Μάθημα : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ
Κωδικός : 0548000104
0548000104 - ΕΛΕΝΗ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗ
Περιγραφή Μαθήματος
- Το μάθημα δεν διαθέτει περιγραφή -
Ο χρόνος στο ποίημα
Στο ποίημα χρησιμοποιούνται ρήματα σε χρόνο αόριστο (πέρασε, πάει, βασιλέψανε, άρπαξε, τράνταξε), για να δηλώσουν το παρελθόν και ρήματα σε χρόνο ενεστώτα (κοντεύουν, κείτομαι, μοιράζει, πλάθει, χυμάει), για να παρουσιάσουν το παρόν. Επομένως, ο χρόνος κινείται σε δύο επίπεδα· το παρελθόν και το παρόν.
Παράλληλα, το παρόν παρουσιάζεται μέσα από μια έντεχνη αντίθεση του ποιητικού υποκειμένου και της φύσης. Για τη Σαπφώ το τώρα είναι κάτι ατέρμονο και βασανιστικό, καθώς βιώνει την αδράνεια και τη στατικότητα, που δεν την κάνουν να νιώθει παραγωγική και δημιουργική «κείτομαι δω μονάχη κι έρημη». Από την άλλη πλευρά, η φύση βρίσκεται σε μια διαρκή κίνηση, δεν υπάρχει εφησυχασμός, όλα εναλλάσσονται και προχωρούν «μεσάνυχτα κοντεύουν· πάει το φεγγάρι πάει κι η Πούλια βασιλέψανε». Αυτή η αντίθεση ανάμεσα στη Σαπφώ και τη φύση, αισθητικά, τονίζει τη μοναξιά και την εσωτερική θλίψη που νιώθει η ποιήτρια.
Tα συναισθήματα της Σαπφώς
Όπως τα ουράνια σώματα εγκατέλειψαν τον ουρανό, έτσι κι εκείνη είναι καταδικασμένη να βιώνει την απώλεια του έρωτά της. Επομένως, τα κυρίαρχα συναισθήματα της Σαπφώς είναι θλίψη, μοναξιά, εγκατάλειψη, απόγνωση και βαθιά εσωτερική αναστάτωση, καθώς η καθημερινότητά της είναι άχρωμη, στάσιμη, χωρίς ελπίδα, χωρίς κάτι να περιμένει.
Αιτία των βασάνων της είναι ο Έρωτας «που βάσανα μοιράζει» και «αρπάζει» και «τραντάζει», όπως ο αγέρας «χυμάει» στα βουνά και τα δέντρα. Ο Έρωτας, λοιπόν, αίσθημα δυνατό, παρομοιάζεται με το στοιχείο της φύσης, τον άνεμο, που όπως εκείνο δεν μπορεί να δαμαστεί και να ελεγχθεί.
Υπάρχει διαφορά στην έκταση του αρχαίου και νεοελληνικού κειμένου. Το αρχαίο κείμενο είναι πιο σύντομο, ενώ το νεοελληνικό είναι αρκετά εκτενές. Αυτό οφείλεται στη βασική διαφορά του αρχαίου λόγου από τον νεοελληνικό που είναι η συνθετικότητά του. Με τον αρχαίο λόγο μπορούμε να πούμε πολλά με λίγες λέξεις.
«Ο έρωτας που βάσανα μοιράζει»
Οι ερωτευμένοι άνθρωποι είναι καταδικασμένοι να δεχτούν τα δώρα (βάσανα) του έρωτα («ἀλγεσίδωρος») που είναι ο
πόνος, η μοναξιά, ο χωρισμός, η βίωση του ανεκπλήρωτου.
«Ο έρωτας που παραμύθια πλάθει»
Ο έρωτας πλάθει παραμύθια, που οι άνθρωποι τα έχουν ανάγκη στη ζωή τους για να
ελπίζουν, να νιώθουν γεμάτοι, να αισθάνονται μέσα τους μια λύτρωση, μια κάθαρση.
