Μάθημα : Βιολογία Β Γυμνασίου

Κωδικός : 0501964372

0501964372 - ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΓΚΑΡΛΑΟΥΝΗ

Ενότητες μαθήματος

Κεφάλαιο 5. Στήριξη και κίνηση

Στο κεφάλαιο αυτό θα συζητήσουμε για ποιο λόγο είναι απαραίτητη η κίνηση ή η μετακίνηση διάφορων οργανισμών και πως πραγματοποιείται. Συγκεκριμένα θα συζητήσουμε για τα παρακάτων αντικείμενα:

 

  • Μονοκύτταροι οργανισμοί: Με ποιον τρόπο κινούνται οι μονοκύτταροι οργανισμοί.
  • Φυτά: Κινούνται; Ποιος είναι ο μηχανισμός στήριξης στα φυτά.
  • Ζώα:
    • Τι εξυπηρετεί ο εξωτερικός σκελετός τα ασπόνδυλα.
    • Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά στον σκελετό των σπονδυλωτών.
    • Πώς μετακινούνται τα σπονδυλωτά στην ξηρά, στο νερό και στον αέρα.
  • Ανθρώπινος οργανισμός:
    • Ποια είναι τα είδη του μυϊκού ιστού.
    • Πώς η άσκηση επηρεάζει τη φυσική κατάσταση του ανθρώπινου οργανισμού.

1) Η στήριξη και κίνηση στους μονοκύτταρους οργανισμούς: Οι μονοκύτταροι οργανισμοί είναι ιδιαίτερα κινητικοί με τη βοήθεια διάφορων μηχανισμών. Διαβάστε την παράγραφο 5.1, σελ. 98 (βιβλίο Α&Β Γυμνασίου) και δείτε τα παρακάτω video:

  • Μονοκύτταροι οργανισμοί που κινούνται και μετακινούνται: video

2) Η στήριξη στα φυτά: Σίγουρα όταν σκεφτόμαστε την ιδιότητα της κίνησης, δε μας έρχονται στο μυαλό τα φυτά. Όμως, αφού μελετήσουμε την ενότητα 5.2 (σελ. 99. βιβλίο Α&Β) και αφού δούμε τα παρακάτω video η άποψή μας μπορεί και να αλλάξει. 

 

Σύνδεσμοι
Φωτόδεντρο - Θεωρία: Φωτοτροπισμός

Τα φυτά αναζητούν την ηλιακή ενέργεια που χρειάζονται για την διαδικασία της Φωτοσύνθεσης και γι αυτό τον ακολουθούν. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται Φωτοτροπισμός

Πηγή: Gao et al. (2022) DOI: 10.1002/adom.202201871

 

3) Η στήριξη και κίνηση στα ζώα: Θυμόμαστε ότι τα ζώα χωρίζονται σε 2 μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με το αν διαθέτουν εσωτερικό σκελετό (σπονδυλωτά και ασπόνδυλα ζώα). Η κίνηση στα ζώα επιτυγχάνεται ανάλογα με το είδος του σκελετού που αυτά διαθέτουν. Ο σκελετός στα ζώα μπορεί να διακριθεί σε 3 κατηγορίες:

  • Ενδοσκελετός (εσωτερικός σκελετός που διαθέτουν τα σπονδυλωτά ζώα)
  • Εξωσκελετός στα ασπόνδυλα ζώα  (Wikipedia)
  • Υδροστατικός σκελετός στα ασπόνδυλα ζώα (Wikipedia)

Αφού παρακολουθήσουμε την εισήγηση του μαθήματος και διαβάσουμε την παράγραφο 5.3, σελ. 99 (Βιβλίο Α&Β Γυμνασίου) κάνουμε τις ασκήσεις του Φυλλαδίου 1 που μοιράστηκε στη τάξη.

Για περισσότερη εξάσκηση λύνουμε το παρακάτω σταυρόλεξο: 

Αξίζει να παρατηρήσουμε τους ιδιαίτερους τρόπους με τους οποίους κινούνται τα ζώα προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους.

Στα παρακάτω videos μπορούμε να παρατηρήσουμε τη μετακίνηση ("locomotion" στην Αγγλική γλώσσα)  κάποιων χαρακτηριστικών ζώων: 

Ασπόνδυλα ζώα:

  • Μέδουσα:  video
  • Γεωσκώληκας: video
  • Τα δίθυρα: video
  • Η μέλισσα: video

Σπονδυλωτά ζώα:

  • Το ψάρι: video
  • Το πτηνό: video
  • το ζώο γατόπαρδος ή τσιτάχ: video

Παρατηρούμε ότι ανάλογα αν τα ζώα κινούνται στη ξηρά, στο νερό ή στον αέρα έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Για τη μεγαλύτερη κατανόηση των μορφολογικών χαρακτηριστικών των ζώων λύνουμε τις ασκήσεις του παρακάτω φυλλαδίου (Φυλλάδιο 2) το οποίο μοιράστηκε στη τάξη.

Σύνδεσμοι
National Geographic: Τρόποι βάδισης στα ζώα

Μπορείτε σε αυτή την ιστοσελίδα να δείτε με πολύ παραστατικό τρόπο τις κινήσεις ανάμεσα στα διαφορετικά είδη.

