Παρουσίαση/Προβολή

Σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας

Πρωταρχικός σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας είναι να συμβάλει στην ανάπτυξη της  ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησής μας. Η διαμόρφωση της ιστορικής σκέψης  μάς δίνει τη δυνατότητα  να κατανοούμε τα ιστορικά γεγονότα και να τα συσχετίζουμε, ενώ η ανάπτυξη ιστορικής συνείδησης μας βοηθά ιδιαίτερα στην κατανόηση και ερμηνεία των ανθρώπινων ενεργειών. Παράλληλα μας δημιουργεί τις προϋποθέσεις να αντιμετωπίζουμε υπεύθυνα τα γεγονότα του παρόντος και του μέλλοντος.  Κατά συνέπεια, στο μάθημα της ιστορίας  συνειδητοποιούμε τη συνέχεια του παρελθόντος και τη σύνδεσή του με το παρόν. Συνειδητοποιούμε ότι η δική μας ζωή, η εποχή μας, είναι το φυσικό επακόλουθο των γεγονότων του παρελθόντος. Η απόκτηση, εξάλλου, ιστορικής συνείδησης μας βοηθά να αντιμετωπίζουμε υπεύθυνα τα γεγονότα της εποχής μας και μας διαμορφώνει σε υπεύθυνους πολίτες.

Βυζαντική και Μεσαιωνική Ιστορία (Περιεχόμενο μαθήματος)

Κατά τη βυζαντινή και μεσαιωνική περίοδο συνέβησαν όλες εκείνες οι αλλαγές που οδήγησαν στη δημιουργία του Σύγχρονου Κόσμου. Έτσι, λοιπόν, στο μάθημα αυτό θα επιδιώξουμε να απαριθμήσουμε τα γεγονότα εκείνα που συνέβαλαν στο σχηματισμό των σύγχρονων κρατών της Ευρώπης και να μάθουμε τη συμβολή του βυζαντινού και μεσαιωνικού πολιτισμού στο δικό μας πολιτισμό. 

Μαθησιακοί στόχοι

Σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας του Μεσαιωνικού και Νεότερου Κόσμου είναι 