Σύνθεση Λέξεων
Οι λέξεις στον λόγο μπορεί να είναι είτε απλές είτε σύνθετες
.
Σύνθεση
ονομάζεται η διαδικασία κατά την οποία δύο λέξεις ενώνονται και δημιουργούν μια νέα λέξη. Ο τύπος του συνθέτου που προκύπτει προσδιορίζεται από τον τύπο των συνθετικών από τις οποίες προέρχεται.
Σύνθεση μπορούμε να έχουμε:
➢ενώνοντας δύο λέξεις:
π.χ.: σπανάκι (ουσιαστικό) + πίτα
(ουσιαστικό) > σπανακόπιτα (ουσιαστικό)
μπαίνω (ρήμα) + βγαίνω (ρήμα) > μπαινοβγαίνω (ρήμα)
➢ βάζοντας ένα αχώριστο μόριο μπροστά από τη λέξη:
π.χ.: α -+ γνωστός (επίθετο) > άγνωστος (επίθετο)
δυσ-+ τύχη > δύστυχος (επίθετο)
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
Η λέξη αν και αποτελεί το μικρότερο μέρος του λόγου, εντούτοις έχει μεγάλη βαρύτητα σε μια πρόταση, είτε στον γραπτό, είτε στον προφορικό λόγο. Γι’ αυτό και καμία λέξη δεν χρησιμοποιείται τυχαία. Συχνά έχει πολλές σημασίες (πολυσημία) που εξαρτάται από τη λειτουργία της μέσα στην πρόταση. Συγκεκριμένα αν χρησιμοποιείται με την κυριολεκτική, λογική, αναφορική ή και δηλωτική σημασία της ή αν με τη μεταφορική, συγκινησιακή, ποιητική ή και συνυποδηλωτική της έννοια. Π.χ. Η καρδιά του ανθρώπου (ο μυς). Η Άννα τρώει πάντα την καρδιά του μαρουλιού . Έφτασε στην καρδιά του προβλήματος
Συγκεκριμένα:
1. Αναφορική λειτουργία της γλώσσας
- Ο πομπός χρησιμοποιεί λέξεις ή φράσεις με την κυριολεκτική τους σημασία (δηλωτική χρήση της γλώσσας).
- Η γλώσσα λειτουργεί με λογικό τρόπο, δηλαδή απευθύνεται στη λογική του δέκτη.
- Ο πομπός αποσκοπεί στην πληροφόρηση.
2. Ποιητική λειτουργία της γλώσσας
- Ο πομπός χρησιμοποιεί λέξεις ή φράσεις με τη μεταφορική τους σημασία -εικόνες, παρομοιώσεις κ.λπ. – (συνυποδηλωτική χρήση της γλώσσας).
- Η γλώσσα λειτουργεί με συνειρμικό τρόπο, δηλαδή απευθύνεται στο συναίσθημα του δέκτη.
- Ο πομπός αποσκοπεί στη διέγερση συναισθημάτων με συγκινησιακά φορτισμένο λόγο.
Παραδείγματα:
- Με αναφορική λειτουργία: «Το σχολείο οφείλει να παρέχει στους νέους επαγγελματικό προσανατολισμό και πληροφόρηση για τα επαγγέλματα και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας». ()
- Με ποιητική λειτουργία: «Μέσα όμως σ’ αυτό το μεταβατικό και ρευστό τοπίο λάμπει η ελπίδα ότι ο άνθρωπος θα τιθασεύσει τον εαυτό του και θα χρησιμοποιήσει τη νέα γνώση, για να ζεσταθεί και όχι να αυτοπυρποληθεί».
Ημερολόγιο
Προθεσμία
Γεγονός μαθήματος
Γεγονός συστήματος
Προσωπικό γεγονός
Ανακοινώσεις
Όλες...- - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -