Μάθημα : ΓΥΜΝΑΣΙΟ Α - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

Το Διαδίκτυο (Internet) είναι ένα παγκόσμιο σύστημα διασυνδεδεμένων δικτύων υπολογιστών που χρησιμοποιούν το πρότυπο πρωτόκολλο διαδικτύου (Internet Protocol Suite, TCP/IP) για να συνδέουν δισεκατομμύρια συσκευές παγκοσμίως. Είναι ένα «δίκτυο δικτύων» που αποτελείται από δημόσια, ιδιωτικά, ακαδημαϊκά, επιχειρηματικά και κυβερνητικά δίκτυα που συνδέονται μεταξύ τους μέσω ηλεκτρονικών, ασύρματων και οπτικών τεχνολογιών.

Ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web ή απλά Web) είναι ένα σύστημα πληροφοριών που επιτρέπει την πρόσβαση σε έγγραφα και σε άλλους πόρους μέσω του Διαδικτύου. Αυτά τα έγγραφα και οι πόροι συνδέονται μεταξύ τους μέσω υπερσυνδέσμων και είναι προσβάσιμα χρησιμοποιώντας προγράμματα περιήγησης ιστού (web browsers). Ο Παγκόσμιος Ιστός βασίζεται στο πρωτόκολλο HTTP (Hypertext Transfer Protocol). Το πρωτόκολλο επικοινωνίας είναι μια δέσμη κανόνων, στους οποίους στηρίζεται η επικοινωνία υπολογιστών και συσκευών σε ένα δίκτυο.

Κάθε ιστοσελίδα που περιέχεται σε δικτυακό τόπο έχει τη δική της διεύθυνση στον Παγκόσμιο Ιστό, όπως κι εμείς έχουμε τη δική μας διεύθυνση κατοικίας. Aν θέλουμε να «επισκεφτούμε» μία ιστοσελίδα, πρέπει να ξέρουμε τη διεύθυνσή της. Η διεύθυνση αυτή καλείται URL (Uniform Resource Locator) – Ενιαίος Προσδιοριστής Πόρου ή απλούστερα διεύθυνση ιστοσελίδας. Μία διεύθυνση ιστοσελίδας είναι μοναδική και έχει συνήθως την εξής μορφή:

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1

Επισκευθείτε τις παρακάτω ιστοσελίδες:

Ποια είναι η μορφή της διεύθυνσης τους; Αναλύστε τα συστατικά του URL.

Ποιο το περιεχόμενο τους; Σε ποια κατηγορία ανήκουν;

https://www.baidu.com/

https://el.wikipedia.org/wiki/Πύλη:Κύρια

https://www.google.com/maps/@28.2250574,42.3533263,22983218m/data=!3m1!1e3?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MTIwOS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D

https://www.public.gr/cat/tilefonia/wearables/smartwatches

https://www.flightradar24.com/49.68,-9.39/4

Στους χάρτες google επιλέξτε "Επίπεδα"-->"Περισσότερα"-->και τσεκάρετε την επιλογή "Προβολή Υδρογείου". Μετά δείτε και άλλους πλανήτες εκτός από την Γή.

Επισκευθείτε την παρακάτω σελίδα και δείτε ποιες είναι οι επεκτάσεις των URL's για κάθε χώρα, π.χ. gr για την Ελλάδα:

https://www.worldstandards.eu/other/tlds/

Επισκευθείτε την παρακάτω σελίδα και δείτε ποιες είναι οι επεκτάσεις των URL's ανά κατηγορία περιεχομένου, π.χ. com για εμπορική επιχείρηση:

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Internet_top-level_domains

Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ή αλλιώς email, είναι μια υπηρεσία που μας επιτρέπει να στέλνουμε και να λαμβάνουμε μηνύματα μέσω του Διαδικτύου. Πρόκειται για μια ψηφιακή έκδοση της παραδοσιακής αλληλογραφίας, μόνο που είναι πολύ πιο γρήγορη και εύκολη στη χρήση. Κάθε χρήστης έχει μια μοναδική διεύθυνση email (π.χ. evripides@sch.gr) που χρησιμοποιείται για την αποστολή και τη λήψη μηνυμάτων.

Η αναζήτηση στον Παγκόσμιο Ιστό αποτελεί ένα από τα πιο βασικά και χρήσιμα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους οι χρήστες του Διαδικτύου. Μέσω των μηχανών αναζήτησης μπορούμε να βρούμε πληροφορίες για οποιοδήποτε θέμα μέσα σε δευτερόλεπτα.

Μια μηχανή αναζήτησης είναι μία εφαρμογή που επιτρέπει στους χρήστες να αναζητούν πληροφορίες στον Παγκόσμιο Ιστό.

