Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

Κωδικός : 0544005277

Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

0544005277  -  ΕΛΕΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

Ενότητες μαθήματος - 2η ενότητα

2η ενότητα

1η ενότητα 3η ενότητα
 

Γ΄βιβλίο, 71.1             

Οι ολιγαρχικοί αποφασίζουν ουδετερότητα

1. Κείμενο

Δράσαντες δὲ τοῦτο

καὶ ξυγκαλέσαντες

Κερκυραίους

εἶπον ὅτι ταῦτα

καὶ βέλτιστα εἴη

καὶ ἂν δουλωθεῖεν

ἥκιστ΄  ὑπ΄ Ἀθηναίων͵

τό τε λοιπὸν ἡσυχάζοντας

δέχεσθαι

μηδετέρους 

ἀλλ΄ ἢ μιᾷ νηὶ͵

τὸ δὲ πλέον

ἡγεῖσθαι πολέμιον.

Μετάφραση

Αφού το έκαναν αυτό

και συγκάλεσαν σε συνέλευση

τους Κερκυραίους

είπαν ότι αυτή η πράξη

ήταν η καλύτερη

και ότι δεν θα υποδουλωνόταν

με κανένα τρόπο από τους Αθηναίους

και στο εξής να μένουν ουδέτεροι

και να μη δέχονται

κανένα από τους δυο

παρά μόνο αν έρχονταν με ένα πλοίο

μεγαλύτερο αριθμό, όμως,

να τον θεωρούν εχθρικό.

3. Ερμηνευτικά Σχόλια


 

δράσαντες... ξυγκαλέσαντες

Ασφαλώς δεν έκαναν όλα αυτά μόνοι τους οι πέντε Κερκυραίοι ολιγαρχικοί, αλλά με τη βοήθεια των ομοϊδεατών τους και ιδιαίτερα εκείνων που ήταν αιχμάλωτοι από την Κόρινθο. Αξιοπρόσεκτη είναι η προσπάθεια των ολίγων να προσδώσουν μία επίφαση δημοκρατικής νομιμότητας στο όλο εγχείρημά τους, αφού αμέσως μετά τον φόνο των πολιτικών τους αντιπάλων συγκαλούν τον δήμο.

ταῦτα καὶ βέλτιστα...δέχεσθαι

Μετά τη δολοφονία των αρχηγών των δημοκρατικών οι ολιγαρχικοί συγκέντρωσαν την εκκλησία του δήμου και τόνισαν ότι οι τρέχουσες εξελίξεις ήταν συμφέρουσες για την Κέρκυρα, διότι έτσι το νησί δε διέτρεχε τον κίνδυνο υποδούλωσής του στην Αθήνα. Επισήμαναν ακόμη την αναγκαιότητα τήρησης ουδετερότητας υπό όρους, γεγονός που σήμαινε διάλυση της επιμαχίας με την Αθήνα, όχι όμως και ολοκληρωτική αποκοπή των δεσμών της Κέρκυρας με την υπερδύναμη αυτή της εποχής.

μιᾷ νηί... ἡγεῖσθαι

Η παρουσία δηλαδή περισσότερων του ενός πλοίων θα έπρεπε να θεωρείται ενέργεια εχθρική και να οδηγεί σε πολεμική κινητοποίηση. Ουσιαστικά η απόφαση αυτή ακυρώνει πρακτικά την αμυντική συμμαχία Αθηναίων-Κερκυραίων. Πρέπει να σημειωθεί πάντως εδώ ότι η πολιτική της ουδετερότητας, της απεμπλοκής δηλαδή της Κέρκυρας από τον πόλεμο, ήταν συνετή. Αυτό βέβαια δεν αναιρεί τον αρχικό σκοπό των ολιγαρχικών, που ήταν να εγκαταστήσουν την ολιγαρχία στην Κέρκυρα.

ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην

Οι ολιγαρχικοί με το κλίμα ψυχολογικής βίας και τρομοκρατίας που δημιουργούν εξαναγκάζουν τους Κερκυραίους να επικυρώσουν την πρότασή τους για ουδετερότητα. Καταλύεται έτσι η ίδια η ουσία της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών, δηλαδή η ελευθερία στη λήψη των αποφάσεων. Η πολιτική αυτή φενάκη των ολίγων εκφράζεται εναργέστατα από τις ίδιες τις αντιφατικές ενέργειές τους: από τη μια συγκαλούν την εκκλησία του δήμου, από την άλλη όμως δεσμεύουν τη βούληση του δημοκρατικού αυτού οργάνου.

