5.1 Τι είναι το διαδίκτυο (Internet);

Το Διαδίκτυο (Internet) αποτελείται από εκατομμύρια υπολογιστές, που βρίσκονται διασκορπισμένοι σε όλον τον πλανήτη και επικοινωνούν μεταξύ τους, ανταλλάσσοντας δεδομένα (δες την Εικόνα).

Το όνομα Διαδίκτυο είναι μία σύνθετη λέξη που παράγεται από τις λέξεις Διασύνδεση Δικτύων. Στα αγγλικά ο όρος Internet γεννήθηκε από τη συνένωση των λέξεων International Network (Διεθνές Δίκτυο Υπολογιστών).

Ο όρος δίκτυο δεν είναι κάτι που ακούμε για πρώτη φορά. Σκεφτείτε μερικά δίκτυα που ξέρετε. Υπάρχει το τηλεφωνικό δίκτυο, το δίκτυο ύδρευσης ή το οδικό δίκτυο. Το οδικό δίκτυο συνδέει με δρόμους τις διάφορες περιοχές μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να μετακινηθούν άνθρωποι και εμπορεύματα με την βοήθεια μεταφορικών μέσων. Αντίστοιχα το Διαδίκτυο είναι ένα διεθνές δίκτυο, που ενώνει υπολογιστές από όλο τον κόσμο. Όπως στο οδικό δίκτυο οι περιοχές συνδέονται μεταξύ τους με δρόμους, έτσι και στο Διαδίκτυο οι υπολογιστές συνδέονται με τη βοήθεια των τηλεπικοινωνιακών γραμμών. Μέσα από τις γραμμές του τηλεφώνου, υπολογιστές που βρίσκονται σε διαφορετικές πόλεις μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα και πληροφορίες. Στη Β΄ Γυμνασίου θα έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε περισσότερα για τα Δίκτυα Υπολογιστών και για τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συνδέσουμε τον υπολογιστή μας στο Διαδίκτυο.

Με την εξέλιξη της τεχνολογίας μάς δίνεται η δυνατότητα σύνδεσης στο Διαδίκτυο και με άλλες συσκευές, όπως το κινητό τηλέφωνο, τις smart τηλεοράσεις αλλά και άλλες smart συσκευές όπως το ψυγείο! Ακόμα και τα τηλεπικοινωνιακά καλώδια δεν είναι πλέον αναγκαία, αφού μπορούμε να συνδεόμαστε χωρίς καλώδια (ασύρματα) με τη βοήθεια μιας δορυφορικής κεραιών, των γραμμών της κινητής τηλεφωνίας, των ασυρμάτων δικτύων wi-fi και της τεχνολογίας bluetooth.

5.2 Το Διαδίκτυο και ο Παγκόσμιος Ιστός

Ο Παγκόσμιος Ιστός είναι μια υπηρεσία που τρέχει «πάνω» από το Διαδίκτυο. Είναι το σύστημα πληροφοριών που μας επιτρέπει να βλέπουμε σελίδες με κείμενα, εικόνες και βίντεο, χρησιμοποιώντας υπερσυνδέσμους (links) και προγράμματα περιήγησης (browsers). Δημιουργήθηκε πολύ αργότερα, το 1989, από τον Tim Berners-Lee

Ποια είναι όμως η διαφορά μεταξύ Διαδικτύου και Παγκόσμιου ιστού, που πολλές φορές οι άνθρωποι συγχαιουν;;;

Η συνηθέστερη σύγχυση

• Το Διαδίκτυο είναι η «σιδηροδρομική γραμμή» (η φυσική υποδομή).
• Ο Παγκόσμιος Ιστός είναι ένα από τα «τρένα» (μια υπηρεσία) που μεταφέρει δεδομένα, (για π.χ ιστοσελίδες) και χρησιμοποιεί το διαδίκτυο.
• Προσοχή: Υπάρχουν και άλλα «τρένα» στο Διαδίκτυο που δεν είναι ο Ιστός, όπως το Email, το οποίο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ακόμα και χωρίς να μπούμε σε καμία ιστοσελίδα

5.3 Οι (βασικές) υπηρεσίες του Διαδικτύου

Το Διαδίκτυο παρομοιάζεται με υπερλεωφόρο των πληροφοριών (super-highway). Καθημερινά διακινούνται πλήθος δεδομένων, με οποιαδήποτε μορφή, φέρνοντας μας κοντά σε ένα τεράστιο αριθμό πηγών πληροφόρησης. Κείμενα, εικόνες, ήχοι, μουσικές και βίντεο συνυπάρχουν σε μια εκπληκτικά μεγάλη συλλογή από ψηφιακά έγγραφα. Τα ψηφιακά αυτά έγγραφα ονομάζονται ιστοσελίδες και βρίσκονται αποθηκευμένα σε διάφορους υπολογιστές ανά τον κόσμο. Όλες οι ιστοσελίδες μαζί συγκροτούν μία από τις πιο σημαντικές υπηρεσίες του Διαδικτύου: τον Παγκόσμιο Ιστό (World Wide Web – WWW).

