Μάθημα : ιστορια Β1

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (717-1025)

Ποια είναι τα σημαντικότερα γεγονότα της περιόδου αυτής;

Α) Στα χρόνια των Ισαύρων, είναι η εικονομαχία (726-842) και οι αγώνες εναντίον των Βουλγάρων και των Αράβων.

Β) Στα χρόνια του Μιχαήλ Γ΄ η ισχυροποιήθηκε το κράτος, ιδρύθηκε η Σχολή της Μαγναύρας, εκχριστιανίστηκαν οι Μοραβοί (863) και οι Βούλγαροι (864). Συνθέτονται τα  ακριτικά τραγούδια που εμπνέονται από τους αγώνες κατά των Αράβων.

Γ) Στα χρόνια της Μακεδονικής Δυναστείας το Βυζάντιο έφτασε στο αποκορύφωμα της δύναμής του  με τους θριάμβους του στρατού και την επέκταση των συνόρων (μέσα 10ου – μέσα 11ου αι.) και  τον εκχριστιανισμό των Ρώσων.

Α. ΠΑΓΙΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ

Πότε απομακρύνεται το Βυζάντιο από τη Ρωμαϊκή παράδοση;

Κατά τον 7ο αι. σημειώθηκαν αλλαγές που απομάκρυναν το Βυζάντιο από τις ρωμαϊκές του καταβολές.

Κατά τον 8ο και τον 9ο αιώνα, δηλαδή στα χρόνια της   δυναστείας των Ισαύρων (8ος αιώνας) και αυτής του Αμορίου (9ος αιώνας), οι αλλαγές του 7ου αι. (χριστιανικό και ελληνικό στοιχείο) έγιναν μόνιμα γνωρίσματα. Έτσι διαμορφώθηκε το μεσαιωνικό ελληνικό Βυζαντινό Κράτος.

Ποιες  εξελίξεις σημειώθηκαν από τον 7ο ως τον 9ο αιώνα;

Α) Σε σχέση με τους εχθρούς του Βυζαντίου

 Τα σύνορα μεταξύ Βυζαντίου και Χαλιφάτου σταθεροποιήθηκαν στις παρυφές (άκρες) της Μ. Ασίας, στη στεριά, και κατά μήκος της γραμμής Κιλικία-Κύπρος-Κρήτη, στη θάλασσα. Στα μέσα του 9ου αι. άρχισε η βυζαντινή αντεπίθεση στη Μ. Ασία. Στα Βαλκάνια, το Βυζάντιο αντιμετώπισε με επιτυχία τη βουλγαρική απειλή, ενώ συγχρόνως άρχισε να αφομοιώνει τους σλαβικούς πληθυσμούς.

Β) Σε σχέση με το ελληνικό στοιχείο (έναντι του ρωμαϊκού) της Αυτοκρατορίας

Ο ελληνικός χαρακτήρας της αυτοκρατορίας ενισχύθηκε, ενώ η γνώση και χρήση της λατινικής περιορίστηκε αισθητά.

Γ) Σε σχέση με την οργάνωση της διοίκησης

Οργανώθηκαν περαιτέρω οι κεντρικές διοικητικές υπηρεσίες του κράτους. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν αρμόδια για την εφαρμογή της εξωτερικής πολιτικής.

Δ) Σε σχέση με την εξέλιξη των θεμάτων (συνέπειες της ανάπτυξής τους)

Τα θέματα γενικεύτηκαν στη Μ. Ασία και επεκτάθηκαν στα Βαλκάνια. Ο στρατηγός-διοικητής κάθε θέματος με τη δύναμη που διέθετε, γινόταν, συχνά ,  επικίνδυνος για την κεντρική εξουσία. Πολλές εξεγέρσεις οργανώθηκαν από στρατηγούς. Ο στρατός του θέματος αποτελούνταν από στρατιώτες-αγρότες που είχαν δικά τους κτήματα και σε περίπτωση εχθρικής επίθεσης ήταν υποχρεωμένοι να παρουσιαστούν για υπηρεσία. Η ανάπτυξη των θεματικών στρατών είχε σημαντικές συνέπειες: Οι  μισθοφόροι περιορίστηκαν δραστικά και συνάμα στη βυζαντινή ύπαιθρο κυριάρχησε η μικρή και μεσαία αγροτική ιδιοκτησία.

Β. ΑΝΑΚΑΜΨΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Πότε αρχίζει η ανάκαμψη της οικονομίας του Βυζαντίου; Ποια στοιχεία το αποδεικνύουν;

Οι πρώτες ενδείξεις οικονομικής ανάκαμψης παρουσιάστηκαν τον 8ο αιώνα. Από τον 8ο προς τον 9ο αι. ο πληθυσμός του Βυζαντίου είχε αυξηθεί αισθητά σε σχέση με τον 7ο αι., ενώ είχε ξεπεραστεί η κρίση στην οικονομία. Αυξήθηκαν τα κρατικά έσοδα και αναζωογονήθηκαν το εμπόριο και η βιοτεχνία. Ωστόσο ο χαρακτήρας της οικονομίας παρέμεινε κυρίως αγροτικός.

Τι ήταν οι κακώσεις;

Έτσι ονομάστηκαν από τους εχθρούς του, τα τολμηρά οικονομικά  μέτρα του Νικηφόρου Α΄ (802-811), που απέβλεπαν στην ανάκαμψη του εμπορίου και την αύξηση των εσόδων του κράτους.