Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β3

ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ

• Η γρια Λούκαινα
• Η Ακριβούλα
• Ο βοσκός
• Η φώκια

1. Να προσδιορίσετε τα χαρακτηριστικά της γριάς Λούκαινας μέσα από τις εκδηλώσεις της (κατά την πορεία της προς τη θάλασσα, την αφήγηση των αναμνήσεών της και κατά την επιστροφή της).
2. Πώς περιγράφεται η Ακριβούλα; Τι νομίζετε ότι συμβολίζει η κάθοδός της στο μονοπάτι;
3. Ποιος είναι ο ρόλος του μικρού βοσκού στο διήγημα;
4. Με ποιο τρόπο πετυχαίνει ο συγγραφέας να μετατρέψει τη φώκια σε «μορφή» που εκφράζει τον ανθρώπινο πόνο;

ΧΩΡΟΣ – ΧΡΟΝΟΣ – ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

1. Να προσδιορίσετε το χώρο και το χρόνο του διηγήματος και να ερμηνεύσετε τη λειτουργία τους στην πλοκή του διηγήματος.
2. Το διήγημα ανήκει στον κύκλο των σκιαθίτικων διηγημάτων του Παπαδιαμάντη. Ποιες εικόνες οριοθετούν το συγκεκριμένο περιβάλλον;
3. Ένας από τους στόχους του συγγραφέα στα διηγήματά του είναι η συμμετοχή της φύσης στον ανθρώπινο πόνο. Πώς επιτυγχάνεται αυτό στο διήγημα;
4. Ποια αίσθηση προκαλεί η περιγραφή του κοιμητηρίου κατά την ώρα του ηλιοβασιλέματος;

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΡΕΥΜΑ - ΘΕΜΑ

1. Πώς πετυχαίνει ο συγγραφέας να προσδώσει ρεαλισμό στο διήγημα;
2. Ποια στοιχεία συντελούν στο χαρακτηρισμό του διηγήματος ως ηθογραφικού;
3. Οι ιδεολογικοί άξονες γύρω από τους οποίους στρέφεται το έργο του Παπαδιαμάντη είναι η βαθιά προσήλωση στη χριστιανική πίστη και η απεικόνιση της ζωής των απλών ανθρώπων. Πού υπάρχουν τα θέματα αυτά στο διήγημα «Το μοιρολόγι της φώκιας»;
4. Ποια λυρικά στοιχεία διακρίνετε στο διήγημα;
5. Ποια στάση ζωής εκφράζουν οι δύο τελευταίοι στίχοι του μοιρολογιού της φώκιας -«Σαν να ’χαν ποτέ τελειωμό/ τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου»- (που είναι επίσης χαραγμένοι στην προτομή του συγγραφέα στη Σκιάθο); Συμφωνείτε; Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

ΑΦΗΓΗΣΗ

1. Ποιους αφηγηματικούς τρόπους χρησιμοποιεί ο συγγραφέας;
2. Σε ποια σημεία του κειμένου λειτουργεί ο εσωτερικός μονόλογος και πώς;
3. Ποια στοιχεία προετοιμάζουν τον αναγνώστη (προσημαίνουν) για το θάνατο της Ακριβούλας;
4. Σε ποιο σημείο του διηγήματος αποκαλύπτεται η τραγική ειρωνεία που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας και τις πετυχαίνει με αυτή;

ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ

1. Σε τι συνίσταται η ιδιομορφία της γλώσσας του Παπαδιαμάντη;
2. Να επισημάνετε τα αντιθετικά ζεύγη εικόνων, σκηνών, προσώπων που υπάρχουν στο διήγημα και να τα σχολιάσετε.
3. Αφού ξεχωρίσετε τις εικόνες του διηγήματος (σε στατικές, κινητικές ή ηχητικές), να επισημάνετε τη λειτουργία τους στο κείμενο.
4. Το διήγημα αρχίζει με μοιρολόγι της γριάς Λούκαινας και τελειώνει με μοιρολόγι της φώκιας (αναλογία). Ποιο μεταδίδει ισχυρότερη συγκίνηση; Να εξηγήσετε γιατί;
5. Να συσχετίσετε την «παγίδευση» της γολέτας στο λιμάνι λόγω άπνοιας με την «παγίδευση» της Ακριβούλας από τον αυλό του βοσκού (αναλογία).