• Να γνωρίσετε το έργο των σηµαντικότερων αυτοκρατόρων της βυζαντινής ιστορίας.
• Να διακρίνετα τα βασικά οικονοµικά και κοινωνικά και διοικητικά χαρακτηριστικά της βυζαντινής αυτοκρατορίας στη χιλιόχρονη πορεία της καθώς και την εθνολογική σύσταση του πληθυσµού της βυζαντινής αυτοκρατορίας.
• Να γνωρίσετε τις σηµαντικότερες φάσεις της ιστορίας των βαλκανικών λαών και του ρωσικού κράτους καθώς και τις σχέσεις τους µε το Βυζάντιο.
• Να εκτιμήσετε τη συµβολή του Βυζαντίου στην πνευµατική συγκρότηση του ευρύτερου ανατολικοευρωπαϊκού χώρου.
• Να γνωρίσετε την εµφάνιση και εξάπλωση του Ισλάµ και να εκτιµήσουν το σηµαντικό ρόλο που έπαιξε στην ιστορία.
• Να κατανοήσετε την αλληλεπίδραση ανάµεσα στον πολιτισµό του Ισλάµ, του Βυζαντίου και της ∆ύσης.
• Να αξιολογήσετε τα αποτελέσµατα της εικονοµαχίας και την επίδρασή της στην τέχνη.
• Να εκτιμήσετε τη σπουδαιότητα της αναµέτρησης του Βυζαντίου µε τους Άραβες. Να γνωρίσουν τον τρόπο άσκησης της διπλωµατίας εκ µέρους των Βυζαντινών αυτοκρατόρων.
• Να αξιολογήσετε τη σηµασία του εκχριστιανισµού των Σλαβικών λαών.
• Να εκτιμήσετε το χαρακτήρα, τα αίτια και τα αποτελέσµατα των σταυροφοριών.
• Να γνωρίσετε τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγµατοποιήθηκε η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους.
• Να κατανοήσετε το χαρακτήρα των λατινικών και ελληνικών κρατών που δηµιουργήθηκαν στο χώρο του Βυζαντίου.
• Να κατανοήσετε τους εσωτερικούς και τους εξωτερικούς παράγοντες που οδήγησαν το Βυζάντιο στην παρακµή και την πτώση.
• Να γνωρίσετε τις συνθήκες που επικράτησαν στο χώρο της βυζαντινής αυτοκρατορίας µετά την Άλωση.
• Να εκτιμήσετε τη σηµασία της πνευµατικής προσφοράς του Ελληνισµού στη ∆ύση.
• Να γνωρίσετε στοιχεία της καθηµερινής ζωής των βυζαντινών (ιδιωτική και κοινωνική ζωή, συνήθειες κ.λπ.)
• Να γνωρίσετε τα κυριότερα είδη της βυζαντινής γραµµατείας και τους σηµαντικότερους εκπροσώπους τους.
• Να εκτιμήσετε τα επιτεύγµατα των Βυζαντινών στο χώρο της λογοτεχνίας, της επιστήµης και της τεχνολογίας.
• Να εκτιμήσετε την αξία της βυζαντινής τέχνης γενικά, και τη σχέση της µε τη χριστιανική θρησκεία.
• Να κατανοήσετε τη σηµασία των όρων φεουδαρχία και µεσαίωνας / µεσαιωνικός.
• Να γνωρίσετε την εξέλιξη των ευρωπαϊκών λαών την περίοδο αυτή.
• Να κατανοήσετε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της µεσαιωνικής κοινωνίας και τις σηµαντικότερες αλλαγές που συντελέστηκαν στη διάρκεια του µεσαίωνα.
• Να εκτιμήσετε το ρόλο της καθολικής εκκλησίας και των µοναστηριών στη διαµόρφωση της κοινωνίας και των νοοτροπιών κατά το µεσαίωνα.
• Να γνωρίσετε τον πολιτισµό της µεσαιωνικής Ευρώπης στους τοµείς της τέχνης και της επιστήµης.
• Να γνωρίσετε το φαινόµενο των ανακαλύψεων νέων χωρών και να εκτιµήσουν τις άµεσες και τις απώτερες συνέπειες που είχαν για την παγκόσµια ιστορία.
• Να κατανοήσετε τη σηµασία της Αναγέννησης για την ανάπτυξη της Ευρώπης κατά τους νεότερους χρόνους.
• Να εκτιμήσετε τη σηµασία της θρησκευτικής µεταρρύθµισης ως παράγοντα εξελίξεων στην Ευρώπη.
• Να γνωρίσετε συνοπτικά τις πολιτικές, οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτισµικές εξελίξεις στην Ευρώπη, από το 15ο έως το 18ο αιώνα.
• Να κατανοήσετε τις γενικές συνθήκες διαβίωσης του Ελληνισµού υπό τη Βενετική και οθωµανική κυριαρχία και να εκτιμήσετε τη σηµασία των δυνάµεων συντήρησής του.

Μαθαίνω για το Βυζάντιο και τη Μεσαιωνική Ευρώπη (Προτεινόμενη βιβλιογραφία)

Βυζαντινή Ιστορία

Καραγιαννόπουλος Ε. Ιωάννης, Το Βυζαντικό Κράτος, Θεσσαλονίκη: Βάνιας 2001

Σταθακόπουλος Διονύσης, Μικρή ιστορία της βυζαντινής αυτοκρατορίας, Αθήνα: Πατάκης 2017

Norwich J.J., Σύντομη ιστορία του Βυζαντίου, Αθήνα: Γκοβόστη 1999

Dagron Gilbert, Η γέννηση μιας πρωτεύουσας. Η Κωνσταντινούπολη και οι θεσμοί της (330-451), Αθήνα: ΜΙΕΤ 2009

Nicol Donald M., Βιογραφικό λεξικό της βυζαντινής αυτοκρατορίας,  Αθήνα: Ελληνική Ευρωεκδοτική 1993