Εργασίες

Τα κοράλλια είναι θαλάσσια ασπόνδυλα ζώα και ανήκουν στην ομοταξία των Ανθοζώων. Σχηματίζουν κοινότητες με εντυπωσιακά χρώματα και μεγάλη ποικιλομορφία, σχηματίζοντας υφάλους στον θαλάσσιο πυθμένα. Το μάθημα αυτό μας δίνει την ευκαιρία να μελετήσουμε τους οργανισμούς αυτούς. Αφού διενεργήσετε την έρευνα σας στο διαδίκτυο, καλείσθε να γράψετε μία εργασία με θέμα:  Γιατί οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι ζωτικής σημασίας για το περιβάλλον και γιατί απειλούνται με εξαφάνιση;

 

Οδηγίες

Η εργασία θα είναι γραπτής μορφής (χειρόγραφη ή ηλεκτρονική) μέχρι 500 λέξεις. Την εργασία θα πρέπει να παραδώσετε στο επόμενο μάθημα ή να στείλετε και μέσω της ηλεκτρονικής αυτής πλατφόρμας. Θα συζητήσουμε τα ευρήματά μας στην τάξη! 

Φωτογραφία - Πηγή: https://www.observerbd.com/news/291323

Τέλος λύνουμε τις ασκήσεις του βιβλίου 1, 2, στη σελ. 102-103 και απαντάμε στο τετράδιό μας τις ερωτήσεις 4 και 5 (σελ.103)

 

Και κάποιες επιπλέον ιστοσελίδες: 

4) Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου: Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου είναι ένα πολύπλοκο σύστημα το οποίο διακρίνεται:

 

  • στο ερειστικό σύστημα δηλαδή τα οστά και το σκελετό και
  • το μυικό σύστημα με τους επιμέρους μύες. 

 

Α. Το ερειστικό σύστημα

 

Ο σκελετός του ανθρώπου διακρίνεται στο:

  • σκελετό του κορμού, που αποτελείται από το κρανίο, τον θώρακα και τη σπονδυλική στήλη
  • σκελετό των άκρων, που αποτελείται από τον σκελετό των άνω και κάτω άκρων

 

Στο μάθημα μοιράστηκε το παρακάτω φυλλάδιο (Φυλλάδιο 3) στο οποίο προσπαθούμε να εντοπίσουμε και να αναγνωρίσουμε όσα περισσότερα οστά του ανθρωπίνου σώματος μπορούμε.

 

Όπως εργαζόμαστε στο κεφάλαιο αυτό, παρατηρούμε ότι η μορφή το σχήμα και το μέγεθος του κάθε οστού είναι ιδιαίτερο και ανάλογο της λειτουργίας που επιτελεί και της θέσης που αυτό βρίσκεται. 

Για το λόγο αυτό, τα οστά διακρίνονται σε: 

  • μακρά οστά, 
  • βραχέα οστά και 
  • πλατιά οστά. 

Τα οστά μεταξύ τους συνδέονται με  αρθρώσεις  προκειμένου να είναι λειτουργικά  οι οποίες διακρίνονται σε διαρθρώσεις και συναθρώσεις ανάλογα αν επιτρέπονται ή όχι οι κινήσεις μεταξύ τους.

Έγγραφα
Φυλλαδιο-3.pdf
Σύνδεσμοι
Φωτόδεντρο - Άσκηση: Συναρμολόγησε τον ανθρώπινο σκελετό!

Για περισσότερη εξάσκηση μπορούμε να συναρμολογήσουμε έναν ανθρώπινο σκελετο.

Β. Το μυικό σύστημα

 

Οι μύες παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και δε συνδέονται αποκλειστικά με τα οστά αλλά έχουν και άλλες λειτουργίες. Διακρίνονται σε σκελετικούς μύες, λείους μύες και στον καρδιακό μυ, όπως φαίνεται παρακάτω. 

 

 

Στους παρακάτω ιστοτόπους μπορείτε να περιηγηθείτε στους μύες του ανθρώπινου σώματος και να εντοπίσετε τις διαφορές ανάμεσα στις τρεις αυτές κατηγορίες, τόσο στη δομή όσο και στη λειτουργία τους.

Σύνδεσμοι
TED-Ed - How your muscular system works
Κάθε φορά που κάνετε ένα βήμα, 200 μύες εργάζονται από κοινού για να σηκώσουν το πόδι σας, να το προωθήσουν προς τα εμπρός και να το αφήσουν κάτω. Είναι μόνο μία από τις χιλιάδες λειτουργίες που εκτελούνται από το μυϊκό σύστημα: αυτό το δίκτυο των πάνω από 650 μυών καλύπτει το σώμα και είναι ο λόγος που μπορούμε να ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας, να χαμογελάμε, να τρέχουμε, να πηδάμε και να στεκόμαστε όρθιοι. Πώς λειτουργεί, λοιπόν; Η Έμμα Μπράις σας μεταφέρει στο σώμα για να το ανακαλύψετε.

Γ. Μυοσκελετικό σύστημα και υγεία 

 

Η υγεία του μυοσκελετικού συστήματος είναι σημαντική και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, γιατί εξαρτάται από τη δική μας Συχνά είναι τα ατυχήματα που μπορεί να οδηγήσουν σε :

Για την εξασφάλιση της υγείας του σκελετού και των μυών μας σημαντικό ρόλο παίζει μια ισορροπημένη διατροφή και η συστηματική άσκηση.

 

Στο τέλος του κεφαλαίου κάνουμε τις ασκήσεις του βιβλίου στις σελίδες 108 - 109 του βιβλίου και κλείνουμε το κεφάλαιο με το παρακάτω τραγουδάκι:

Σύνδεσμοι
THE MUSCLES SONG