Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ, ΒΙΒΛΙΟ 3, ΚΕΦΑΛΑΙΑ 76-77

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

τετάρτῃ... διακομιδήν : Εύλογα εικάζουμε ότι θα χρειάστηκαν ασφαλώς μερικές ημέρες μέχρις ότου οι πληροφορίες σχετικά με τις εξελίξεις στην Κέρκυρα φθάσουν στους Πελοποννήσιους.

αἱ ἐκ τῆς Κυλλήνης Πελοποννησίων νῆες: Ο Θουκυδίδης αναφέρεται εδώ στα 40 πλοία των Πελοποννησίων που με αρχηγό το ναύαρχο Αλκίδα είχαν σπεύσει σε βοήθεια των Λεσβίων στην αποστασία της Μυτιλήνης. Τα πλοία αυτά καταδιώχτηκαν από τους Αθηναίους, έφτασαν στην Κρήτη και από εκεί κατέληξαν στην Κυλλήνη, ορμητήριο του σπαρτιατικού στόλου για τις επιχειρήσεις στον κορινθιακό κόλπο και στο Ιόνιο. Εκεί ενώθηκαν με 13 συμμαχικά πλοία με αρχηγό το Βρασίδα, ο οποίος ήταν επιφορτισμένος με το ρόλο του συμβούλου του Αλκίδα. Ενισχυμένος ο πελοποννησιακός στόλος αποφάσισε να πλεύσει στη σπαρασσόμενη από τον εμφύλιο πόλη της Κέρκυρας, προκειμένου να διασφαλίσει τα ζωτικά συμφέροντα της Σπάρτης στην περιοχή. Η απόφαση αυτή ασφαλώς λήφθηκε ύστερα από τα νέα που μετέφερε στη συμμαχία η κορινθιακή τριήρης, αυτόπτης μάρτυρας της επικράτησης των δημοκρατικών στο νησί.

ἔφορμοι οὖσαι: Τα πλοία βρίσκονταν βέβαια αγκυροβολημένα στην Κυλλήνη, ήταν όμως σε ετοιμότητα για ανάληψη πολεμικής δράσης.

ὅσπερ καὶ πρότερον (ενν. ἦρχε): Δηλ. ο Αλκίδας ήταν αρχηγός και της ναυτικής αποστολής στη Μυτιλήνη.

ὁρμισάμενοι δὲ ἐς Σύβοτα λιμένα τῆς ἠπείρου: Τα Σύβοτα αναφέρονται εδώ ως λιμάνι της Ηπείρου, ενώ σε άλλο σημείο (1.47.1) ο Θουκυδίδης κάνει λόγο για νησιά που ονομάζονται Σύβοτα. Ο Στράβων αναφέρει ότι τα Σύβοτα είναι νησίδες που βρίσκονται κοντά στην Ήπειρο, στο ανατολικό άκρο της Κέρκυρας. Πρόκειται στην ουσία για δύο νησάκια, από τα οποία το δυτικό ονομάζεται Μαύρο όρος και το ανατολικό Αγ. Νικόλαος. Φαίνεται πάντως ότι ο πελοποννησιακός στόλος αναγκάστηκε να σταθμεύσει στα Σύβοτα λόγω της νύχτας.

ἅμα ἕω ἐπέπλεον τῇ Κερκύρᾳ: Πιθανότατα οι Πελοποννήσιοι αγκυροβόλησαν στα Σύβοτα (προς το δειλινό ή όταν είχε ήδη σκοτεινιάσει), γεγονός που εξηγεί τον καταφανή αιφνιδιασμό των Κερκυραίων και του ίδιου του Νικόστρατου.

Αφιξη του πελοποννησιακού στόλου με επικεφαλής τον Λλκίδα και Βρασίδα στην Κέρκυρα

Οι Κερκυραίοι με τους Αθηναίους ετοιμάζονται να παραταχθούν σε ναυμαχία κατά των Πελοποννησίων

Εσφαλμένη τακτική των Κερκυραίων- Υποχώρηση των Αθηναίων

Στο μεταξύ έφτασαν στα Σύβοτα τα πλοία των Πελοποννησίων και πλέουν εναντίον του νησιού με επικεφαλής τον Λλκίδα και τον Βρασίδα. Οι δημοκρατικοί φοβισμένοι εξόπλισαν εξήντα πλοία, αλλά αγνόησαν τις υποδείξεις των Λθηναίων και έστειλαν όχι όλα μαζί τα πλοία τους αλλά σκόρπια. Δημιουργείται σύγχυση που αντιλαμβάνονται οι Πελοποννήσιοι και παρέταξαν 20 πλοία εναντίον τους και τα υπόλοιπα κατά των Αθηναίων.

Γενικά: η κατάσταση περιπλέκεται. Ένα εσωτερικό πρόβλημα της Κέρκ. εξαιτίας της επέμβασης τω ξένων παραγόντων (Αθήνας – Σπάρτης/Κορίνθου), μπορεί να οδηγήσει σε γενικότερη σύγκρουση. Ήδη η κατάσταση έχει οξυνθεί πολύ κι αυτό το αισθάνεται έντονα κανείς με την ανάγνωση αυτού του κεφαλαίου.

