Μάθημα : ΜΟΥΣΙΚΗ

Γεια σας παιδιά!

Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Εθνικό Ύμνο της Ελλάδας, που όλοι ξέρουμε από τους στίχους του, ότι πρόκειται για έναν ύμνο στην Ελευθερία.

Το 1823, δηλαδή λίγο μετά την έναρξη της επανάστασης του 1821, ο ζακυνθινός ποιητής Διονύσιος Σολωμός έγραψε ένα ποίημα με τίτλο "Ύμνος εις την Ελευθερίαν". Το ποίημα είναι πολύ μεγάλο! Έχει 158 στροφές!

Το 1828, ο συνθέτης Νικόλαος Μάντζαρος, από την Κέρκυρα, μελοποίησε ολόκληρο το ποίημα αυτό. Έγραψε δηλαδή τη μουσική.

Ποιός ήταν όμως ο Νικόλαος Μάντζαρος, σε τι περιβάλλον ζούσε, από τι οικογένεια προερχόταν, πού και με ποιούς σπούδασε; Τις απαντήσεις θα τις βρούμε στο παρακάτω ντοκυμαντέρ για το έργο και τη ζωή του Μάντζαρου.

Ο "Ύμνος στην Ελευθερία" καθιερώνεται ως ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας το 1865, λίγο μετά την Ενσωμάτωση των Επτανήσων στο Ελληνικό Κράτος.

Όπως είδαμε στο ντοκυμαντέρ, ο Μάντζαρος μελοποίησε το ποίημα για τετράφωνη αντρική χορωδία. Χρησιμοποίησε μελωδίες λαϊκές και γνωστά μελωδικά μοτίβα της εποχής. Το στυλ σύνθεσης ήταν αυτό που λέμε "κλασικό", αφού και οι σπουδές του άλλωστε ήταν στην κλασική δυτική μουσική.

Άκου τη διαφορετική επεξεργασία του μουσικού θέματος στα παρακάτω σημεία:

• στροφή 5=> 02:02
• στροφή 70=> 26:14
• στροφή 74=> 28:34

Ο Μάντζαρος έζησε περίπου την ίδια εποχή με τους Χάυντν (Αυστρία), Μότσαρτ (Αυστρία) και Μπετόβεν (Γερμανία), τους τρεις μεγάλους συνθέτες του Κλασικισμού. Ενώ ήταν σχεδόν συνομήλικος με τον Σούμπερτ (Αυστρία), που ήταν συνθέτης του Ρομαντισμού.

Ας πάρουμε μια ιδέα από τον κάθε συνθέτη.

ΓΙΟΣΕΦ ΧΑΥΝΤΝ (Σερενάτα για έγχορδα)

ΒΟΛΦΓΚΑΝΓΚ ΑΜΑΝΤΕΟΥΣ ΜΟΤΣΑΡΤ (Μικρή Νυχτερινή Μουσική)

ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΒΑΝ ΜΠΕΤΟΒΕΝ (9η Συμφωνία)

ΦΡΑΝΤΣ ΣΟΥΜΠΕΡΤ (Χειμωνιάτικο ταξίδι)

Θα ήθελα να σταθούμε λιγάκι στο προτελευταίο βίντεο, που είναι η 9η Συμφωνία του Μπετόβεν. Έχουμε μιλήσει για τη Συμφωνία αυτή στο μάθημα και έχουμε παίξει και το διάσημο θέμα από το 4ο μέρος (χορωδιακό) και στο μεταλλόφωνο.

Ο Μπετόβεν, σχεδόν κουφός τότε, έγραψε την 9η Συμφωνία το 1824. Το τέταρτο μέρος αυτής της Συμφωνίας έχει κάτι κοινό με τον Ύμνο στην Ελευθερία. Πρόκειται κι εδώ για μελοποιημένη ποίηση.

Η "Ωδή στη Χαρά" που παίζαμε στο μεταλλόφωνο είναι ένα μελοποιημένο ποίημα θα λέγαμε, που ενσωματώνεται μέσα σε μια Συμφωνία. Οι στίχοι ανήκουν στον γερμανό ποιητή Φρίντριχ Σίλερ και μιλάνε για τη συμφιλίωση και τη συναδέλφωση των λαών, την ειρήνη, την ελευθερία και την αλληλεγγύη.

Όπως ο Σολωμός στον "Ύμνο στην Ελευθερία", έτσι και ο Σίλερ στην "Ωδή στη Χαρά", οραματίζονται έναν κόσμο ελεύθερο, ειρηνικό και δίκαιο.

Μετά από πολλά χρόνια η μουσική του Μπετόβεν από την "Ωδή στη Χαρά" (χωρίς τους στίχους) θα γίνει ο Ύμνος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να συμβολίζει όχι μόνο την Ένωση των Κρατών-Μελών της, αλλά και την ίδια την Ευρώπη με τις αξίες που τη διέπουν: Αδερφότητα, Αλληλεγγύη, Ειρήνη, Ελευθερία, Δικαιοσύνη, Δημοκρατία.

Ακούστε τον Ύμνο της ΕΕ.

Και για τελείωμα θα ήθελα να σας δείξω ένα εντυπωσιακό Flashmob από τη Νυρεμβέργη της Γερμανίας, όπου στην κεντρική πλατεία, εμφανίζονται από το πουθενά μουσικοί και παίζουν την "Ωδή στη Χαρά". Απλά τέλειο!

Καλή σας ακρόαση και καλή διασκέδαση.

Κατερίνα Γιαμπουρά