Μάθημα : ΑΝΟΙΧΤΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ

Η Ειρήνη Παππά απαγγέλλει αποσπάσματα από το Άσμα Ασμάτων στο Φεστιβάλ των Πρεσπών

απαγγελία Ειρήνης Παππά μουσική Βαγγέλης Παπαθανασίου

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα του,
εκτός αν πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία
τρέχεις προς τα σύνορα μόνο όταν βλέπεις
ολόκληρη την πόλη να τρέχει κι εκείνη.

Oι γείτονές σου τρέχουν πιο γρήγορα από σένα
με την ανάσα ματωμένη στο λαιμό τους
το αγόρι που ήταν συμμαθητής σου
που σε φιλούσε μεθυστικά πίσω από το παλιό εργοστάσιο τσίγκου
κρατά ένα όπλο μεγαλύτερο από το σώμα του
αφήνεις την πατρίδα
μόνο όταν η πατρίδα δε σε αφήνει να μείνεις.

Kανένας δεν αφήνει την πατρίδα εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγά
φωτιά κάτω απ’ τα πόδια σου
ζεστό αίμα στην κοιλιά σου
δεν είναι κάτι που φαντάστηκες ποτέ ότι θα έκανες
μέχρι που η λεπίδα χαράζει απειλές στο λαιμό σου
και ακόμα και τότε ψέλνεις τον εθνικό ύμνο
ανάμεσα στα δόντια σου
και σκίζεις το διαβατήριό σου σε τουαλέτες αεροδρομίων
κλαίγοντας καθώς κάθε μπουκιά χαρτιού
δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να γυρίσεις.

Πρέπει να καταλάβεις
ότι κανένας δε βάζει τα παιδιά του σε μια βάρκα
εκτός αν το νερό είναι πιο ασφαλές από την ξηρά
κανένας δεν καίει τις παλάμες του
κάτω από τρένα
ανάμεσα από βαγόνια
κανένας δεν περνά μέρες και νύχτες στο στομάχι ενός φορτηγού
τρώγοντας εφημερίδες
εκτός αν τα χιλιόμετρα που ταξιδεύει
σημαίνουν κάτι παραπάνω από ένα ταξίδι.
Κανένας δε σέρνεται κάτω από φράχτες
κανένας δε θέλει να τον δέρνουν
να τον λυπούνται.

Κανένας δε διαλέγει τα στρατόπεδα προσφύγων
ή τον πλήρη σωματικό έλεγχο σε σημεία
όπου το σώμα σου πονούσε
ή τη φυλακή,
επειδή η φυλακή είναι ασφαλέστερη
από μια πόλη που φλέγεται
και ένας δεσμοφύλακας το βράδυ
είναι προτιμότερο από ένα φορτηγό
γεμάτο άντρες που μοιάζουν με τον πατέρα σου
κανένας δε θα το μπορούσε
κανένας δε θα το άντεχε
κανένα δέρμα δε θα ήταν αρκετά σκληρό
για να ακούσει τα:
γυρίστε στην πατρίδα σας μαύροι
πρόσφυγες
βρωμομετανάστες
ζητιάνοι ασύλου
που ρουφάτε τη χώρα μας
αράπηδες με τα χέρια απλωμένα
μυρίζετε περίεργα
απολίτιστοι
κάνατε λίμπα τη χώρα σας και τώρα θέλετε
να κάνετε και τη δική μας
πώς δε δίνουμε σημασία
στα λόγια
στα άγρια βλέμματα
ίσως επειδή τα χτυπήματα είναι πιο απαλά
από το ξερίζωμα ενός χεριού ή ποδιού
ή τα λόγια είναι πιο τρυφερά
από δεκατέσσερις άντρες
ανάμεσα στα πόδια σου
ή οι προσβολές είναι πιο εύκολο
να καταπιείς
από τα χαλίκια
από τα κόκαλα
από το κομματιασμένο κορμάκι του παιδιού σου.

Θέλω να γυρίσω στην πατρίδα,
αλλά η πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία
πατρίδα είναι η κάνη ενός όπλου
και κανένας δε θα άφηνε την πατρίδα
εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγούσε μέχρι τις ακτές
εκτός αν η πατρίδα σού έλεγε να τρέξεις πιο γρήγορα
να αφήσεις πίσω τα ρούχα σου
να συρθείς στην έρημο
να κολυμπήσεις ωκεανούς
να πνιγείς
να σωθείς
να πεινάσεις
να εκλιπαρήσεις
να ξεχάσεις την υπερηφάνεια
η επιβίωσή σου είναι πιο σημαντική.

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα εκτός αν η πατρίδα είναι
μια ιδρωμένη φωνή στο αυτί σου
που λέει
φύγε
τρέξε μακριά μου τώρα
δεν ξέρω τι έχω γίνει
αλλά ξέρω ότι οπουδήποτε αλλού
θα είσαι πιο ασφαλής απ΄ότι εδώ

Απόσπασμα του Άσματος Ασμάτων από το Μεγάλο Ερωτικό σε μελοποίηση του Μάνου Χατζιδάκη. Τραγουδούν οι Δημήτρης Ψαριανός και η Φλέρη Νταντωνάκη.

Το πρώτο φιλμ στο οποίο απεικονίζεται ο Tolstoy στα 80ά του γενέθλια 1908) μαγνητοσκοπημένο από τον Aleksandr Osipovich Drankov (1886-1949) και τους βοηθούς του I. S. Frolov και V. Vasiliev.

Στον Επτανήσιο λυρικό ποιητή και πατριώτη ΛΟΡΕΝΤΖΟ ΜΑΒΙΛΗ (γενν. 1860 – πέθ. 1912) είναι αφιερωμένο το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ». Παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με την αριστοκρατική καταγωγή του και τις ισπανικές ρίζες από την πλευρά του πατέρα του, καθώς και για την επαφή του με τον «σολωμικό» πνευματικό κύκλο της Κέρκυρας, πριν καταλήξει για σπουδές στη Γερμανία. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, θα αφοσιωθεί στην ποίηση και θα υπερασπιστεί με θέρμη τη δημοτική ως εκλεγμένος βουλευτής Κερκύρας. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην εθελοντική συμμετοχή του στους εθνικούς αγώνες του καιρού του (Κρητική Επανάσταση, Ελληνοτουρκικός Πόλεμος), καθώς και στο γεγονός ότι έχασε τη ζωή του μαχόμενος στα βουνά της Ηπείρου κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο. Ολιγογράφος ποιητής, κυρίως σονετογράφος, στην ποίησή του κυριαρχεί η μελαγχολία, η ηδονή του θανάτου και το πατριωτικό αίσθημα. Για τον «βαθύτατα ανθρώπινο» λυρικό ποιητή ΛΟΡΕΝΤΖΟ ΜΑΒΙΛΗ μιλά ο φιλόλογος και ελληνιστής ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΙΣΑΝΔΡΑΤΟΣ, ενώ πλάνα αρχείου από τους Βαλκανικούς Πολέμους δίνουν το ιστορικό στίγμα της εποχής του.