέον στοιχεία
  • Επεξηγηματικά στοιχεία: Το κείμενο μπορεί να πλαισιώνεται από φωτογραφίες, στατιστικά, γραφικές παραστάσεις και συνεντεύξεις.
  • Μορφή: Στην ψηφιακή εποχή, τα άρθρα μπορούν να ενσωματώνουν πολυμεσικά στοιχεία όπως βίντεο, διαδραστικά γραφήματα και υπερσυνδέσμους. 
4) Ο ρητορικός λόγος χαρακτηρίζεται από σαφήνεια, αλλά και από άλλα σημαντικά χαρακτηριστικά, όπως η πειθώ, η παραστατικότητα, η συντομία και η ακρίβεια του λόγου, η ορθή χρήση της γλώσσας και η προσαρμογή στο ακροατήριο. Η σαφήνεια είναι σημαντική για να γίνει κατανοητό το μήνυμα, αλλά ο ρητορικός λόγος είναι πιο σύνθετος και στοχεύει στην πειθώ μέσω της συνολικής επιδεξιότητας.
 
Βασικά χαρακτηριστικά του ρητορικού λόγου:
  • Σαφήνεια: Ο λόγος πρέπει να είναι ξεκάθαρος και κατανοητός, ώστε το μήνυμα να φτάνει στο ακροατήριο (κυριολεξία, οχι πολυσημία, όχι αμφισημία, όχι αόριστες εκφράσεις)
  • Πειθώ: Ο κύριος στόχος του ρητορικού λόγου είναι να πείσει το κοινό για μια συγκεκριμένη θέση, ιδέα ή άποψη.
  • Παραστατικότητα: Η χρήση ζωντανών εικόνων, μεταφορών και παρομοιώσεων κάνει το λόγο πιο παραστατικό και ελκυστικό.
  • Συντομία: Η ακρίβεια και η συντομία του λόγου είναι απαραίτητες, ώστε να διατηρείται η προσοχή του ακροατηρίου και να μην κουράζεται.
  • Ορθή χρήση της γλώσσας: Ο ρητορικός λόγος βασίζεται στην ορθή γραμματική, συντακτική και σωστή επιλογή λέξεων και ύφους για να ενισχύσει την αξιοπιστία του ομιλητή και να ανταποκρίνεται στον σκοπό του λόγου.
  • Οργάνωση: Ο λόγος είναι δομημένος με λογική αλληλουχία, ώστε να είναι πειστικός.
  • Προσαρμογή στο ακροατήριο (καταλληλότητα): Ο ομιλητής πρέπει να προσαρμόζει το ύφος, τη γλώσσα και τα επιχειρήματά του στο είδος του κοινού που απευθύνεται.
  • Πειθώ: Ο στόχος είναι να επηρεάσει το κοινό και να το πείσει για την ορθότητα των απόψεών του.

 

5) Πώς συντάσσουμε μία αίτηση (πρακτικές και χρήσιμες συμβουλές).

Η σύνταξη και υποβολή μιας αίτησης είναι καθημερινή αναγκαιότητα για τον κάθε πολίτη. Ιδιαίτερα για τους νέους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση στην προσπάθεια αναζήτησης εργασίας, συγκέντρωσης και υποβολής δικαιολογητικών, έκδοσης πιστοποιητικών, βεβαιώσεων κ.ά.Η σωστή και επιμελημένη εμφάνιση του εντύπου της αίτησης δημιουργεί την πρώτη εντύπωση (θετική ή αρνητική) και προδιαθέτει τον παραλήπτη.

 

Σε ένα φύλλο χαρτιού (Α4) δημιουργούμε δυο στήλες, διαφορετικού πλάτους.

Στην αριστερή πλευρά της σελίδας, που είναι στενότερη της δεξιάς, αναγράφουμε τη λέξη ΑΙΤΗΣΗ και ακολουθούν όλα τα στοιχεία ταυτότητας του αιτούντος. Στο κάτω μέρος της στήλης είναι χρήσιμο να αναγράφεται το "Θέμα" της αίτησης.

Στη δεξιά πλευρά και στο ανώτερο μέρος αναγράφεται ο φορέας / υπηρεσία ΠΡΟΣ την οποία απευθύνεται η αίτηση.

Ακριβώς από κάτω, αφήνοντας δυο-τρεις κενές σειρές, ακολουθεί ο χώρος στον οποίο αναπτύσσουμε το αίτημά μας, το οποίο πρέπει να είναι σύντομο και σαφές.

Στο τέλος της αίτησης αναγράφεται ο τόπος και η ημερομηνία σύνταξης της αίτησης και υπογράφεται το έγγραφο από τον αιτούντα.