Πώς λειτουργούν οι μηχανές αναζήτησης;
Οι μηχανές αναζήτησης λειτουργούν σε τρία βασικά στάδια:
 Ανίχνευση (Crawling): Τα ρομπότ ανίχνευσης ή «spiders» επισκέπτονται συνεχώς ιστοσελίδες, ανακαλύπτοντας και καταγράφοντας νέο περιεχόμενο.
 Ευρετηρίαση (Indexing): Οι πληροφορίες που συλλέγονται κατά την ανίχνευση αποθηκεύονται σε μια τεράστια βάση δεδομένων, ώστε να είναι προσβάσιμες όταν γίνεται μια αναζήτηση.
 Ανάκτηση και Κατάταξη (Retrieval and Ranking): Όταν ένας χρήστης κάνει μια αναζήτηση, η μηχανή αναζήτησης ανακτά τα σχετικά δεδομένα από το ευρετήριο και τα κατατάσσει με βάση την σχετικότητα και την ποιότητά τους, προβάλλοντας τα πιο χρήσιμα αποτελέσματα.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2

Επισkευθείτε τις παρακάτω μηχανές αναζήτησης:

https://www.google.com/

https://www.bing.com/

https://gr.search.yahoo.com/?fr2=p:fprd,mkt:gr

https://scholar.google.com/

Αναζητήστε πληροφορίες με τους παρακάτω όρους αναζήτησης:

• διαδίκτυο των πραγμάτων
• "Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή"
• Καποδίστριας OR Κολοκοτρώνης
• Ηρακλής site: wikipedia.ORG
• Ρομποτική filetype:pdf
• Ολυμπιακοί αγώνες after:2020
• "Μαθηματικά" OR "Φυσική" site:gr filetype:xls after:2024 

Τι κάνουν οι τελεστές αναζήτησης "", or, site:, filetype: after: ;

Επισκευθείτε την παρακάτω σελίδα και βρείτε πληροφορίες για την προσαρμογή της αναζήτησης google:

https://support.google.com/websearch/answer/2466433?hl=en

Επισκευθείτε την παρακάτω σελίδα πραγματοποιήστε σύνθετη αναζήτηση google:

https://www.google.com/advanced_search

Δείτε το παρακάτω video. Είναι όλα αυτά που διαβάζουμε στο διαδίκτυο αλήθεια; Σκεφθείτε μια είδηση που διαβάσατε στο διαδίκτυο και ήταν ψεύτικη.

https://saferinternet4kids.gr/video/fake-news/

Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things ή IoT) είναι συσκευές, ή αλλιώς αντικείμενα (πράγματα), που θα μπορούσαν να συνδεθούν στο Διαδίκτυο, με σκοπό να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών. Με άλλα λόγια, χρησιμοποιείται η υποδομή του Διαδικτύου προκειμένου οι συσκευές αυτές να μεταφέρουν τα δεδομένα που καθορίζονται από το λογισμικό που ενσωματώνουν. Με τον τρόπο αυτό, εκτιμάται ότι θα έχουν σύνδεση στο Διαδίκτυο περισσότερες από 40 δισεκατομμύρια συσκευές έως το 2025 σε όλον τον κόσμο και ο αριθμός τους θα αυξάνεται ραγδαία όσο περνούν τα χρόνια.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 3

Αναγνωρίστε στην εικόνα που υπάρχει παραπάνω τις έξυπνες συσκευές, τι κάνει η κάθε μια;

Παρακολουθήστε τα παρακάτω video:

https://www.reddit.com/r/STEW_ScTecEngWorld/comments/1h4bfix/moley_the_worlds_first_fully_robotic_kitchen/

https://www.youtube.com/watch?v=mLSnFlE5R8U

https://www.youtube.com/watch?v=bHbDbi2UnMw

Σχολιάστε το κάθε video. Τι κάνουν οι έξυπνες συσκευές που παρουσιάζονται στα video;

Η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων προστατεύει τα δημιουργήματα του ανθρώπινου νου που είναι πρωτότυπα και δίνει στον δημιουργό τους δύο αποκλειστικά δικαιώματα:
 το αποκλειστικό δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τα έργα του όπως θέλει, βγάζοντας ακόμα και χρήματα από αυτά (περιουσιακό δικαίωμα) και
 το αποκλειστικό δικαίωμα αφενός να αναγνωρίζεται ως ο δημιουργός των έργων του και αφετέρου να αποφασίζει αν και πώς θα χρησιμοποιηθούν τα έργα αυτά από τους άλλους (ηθικό δικαίωμα).

Η Δίκαιη Χρήση αποτελεί εξαίρεση του νόμου πνευματικών δικαιωμάτων και μας επιτρέπει να χρησιμοποιούμε τις δημιουργίες των άλλων, χωρίς την άδειά τους, αρκεί να αναφέρουμε το όνομα τους και να τηρούμε τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
 Η φύση της εργασίας μας είναι δημιουργική.
 Ο σκοπός της αφορά σε εκπαίδευση, έρευνα, ενημέρωση ή κριτική.
 Η ποσότητα των πληροφοριών που χρησιμοποιούμε είναι περιορισμένη.
 Η χρήση της είναι μη κερδοσκοπική.

