Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄Λυκείου ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

Κωδικός : 0544005277

0544005277 - ΕΛΕΝΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

Ενότητες μαθήματος

10η ενότητα

 

Βιβλίο Γ΄κεφ. 75,5

Ο εκτοπισμός των ολιγαρχικών

Κείμενο

Ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι

τὰ γιγνόμενα

καθίζουσιν ἱκέται

ἐς τὸ Ἥραιον

καὶ γίγνονται οὐκ ἐλάσσους

τετρακοσίων.

ὁ δὲ δῆμος δείσας

μή τι νεωτερίσωσιν

 

ἀνίστησί τε αὐτοὺς πείσας

καὶ διακομίζει

ἐς τὴν νῆσον

πρὸ τοῦ Ἡραίου͵

καὶ ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέμπετο

τὰ ἐπιτήδεια.

 Μετάφραση

Βλέποντας οι υπόλοιποι ολιγαρχικοί

όσα γίνονταν,

καταφεύγουν ως ικέτες

στο ναό της Ήρας

και μαζεύτηκαν όχι λιγότεροι

από τετρακόσιοι.

Οι δε δημοκρατικοί, επειδή φοβήθηκαν

μήπως επιχειρήσουν

κάποια πολιτική μεταβολή

τους σήκωσαν, αφού τους έπεισαν,

και τους μεταφέρουν

στο νησί

μπροστά από το ιερό της Ήρας

και εκεί τους έστελναν

τα αναγκαία τρόφιμα.

Ερμηνευτικά σχόλια

 

γίγνονται οὐκ ἐλάσσους τετρακοσίων

Σχολιάζοντας τον μεγάλο αυτόν αριθμό των 400, ορισμένοι μελετητές επισημαίνουν ότι 400 άτομα δεν μπορούσαν να χωρέσουν σε 5 πλοία, διότι κάθε πλοίο εκτός από τους κωπηλάτες μπορούσε να χωρέσει μόνο 42 άνδρες. Επομένως η λ. ἄλλοι σημαίνει και άλλοι ολιγαρχικοί, εκτός δηλαδή αυτών που κλήθηκαν να επανδρώσουν τα πλοία και αυτών που κατέφυγαν στο ιερό των Διοσκούρων.

ὁ δὲ δῆμος... διεπέμπετο

Ο Θουκυδίδης καταγράφει την αντίδραση των δημοκρατικών στις ενέργειες των ολιγαρχικών. Φωτίζει διαδοχικά τις πράξεις όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τα γεγονότα. Είναι φανερή η αμοιβαία δυσπιστία δημοκρατικών-ολιγαρχικών, αφού οι ολιγαρχικοί αρνούνται να επανδρώσουν το στόλο του Νικόστρατου από το φόβο οριστικού εκτοπισμού τους, ενώ οι δημοκρατικοί αντιμετωπίζουν με καχυποψία την ικεσία των ολιγαρχικών και τους απομακρύνουν από το νησί.

ἐς τῆν πρὸ τοῦ Ἡραίου νῆσον

Πρόκειται για το νησί Πτυχία, το σημερινό δηλαδή Βίδο. Άλλοι μελετητές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για τη θέση, όπου βρίσκεται η σημερινή πόλη της Κέρκυρας, που χωριζόταν τότε από την ξηρά με ένα κανάλι.

Συντακτική ανάλυση

ρντες δ ο λλοι τ γιγνόμενα καθίζουσιν ς τ Ηραιον κέται
Κύρια πρόταση
καθίζουσιν: Ρήμα. οἱ ἄλλοι: Υποκείμενο ρήματος. ἱκέται: Επιρρηματικό κατηγορούμενο του τρόπου. ἐς τὸ ῞Ηραιον: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο. Ὁρῶντες: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. τὰ γιγνόμενα: Επιθετική μετοχή ως αντικείμενο της μετοχής Ὁρῶντες.
 
κα γίγνονται οκ λάσσους τετρακοσίων.
Κύρια πρόταση
γίγνονται: Ρήμα. οἱ ἄλλοι: Εννοείται ως υποκείμενο. οὐκ ἐλάσσους: Κατηγορούμενο του υποκειμένου. τετρακοσίων: Γενική συγκριτική.
 
δ δμος δείσας νίστησί τε ατος πείσας
Κύρια πρόταση
ἀνίστησί: Ρήμα. Ὁ δῆμος: Υποκείμενο ρήματος. αὐτοὺς: Αντικείμενο ρήματος. δείσας: Αιτιολογική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος (ως αντικείμενό της λειτουργεί η ενδοιαστική πρόταση). πείσας: Χρονική μετοχή, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος (ως αντικείμενο της μετοχής τίθεται το αὐτοὺς).
 
μή τι νεωτερίσωσιν
Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση ως αντικείμενο στη μετοχή δείσας
νεωτερίσωσιν: Ρήμα. οὗτοι: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. τι: Σύστοιχο αντικείμενο ρήματος.
 
κα διακομίζει ς τν πρ το ραίου νσον,
Κύρια πρόταση
διακομίζει: Ρήμα. Ὁ δῆμος: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. ἐς τὴν νῆσον: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο. πρὸ τοῦ Ἡραίου: Εμπρόθετος προσδιορισμός του τόπου (δηλώνει το ενώπιον).
 
κα τ πιτήδεια κεσε ατος διεπέμπετο.
Κύρια πρόταση
διεπέμπετο: Ρήμα. Ὁ δῆμος: Εννοείται ως υποκείμενο ρήματος. τὰ ἐπιτήδεια: Άμεσο αντικείμενο ρήματος. αὐτοῖς: Έμμεσο αντικείμενο ρήματος. ἐκεῖσε: Επιρρηματικός προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο.

Ερωτήσεις – ασκήσεις

  1. Να βρείτε τις μετοχές του κειμένου και να τις αναγνωρίσετε συντακτικά.
  2. Γίγνομαι: να γραφεί το β΄ενικό σε όλες τις εγκλίσεις στον χρόνο που είναι
  3. Να βρεθούν τα δευτερόκλιτα ουσιαστικά και να γραφτούν στην ίδια πτώση στον άλλο αριθμό
  4. Ὁρῶντες, γιγνόμενα, δείσας, πείσας, διεπέμπετο: να γραφούν οι αόριστοι των ρημάτων στην οριστική, στη φωνή που βρίσκονται
  5. «ὁ δὲ δῆμος…. διεπέμπετο»: ποια ήταν η αντίδραση των δημοκρατικών στις ενέργειες των ολιγαρχικών
  6. «ἐς τὴν νῆσον πρὸ τοῦ Ἡραίου»: για ποιο νησί πρόκειται;