Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β3

Το κείμενο στο σχολικό βιβλίο

Δομή του κειμένου

1^η ενότητα (Ήτανε . . . αθώα μάτια ) Εισαγωγική ( χώρος, χρόνος, πρόσωπα).

2^η ενότητα ( Η  σιδερένια πόρτα . . . κι από πού είσαι) Η άφιξη του Πέπονα και ο διάλογος με τους άλλους φυλακισμένους. 

3^η ενότητα ( Είπε το  όνομα . . . κι εφώναξε ) Αντιπαράθεση ηθικής στάσης Τουρκόγιαννου-Πέπονα. 

4^η ενότητα  ( Αϊ-Γιάννη . . . και τον αδικόβαλλες ) Αντιπαράσταση Πέπονα – Τουρκόγιαννου. 

5^η ενότητα  ( Ο Τουρκόγιαννος έτρεμε . . . ως το τέλος! ) Τύψεις του Πέπονα, ομολογία της ενοχής του και αίτηση συγγνώμης.

6^η ενότητα ( Κι ο Τουρκόγιαννος . . . στο κελί του ) Μεταστροφή του Τουρκόγιαννου και ανάληψη της ευθύνης για το φόνο.

Κεντρικοί χαρακτήρες

Ο Πέπονας: Ο τύπος του αμοραλιστή, του δόλιου, άδικου και αδίστακτου· εκπροσωπεί τον κόσμο των κοινωνικά ισχυρών, των ευκατάστατων και πετυχημένων.

Ο επιζωήτης: Ενεργεί ως δικαστής μιας άτυπης, αλλά ουσιαστικής δίκης.

Ο Τουρκόγιαννος: Τύπος που ενσαρκώνει την απόλυτη αλλά παθητική καλοσύνη· καταβολές ινδικής, σωκρατικής, χριστιανικής, τολστοϊκής στάσης ζωής.

Αφηγηματικές τεχνικές

• Αφηγητής: αμέτοχος στην ιστορία (αφήγηση με μηδενική εστίαση), αντικειμενικός, αποστασιοποιημένος, αφήνει να μιλήσουν τα γεγονότα και οι πράξεις των προσώπων.
• Δραματική μέθοδος (δυναμική παρουσίαση των χαρακτήρων μέσα από τη συμπεριφορά τους),
• Μέθοδος της άμεσης έκθεσης (στατική παρουσίαση προσώπων – συναισθημάτων),
• Η τεχνική του απροσδόκητου (αιφνιδιαστική μεταστροφή του Τουρκόγιαννου),
• Το εύρημα της εμφάνισης της Μαργαρίτας ( η πραγματικότητα δίνει τη λύση στην εμπλοκή).

Αφηγηματικοί τρόποι

• Διήγηση ή αφήγηση, με την οποία η ιστορία τοποθετείται στο χώρο και το χρόνο και παρουσιάζονται τα πρόσωπα
• Διάλογος, με τον οποίο ζωντανεύουν τα πρόσωπα και οι αντιδράσεις τους και το κεί­μενο αποκτά θεατρικότητα. Επίσης, αποτελεί στοιχείο ρεαλισμού, αφού μέσα σ' αυτόν διαγράφονται οι χαρακτήρες των ηρώων και φωτίζονται η στάση και η συμπεριφορά τους.
• Περιγραφή, σε μικρή έκταση, με την οποία δίνεται η ατμόσφαιρα της φυλακής
• Ελεύθερος πλάγιος λόγος, με τον οποίο αποδίδονται οι σκέψεις και τα συναισθήματα του Πέπονα.