Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ

ΕΝΟΤΗΤΑ1: Γ΄, κεφ. 70

Οι Κερκυραίοι λοιπόν, βρίσκονταν σε εμφύλια διαμάχη, από τότε που είχαν επιστρέψει οι Κερκυραίοι που είχαν συλληφθεί στις ναυμαχίες για την υπόθεση της Επιδάμνου, αφού ελευθερώθηκαν από τους Κορινθίους, φαινομενικά επειδή οι πρόξενοι είχαν δώσει εγγύηση οκτακοσίων ταλάντων, στην πραγματικότητα όμως επειδή είχαν πειστεί (οι αιχμάλωτοι ενν.) να κάνουν την Κέρκυρα σύμμαχο της Κορίνθου. Και αυτοί ενεργούσαν, πλησιάζοντας καθένα χωριστά από τους πολίτες, για να απομακρύνουν την πόλη από τους Αθηναίους.

Και όταν έφτασε ένα αθηναϊκό πλοίο και ένα κορινθιακό, που έφεραν πρέσβεις και αφού ήρθαν σε διαπραγματεύσεις, αποφάσισαν οι Κερκυραίοι να είναι σύμμαχοι με τους Αθηναίους σύμφωνα με την ισχύουσα συνθήκη και φίλοι με τους Πελοποννησίους, όπως ακριβώς και πρωτύτερα.

Ο Πειθίας ήταν τότε και εθελοντής πρόξενος των Αθηναίων και αρχηγός του δημοκρατικού κόμματος. Οι πρώην αιχμάλωτοι, φίλοι των Κορινθίων του έκαναν μήνυση, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους.

Αυτός λοιπόν, αφού αθωώθηκε, καταγγέλλει με τη σειρά του τους πέντε πιο πλούσιους άνδρες από αυτούς, λέγοντας ότι για να στηρίζουν τα κλήματά τους, κόβουν βέργες από τους ιερούς περίβολους του Δία και του Αλκίνου· και ως πρόστιμο για κάθε βέργα επιβλήθηκε ένας στατήρας.

Αφού λοιπόν αυτοί καταδικάστηκαν να πληρώσουν πρόστιμο και ενώ κάθονταν ως ικέτες κοντά στους ναούς εξαιτίας της βαριάς χρηματικής ποινής, ζητώντας να πληρώσουν το πρόστιμο σε δόσεις, ο Πειθίας (διότι τύχαινε να είναι και μέλος της βουλής) πείθει (τους Κερκυραίους) να εφαρμόσουν το νόμο κατά γράμμα.

Αυτοί τότε βλέποντας από το αποτέλεσμα της δίκης πως αποκλείεται να εφαρμόσουν το σχέδιό τους και ταυτόχρονα έχοντας πληροφορηθεί ότι ο Πειθίας, όσο ήταν μέλος της βουλής μέλος της βουλής, σχεδίαζε να μεταπείσει το λαό να κάνουν επιθετική και αμυντική συμμαχία με τους Αθηναίους, συνωμότησαν και αφού πήραν μαχαίρια, ξαφνικά αφού μπήκαν στη βουλή, σκότωνσαν και τον Πειθία και άλλους εξήντα περίπου από τους βουλευτές και από τους απλούς πολίτες· μερικοί όμως λίγοι, ομοϊδεάτες με τον Πειθία, κατέφυγαν στην Αθηναϊκή τριήρη, που βρισκόταν ακόμα εκεί.

ΣΧΟΛΙΑ

- Οι Κερκυραίοι λοιπόν, βρίσκονταν σε εμφύλια διαμάχη: ο εμφύλιος της Κέρκυρας αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες του Πελοποννησιακού πολέμου. Προκλήθηκε απ΄αυτούς που αιχμαλωτίστηκαν στην Επίδαμνο και απελευθερώθηκαν απ΄τους Κορίνθιους.

- ναυμαχίες για την υπόθεση της Επιδάμνου: πρόκειται για δύο ναυμαχίες όχι στην Επίδαμνο αλλά κοντά στα Σύβοτα. Οι Κερκυραίοι παρά την αθηναϊκή βοήθεια είχαν σημαντικές απώλειες.Οι Κορίνθιοι συνέλαβαν 1050 Κερκυραίους από τους οποίους οι 800 πουλήθηκαν ώς δούλοι ενώ οι 250 επιφανείς πολίτες κρατήθηκαν περίπου πέντε χρόνια στην Κόρινθο.

- ελευθερώθηκαν από τους Κορινθίους: πρέπει να θεωρήσουμε δεδομένο ότι οι Κορίνθιοι, πριν απελευθερώσουν τους 250 Κερκυραίους οι οποίοι ήταν ολιγαρχικοί, τους είχαν πείσει να λειτουργήσουν ως πράκτορες της Κορίνθου στην Κέρκυρα. Στην προσπάθειά τους οι Κορίνθιοι να καλύψουν τον πραγματικό τους σκοπό και να κάνουν την απελευθέρωσή τους πιστευτή, επέβαλαν ως λύτρα το ποσό των 800 ταλάντων, ποσό που θεωρείται υπερβολικά μεγάλο. Προσπάθησαν δηλ., να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι εφόσον ζητούν ένα τόσο μεγάλο ποσό ως εγγύηση για να αφήσουν τους αιχμαλώτους, δεν πρέπει αυτοί οι άνθρωποι να ήταν δικοί τους.

