Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ
Κωδικός : 0544005277
-
Εμφάνιση όλων των ενοτήτων
-
μια βόλτα στην Αρχαία Αθήνα
-
ερωτήσεις εισαγωγής
-
Διαδραστικά η εισαγωγή του Θουκυδίδη
-
Γραμματική- Ρήμα Ι
-
Γραμματική - Ρήμα ΙΙ
-
Γραμματική- Ουσιαστικό
-
Συντακτικό
-
1η ενότητα
-
2η ενότητα
-
3η ενότητα
-
4η ενότητα
-
5η ενότητα
-
6η ενότητα
-
7η ενότητα
-
8η ενότητα
-
9η ενότητα
-
10η ενότητα
-
11η ενότητα
-
12η ενότητα
-
13η ενότητα- Βιβλίο Γ, 81,3-5
-
μια βόλτα στην Αρχαία Αθήνα
6η ενότητα
|
Γ΄Βιβλίο, κεφ 74 Η νίκη των δημοκρατικών και ο εμπρησμός της πόλης από τους ολιγαρχικούς |
|
[3.74.1] διαλιπούσης δ’ ἡμέρας χωρίων τε ἰσχύι αἵ τε γυναῖκες αὐτοῖς
[3.74.2] γενομένης καὶ σφᾶς διαφθείρειεν,
φειδόμενοι οὔτε οἰκείας οὔτε ἀλλοτρίας, καὶ ἡ πόλις ἐκινδύνευσε
τοῦ δήμου κεκρατηκότος
ἐς τὴν ἤπειρον λαθόντες διεκομίσθησαν.
|
[3.74.1] Και αφού πέρασε μια μέρα, έβαλαν φωτιά στα σπίτια που ώστε και πολλές περιουσίες εμπόρων την επικράτηση των δημοκρατικών, |
Ερμηνευτικά σχόλια
Η νίκη των δημοκρατικών
Η στάση των κερκυραίων τερματίζεται με τη νίκη των δημοκρατικών. Η νίκη των δημοκρατικών οφείλεται στους εξής λόγους:
Οι δημοκρατικοί είχαν καλύτερες θέσεις (ακρόπολη, υψηλά και οχυρά μέρη). Οι δημοκρατικοί υπερείχαν σε αριθμό αφού είχαν δεχτεί και την ενίσχυση τωνδούλων. Την ώρα της τελικής σύγκρουσης οι δημοκρατικοί είχαν και τη βοήθεια των γυναικών τους. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των γυναικών στις συγκρούσεις και στο ρόλο που έπαιξαν στην έκβαση της μάχης. Η γυναίκα την εποχή του Θουκυδίδη ζει στο περιθώριο χωρίς δικαιώματα. Όπως γνωρίζουμε οι γυναίκες δεν έπαιρναν μέρος σε πολέμους. Είναι λογικό να σχολιάζεται από τον Θουκυδίδη αυτή η δυναμική συμμετοχή τους η οποία είναι αντίθετη προς τη φύση τους. (αἵ τε γυναῖκες αὐτοῖς τολμηρῶς ξυνεπελάβοντο βάλλουσαι ἀπὸ τῶν οἰκιῶν τῷ κεράμῳ καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον).