Ένας υπολογιστής του Διαδικτύου δεν είναι μόνο μία υπολογιστική μηχανή, όπως είδαμε στην πρώτη ενότητα, αλλά και ένα μέσο που μας δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνούμε με την παγκόσμια κοινότητα. Το Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο (email), η Συνομιλία (chat), η Τηλεδιάσκεψη (Teleconference) και οι Ομάδες Συζητήσεων (Newsgroups) είναι μερικές από τις βασικότερες υπηρεσίες που μας παρείχε το Διαδίκτυο στα πρώτα χρόνια, ώστε να επικοινωνούμε με ανθρώπους από διάφορα μέρη του πλανήτη.

Σήμερα, κοινωνικές πλατφόρμες όπως το Facebook, το Twitter και το Instagram, γνωστά και ως social media,  επιτρέπουν στους χρήστες να ειναι συνεχώς συνδεδεμένοι-να είναι online-, να μοιράζονται περιεχόμενο και να επικοινωνούν άμεσα και διαδραστικά με άλλους χρήστες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η υπηρεσία του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου, αν και δεν έχει αυτη την αμεσότητα της σύγχρονης επικοινωνίας δεν παυει ακόμη και σήμερα να αποτελεί σημαντική υπηρεσία διαδικτύου για προσωπικούς και επαγγελαμιτκούς σκοπούς αφού μπορούμε να στείλουμε από τον υπολογιστή μας/κινητό μας ένα ηλεκτρονικό γράμμα, για να φτάσει στην άλλη άκρη της γης. Προυπόθεση είναι οι δυο χρήστες που ανταλλάσσουν μηνύματα να μπορούν να συνδεθούν στο Διαδίκτυο και να διαθέτουν η ηλεκτρονική διεύθυνση ταχυδρομείου (email λογαριασμό). Το Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο πολύ νωρίς έθεσε στο περιθώριο το παραδοσιακό ταχυδρομείο, καθώς με μηδαμινό κόστος και από το σπίτι μας μπορούμε να ανταλλάσσουμε ηλεκτρονικά γράμματα εμπλουτισμένα με εικόνες που έχουμε φωτογραφήσει, τραγούδια ή βίντεο που έχουμε δημιουργήσει.

Με την υπηρεσία Συνομιλίας (chat) μπορούμε να επικοινωνούμε άμεσα με φίλους μας και να γνωρίζουμε ανθρώπους από όλο τον κόσμο. Ξεπερνώντας το εμπόδιο της απόστασης, έχουμε τη δυνατότητα να ανταλλάσσουμε απόψεις και ιδέες με ανθρώπους με τους οποίους έχουμε κοινά ενδιαφέροντα. Αρκεί να συνδέσουμε την συσκευή μας σε μια υπηρεσία Συνομιλίας (viber, whatsup, facetime) και να αρχίσουμε να πληκτρολογούμε τα μηνύματα μας ή να στέλνουμε φωτογραφίες, video, stories, ηχητικές εγγραφές, emoticons κα. 

Όπως η υπηρεσία της συνομιλιας παρόμοια και η υπηρεσία της Τηλεδιάσκεψης, μέσω της οποίας μπορούμε να μιλάμε και να βλέπουμε τους συνομιλητές μας, γίνεται σε πραγματικό χρόνο. Έτσι για π.χ ο καθηγητής μπορεί να βλέπει τους μαθητές του τμήματος στο οποίο διδάσκει, να συνομιλεί μαζί τους και να ανταλλάσει πληροφορίες (κείμενα, video, υπερσυνδέσμους) να μοιράζεται παρουσιάσεις και εικονικό πίνακα ενώ ταυτόχρονα θα βλέπει την εικόνα τους. Η τηλεδιάσκεψη μοιάζει με μια τηλεφωνική συνομιλία με ταυτόχρονη μετάδοση της εικόνας μας και όχι μόνο. Για να πραγματοποιηθεί μία τηλεδιάσκεψη, απαραίτητο είναι υπάρχει σύνδεση στο Διαδίκτυο και να έχουμε συσκευή (ηυ,κινητο,tablet) που διαθέτει web κάμερα, μικρόφωνο, ηχεία και το κατάλληλο λογισμικό.

