Μάθημα : ΓΛΩΣΣΑ Β΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ
Κωδικός : 9520339106
ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 6
6η ενότητα: ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ;
Γραμματική
- Απόστροφος: Η απόστροφος είναι ένα σημαδάκι (΄) που μπαίνει στη θέση του φωνήεντος που φεύγει. Π.χ. το αερόστατο → τ΄ αερόστατο, θα ήθελα → θα ’θελα
- Διαλυτικά: Όταν τα δίψηφα φωνήεντα αι, οι, ου, ει τα διαβάζουμε χωριστά, βάζουμε πάντα διαλυτικά. Π.χ. το γαϊτανάκι (διαβάζεται α-ι και όχι ε)
- Τα διαλυτικά μπαίνουν και στα κεφαλαία γράμματα, αν χρειάζεται η λέξη!
- Προσοχή! Δε βάζουμε διαλυτικά:
- α) όταν το προηγούμενο φωνήεν τονίζεται. Π.χ. γάιδαρος, αλλά γαϊδούρι
- β) όταν δεν υπάρχει δίψηφο φωνήεν. Π.χ. Πομπηία (πόλη της Ιταλίας)
- Ενωτικό : Το Ενωτικό ( - ) είναι μια μικρή γραμμούλα που μπαίνει για να χωρίσουμε μια λέξη στο τέλος της σειράς που γράφουμε, όταν δε χωράει ή όταν συλλαβίζουμε μια λέξη.
- Το ενωτικό το χρησιμοποιούμε για να ενώσουμε δύο λέξεις που διαβάζονται μαζί. Μπαίνει μετά από τις λέξεις: Αγια-, Αϊ-, γερο-, γρια-, θεια-, κυρα-, παπα-, μπαρμπα-, μαστρο- και ενώνονται με ονόματα ανθρώπων ή αγίων. Π.χ. κυρα – Δέσποινα, Αϊ-Γιώργης.
Σε κάθε ζευγάρι η πρώτη λέξη δεν παίρνει τόνο ούτε κλίνεται. - ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι λέξεις κυρ, καπετάν και πάτερ δεν κλίνονται και γράφονται χωρίς ενωτικό. Π.χ κυρ Μανόλης, καπετάν Νικόλας, πάτερ Παναγιώτης.
- Δίφθογγοι: Όταν δύο φωνήεντα μαζί διαβάζονται σε μία συλλαβή λέγονται δίφθογγοι. Οι δίφθογγοι είναι οι εξής:
- αϊ / άι: π.χ. αϊτός, γάιδαρος
- όι / οϊ: π.χ. ρόιδι, κοροϊδεύω
- αη / άη: π.χ. αηδόνι, κελάηδημα
- οη / όη: π.χ. βοηθώ, βόηθα
- Καταχρηστικοί δίφθογγοι: Όταν συνδυάζονται το ι, υ, οι, ει, με το φωνήεν που ακολουθεί, τότε έχουμε δίφθογγο που λέγεται καταχρηστικός. Οι καταχρηστικοί δίφθογγοι προφέρονται στον χρόνο μιας συλλαβής. Π.χ. γυαλί, πουλιά γυα-λί, που-λιά
ΠΕΜΠΤΗ 20-11-2025
1. Μηνύματα
ΣΧΟΛΕΙΟ:
- Β.Μ. α΄ (σελ. 51-54) (Δραστηριότητες 1 2) (Μηνύματα + διαλυτικά + χάρτης)
- ΧΩΡΕΣ (GOOGLE MAPS)
- Τ.Ε. α΄(σελ. 31-32 εργ. 1 3 4)
ΣΠΙΤΙ:
- Ανάγνωση: Μηνύματα (Β.Μ. α΄ σελ. 51)
- Ορθογραφία + Αντιγραφή: (Β.Μ. α΄ σελ.54): ειρήνη, παιδιά, οικογένεια, αυλή, θεϊκός, γαϊδούρια, κοροϊδεύω, αϋπνία
- Φύλλο εργασίας: 1. ΔΙΑΛΥΤΙΚΑ-ΜΗΝΥΜΑ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21-11-2025
ΜΟΝΟΩΡΟ ΓΛΩΣΣΑΣ
ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ
- Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ.pdf Κεφάλαιο 4 (σελ. 17-20)
- 'Αγνωστες λέξεις:
- τηλεσκόπιο: τηλε(=μακριά) + σκοπώ(=παρατηρώ προσεκτικά) Το όργανο που παρατηρεί μακρινά αντικείμενα.
- αστεροειδής: αστέρι + είδος (=όμοιος με) Ουράνια σώματα που ανακαλύφθηκαν και είχαν σχήμα αστεριού.