Ο εμπρησμός της πόλης
Οι ολιγαρχικοί μετά την ήττα τους βρίσκονται σε κατάσταση απελπισίας. Καίνε τα σπίτια που βρίσκονται περιμετρικά της αγοράς για να καθυστερήσουν την έφοδο των αντιπάλων τους και να προλάβουν να ανασυνταχθούν. Η πράξη του εμπρησμού αποτελεί μια πράξη απελπισίας η οποία απείλησε την πόλη με ολοκληρωτική καταστροφή. (ἐμπιπρᾶσι τὰς οἰκίας). Οι ολιγαρχικοί βρίσκονται σε τραγική κατάσταση. Το γεγονός ότι το κορινθιακό πλοίο φεύγει και άρα τους εγκαταλείπουν όλοι οι υποστηρικτές τους, τους φέρνει σε απόγνωση και σκέφτονται την τιμωρία για όσα έχουν διαπράξι
| [1] Διαλιπούσης δ᾽ ἡμέρας μάχη αὖθις γίγνεται Κύρια πρόταση γίγνεται: Ρήμα. μάχη: Υποκείμενο ρήματος. αὖθις: Επιρρηματικός προσδιορισμός χρόνου. Διαλιπούσης: Γενική απόλυτη χρονική μετοχή. ἡμέρας: Υποκείμενο μετοχής. καὶ νικᾷ ὁ δῆμος χωρίων τε ἰσχύι καὶ πλήθει προύχων· Κύρια πρόταση νικᾷ: Ρήμα. ὁ δῆμος: Υποκείμενο. ἰσχύι: Δοτική της αιτίας. χωρίων: Γενική υποκειμενική στο ἰσχύι. προύχων: Αιτιολογική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. πλήθει: Δοτική της αναφοράς στο προύχων. αἵ τε γυναῖκες αὐτοῖς τολμηρῶς ξυνεπελάβοντο βάλλουσαι ἀπὸ τῶν οἰκιῶν τῷ κεράμῳ καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον. Κύρια πρόταση ξυνεπελάβοντο: Ρήμα. αἵ γυναῖκες: Υποκείμενο ρήματος. αὐτοῖς: Αντικείμενο ρήματος. τολμηρῶς: Επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου. βάλλουσαι: Τροπική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. ἀπὸ τῶν οἰκιῶν: Εμπρόθετος προσδιορισμός της προέλευσης. τῷ κεράμῳ: Δοτική του οργάνου. ὑπομένουσαι: Τροπική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τὸν θόρυβον: Αντικείμενο της μετοχής ὑπομένουσαι. παρὰ φύσιν: Εμπρόθετος προσδιορισμός της εναντίωσης. [2] Γενομένης δὲ τῆς τροπῆς περὶ δείλην ὀψίαν, δείσαντες οἱ ὀλίγοι ἐμπιπρᾶσι τὰς οἰκίας τὰς ἐν κύκλῳ τῆς ἀγορᾶς καὶ τὰς ξυνοικίας, φειδόμενοι οὔτε οἰκείας οὔτε ἀλλοτρίας, Κύρια πρόταση ἐμπιπρᾶσι: Ρήμα. οἱ ὀλίγοι: Υποκείμενο. τὰς οἰκίας καὶ τὰς ξυνοικίας: Αντικείμενα ρήματος. τὰς ἐν κύκλῳ: Επιθετικός προσδιορισμός στο τὰς οἰκίας. τῆς ἀγορᾶς: Γενική της αφετηρίας. δείσαντες: Αιτιολογική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. φειδόμενοι: Τροπική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. οἰκίας: Εννοείται ως αντικείμενο της μετοχής. οἰκείας, ἀλλοτρίας: Επιθετικοί προσδιορισμοί στο αντικείμενο της μετοχής. [Αν δεν εννοηθεί το αντικείμενο, τότε οι επιθετικοί προσδιορισμοί λειτουργούν ως αντικείμενα της μετοχής.] Γενομένης: Γενική απόλυτη χρονική μετοχή. τῆς τροπῆς: Υποκείμενο της μετοχής. περὶ δείλην: Εμπρόθετος προσδιορισμός του χρόνου. ὀψίαν: Επιθετικός προσδιορισμός στο δείλην. μὴ αὐτοβοεὶ ὁ δῆμος τοῦ τε νεωρίου κρατήσειεν ἐπελθὼν Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση ως αντικείμενο της μετοχής δείσαντες κρατήσειεν: Ρήμα. ὁ δῆμος: Υποκείμενο ρήματος. τοῦ νεωρίου: Αντικείμενο ρήματος. αὐτοβοεὶ: Επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου. ἐπελθὼν: Χρονικο-υποθετική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. καὶ σφᾶς διαφθείρειεν, Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση ως αντικείμενο της μετοχής δείσαντες διαφθείρειεν: Ρήμα. ὁ δῆμος: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. σφᾶς: Αντικείμενο ρήματος. ὅπως μὴ ᾖ ἔφοδος, Δευτερεύουσα τελική πρόταση ᾖ: Ρήμα. ἔφοδος: Υποκείμενο