Μια παλιότερη υπηρεσία είναι και οι Ομάδες συζητήσεων. Παλιότερα, όταν υπήρχε ενδιαφέρον για ένα συγκεκριμένο θέμα συζήτησης, ο χρήστης έκανε μια ηλεκτρονική εγγραφή σε μια Ομάδα Συζήτησης (newsgroup | forum). Στα πλαίσια μιας ομάδας συζήτησης αποστέλλονται ηλεκτρονικά μηνύματα για το θέμα συζήτησης σε όλα τα μέλη της ομάδας. Ο κάθε χρήστης μπορεί να συμμετάσχει στη συζήτηση στέλνοντας το δικό του μήνυμα. Παράδειγμα ομάδων συζητήσεων είναι τα googlegroups.

Με την ελευση των κοινωνικών δικτύων οι ομάδες συζητήσεων έχουν μια αλλη μορφή που σιγουρα γνωρίζετε. O σχολιασμός με λέξεις (λεκτικός) και με νοήματα όπως το like ή και τα emoticons (δεικτικός), κάτω από τις αναρτήσεις (post) στα κοινωνικά δίκτυα είναι οι σύγχρονες ομάδες συζητήσεων. 

Μία ακόμα σημαντική υπηρεσία που προσφέρει το Διαδίκτυο είναι η ανταλλαγή προγραμμάτων και δεδομένων μεταξύ των υπολογιστών (Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων – File Transfer Protocol, FTP). Η διαδικασία αυτή είναι αρκετά απλή. Συνδεόμαστε με έναν υπολογιστή του Διαδικτύου που προσφέρει έναν κατάλογο από προγράμματα, επιλέγουμε αυτό που μας ενδιαφέρει και το μεταφέρουμε (το «κατεβάζουμε»- download) στον υπολογιστή μας. Για παράδειγμα, μπορούμε να «κατεβάσουμε» και να εγκαταστήσουμε χρήσιμα βοηθητικά προγράμματα ή ακόμα και παιχνίδια. Παρόμοια μπορούμε να μεταφέρουμε στον υπολογιστή μας τραγούδια (σε διάφορες μορφές, όπως ΜΡ3,Wav, Midi) ή ταινίες Dvd και να τα αναπαράγουμε στον υπολογιστή μας. Γενικά, οτιδήποτε μπορεί να αποθηκευτεί σε έναν υπολογιστή εικόνες, ήχοι, κείμενα, προγράμματα μπορεί να μεταφερθεί με την υπηρεσία FTP. Η δυνατότητα αυτή άλλαξε τον παραδοσιακό τρόπο με τον οποίο προμηθευόμαστε τραγούδια ή προγράμματα. Δεν είναι αναγκαίο πλέον να τα αναζητήσουμε σε κάποιο ειδικό κατάστημα. Οι ίδιοι οι δημιουργοί (προγραμματιστές ή καλλιτέχνες) μπορούν να μας τα διαθέτουν μέσω του Διαδικτύου.

Πλατφόρμες όπως το YouTube, το Netflix και το Spotify που παρέχουν περιεχόμενο ψυχαγωγίας, όπως βίντεο, μουσική και ταινίες βασίζουν την υπαρξή τους στην υπηρεσία της μεταφοράς αρχείων που μπορεί να έχεις ακούσει και με την ονομασία streaming και το οποίο είναι μια παραλλαγή του FTP.

Επίσης οι Υπηρεσίες Αναζήτησης μέσω των Μηχανων αναζήτησης (search engines) όπως το Google, το Bing και το Yahoo που επιτρέπουν στους χρήστες να αναζητούν πληροφορίες σε όλο το Διαδίκτυο.

Το τελευταίο μαλιστα διάστημα η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις μηχανές αναζήτησης τις έχει μετατρεψει σε ακόμη πιο αποδοτικά και διευκολυντικά εργαλεία. Οι απαντήσεις που παρέχουν στα ερωτήματα μας γίνεται με μια τόσο φυσική γλώσσα που προσομοιάζει τον άνθρωπο. Οι μηχανές αναζήτησης τείνουν να μετονομαστούν σε ψηφιακούς βοηθούς.

Δραστηριότητα: Παίξε το παιχνίδι για τις διάφορες υπηρεσίες διαδικτύου και φτιάξε το δικο σου

Πάτησε στο link

https://learningapps.org/view17890998

Στην συνέχεια δημιουργησε το δικό σου παιχνιδι.