- προξένους: καθώς στο παρελθόν δεν υπήρχαν επίσημοι διπλωμάτες σε κάθε πόλη-κράτος, πολίτες της κάθε πόλης που διατηρούσαν καλές σχέσεις με κάποια άλλη πόλη-κράτος εκπροσωπούσαν διπλωματικά την πόλη αυτή.

- αποφάσισαν οι Κερκυραίοι να είναι σύμμαχοι με τους Αθηναίους σύμφωνα με την ισχύουσα συνθήκη και φίλοι με τους Πελοποννησίους: Η Κέρκυρα, αν και αποικία της Κορίνθου, ήρθε σε σύγκρουση μαζί της (Επίδαμνος) κι έτσι ζήτησε την προσχώρησή της στην αθηναϊκή συμμαχία. Οι Αθηναίοι αρχικά απέρριψαν το αίτημα της Κέρκυρας για να μην παραβιάσουν την ειρήνη με την Σπάρτη (τριακονταετείς σπονδές) αλλά συνήψαν αμυντική συμμαχία. Μετά την έκρηξη του πολέμου αλλάζουν γνώμη κι επιθυμούν να προσαρτήσουν την Κέρκυρα στη συμμαχία τους. Οι Κερκυραίοι προφανώς βρέθηκαν σε δύσκολη θέση με την ταυτόχρονη άφιξη του κορινθιακού και του αθηναϊκού πλοίου. Όπως σε ανάλογες περιστάσεις κάνουν οι ανίσχυροι και οι αδύνατοι, επιθυμούν να τηρήσουν ουδέτερη στάση σε μια περίοδο που οι Αθηναίοι και οι Πελοποννήσιοι πολεμούν μεταξύ τους εξαιτίας τους. Πάντως, η απόφαση εκφράζει συμπάθεια προς τους Κορινθίους και είναι αποτέλεσμα της δράσης των αιχμαλώτων.

- εθελοντής πρόξενος: ο Πειθίας μόνος του προθυμοποιήθηκε λόγω των δημοκρατικών του πεποιθήσεων να εκτελεί χρέη πρόξενου των Αθηναίων στην Κέρκυρα. Επίσης, είναι και ο αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στο νησί. Το πολίτευμα της Κέρκυρας είναι ολιγαρχικό, στα πρότυπα του πολιτεύματος της Κορίνθου, αλλά με το πέρασμα των χρόνων μια υποτυπώδης εκκλησία του δήμου αρχίζει να ενισχύει σταδιακά τη δύναμή της, κυρίως μετά την αμυντική συμαχία με την Αθήνα.

- τον σύρουν στο δικαστήριο /αφού αθωώθηκε, καταγγέλλει με τη σειρά του : δίκη πολιτικής σκοπιμότητας σε βάρος του Πειθία. Οξύνεται η πολιτική αντιπαράθεση που θα οδηγήσει σε εμφύλια διαμάχη. Μετά την αθώωσή του κάνει ο ίδιος αντιμήνυση στους αντιπάλους του, γεγονός που αρτυρεί μικρότητα και εκδικητική διάθεση.

- καταγγέλλει με τη σειρά του τους πέντε πιο πλούσιους άνδρες από αυτούς, λέγοντας ότι κόβουν βέργες των κλημάτων: οι κατηγορίες του Πειθία δεν είναι πολιτικές αλλά θρησκευτικές και κοινωνικές, καθώς είναι πιο εύκολο να στοιχειοθετηθούν τέτοιες κατηγορίες. Η αφαίρεση των πασάλων που στηρίζουν τα κλήματα απαγορεύεται από το νόμο και θεωρείται αδίκημα. Το πρόστιμο που επιβλήθηκε όμως ήταν δυσβάσταχτο ακόμα και για τους πλούσιους Κερκυραίους οι οποίοι διαπραγματεύονται να το πληρώσουν με δόσεις.

Πολιτική κατάσταση στην Κέρκυρα

Είναι εύκολο να διαπιστώσουμε απουσία υγιών πολιτικών αρχών. Οι μεγάλες δυνάμεις αναμιγνύονται στα εσωτερικά της Κέρκυρας. Οι αιχμάλωτοι θυσιάζουν την ανεξαρτησία της πατρίδας τους για προσωπικό όφελος και διαπράττουν μια ενέργεια που ισοδυναμεί με προδοσία. Ο λαός επιδιώκει ουδετερότητα σε μια δύσκολη στιγμή για την Αθήνα ενώ τα πολιτικά μίση και πάθη στρέφουν τους ολιγαρχικούς εναντίον του αρχηγού της δημοκρατικής παράταξης. Η κατάσταση χειροτερεύει και δολοφονούνται οι αρχηγοί των δημοκρατικών και άλλοι πολίτες. Η συκοφαντία και η βία χρησιμοποιούνται ως μέσα εξόντωσης και δημιουργείται το κλίμα που θα οδηγήσει σε έναν πολύ σκληρό εμφύλιο.