ρήματος. ὥστε καὶ χρήματα πολλὰ ἐμπόρων κατεκαύθη Δευτερεύουσα συμπερασματική πρόταση κατεκαύθη: Ρήμα. χρήματα: Υποκείμενο ρήματος (αττική σύνταξη). πολλά: Επιθετικός προσδιορισμός στο χρήματα. ἐμπόρων: Γενική κτητική. καὶ ἡ πόλις ἐκινδύνευσε πᾶσα διαφθαρῆναι, Δευτερεύουσα συμπερασματική πρόταση ἐκινδύνευσε: Ρήμα. ἡ πόλις: Υποκείμενο ρήματος. διαφθαρῆναι: Αντικείμενο ρήματος, τελικό απαρέμφατο. Ως υποκείμενο του απαρεμφάτου τίθεται το ἡ πόλις (ταυτοπροσωπία). πᾶσα: Κατηγορηματικός προσδιορισμός στο υποκείμενο. εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Δευτερεύουσα υποθετική πρόταση ἐπεγένετο: Ρήμα. ἄνεμος: Υποκείμενο ρήματος. τῇ φλογὶ: Αντικείμενο ρήματος. ἐπίφορος: Επιρρηματικό κατηγορούμενο τόπου. ἐς αὐτήν: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατεύθυνσης σε τόπο. [3] Καὶ οἱ μὲν παυσάμενοι τῆς μάχης ὡς ἑκάτεροι ἡσυχάσαντες τὴν νύκτα ἐν φυλακῇ ἦσαν· Κύρια πρόταση ἦσαν: Ρήμα. οἱ μὲν: Υποκείμενο ρήματος. ἐν φυλακῇ: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατάστασης. παυσάμενοι: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τῆς μάχης: Αντικείμενο της μετοχής παυσάμενοι. ἡσυχάσαντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. ὡς ἑκάτεροι: Κατηγορηματικός προσδιορισμός στο υποκείμενο του ρήματος και των μετοχών. τὴν νύκτα: Αιτιατική του χρόνου. καὶ ἡ Κορινθία ναῦς τοῦ δήμου κεκρατηκότος ὑπεξανήγετο, Κύρια πρόταση ὑπεξανήγετο: Ρήμα. ἡ ναῦς: Υποκείμενο ρήματος. Κορινθία: Επιθετικός προσδιορισμός στο ναῦς. κεκρατηκότος: Γενική απόλυτη χρονική (ή αιτιολογική) μετοχή. τοῦ δήμου: Υποκείμενο μετοχής. καὶ τῶν ἐπικούρων οἱ πολλοὶ ἐς τὴν ἤπειρον λαθόντες διεκομίσθησαν. Κύρια πρόταση διεκομίσθησαν: Ρήμα. οἱ πολλοὶ: Υποκείμενο ρήματος. τῶν ἐπικούρων: Γενική διαιρετική. ἐς τὴν ἤπειρον: Εμπρόθετος που δηλώνει κίνηση σε τόπο. λαθόντες: Τροπική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. |
Ερωτήσεις- ασκήσεις
1. Ποιοι ήταν οι τρεις παράγοντες που εξασφάλισαν τη νίκη στους δημοκρατικούς;
2. Πώς βοήθησαν οι γυναίκες τους δημοκρατικούς;
3. Ποια ήταν η αστόχαστη ενέργεια των ολιγαρχικών μετά τη νίκη των δημοκρατικών; Τι φοβήθηκαν;
4. Ποια είναι η διαφορά των λέξεων οικία και ξυνοικία;
5. Ποια ήταν η αντίδραση της « Κορινθίας νεώς» και των «ἐπικούρων»;
6. Να γράψετε ένα σύνθετο ομόρριζο ουσιαστικό ή επίθετο της Νέας Ελληνικής, για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: μάχη, οἰκιῶν, φύσιν, πόλις, ναῦς.
7. ελλιπής, προκατάληψη, βλήμα, δεισιδαιμονία, λαθραίος: Για καθεμία από τις λέξεις της Νέας Ελληνικής που σας δίνονται, να γράψετε μια ετυμολογικά συγγενή λέξη από το κείμενο.
8. Να γράψετε για τις παρακάτω λέξεις ό,τι ζητείται κάθε φορά:
α χωρίον: γράψτε τη δοτική του ενικού και του πληθυντικού. Τι κλίσης ουσιαστικό είναι και τι γένος;
β. ἰσχύι: την αιτιατική και κλητική του ενικού. Επίσης, τη δοτική και αιτιατική του πληθυντικού. Τι κλίσης ουσιαστικό είναι; Με βάση ποιο ουσιαστικό της γραμματικής κλίνεται;
γ. οἰκιῶν: τι κλίσης ουσιαστικό είναι; Γράψτε τη γενική του ενικού και τη δοτική και αιτιατική του πληθυντικού.
δ. τῷ κεράμῳ : τι κλίσης ουσιαστικό είναι; Γράψε την ονομαστική και δοτική του πληθυντικού.
ε. φύσιν: τη γενική και δοτική ενικού και πληθυντικού. Σύμφωνα με ποιο ουσιαστικό της γραμματικής κλίνεται;
στ. θόρυβον: τη γενική, δοτική και αιτιατική του πληθυντικού. Ποιας κλίσης είναι; Εξηγήστε τους τὀνους.