Nicol Donald M., Οι τελευταίοι αιώνες του Βυζαντίου (1261-1453), Αθήνα: Παπαδήμα 2001

Nicol Donald M., Βυζάντιο και Βενετία,  Αθήνα: Παπαδήμα 2004

Πλακογιαννάκης Κίμων Εμμανουήλ, Τιμητικοί τίτλοι και ενεργά αξιώματα στο Βυζάντιο. Εθιμοτυπία, διοίκηση, στρατός, Θεσσαλονίκη: Ιανός  2001

Γλύκατζη-Αρβελέρ Ελένη, Σας μιλώ για το Βυζάντιο, Αθήνα: Ερμής 2014

Γλύκατζη-Αρβελέρ Ελένη, Η πολιτική ιδεολογία της βυζαντινής αυτοκρατορίας, Αθήνα: Ψυχογιός 2018

Γλύκατζη-Αρβελέρ Ελένη, Γιατί το Βυζάντιο, Αθήνα: Μεταίχμιο 2012

Lock Peter, Οι Φράγκοι στο Αιγαίο 1204-1500, Αθήνα: Ενάλιος 1998

Miller William, Η Φραγκοκρατία στην Ελλάδα 1204-1566, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα 1997

Delvoye Charles, Βυζαντινή Τέχνη, Αθήνα: Παπαδήμα 2000

Μεσαιωνική Ιστορία

Τσιρπανλής Ζαχαρίας, Η Μεσαιωική Δύση (5ος-15ος αι.), Θεσσαλονίκη: Βάνιας 2004

Le Goff Jacques, Ο πολιτισμός της Μεσαιωνικής Δύσης, Θεσσαλονίκη: Βάνιας 1993

Ψαράς Ι.Δ., Ιστορία της νεότερης Ευρώπης 1492-1815, Θεσσαλονίκη: Βάνιας 2003

Nicholas David, Η εξέλιξη του μεσαιωνικού κόσμου. Κοινωνία, διακυβέρνηση και σκέψη στην Ευρώπη (312-1500), Αθήνα: ΜΙΕΤ 1999

Καραπιδάκης Ν.Ε., Ιστορία της Μεσαιωνικής Δύσης (5ος-11ος αι.), Αθήνα: Αλεξάνδρεια 1996

Καραγεώργος Βασίλειος Στυλ., Η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, Αθήνα 1987

Lane Frederic C., Βενετία η θαλασσοκράτειρα. Ναυτιλία, εμπόριο, οικονομία, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2007

Norwich John Julius, Ιστορία της Βενετίας, Αθήνα: Φόρμιγξ 1993

Berstein Serge-Milza Pierre, Ιστορία της Ευρώπης. Από τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία στα ευρωπαϊκά κράτα, τ. 1ος, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 1997

Lewis Bernard, Οι Άραβες στην Ιστορία, Αθήνα: Γκοβόστη 2001

Κονδύλη-Μπασούκου Ελένη, Αραβικός πολιτισμός, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα 2008

Καθημερινή ζωή

Dalby Andrew, Βυζαντίου Γεύσεις. Η κουζίνα της αυτοκρατορίας, Αθήνα: Πατάκη 2015

Μότσιας Χρήστος, Τι έτρωγαν οι Βυζαντινοί, Αθήνα: Κάκτος 1998

Walter Gerard, Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο, Αθήνα: Παπαδήμα 2007

Rowling Marjorie, Η καθημερινή ζωή στο Μεσαίωνα, Αθήνα: Παπαδήμα 2006

Alexandre-Bidon Daniele & Lett Didier, Η καθημερινή ζωή των παιδιών στο Μεσαίωνα, Αθήνα: Παπαδήμα 1999

Pognon Edmond, Η καθημερινή ζωή το έτος 1000, Αθήνα: Παπαδήμα 1998

Τσάμπερλιν Ε.Ρ., Η καθημερινή ζωή στην Αναγέννηση, Αθήνα: Παπαδήμα 1995