 
ΑΦΗΓΗΣΗ
Η αφήγηση είναι η πράξη της παρουσίασης μιας σειράς πραγματικών ή φανταστικών γεγονότων, είτε προφορικά είτε γραπτά, και μπορεί επίσης να αναφέρεται στο ίδιο το προϊόν αυτής της διαδικασίας, δηλαδή την ιστορία που διηγείται κανείς. Είναι ένας τρόπος επικοινωνίας, που απαιτεί αφηγητή και ακροατή, και χρησιμοποιείται καθημερινά για να περιγράψει γεγονότα όπως το πώς πήγε η μέρα σε κάποιον ή η πλοκή μιας ταινίας. 
    • Ορισμός: Η αφήγηση είναι η παρουσίαση μιας ακολουθίας γεγονότων, η οποία μπορεί να είναι αληθινή ή επινοημένη.
    • Σκοπός: Είναι μια μορφή επικοινωνίας για να πει κανείς μια ιστορία.
    • Χρήση: Χρησιμοποιείται τόσο σε προφορικό όσο και σε γραπτό λόγο.
    • Παραδείγματα: Η καθημερινή αφήγηση για το πώς πέρασε μια μέρα στο σχολείο ή η διήγηση της πλοκής μιας ταινίας είναι παραδείγματα αφήγησης.

 

  • "Storytelling": Είναι η τέχνη της αφήγησης που χρησιμοποιεί λόγια και δράσεις για να ζωντανέψει μια ιστορία και να κεντρίσει τη φαντασία του ακροατή. 

 

 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Η περιγραφή είναι η διαδικασία που αποδίδει με λόγο τα χαρακτηριστικά ενός προσώπου, ενός μέρους, ενός αντικειμένου ή ενός γεγονότος. Μπορεί να περιλαμβάνει λεπτομερή αφήγηση, εξιστόρηση, καθώς και αναπαράσταση εικόνων ή μορφών. Η περιγραφή συνδέεται συνήθως με τον χώρο και μπορεί να ακολουθεί μια λογική σειρά, όπως από το γενικό στο ειδικό ή από πάνω προς τα κάτω. 
    • Ορισμός: Η «αναπαράσταση μέσω του λόγου» χώρων, προσώπων, αντικειμένων ή φαινομένων.
    • Λειτουργία: Αποδίδει με προφορικό ή γραπτό λόγο τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά αυτών που περιγράφονται.
    • Είδη: Μπορεί να είναι περιγραφή ενός τόπου, μιας εικόνας, ενός προσώπου ή ενός γεγονότος.
    • Σύνδεση με τον χώρο: Η περιγραφή τοπίου συχνά ακολουθεί μια δομημένη πορεία (π.χ. από το γενικό στο ειδικό, από βορρά προς νότο, από πάνω προς τα κάτω).

 

  • Ειδική χρήση: Στη γεωμετρία, αναφέρεται στην εγγραφή ενός σχήματος γύρω από κάποιο άλλο.

 

 

ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ
Μονόλογος είναι μια μακρά ομιλία που γίνεται από ένα μόνο άτομο. Χρησιμοποιείται κυρίως στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία για να εκφράσει τις σκέψεις ενός χαρακτήρα δυνατά, είτε απευθύνεται στο κοινό είτε σε κάποιον άλλο χαρακτήρα, ή ως εσωτερική σκέψη του. 
 
Βασικά χαρακτηριστικά:
    • Ετυμολογία: Προέρχεται από τις λέξεις "μόνος" και "λόγος".
    • Σκοπός: Εκφράζει τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις επιθυμίες ή τις αντιλήψεις ενός ατόμου.
    • Τύποι:
      • Δραματικός: Ομιλία ενός χαρακτήρα σε ένα θεατρικό έργο ή ταινία.
      • Εσωτερικός: Απευθύνεται στον ίδιο τον εαυτό του, εκφράζοντας τις πιο κρυφές σκέψεις και συνειρμούς του.

 

  • Συνώνυμα: Αντιδιαστέλλεται από τον διάλογο.
  • Χρήση:
    • Στο θέατρο (π.χ. ο μονόλογος του Άμλετ).
    • Στον κινηματογράφο.
    • Στη λογοτεχνία, όπου μπορεί να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κειμένου.
  • Εσωτερικός μονόλογος: Όταν η αφήγηση μεταφέρει απευθείας τη σκέψη του ήρωα, συχνά σε χαλαρή ή ασυνεχή μορφή, όπως στην τεχνική της ροής της συνείδησης. 

 

 

ΑΦΗΓΗΣΗ Ασκήσεις

Αφήγηση
Ο όρος αφήγηση είναι ευρύτερος από τον όρο πεζογραφία, αφού περιλαμβάνει και άλλα λογοτεχνικά είδη. Αντικείμενο λοιπόν της αφηγηματολογίας μπορούν να γίνουν π.χ. και «αφηγηματικά» ποιητικά είδη.
Αφηγητής
Για την πραγματοποίηση μιας αφήγησης είναι απαραίτητη η διαμεσολάβηση ενός αφηγητή ανάμεσα σε αυτή και στο δέκτη της (ακροατή/αναγνώστη). Στη σύγχρονη αφηγηματολογία επικρατεί η άποψη ότι ο αφηγητής είναι ένα πλασματικό πρόσωπο, δημιούργημα του συγγραφέα, όπως και τα άλλα πρόσωπα της αφήγησης.
Η διάκριση του αφηγητή σε κατηγορίες αποτελεί ένα από τα βασικά ζητούμενα της αφηγηματολογίας, όπου δεν υπάρχει πλήρης ταύτιση και ομοφωνία. Επιλέγουμε τους δύο πιο γνωστούς «τύπους» αφηγητή:
1) Παντογνώστης-αφηγητής
Η αφήγηση γίνεται σε γ΄ πρόσωπο. Ο αφηγητής σχηματίζει την εντύπωση ότι ο αφηγητής είναι πανταχού παρών, γνωρίζει τα πάντα και τα αφηγείται.
2) Πρωταγωνιστής-αφηγητής.
Σε αυτή την περίπτωση τα πλασματικά γεγονότα της αφήγησης εκτίθενται από την οπτική γωνία ενός μόνο προσώπου που συμμετέχει στην αφηγηματική πράξη, ενώ η αφήγηση μπορεί να είναι είτε σε α΄ πρόσωπο είτε σε γ΄ πρόσωπο.


