Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

Κωδικός : 0544005277

Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

0544005277  -  ΕΛΕΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

Ενότητες μαθήματος - 8η ενότητα

8η ενότητα

7η ενότητα 9η ενότητα
 

Βιβλίο Γ΄ κεφ. 75, 2-3

Οι μεθοδεύσεις των δημοκρατικών

Κεφ 75, 2-3

Κείμενο

Μετάφραση

Καὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας

ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι·

οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται

πείθουσιν αὐτὸν καταλιπεῖν σφίσι

πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ͵

ὅπως οἱ ἐναντίοι ὦσιν

ἧσσόν τι

ἐν κινήσει͵

ξυμπέμψειν δὲ

αὐτοὶ

ἴσας

πληρώσαντες

ἐκ σφῶν αὐτῶν.

Καὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν͵

οἱ δὲ κατέλεγον

τοὺς ἐχθροὺς

ἐς τὰς ναῦς.

ἐκεῖνοι δὲ δείσαντες

μὴ ἀποπεμφθῶσι ἐς τὰς Ἀθήνας

καθίζουσιν

ἐς τὸ τῶν Διοσκόρων ἱερόν.

 

Και αυτός, αφού έκανε αυτά

σκόπευε να αποπλεύσει·

οι αρχηγοί, όμως, των δημοκρατικών

τον πείθουν να τους αφήσει πίσω

πέντε πλοία από τα δικά του,

ώστε οι αντίπαλοί τους

να αποθαρρυνθούν

να κάνουν κίνημα

και (του υποσχέθηκαν) ότι θα στείλουν

οι ίδιοι

ίσο αριθμό πλοίων,

αφού τα επανδρώσουν

με δικά τους πληρώματα.

Και εκείνος συμφώνησε (μαζί τους),

εκείνοι όμως στρατολογούσαν

τους εχθρούς τους

για τα πλοία.

Εκείνοι, όμως, επειδή φοβήθηκαν

μήπως τους στείλουν στην Αθήνα,

καταφεύγουν

(ως ικέτες) στο ιερό των Διοσκούρων.

 

Ερμηνευτικά σχόλια

  • «ὅπως οἱ ἐναντίοι ὦσιν ἧσσόν τι ἐν κινήσει» : Το αίτημα των δημοκρατικών προς τον Νικόστρατο, σχετικά με την παραμονή πέντε αθηναϊκών πλοίων στην Κέρκυρα, αποβλέπει να υπηρετήσει διπλό σκοπό. Αφενός, η παρουσία της αθηναϊκής δύναμης θα αποτρέψει πιθανά σχέδια των ολιγαρχικών για νέο πραξικόπημα. Επιπλέον, η αντικατάσταση των παραπάνω πλοίων με πέντε κερκυραϊκά θα δώσει στους δημοκρατικούς τη δυνατότητα να απαλλαχθούν από τους πιο επικίνδυνους ολιγαρχικούς, αφού με αυτούς θα επανδρώσουν τα πλοία. Έτσι, συνολικά, θα ισχυροποιηθεί η θέση των δημοκρατικών και παράλληλα θα αποδυναμωθεί η αντίπαλη παράταξη.
  • «ἐκεῖνοι δὲ δείσαντες» : οι ολιγαρχικοί φοβήθηκαν ότι θα σταλούν στην Αθήνα, ενώ οι δημοκρατικοί ότι οι ολιγαρχικοί θα δημιουργήσουν κάποια αναταραχή. Ο Θουκυδίδης επικαλείται συχνά το συναίσθημα του φόβου, αναζητώντας τα αίτια της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Εκτός από το φόβο κι άλλα συναισθήματα όπως η ζήλια, η έκπληξη, η φιλοδοξία κι ο εγωισμός αναφέρονται απ΄τον ιστορικό κάθε φορά που επιχειρεί να αναλύσει την ψυχολογία λαών ή ατόμων. Γενικά, ο Θουκυδίδης αναζητεί να ερμηνεύσει την ανθρώπινη φύση και τα κίνητρά της πίσω από τα ιστορικά γεγονότα και καταλήγει στη διατύπωση κρίσεων που συνοδεύονται από ερμηνείες ψυχολογικής φύσεως.
[2] Kαὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι·
Κύρια πρόταση
ἔμελλεν: Ρήμα. ὁ μὲν: Υποκείμενο ρήματος. ἀποπλεύσεσθαι: Τελικό απαρέμφατο ως αντικείμενο του ρήματος (ταυτοπροσωπία). πράξας: Χρονική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο της μετοχής. ταῦτα: Αντικείμενο της μετοχής.
 
οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται πείθουσιν αὐτὸν πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ σφίσι καταλιπεῖν, ἴσας δὲ αὐτοὶ πληρώσαντες ἐκ σφῶν αὐτῶν ξυμπέμψειν.
Κύρια πρόταση
πείθουσιν: Ρήμα. οἱ προστάται: Υποκείμενο ρήματος. τοῦ δήμου: Γενική αντικειμενική στο προστάται. αὐτὸν: Άμεσο αντικείμενο ρήματος. καταλιπεῖν: Τελικό απαρέμφατο ως έμμεσο αντικείμενο ρήματος. αὐτὸν: Υποκείμενο του απαρεμφάτου (ετεροπροσωπία). ναῦς: Άμεσο αντικείμενο του απαρεμφάτου. σφίσι: Έμμεσο αντικείμενο του απαρεμφάτου. πέντε: Επιθετικός προσδιορισμός στο ναῦς. τῶν αὐτοῦ: Γενική διαιρετική.
ξυμπέμψειν: Ειδικό απαρέμφατο ως έμμεσο αντικείμενο του ρήματος. οἱ προστάται: Υποκείμενο του απαρεμφάτου. αὐτοὶ: Κατηγορηματικός προσδιορισμός. ἴσας: Σύστοιχο αντικείμενο του απαρεμφάτου (ή επιθετικός προσδιορισμός στο εννοούμενο αντικείμενο ναῦς). πληρώσαντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του απαρεμφάτου. ἐκ σφῶν αὐτῶν: Εμπρόθετος της προέλευσης.
 
ὅπως ἧσσόν τι ἐν κινήσει ὦσιν οἱ ἐναντίοι
Δευτερεύουσα τελική πρόταση
ὦσιν: Ρήμα. οἱ ἐναντίοι: Υποκείμενο. ἐν κινήσει: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατάστασης. ἧσσόν: Επιρρηματικός προσδιορισμός του ποσού. τι: Αιτιατική της αναφοράς.
 
[3] Kαὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν,
Κύρια πρόταση
ξυνεχώρησεν: Ρημα. ὁ μὲν: Υποκείμενο.
 
οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς.
Κύρια πρόταση
κατέλεγον: Ρήμα. οἱ δὲ: Υποκείμενο. τοὺς ἐχθροὺς: Αντικείμενο ρήματος. ἐς τὰς ναῦς: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο.
 
δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι καθίζουσιν ἐς τὸ τῶν Διοσκόρων ἱερόν.
Κύρια πρόταση
καθίζουσιν: Ρήμα. ἐκεῖνοι: Υποκείμενο ρήματος. ἐς τὸ ἱερόν: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο.  δείσαντες: Αιτιολογική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τῶν Διοσκόρων: Γενική κτητική.
 
μὴ ἐς τὰς Ἀθήνας ἀποπεμφθῶσι
Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση ως αντικείμενο της μετοχής.
ἀποπεμφθῶσι: Ρήμα. ἐκεῖνοι: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. ἐς τὰς Ἀθήνας: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο.

Ερωτήσεις - ασκήσεις

  1. Να αξιολογηθούν από διπλωματική και στρατιωτική άποψη οι ενέργειες του Νικόστρατου. Να σκιαγραφήσετε τον χαρακτήρα του Αθηναίου στρατηγού με βάση τις ενέργειες του αυτές.
  2. Πώς κρίνετε την απόφαση του Νικόστρατου να συμφωνήσει με την πρόταση των δημοκρατι­κών;
  3. οἱ δὲ τοὺς ἐχθρούς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς(§3): Ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί η ενέργεια αυτή των δημοκρατικών;
  4. Να σχηματιστεί πίνακας με λέξεις της ΝΕ (σύνθετα, παράγωγα του ἵστημιμε προθέσεις) που να περιέχει: α) αρσενικά ουσιαστικά συγκεκριμένα (επιστάτης), β) ουσιαστικά αφηρημένα (διάσταση) και γ) επίθετα.
  5. Να σχηματίσετε φράσεις στη ΝΕ με τις λέξεις: αποστάτης, σύμβαση, πρόφαση.

       6. πράξας, οἱ προστάται, πληρώσαντες, τοὺς ἐχθροὺς, δείσαντες: να γίνει συντακτική αναγώριση των παραπάνω λέξεων