Μάθημα : Νεοελληνική Λογοτεχνία (Α' Λυκείου)

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ

Κίνημα που  συγκρούεται με το ορθολογικό πνεύμα του διαφωτισμού και τον κλασικισμό.

(τέλη 18ου – μέσα 19ου )

Αμφισβητεί όλους τους κανόνες, την τυποποίηση, την παράδοση και τη θέση αυτών τοποθετεί το συναίσθημα, τη φαντασία, το απόλυτο, το υπερβολικό, το συγκινησιακό, το ιδανικό. Οδηγείται στο παράδοξο και το μυστηριώδες, σε μια νοσταλγική διάθεση για τα περασμένα, σε κάποια μελαγχολία ή απαισιοδοξία. Η εικόνα είναι το βασικό στοιχείο του έργου μαζί με τον έντονο ρυθμό. Επιπλέον, παρουσιάζει ιδαίτερη επιμονή στην παρουσίαση του “εγώ” του δημιουργού ή του ήρωα. Οι [ρομαντικοί καλλιτέχνες εκφράζουν ροτίμηση σε θέματα όπως η προσωπική εμπειρία της φύσης, ο θεός, η περιπέτεια, ο έρωτας, ο αγώνας για ελευθερία.

Στη νεοελληνική ποίηση κυριάρχησε για 50 χρόνια ( 1830 – 1880 ) στην Αθήνα, (Αθηναϊκός Ρομαντισμός) αλλά δεν έφτασε ποτέ το μεγαλείο του ευρωπαϊκού ρομαντισμού, αφού παρέμεινε σε μια επιφανειακή και πεσιμιστική αισθηματολογία, με μια γλώσσα επιτηδευμένη, στομφώδη και όχι αληθινή και αυθόρμητη

Σε αντίθεση με τη γόνιμη επαφή που είχαν οι Επτανήσιοι με τον Ρομαντισμό, οι Φαναριώτες ποιητές της 1^ης Αθηναϊκής Σχολής θα ακολουθήσουν το ευρωπαϊκό αυτό κίνημα με τρόπο που θα αποδώσει ελάχιστα αξιόλογα έργα.

Ο ελληνικός ρομαντισμός της Αθηναϊκής Σχολής διαμορφώνει τα εξής χαρακτηριστικά:

•  στροφή προς το ένδοξο παρελθόν (το αρχαίο και το πρόσφατο),
•  χρήση της καθαρεύουσας,
• μελαγχολική διάθεση που φτάνει ως την απαισιοδοξία και την έμμονη ιδέα του θανάτου,
• χαλαρή έκφραση που μερικές φορές φτάνει ως την προχειρολογία,
• ύφος πομπώδες.

Εκπρόσωποι: Παναγιώτης και Αλέξανδρος Σούτσος, Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής, Γεώργιος Ζαλοκώστας, Ιωάννης Καρασούτσας, Δημοσθένης Βαλαβάνης, Δημήτριος Παπαρηγόπουλος, Αχιλλέας Παράσχος κ.ά.

Εργασία: Ο ρομαντισμός ως κίνημα επηρέασε και τις εικαστικές τέχνες και αποτέλεσε αντίδραση στον κλασικισμό, που προηγήθηκε. Παρακολουθήστε εδώ έργα της κλασικιστικής τέχνης και εδώ ρομαντικούς ζωγραφικούς πίνακες. Μπορείτε να διακρίνετε τις διαφορές μεταξύ των δύο κινημάτων;