Τα έργα που περιέρχονται στον Δημόσιο Τομέα (όπως εικόνες, ήχοι, βιβλία, κείμενα, φωτογραφίες, ταινίες, επιστημονικά άρθρα κ.ά.) δημιουργήθηκαν πριν πολλά χρόνια και δεν προστατεύονται πια από πνευματικά δικαιώματα. Συνεπώς, είναι ελεύθερα για αντιγραφή, τροποποίηση και διαμοιρασμό. 

Περιεχόμενο που έχει περιέλθει στον Δημόσιο Τομέα μπορούμε να βρούμε σε βιβλιοθήκες, μουσεία, καθώς και σε πολλές διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως η Wikimedia Commons (με πολυμέσα), η Project Gutenberg (με e-books, κυρίως από λογοτεχνικά έργα), η Internet Archive (με βιβλία, ταινίες, μουσική), η Public Domain Review (με περιεχόμενο για τέχνη, λογοτεχνία, ιστορία και πολιτισμό).

Οι άδειες Creative Commons είναι ο δημοφιλέστερος τύπος αδειών πνευματικών δικαιωμάτων. Ανήκουν σε έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό, που προσφέρει έναν απλό και δωρεάν τρόπο αδειοδότησης των ψηφιακών μας έργων. Δίνουν, δηλαδή, τη δυνατότητα στους δημιουργούς να ορίζουν σαφώς τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που θέλουν να παραχωρήσουν στους άλλους, ώστε να μη χρειάζεται να τους ζητούν άδεια κάθε φορά που θέλουν να χρησιμοποιήσουν τις δημιουργίες τους.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΑΣΚΗΣΗ 1

Κάνετε σύνθετη αναζήτηση για να βρείτε video στο διαδίκτυο για τον σχολικό εκφοβισμό που δημιουργήθηκαν μετά το 2023, στην ελληνική γλώσσα και με διάρκεια μικρότερη από 5 λεπτά.

ΑΣΚΗΣΗ 2

Σε τι διαφέρει το Διαδίκτυο από τον Παγκόσμιο Ιστό; Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου χωρίς πρόσβαση στον Παγκόσμιο Ιστό;

ΑΣΚΗΣΗ 3

Τι είναι το Διαδίκτυο των Πραγμάτων; Αναφέρετε 5 έξυπνες συσκευές που γνωρίζετε.

ΑΣΚΗΣΗ 4

Ποιες από τις παρακάτω δημιουργίες προστατεύονται για πνευματικά δικαιώματα;

• Λογοτεχνικά έργα (βιβλία, ποιήματα, άρθρα, μυθιστορήματα, παραμύθια, σενάρια, στίχοι, επιστημονικά κείμενα κ.λπ.).
• Μουσικά έργα (συνθέσεις, τραγούδια, μουσικές διασκευές κ.λπ.).
• Ιδέες και έννοιες.
• Οπτικοακουστικά έργα (ταινίες, ντοκιμαντέρ, βίντεο κλιπ, τηλεοπτικές εκπομπές κ.λπ.).
• Νόμοι, δικαστικές αποφάσεις/κείμενα.
• Βάσεις δεδομένων και προγράμματα υπολογιστή.
• Ειδήσεις, πληροφορίες και απλά γεγονότα.

ΑΣΚΗΣΗ 5

Έστω ότι θέλετε να γράψετε μια εργασία για τους καλύτερους σύγχρονους τραγουδιστές και τα τραγούδια τους. Σε ποιές ιστοσελίδες θα ψάξετε ώστε να μην αντιμετωπίσετε πρόβλημα πνευματικών δικαιωμάτων;

ΑΣΚΗΣΗ 6

Χαρακτηρίστε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ). Τεκμηριώστε την απάντησή σας.
 Τα πνευματικά δικαιώματα προστατεύουν μόνο τα λογοτεχνικά έργα, όπως τα βιβλία και τα ποιήματα.
 Μπορείς να χρησιμοποιήσεις οποιαδήποτε εικόνα βρίσκεις στο Διαδίκτυο για εκπαιδευτικούς σκοπούς χωρίς άδεια.
 Τα έργα που βρίσκονται στον Δημόσιο Τομέα μπορούν να αναπαραχθούν, τροποποιηθούν και διανεμηθούν χωρίς κανέναν περιορισμό. 
 Η Δίκαιη Χρήση επιτρέπει την ελεύθερη χρήση έργων υπό ορισμένες προϋποθέσεις. 
 Οι μαθηματικοί τύποι και οι επιστημονικές θεωρίες προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. 
 Τα πνευματικά δικαιώματα διαρκούν για πάντα.