Μάθημα : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ
Κωδικός : 0548000104
-
Εμφάνιση όλων των ενοτήτων
Σαπφώ: «Ο Έρωτας»
Ο χρόνος στο ποίημα
Στο ποίημα χρησιμοποιούνται ρήματα σε χρόνο αόριστο (πέρασε, πάει, βασιλέψανε, άρπαξε, τράνταξε), για να δηλώσουν το παρελθόν και ρήματα σε χρόνο ενεστώτα (κοντεύουν, κείτομαι, μοιράζει, πλάθει, χυμάει), για να παρουσιάσουν το παρόν. Επομένως, ο χρόνος κινείται σε δύο επίπεδα· το παρελθόν και το παρόν.
Παράλληλα, το παρόν παρουσιάζεται μέσα από μια έντεχνη αντίθεση του ποιητικού υποκειμένου και της φύσης. Για τη Σαπφώ το τώρα είναι κάτι ατέρμονο και βασανιστικό, καθώς βιώνει την αδράνεια και τη στατικότητα, που δεν την κάνουν να νιώθει παραγωγική και δημιουργική «κείτομαι δω μονάχη κι έρημη». Από την άλλη πλευρά, η φύση βρίσκεται σε μια διαρκή κίνηση, δεν υπάρχει εφησυχασμός, όλα εναλλάσσονται και προχωρούν «μεσάνυχτα κοντεύουν· πάει το φεγγάρι πάει κι η Πούλια βασιλέψανε». Αυτή η αντίθεση ανάμεσα στη Σαπφώ και τη φύση, αισθητικά, τονίζει τη μοναξιά και την εσωτερική θλίψη που νιώθει η ποιήτρια.
Tα συναισθήματα της Σαπφώς
Όπως τα ουράνια σώματα εγκατέλειψαν τον ουρανό, έτσι κι εκείνη είναι καταδικασμένη να βιώνει την απώλεια του έρωτά της. Επομένως, τα κυρίαρχα συναισθήματα της Σαπφώς είναι θλίψη, μοναξιά, εγκατάλειψη, απόγνωση και βαθιά εσωτερική αναστάτωση, καθώς η καθημερινότητά της είναι άχρωμη, στάσιμη, χωρίς ελπίδα, χωρίς κάτι να περιμένει.
Αιτία των βασάνων της είναι ο Έρωτας «που βάσανα μοιράζει» και «αρπάζει» και «τραντάζει», όπως ο αγέρας «χυμάει» στα βουνά και τα δέντρα. Ο Έρωτας, λοιπόν, αίσθημα δυνατό, παρομοιάζεται με το στοιχείο της φύσης, τον άνεμο, που όπως εκείνο δεν μπορεί να δαμαστεί και να ελεγχθεί.
Υπάρχει διαφορά στην έκταση του αρχαίου και νεοελληνικού κειμένου. Το αρχαίο κείμενο είναι πιο σύντομο, ενώ το νεοελληνικό είναι αρκετά εκτενές. Αυτό οφείλεται στη βασική διαφορά του αρχαίου λόγου από τον νεοελληνικό που είναι η συνθετικότητά του. Με τον αρχαίο λόγο μπορούμε να πούμε πολλά με λίγες λέξεις.
«Ο έρωτας που βάσανα μοιράζει»
Οι ερωτευμένοι άνθρωποι είναι καταδικασμένοι να δεχτούν τα δώρα (βάσανα) του έρωτα («ἀλγεσίδωρος») που είναι ο
πόνος, η μοναξιά, ο χωρισμός, η βίωση του ανεκπλήρωτου.
«Ο έρωτας που παραμύθια πλάθει»
Ο έρωτας πλάθει παραμύθια, που οι άνθρωποι τα έχουν ανάγκη στη ζωή τους για να
ελπίζουν, να νιώθουν γεμάτοι, να αισθάνονται μέσα τους μια λύτρωση, μια κάθαρση.