Ασκήσεις

1. Ποια τροπή παίρνει η υπόθεση των Κερκυραίων με την άφιξη των Πελοποννησίων; Πώς, κατά τη γνώμη σας, θα επηρέασε η άφιξή τους καθέναν από τους αντιπάλους; Γιατί οι Πελοποννήσιοι καταφθάνουν στην Κέρκυρα λίγες ημέρες μετά τους Αθηναίους;
2. Ο Νικόστρατος είχε φθάσει στην Κέρκυρα με δώδεκα πλοία, ενώ οι Πελοποννήσιοι στέλνουν πενήντα τρία. Πώς εξηγείται η μεγάλη διαφορά στον αριθμό των πλοίων;
3. σφᾶς τε ἐᾶσαι πρῶτον ἐκπλεῦσαι ... ὕστερον ... ἐπιγενέσθαι: Νομίζετε ότι η πρόταση των Αθηναίων ήταν σωστή από στρατηγική άποψη; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
4. Να περιγράψετε την κατάσταση που επικράτησε λίγο πριν από τη ναυμαχία και να εκθέσετε τα λάθη τακτικής των Κερκυραίων που οδήγησαν σ’ αυτή.
5. Πελοποννησίων νῆες, ἔφορμοι οὖσαι, παραγίγνονται: α) Να γράψετε την πρόταση ώστε να δηλώνεται η άφιξη ενός πλοίου. β) Να μεταφέρετε την πρόταση που σας δίνεται στον αόριστο.
6. Βρασίδας ξύμβουλος αὐτῷ ἐπέπλει: Να γράψετε την πρόταση μεταφέροντας το ρήμα διαδοχικά στους υπόλοιπους χρόνους της οριστικής.
7. α) τῆς στάσεως οὔσης, β) τῶν ἀνδρῶν,                  γ) τήν νῆσον,

δ) ὅσπερ,                                       ε) λιμένα,                             στ) τῆς ἠπείρου:

Να γράψετε τους τύπους που δίνονται στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού.

8. οὔσης, Πελοποννησίων, ἔφορμοι, τρεῖς καί πεντήκοντα, αὐτῷ, ξύμβουλος, ὁρμισάμενοι: Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι λέξεις.
9. ἐᾶσαι, ἐκπλεῦσαι, ἐπιγενέσθαι: Να αντικαταστήσετε χρονικά τα απαρέμφατα.
10. ἰδόντες, παραινούντων: Να αντικαταστήσετε χρονικά τις μετοχές.
11. ῾Ως δέ αὐτοῖς ... Πάραλος: Να ξαναγράψετε το κείμενο μεταφέροντας τους ρηματικούς τύπους στον ενεστώτα.
12. Να συμπληρώσετε τα κενά με τους κατάλληλους τύπους του ρ. πλέω (σε σύνθεση) ή με παράγωγά του.

• Το λιμεναρχείο διέταξε τα ............................σκάφη να σπεύσουν σε βοήθεια του πλοίου που κινδύνευε.
• Τα πλοία λόγω θαλασσοταραχής δεν μπορούν να ..............
• Ανακοινώθηκε επίσημα ότι απαγορεύεται ο .................των πλοίων.
• Μια ένδειξη της θαλάσσιας μόλυνσης είναι τα αντικείμενα που .............. στα νερά του λιμανιού.
• Το αεροπλανοφόρο του συμμαχικού στόλου ................ χθες στο λιμάνι του Πειραιά.
• Ο Χ ..............με τον Ψ (= συμμερίζεται τις ίδιες ιδέες, τη δράση κτλ).
• Μόνο τα μεγάλα ποτάμια είναι ..............
• Ο Κολόμβος έκανε πρώτος το(ν) ......................του Ατλαντικού.
• Το πλοίο ...........από τον Πειραιά χθες το πρωί.
• Τα πλοία που ...................... καθημερινά στον Πειραιά είναι πολλά.
• Ο ισόβαθμος με τον ανθυπολοχαγό αξιωματικός του Πολεμικού
• Ναυτικού λέγεται ................... .
• Ο πρώτος ................... της γης είναι κατόρθωμα του Μαγγελάνου.

13. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με απλά ή σύνθετα ουσιαστικά και επίθετα από το ρ. κομίζω (απλό ή σύνθετο)

• Η μεταφορά οστών νεκρού σε άλλο τόπο λέγεται .........
• Μετά από τόσες ημέρες απεργίας τα σκουπίδια συσσωρεύτηκαν. Αύριο όμως θα αρχίσει η....................των σκουπιδιών.
• Η προετοιμασία των τιμίων δώρων για τη θεία ευχαριστία λέγεται ..............
• Το μάζεμα των καρπών λέγεται.......................
• Ακριβαίνει πάλι το .................των μέσων μεταφοράς.
• Αύριο θα ............................... σε άλλο σπίτι.
• Κάποτε για την έκδοση ενός πιστοποιητικού χρειαζόταν να ...................... τουλάχιστον άλλα δέκα.
• Οι τραυματίες ..................(παθητ. φωνή) στο νοσοκομείο.
• Η μεταφορά εμπορευμάτων από μία χώρα σε άλλη μέσω τρίτης λέγεται .....................εμπόριο ή ..... ................