Μάθημα : ιστορια Β1

ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΑΒΩΝ

Α.Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

Με ποια δραστηριότητα ασχολήθηκαν οι Άραβες και για ποιους λόγους;

Από τα μέσα του 8ου αι. οι Άραβες όπως και οι Εβραίοι δραστηριοποιήθηκαν στο διεθνές εμπόριο με επίκεντρο τις μεγάλες πόλεις και έγιναν  οι μεταπράτες (=έμποροι – μεσάζοντες) του διεθνούς εμπορίου. Σ’ αυτό συνέβαλαν τόσο η εξαίρετη γεωγραφική θέση του Χαλιφάτου μεταξύ Ανατολής και Δύσης   όσο και η εκμετάλλευση των ορυχείων χρυσού και αργύρου της Δυτ. Αφρικής και της Σαχάρας.

Πού απλώνονταν οι εμπορικές δραστηριότητες των Αράβων;

Από τα μέσα του 9ου αι. οι Άραβες ίδρυσαν εμπορικές αποικίες στις ακτές των Ινδιών, της ΝΑ Ασίας και της Κίνας. Από τη μακρινή Ανατολή μετέφεραν μπαχαρικά και άλλα είδη πολυτελείας, κυρίως μέσω Ιράκ, στις αραβικές και βυζαντινές αγορές, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη. Η ζήτηση που είχαν τα προϊόντα αυτά στις ακτές της Μεσογείου καθόριζε τις διεθνείς τους τιμές. Η δυναστεία των Φατιμιδών που κυριάρχησε στην Αίγυπτο κατά τον 10ο αι. ενθάρρυνε τις εμπορικές σχέσεις με τις Ινδίες διά μέσου της Ερυθράς Θάλασσας.

Ποιες καινοτομίες(=νέα /καινούργια στοιχεία) εισήγαγαν οι έμποροι του Ισλάμ;

Οι έμποροι του Ισλάμ υιοθέτησαν πολλές καινοτομίες: συγκρότησαν εμπορικές εταιρείες, επινόησαν την εμπορική επιταγή (τσεκ) και ανέπτυξαν το πιστωτικό σύστημα (αργυραμοιβοί = αυτοί  που πουλούν  και αγοράζουν  με κέρδος ξένα νομίσματα)και τράπεζες). Οι καινοτομίες αυτές διευκόλυναν σημαντικά τις συναλλαγές.

Β.ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ

Πού αναπτύχθηκαν τα γράμματα και τις τέχνες;

Τα γράμματα και οι τέχνες αναπτύχθηκαν στο Ισλάμ με επίκεντρο μεγάλες πόλεις όπως ήταν η Κόρδοβα και η Βαγδάτη, όπου ιδρύθηκαν βιβλιοθήκες και πανεπιστήμια. Η αραβική λογοτεχνία ήταν της μόδας ακόμη και ανάμεσα στους χριστιανούς υπηκόους των αραβικών κρατών.

Στις μεγάλες πόλεις υπήρχαν βιβλιοπωλεία για το ευρύ κοινό, ενώ πολλοί χαλίφες ήταν μανιώδεις συλλέκτες χειρογράφων. Οι Άραβες μετέφρασαν τα έργα των Ινδών, των Περσών και των Ελλήνων. Ιδίως οι μεταφράσεις των έργων των Ελλήνων σοφών και κυρίως του Αριστοτέλη και των Νεοπλατωνικών επηρέασαν βαθιά την αραβική σκέψη και επιστήμη.

Από πού επηρεάστηκε η τέχνη του Ισλάμ και ποια είναι τα βασικά της χαρακτηριστικά;

Κατά την πρώτη περίοδο του Ισλάμ, η τέχνη του δανείστηκε τεχνικές, τεχνίτες και υλικά από το Βυζάντιο, αλλά για θρησκευτικούς λόγους έμεινε προσηλωμένη στην ανεικονική τεχνοτροπία. Χαρακτηριστικά δημιουργήματα της αραβικής τέχνης είναι τα τεμένη (τζαμιά). Ξεχωρίζουν αυτό της Κόρδοβας και το μεγάλο τέμενος της Δαμασκού (αρχές 8ου αι.), του οποίου τα μωσαϊκά με τις εξαίσιες φυτικές παραστάσεις κατασκευάστηκαν από βυζαντινούς τεχνίτες. Οι Άραβες καλλιτέχνες φιλοτέχνησαν επίσης λαμπρά έργα μικροτεχνίας από ελεφαντόδοντο και άλλα υλικά.

Γ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΑΒΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Σε ποιους τομείς φαίνεται  η επίδραση του Ισλάμ στη Δύση;

Η Δύση επηρεάστηκε σημαντικά από τις επιστημονικές επιδόσεις του Ισλάμ.  

Οι Άραβες:

καθιέρωσαν την ινδική αρίθμηση (Μαθηματικά),

οργάνωσαν μακρινά ταξίδια (Γεωγραφία),

υπολόγισαν ακριβώς την τροχιά του ήλιου και των πλανητών(Αστρονομία),

ανακάλυψαν το θειικό οξύ και το οινόπνευμα (Χημεία),

καθιέρωσαν νέα φάρμακα και πραγματοποίησαν πολύπλοκες εγχειρήσεις(Ιατρική).

πέρα από αυτά, εισήγαγαν στο Βυζάντιο και τη Δύση το χαρτί (κινεζική εφεύρεση) και πολλές καλλιέργειες (βερίκοκο, αγκινάρα, βαμβάκι, λεμόνι, σακχαροκάλαμο κ. ά.).

Η παρουσία πολλών αραβικών λέξεων στις ευρωπαϊκές γλώσσες δείχνει το μέγεθος της επίδρασης των Αράβων στη Δύση.