5. Συντακτική ανάλυση
[71.1] Δράσαντες δὲ τοῦτο καὶ ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους εἶπον τό τε λοιπὸν μηδετέρους δέχεσθαι ἀλλ᾽ ἢ μιᾷ νηὶ ἡσυχάζοντας, τὸ δὲ πλέον πολέμιον ἡγεῖσθαι.
Κύρια πρόταση
εἶπον: Ρήμα. οὗτοι: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. δέχεσθαι: Αντικείμενο ρήματος, Τελικό απαρέμφατο, με υποκείμενό του το Κερκυραίους. μηδετέρους: Αντικείμενο απαρεμφάτου. τό λοιπὸν: Αιτιατική χρόνου. ἡγεῖσθαι: Αντικείμενο ρήματος, Τελικό απαρέμφατο, με υποκείμενό του το Κερκυραίους. τὸ πλέον: Αντικείμενο απαρεμφάτου. πολέμιον: Κατηγορούμενο του αντικειμένου (το πλέον).
Δράσαντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τοῦτο: Αντικείμενο μετοχής. ξυγκαλέσαντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. Κερκυραίους: Αντικείμενο μετοχής.
ἡσυχάζοντας: Τροπική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο Κερκυραίους των απαρεμφάτων. νηὶ: Δοτική της συνοδείας. μιᾷ: Επιθετικό προσδιορισμός στο νηὶ.
 
ὅτι ταῦτα καὶ βέλτιστα εἴη
Δευτερεύουσα ειδική πρόταση, ως αντικείμενο του ρήματος εἶπον. 
εἴη; Ρήμα. ταῦτα: Υποκείμενο ρήματος (αττική σύνταξη). βέλτιστα: Κατηγορούμενο του αντικειμένου.
 
[Όταν το υποκείμενο του ρήματος είναι ουδέτερου γένους και πληθυντικού αριθμού, ενδέχεται το ρήμα να τίθεται στο γ΄ ενικό πρόσωπο. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται αττική σύνταξη.]
 
καὶ ἥκιστ᾽ ἂν δουλωθεῖεν ὑπ᾽ Ἀθηναίων,
Δευτερεύουσα ειδική πρόταση, ως αντικείμενο του ρήματος εἶπον. 
ἂν δουλωθεῖεν :Ρήμα. Κερκυραῖοι: Εννοείται ως υποκείμενο του ρήματος. ὑπ᾽ Ἀθηναίων: Εμπρόθετος προσδιορισμός του ποιητικού αιτίου. ἥκιστα: Επιρρηματικός προσδιορισμός του ποσού.
 
Ὡς δὲ εἶπον,
Δευτερεύουσα χρονική πρόταση
εἶπον: Ρήμα. οὗτοι: Εννοείται ως υποκείμενο του ρήματος. ταῦτα: Εννοείται ως αντικείμενο του ρήματος.
 
καὶ ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην.
Κύρια πρόταση
ἠνάγκασαν: Ρήμα. οὗτοι: Εννοείται ως υποκείμενο του ρήματος. Κερκυραίους: Εννοείται ως άμεσο αντικείμενο του ρήματος. ἐπικυρῶσαι: Έμμεσο αντικείμενο ρήματος, Τελικό απαρέμφατο. Κερκυραίους: Εννοείται ως υποκείμενο του απαρεμφάτου (ετεροπροσωπία). τὴν γνώμην: Αντικείμενο απαρεμφάτου.
 

6. Η δεικτική αντωνυμία οὗτος, αὗτη, τοῦτο κλίνεται έτσι:

 

Ενικός αριθμός

Πληθυντικός αριθμός

ον.

οὗτος

αὕτη

τοῦτο

οὗτοι

αὗται

ταῦτα

γεν.

τούτου

ταύτης

τούτου

τούτων

τούτων

τούτων

δοτ.

τούτῳ

ταύτῃ

τούτῳ

τούτοις

ταύταις

τούτοις

αιτ.

τοῦτον

ταύτην

τοῦτο

τούτους

ταύτας

ταῦτα

κλ.

(ὦ) οὗτος

(ὦ) αὕτη

—

—

—

—
Εργασίες

Φανταστείτε και συνθέστε έναν λόγο στον οποίο θα αναφέρετε τα επιχειρήματα με τα οποία ο
εκπρόσωπος των ολιγαρχικών προσπαθούσε να πείσει  στην εκκλησία του δήμου τους δημοκρατικούς ότι η
δολοφονία του Πειθία και των άλλων ήταν μια σωστή πολιτικά, πράξη.

Έγγραφα
Ασκήσεις 71,72