Μάθημα : Νεοελληνική Λογοτεχνία (Α' Λυκείου)

Ενότητα: Τα φύλα στη λογοτεχνία – Το δημοτικό τραγούδι

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 Γ. Παραλογή    Τα ρόδα της Κόρης, Έπ. Σταματιάδου, Σαμιακά Ε’ σ. 498.

Μία κόρη ρόδα μάζωνε και άνθη κορφολόγα,
κι’ ο βασιλιάς ξαγνάντησε από μακριά πουρχόνταν.
—«Ώρα Καλή σου, κωπελλιά, δος μου κι’ εμένα ρόδα».

—Μετά χαράς σου, βασιλια, και να σου δώσω τρία».

Έβγαλε και της έδωσε τα δυο του δαχτυλίδια          5

Κι’ η μάννα της τη θώραγε απ’ του παραθύρι.
—«Μωρή σκύλα, μωρ’ άνομη κι’ αρμενουβαφτισμένη,
πόχεις τους δώδεκ’ άδερφούς και θα σε μαντατέψω»

Ακόμη λόγου έλεγε κι’ οι δώδεκα εφτάσαν
κι’ οι δώδεκα τη δέρνανε με τα γδυμνά μαχαίρια,       10

Κι’ η μάννα της την έδερνε με μια χρυσή βεργίτσα.
Η κόρ’ ως τα μεσάνυχτα πήρε και ψυχουμάχα.
Η μάννα της μπαινόβγαινε και τα μαλλιά της τράβα.
—«Σα θα πεθάνεις, κόρη μου, τι ρούχα να σου βάνου
Θέλεις απού τα χρούσαφα ή απ’ τα βιλουδένια ;»       15
— «Δε θέλ’ απού τα χρούσαφα, μηδ’ απ’ τα βιλουδένια,

μόν’ θέλου να με θάψιτε μέσα στα ματουμένα,
για να τ’ ακούσ’ ο βασιλιάς, για να του μάθ’ η χώρα,

πώς έχασα τη νιότη μου για δυό ζευγάρια ρόδα».

Β. ΘΕΜΑΤΑ

1. Η εναρκτήρια σκηνή της παραλογής έρχεται σε αντίθεση με το τραγικό της τέλος. Για ποιον λόγο;

2. Τη στιγμή που η κόρη του δημοτικού τραγουδιού συναντά τον βασιλιά, τον χαιρετά και του δίνει τρία ρόδα. Προσπαθήστε να αποκρυπτογραφήσετε τα σύμβολα του βασιλιά και του δαχτυλιδιού.

3. Να σκιαγραφήσετε τον χαρακτήρα της μάνας. Για ποιον λόγο μαρτυρά την κόρη της στ’ αδέρφια της και δεν αποσιωπά τη συνάντησή της με τον βασιλιά;

4. Πώς εξηγείται ο θρήνος την μάνας την ώρα που η κόρη της ψυχομαχά;

5. Να συζητήσετε το θέμα του φυσικού και ηθικού θανάτου στην πατριαρχική οικογένεια.

6. Ποια από τα χαρακτηριστικά του δημοτικού τραγουδιού και των παραλογών μπορείτε να εντοπίσετε; 

Ακούστε εδώ το δημοτικό τραγούδι μελοποιημένο.