Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου

Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου

0551891324 - ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΠΟΥΚΟΡΟΥ

Ενότητες μαθήματος

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3, 78

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3,... Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3,...

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ, ΒΙΒΛΙΟ 3, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 78

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

 

[78.1] Καὶ οἱ μὲν Κερκυραῖοι κακῶς τε καὶ κατ᾽ ὀλίγας προσπίπτοντες ἐταλαιπώρουν τὸ καθ᾽ αὑτούς· οἱ δ᾽ Ἀθηναῖοι φοβούμενοι τὸ πλῆθος καὶ τὴν περικύκλωσιν ἁθρόαις μὲν οὐ προσέπιπτον οὐδὲ κατὰ μέσον ταῖς ἐφ᾽ ἑαυτοὺς τεταγμέναις, προσβαλόντες δὲ κατὰ κέρας καταδύουσι μίαν ναῦν. Καὶ μετὰ ταῦτα κύκλον ταξαμένων αὐτῶν περιέπλεον καὶ ἐπειρῶντο θορυβεῖν.

[2] Γνόντες δὲ οἱ πρὸς τοῖς Κερκυραίοις καὶ δείσαντες μὴ ὅπερ ἐν Ναυπάκτῳ γένοιτο, ἐπιβοηθοῦσι, καὶ γενόμεναι ἁθρόαι αἱ νῆες ἅμα τὸν ἐπίπλουν τοῖς Ἀθηναίοις ἐποιοῦντο.

 

 

[3] Οἱ δ᾽ ὑπεχώρουν ἤδη πρύμναν κρουόμενοι καὶ ἅμα τὰς τῶν Κερκυραίων ἐβούλοντο προκαταφυγεῖν ὅτι μάλιστα, ἑαυτῶν σχολῇ τε

ὑποχωρούντων καὶ πρὸς σφᾶς τεταγμένων τῶν ἐναντίων.

[4] Ἡ μὲν οὖν ναυμαχία τοιαύτη γενομένη ἐτελεύτα ἐς ἡλίου δύσιν.

78.1-2 Εσφαλμένη τακτική των Κερκυραίων

1. Και οι μεν Κερκυραίοι, επειδή έκαναν επιθέσεις στους εχθρούς άτακτα και με λίγα πλοία δεινοπαθούσαν από την πλευρά τους. Οι δε Αθηναίοι, επειδή φοβούνταν το μεγαλύτερο αριθμό (των εχθρικών πλοίων) και την περικύκλωση δεν έκαναν επίθεση στα παρατετεταγμένα εναντίον τους πλοία ούτε στο σύνολο τους ούτε στο μέσο τους, αλλά αφού χτύπησαν μια από τις πτέρυγες βύθισαν ένα καράβι. Και μετά από αυτά, αφού έκαναν κυκλική παράταξη οι Πελοποννήσιοι, έπλεαν γύρω τους και προσπαθούσαν να προκαλέσουν σύγχυση (στους εχθρούς).

2. Μόλις το αντιλήφθηκαν αυτό οι Πελοποννήσιοι, που ήταν κοντά στους Κερκυραίους, και φοβούμενοι μήπως συμβεί αυτό που έγινε στη Ναύπακτο, έσπευσαν να τους βοηθήσουν, και αφού συγκεντρώθηκαν όλα τα πλοία συγχρόνως έκαναν επίθεση στους Αθηναίους.

78. 3-4 Υποχώρηση των Αθηναίων

3. Οι δε Αθηναίοι ήδη υποχωρούσαν με την πρύμνη και συγχρόνως ήθελαν να προλάβουν τα Κερκυραϊκά πλοία να καταφύγουν (στο λιμάνι) στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό, για όσο χρόνο αυτοί μεν υποχωρούσαν αργά και ενώ οι εχθροί είχαν παραταχθεί εναντίον τους.

4. Η μεν λοιπόν ναυμαχία που έτσι εξελίχθηκε τελείωσε με τη δύση του ήλιου.

 

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Οι Λθηναίοι απέφυγαν την κατά μέτωπον επίθεση, αφού οι εχθροί τους είχαν πιο πολλά πλοία. Βύθισαν μάλιστα ένα. Έτσι οι Πελοποννήσιοι υποχρεώνονται να σχηματίσουν κυκλική παράταξη, η οποία όμως ενείχε κινδύνους για αυτούς . Τελικά ενώθηκαν εναντίον των Λθηναίων που άρχισαν να υποχωρούν με βραδύτητα για να προλάβουν οι άπειροι Κερκυραίοι να μπουν στο λιμάνι τους.

Σχόλια

Ο αντίκτυπος που είχε η εμφάνιση του σπαρτιατικού στόλου στην ψυχολογία των δημοκρατικών της Κέρκυρας ήταν δυσμενής. Ενώ κατείχαν νικητές την πόλη, αντέδρασαν με πανικό. Έτσι έκαναν φοβερά λάθη τακτικής παρά τις  συμβουλές του Νικόστρατου και επάνδρωσαν πολύ λίγα σχετικά πλοία.