Σου προτείνω να επισκεφτείς την ιστοσελίδα https://learningapps.org/createApp.php και να ρυθμισεις την γλώσσα στα Ελληνικα.

Στην συνέχεια επέλεξε το παιχνίδι: Αντιστοιχιση σε καρτέλες και φτιάξε ένα παιχνίδι με 2 ομάδες: ομάδα: Διαδίκτυο και ομάδα:Υπηρεσίες. 

Στην ομάδα Διαδίκτυο βαλτε λέξεις όπως καλώδια, οπτικές ίνες, δορυφόροι, ασύρματα δίκτυα, τοπικα δίκτυα, ηλεκτρονικοι υπολογιστες, server, διασυνδεδεμενα δικτυα, tcp/ip

Στην ομάδα Υπηρεσίες βάλτε: email, παγκοσμιος ιστός(web), chat, videoconference, ομάδες συζητήσεων

Άλλες υπηρεσίες του Διαδικτύου που είμαι σιγουρος οτι θα έχετε ακουσει για πολλές απο αυτές

1. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-commerce): Η αγορά και η πώληση προϊόντων και υπηρεσιών μέσω του Διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένων των ιστοσελίδων όπως το Amazon, το eBay και άλλες ηλεκτρονικές αγορές.

2. Συνεργατική Εργασία (Collaborative Tools): Πλατφόρμες όπως το Google Drive, το Microsoft Office 365 και το Dropbox που επιτρέπουν στους χρήστες να συνεργάζονται σε έγγραφα, πίνακες εργασίας και παρουσιάσεις.

3. Ειδήσεις και Πληροφορίες: Ιστοσελίδες ειδήσεων όπως η BBC, η CNN και οι New York Times που παρέχουν ειδήσεις από όλο τον κόσμο, καθώς και πληροφορίες για πολλά θέματα.

4. Εκπαίδευση και Μάθηση: Πλατφόρμες όπως το Coursera, το Udemy και το Khan Academy που προσφέρουν online μαθήματα και μαθήματα για διάφορα θέματα.

5. Διασκέδαση και Παιχνίδια: Πλατφόρμες όπως το Steam, το Twitch και το YouTube Gaming που παρέχουν περιεχόμενο για παιχνίδια και ψυχαγωγία.

6. Ταξίδια και Τουρισμός: Ιστοσελίδες όπως το TripAdvisor και το Airbnb που παρέχουν πληροφορίες για ταξίδια, κρατήσεις ξενοδοχείων και αξιοθέατα.

7. Υγεία και Ευεξία: Ιστοσελίδες όπως το WebMD και το Healthline που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την υγεία, τις ασθένειες και την ευεξία.

8. Οικονομικές Υπηρεσίες: Τράπεζες και πλατφόρμες χρηματοπιστωτικών συναλλαγών όπως το PayPal, το Revolut και το Mint που παρέχουν υπηρεσίες τραπεζικής και οικονομικής διαχείρισης.

9. Πλατφόρμες Συνεργασίας και Επικοινωνίας: Εργαλεία συνεργασίας όπως το Slack, το Microsoft Teams και το Trello που επιτρέπουν σε ομάδες να συνεργάζονται και να οργανώνουν τις εργασίες τους.

10. Διαδικτυακή Ασφάλεια: Υπηρεσίες όπως το LastPass, το NordVPN και το McAfee που παρέχουν λύσεις για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας στο Διαδίκτυο.

11. Πλατφόρμες Μουσικής και Podcasts: Υπηρεσίες όπως το Spotify, το Apple Music και το SoundCloud που προσφέρουν πρόσβαση σε μουσική και podcasts.

12. Διαδικτυακές Κοινότητες και Forum: Ιστότοποι όπως το Reddit, το Stack Overflow και το Quora που παρέχουν πλατφόρμες για συζητήσεις, ερωτήσεις και απαντήσεις σε διάφορα θέματα.

13. Πλατφόρμες Συνεργατικής Δημιουργίας: Υπηρεσίες όπως το Canva, το Adobe Creative Cloud και το Figma που επιτρέπουν στους χρήστες να δημιουργούν γραφικά και σχεδιασμό.

14. Διασκέδαση Ζωντανής Ροής (Live Streaming): Πλατφόρμες όπως το Twitch, το YouTube Live και το Facebook Live που επιτρέπουν στους χρήστες να μεταδίδουν ζωντανά περιεχόμενο.

15. Υπηρεσίες Συνεργατικής Οικονομίας: Πλατφόρμες όπως το Uber, το Airbnb και το Upwork που επιτρέπουν σε άτομα και επιχειρήσεις να προσφέρουν και να αγοράζουν υπηρεσίες.