Όλα συναρτώνται με το αποτέλεσμα που θέλει να πετύχει ο συγγραφέας.

 

Άσκηση: Αναζητήστε στα "Έγγραφα" το κείμενο "Ισμαήλ Φερίκ Πασά" και αντιγράψτε το σε α΄ πρόσωπο.

 

Ο χρόνος στην αφήγηση
Στα αφηγηματικά κείμενα, εκείνα δηλαδή που μας λένε μία ιστορία, μπορούμε να διακρίνουμε το ρόλο του
 “χρόνου” ως στοιχείου της οργάνωσής τους.

Α. Ανάλογα με το είδος της ιστορίας η αφήγηση γίνεται σε (γραμματικό) χρόνο ενεστώτα, ιστορικό ή
ακόμα και μέλλοντα. Ο ενεστώτας σημαίνει ότι παρακολουθούμε τα γεγονότα να συμβαίνουν τώρα, ότι
ζούμε την ένταση της δράσης. Ο μέλλων είναι ο χρόνος της προφητείας, που στη σημερινή λογοτεχνία
δεν έχει μεγάλη θέση. Οι ιστορικοί χρόνοι είναι κατά βάσιν αυτοί που χρησιμοποιούνται στις αφηγή
σεις. Συνήθως κάποιος μας λέει τι συνέβη κάποτε και μπορεί να χρησιμοποιεί ενεστώτα για να μεταφέ
ρει με ζωντάνια κάτι που θυμάται έντονα, π.χ. το χαρακτηριστικό λόγο ενός προσώπου.
Β. Στις αφηγήσεις που χρησιμοποιούν ιστορικούς χρόνους, μπορούμε να κατανοήσουμε το ρόλο του
χρόνου αν εξετάσουμε:

 

Την τάξη του

I. Μια αφήγηση μπορεί να παρουσιάζει τα γεγονότα με τη σειρά, την τάξη που αυτά συνέβησαν: πρώτα τα παλιότερα κι ύστερα τα πιο κοντινά στο παρόν. Αυτό όμως συμβαίνει σπάνια. Συνήθως μέσα στην πραγματική τάξη των γεγονότων παρεμβάλλονται άλλα που έγιναν πρωτύτερα, άλλα που συνέβησαν μετά κ.ο.κ. Αυτές οι διαταραχές του αφηγηματικού χρόνου λέγονται αναχρονίες και απεικονίζουν καλύτερα τον τρόπο λειτουργίας της ανθρώπινης μνήμης: δεν θυμό
μαστε σχεδόν ποτέ τα πράγματα με τη σειρά που έγιναν. Το μυαλό μας μεταφέρεταιαπό το ένα στο άλλο με μια ποικιλία συνδέσεων-συνειρμών. Οι βασικές αναχρονίες είναι η αναδρομή (flash back, αναφορά σε γεγονότα που συνέβησαν στο παρελθόν) και η πρόληψη (αναφορά ή νύξη για γεγονότα που θα συμβούν στο μέλλον).

 

Τη διάρκειά του 

II. Η αναφορά σ’ ένα γεγονός μπορεί να κρατάει μερικές σελίδες κι ένα άλλο να δίνεται με δύο λέξεις ή να μην αναφέρεται καθόλου. Ποτέ μια ιστορία δεν μεταφέρεται στην αφήγηση αρμονικά, δηλαδή αν η ιστορία κράτησε ένα χρόνο και το κείμενο είναι 120 σελίδες να αφιερώνονται 10 σελίδες σε κάθε μήνα. Τα σημαντικά γεγονότα καταλαμβάνουν συνήθως τον περισσότερο χρόνο, τα λιγότερο σημαντικά συμπτύσσονται. Δεν αποκλείονται όμως και οι τεχνικές όπου
περιγράφονται τα ασήμαντα και το σημαντικό δίνεται με μια γραμμή. Αυτό όμως που πρέπει να έχουμε υπόψη εί ναι ότι η ισορροπία στην έκταση που δίνεται στα διάφορα γεγονότα είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους ο λογοτέχνης δη
μιουργεί τον κόσμο του έργου του και τον αξιολογεί.

Ημερολόγιο

Προθεσμία
Γεγονός μαθήματος
Γεγονός συστήματος
Προσωπικό γεγονός

Ανακοινώσεις

Όλες...