Μάθημα : Βιολογία Β' Λυκείου

Η μεγαλύτερη πρόκληση στη ζωή ενός παρασίτου είναι να μετακινηθεί από έναν ξενιστή σε έναν άλλο. Πολλά παράσιτα έχουν εξελίξει την ικανότητα χειραγώγησης της συμπεριφοράς των ξενιστών τους για να βελτιώσουν τις πιθανότητες της δική τους επιβίωση - μερικές φορές, ακόμα και με άμεσο έλεγχο του εγκεφάλου. Στο παρακάτω animation θα δείτε μερικά παράσιτα που μπορούν πραγματικά να μπερδέψουν το μυαλό. 

Στην εποχή της ραγδαίας παγκοσμιοποίησης στην οποία ζούμε, ένα και μόνο μολυσμένο άτομο μπορεί να επιβιβαστεί σε ένα αεροπλάνο και να μεταδώσει έναν ιό σε άλλες ηπείρους. Ο Mark Honigsbaum περιγράφει την ιστορία των πανδημιών και το πώς αυτή η γνώση μπορεί να βοηθήσει στην  ανάσχεση μελλοντικών κρουσμάτων.

Για αρκετούς αιώνες, ο κόσμος πίστευε ότι οι ασθένειες οφείλονταν σε νέφη από δηλητηριώδεις ατμούς. Γνωρίζουμε πλέον ότι η θεωρία αυτή είναι αστεία και ότι οι ασθένειες οφείλονται σε συγκεκριμένα βακτήρια. Πώς φτάσαμε σε αυτή την ιδέα της μικροβιακής θεωρίας; Ο Tien Nguyen περιγράφει τη δουλειά των επιστημόνων που απαξίωσαν μια ευρέως αποδεκτή θεωρία με τρόπο που αποδείχτηκε ωφέλιμος για την υγεία

Το παλαιότερο τατουάζ ανακαλύφθηκε σε μια περουβιανή μούμια που χρονολογείται στο 6000 π.Χ. Αυτό κι αν έχει παλιό μελάνι! Λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι άνθρωποι χάνουν περίπου 40,000 κύτταρα επιδερμίδας κάθε ώρα, πώς αυτά τα σημάδια διαρκούν στο χρόνο; Η Κλόντια Αγκουίρε περιγράφει λεπτομερώς τις μεθόδους, τα μηχανήματα και τα μακροφάγα (θα δείτε!) που κάνουν τα τατουάζ να αντέχουν στο χρόνο.

Το πρώτο εμβόλιο δημιουργήθηκε όταν ο Έντουαρντ Τζένερ, ένας Άγγλος γιατρός κι επιστήμονας, έκανε επιτυχώς ένεση με μικρή ποσότητα του ιού της δαμαλίτιδας σε ένα μικρό αγόρι για να το προστατεύσει από τον συγγενή (και φονικό) ιό της ευλογιάς. Αλλά πώς λειτουργεί αυτή η φαινομενικά αντιφατική διαδικασία; Η Κελίν Δανασαρνσομπάτ εξηγεί την επιστήμη πίσω από τα εμβόλια.

Το 2008, κάτι απίστευτο συνέβη: ένας άντρας θεραπεύτηκε από τον HIV. Σε περισσότερες από 70 εκατομμύρια περιπτώσεις HIV, αυτό συνέβη για πρώτη, και μέχρι στιγμής, τελευταία φορά, και δεν καταλαβαίνουμε ακριβώς ακόμα πώς θεραπεύτηκε. Αλλά αν μπορούμε να θεραπεύσουμε τους ανθρώπους από διάφορες ασθένειες, όπως η ελονοσία και η ηπατίτιδα C, γιατί δεν μπορούμε να θεραπεύσουμε τον HIV;

Ο καρκίνος συνήθως ξεκινά με έναν όγκο σε μια συγκεκριμένη περιοχή του σώματος. Αλλά εάν ο όγκος δεν αφαιρεθεί ο καρκίνος έχει την ικανότητα να εξαπλωθεί στα γειτονικά όργανα καθώς επίσης και σε μέρη πολύ μακρυά από τον πρωτογενή όγκο, όπως τον εγκέφαλο. Πώς μετακινείται ο καρκίνος σε αυτές τις καινούργιες περιοχές και γιατί κάποια όργανα προσβάλλονται πιο εύκολα από άλλα;

Νέες τεχνικές βιντεοσκόπησης έχουν φέρει στο φώς το μικροσκοπικό οικοσύστημα των ωκεανών, αποκαλύπτοντας ότι είναι τόσο μαγευτικά όμορφο όσο και εκπληκτικά περίπλοκο. Η θαλάσσια βιολόγος Tierney Thys χρησιμοποιώντας υλικό από το έργο Plankton Chronicles, καταφέρνει να κεντρίσει το θαυμασμό και την περιέργεια για αυτόν τον κρυφό κόσμο που αποτελεί τη βάση και της δικής μας τροφικής αλυσίδας.

Τα ποικιλόμορφα και ακμάζοντα οικοσυστήματα του πλανήτη μας μπορεί να φαίνονται σταθερά και μόνιμα, αλλά στην πραγματικότητα είναι ευάλωτα στην κατάρρευση. Οι ζούγκλες μπορούν να μετατραπούν σε ερήμους και οι ύφαλοι σε άψυχα βράχια. Τι κάνει ένα οικοσύστημα ισχυρό και ένα άλλο αδύναμο απέναντι στην αλλαγή; Η απάντηση, σε μεγάλο βαθμό, κρύβεται στη βιοποικιλότητα.

Το 1963, επιστήμονες που μελετούσαν το Πειραματικό Δάσος Χάμπαρντ Μπρουκ έκαναν μια συγκλονιστική ανακάλυψη. Τα πιο πρόσφατα δείγματα βροχής που συνέλεξαν ήταν σχεδόν 100 φορές πιο όξινα από το συνηθισμένο, κάτι που θα μπορούσε να καταστρέψει τα οικοσυστήματα της περιοχής μέσα σε λίγες δεκαετίες. Τι προκαλούσε αυτή τη θανατηφόρα βροχή; Και τι θα μπορούσε να γίνει για να σταματήσει;

Στη δεκαετία του 1980, ο κόσμος βρισκόταν αντιμέτωπος με ένα τεράστιο πρόβλημα: η τρύπα στο στρώμα του όζοντος διευρυνόταν με ταχείς ρυθμούς. Αν συνέχιζε να μεγαλώνει, τα ποσοστά καρκίνου του δέρματος θα εκτοξευόταν στα ύψη, η φωτοσύνθεση θα επηρεαζόταν αρνητικά, η γεωργική παραγωγή θα μειωνόταν απότομα και ολόκληρα οικοσυστήματα θα κατέρρεαν. Τι συνέβη λοιπόν;