Οι Αθηναίοι κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν την αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων τους ως εξής:

  • δεν έκαναν ολομέτωπη επίθεση, γιατί είχαν πολύ λιγότερα πλοία.
  • Έκαναν επίθεση μόνο σε μια πτέρυγα του εχθρικού στόλου, για να μπορέσουν εύκολα να διαφύγουν.
  • Ανάγκασαν τους Σπαρτιάτες να εφαρμόσουν κυκλική παράταξη και να συγκεντρωθούν στο κέντρο, ενώ οι ίδιοι τους προκάλεσαν μεγάλη σύγχυση.
  • Κωπηλατώντας προς τα πίσω (πρύμναν κρουόμενοι) παρέσυραν τον εχθρό να τους κυνηγήσει, για να δώσουν ευκαιρία στους Κερκυραίους να ξεφύγουν με το στόλο τους και να φτάσουν ασφαλείς στο λιμάνι.
  • Από όλα τα παραπάνω αντιλαμβανόμαστε τις ικανότητες, την πείρα των Αθηναίων και τη σωστή στρατηγική που εφάρμοσε ο Νικόστρατος.

Εαυτών σχολή τε υποχωρουντων= Οι Αθηναίοι λένε εμμέσως στους Κερκυραίους: μην ενδιαφέρεστε για μας. θα επιστρέφουμε την κατάλληλη στιγμή και ο εχθρός θα ασχοληθεί μαζί μας. Εσείς προσπαθήστε να γλιτώσετε.

O ιστορικός τρεις φορές χρησιμοποιεί μετοχές ρημάτων φόβου για να δείξει το φόβο που είχε κυριεύσει κάθε πλευρά. Οι δημοκρατικοί Κερκυραίοι ήσαν πεφοβημένοι, οι Αθηναίοι = φοβούμενοι και οι Σπαρτιάτες = δείσαντες. Έτσι δικαιολογούνται οι μετέπειτα πράξεις τους και παρουσιάζεται ολοφάνερα η σχέση μεταξύ αιτίου και αποτελέσματος. H μετοχή πεφοβημένοι βρίσκεται σε υπερσυντέλικο, για να δείξει πράξη που είχε γίνει στο παρελθόν, αλλά οι συνέπειες ισχύουν ακόμη.

 

Γενικά: τονίζεται η πολιτική ευφυΐα του Νικόστρατου και οι ικανότητες του αθηναϊκού στόλου.

 

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

  1. Σε ποια κατάσταση βρίσκεται ο κερκυραϊκός στόλος καθώς αρχίζει η ναυμαχία και πού οφείλεται;
  2. Ποια στρατηγική ακολούθησαν οι Αθηναίοι, αν κρίνουμε από τους ελιγμούς τους στη ναυμαχία;
  3. Να υπογραμμίσετε στο κείμενο τα ρήματα που δείχνουν τις ενέργειες καθενός από τους αντιπάλους.
  4. δείσαντες μή ὅπερ ἐν Ναυπάκτῳ γένοιτο: Τι ακριβώς φοβήθηκαν οι Πελοποννήσιοι;
  5. κακῶς, μάλιστα, σχολῇ: Να γράψετε τα επιρρήματα στους άλλους βαθμούς.
  6. Να μεταφέρετε στον ενεστώτα τα ρήματα του κειμένου που βρίσκονται στον παρατατικό.
  7. Να τοποθετήσετε τις παρακάτω μετοχές στη σωστή θέση του πίνακα και να συμπληρώσετε τους άλλους χρόνους (στον ίδιο τύπο): προσπίπτοντες, φοβούμενοι, ταξαμένων, ὑποχωρούντων, δείσαντες, προσβαλόντες, γνόντες, γενομένη

 

ενεστώτας

μέλλοντας

αόριστος α΄

αόριστος β΄

παρακείμενος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. προκαταφυγεῖν: α) Να γράψετε τον ίδιο τύπο στους άλλους χρόνους, β) να γράψετε το β΄ και γ΄ ενικό πρόσωπο σε όλες τις εγκλίσεις του ίδιου χρόνου.
  2. κέρας: Να κλίνετε το ουσιαστικό στον ενικό και πληθυντικό αριθμό.
  3. Να χαρακτηρίσετε το είδος των μετοχών του κεφαλαίου.
  4. Να εξηγήσετε την πτώση της μετοχής ὑποχωρούντων (αντί ὑποχωροῦντες).
  5. Να γράψετε τους εμπρόθετους προσδιορισμούς του κεφαλαίου και να χαρακτηρίσετε τη σχέση που δηλώνουν.
  6. φυγή, τάξη, κρούση, βολή, πτώση: Να συνθέσετε καθένα από τα ουσιαστικά με όσες από τις παρακάτω προθέσεις είναι δυνατόν: προς, κατά, διά, υπό, υπό + εκ, μετά, εν, προ, επί, ανά, εις, παρά, συν, αντί, αντί + κατά, αντί + παρά.

φυγή

τάξη

κρούση

βολή

πτώση

  1. ἐπειρῶντο: Να γράψετε στη νέα ελληνική πέντε λέξεις με το θέμα του ρήματος.