- αστρονόμος: άστρο + νέμω (=διαχειρίζομαι) Ο επιστήμονας που μελετά και διαχειρίζεται τα ουράνια σώματα.
- συνέδριο: συν(=μαζί) + έδρα(=κάθισμα) Συνάθροιση ατόμων που κάθονται μαζί για συζήτηση.
- ενδυμασία: ενδύω(=ντύνω) τα ρούχα ή η φορεσιά
- επιείκεια: επί + εικός (ουδέτερό της μετοχής του ρήματος έοικα. Το ρήμα αυτό έχει τη σημασία νομίζω, μοιάζω κλπ., ενώ η μετοχή του την έννοια: εύλογο, δίκαιο, λογικό κλπ). Έλλειψη αυστηρότητας, καλοσύνη, ανθρωπιά
- επιπόλαιος: επί +πέλω (=κινούμαι, υπάρχω) επιφανειακός, απερίσκεπτος, απρόσεκτος
- πορτρέτο: (δάνειο, γαλλική λέξη portrait) ζωγραφική απεικόνιση του προσώπου ενός ανθρώπου
- Η Σημασία της Εμφάνισης: Ο αστρονόμος ανακαλύπτει τον πλανήτη Β-612 (από όπου κατάγεται ο Μικρός Πρίγκιπας), αλλά κανείς δεν τον πιστεύει επειδή φοράει «πολύ αστεία» ρούχα (ανατολίτικη ενδυμασία). Μόνο όταν ξαναπαρουσιάζει την ανακάλυψή του φορώντας ένα κομψό, «ευρωπαϊκό» κοστούμι, τον λαμβάνουν στα σοβαρά. Αυτό σατιρίζει το πόσο οι ενήλικοι κρίνουν με βάση την εξωτερική εμφάνιση, την κοινωνική θέση και τα ρούχα, αντί να εστιάζουν στην ουσία.
- Η Εμμονή με τους Αριθμούς: Όταν ο αφηγητής περιγράφει τον Μικρό Πρίγκιπα, οι ενήλικοι ενδιαφέρονται μόνο για αριθμούς: «Πόσο ζυγίζει; Πόσα χρήματα βγάζει ο πατέρας του;». Ο αστρονόμος είναι το πρώτο παράδειγμα αυτής της προσέγγισης, καθώς προσδιορίζει τον πλανήτη μόνο με ένα όνομα κωδικό (Β-612).
- Η Απώλεια της Ουσίας: Ο αστρονόμος βλέπει μόνο τα επιστημονικά δεδομένα, όχι τη μοναδικότητα, την ομορφιά ή την ποίηση του πλανήτη. Συμβολίζει την ψυχρή, ορθολογική προσέγγιση του κόσμου που χάνει την ικανότητα να βλέπει τη μαγεία και το θαύμα.
ΔΕΥΤΕΡΑ 24-11-2025
2. Στο καλό χελιδονάκια
ΣΧΟΛΕΙΟ:
- Β.Μ. α΄ (σελ. 55) (Δραστηριότητα 3) (Ενωτικό)
- Τετράδιο Γλώσσας: Βάζω ενωτικό ανάμεσα στις λέξεις που πρέπει:
Στην εκκλησία συνάντησα τον παπα Γιώργη, την κυρα Μαρία, τον μπαρμπ' Αντρέα και τη θεια Μαριγώ. Προσκύνησα την εικόνα του Αϊ Δημήτρη, της Αγια Σοφιάς και μίλησα με τον γερο Δήμο και τον μαστρο Κώστα.
ΣΠΙΤΙ:
- Ανάγνωση: Στο καλό χελιδονάκια (Β.Μ. α΄ σελ. 55)
- Ορθογραφία + Αντιγραφή : (Β.Μ. α΄ σελ. 55): "Τα χελιδόνια φεύγουν. Πάνε σε ζεστές χώρες. Ελάτε να τα αποχαιρετήσουμε".
- Φύλλο εργασίας: 2. Ενωτικό
ΤΡΙΤΗ 25-11-2025
3. Ο αϊτός και το αηδόνι
ΣΧΟΛΕΙΟ:
- Β.Μ. α΄ (σελ. 56) (Δραστηριότητα 4) (Δίφθογγοι)
- Τετράδιο Γλώσσας: Συμπληρώνω με τους διφθόγγους αη, οη, άι, όι, αϊ
__δόνι, αν__τος, κορ__δο, ρολ__, β__θώ, ν__μα, γ__δούρι, κελ__δημα
- Αετός και Σκαθάρι (Μύθοι Αισώπου) (κινούμενα σχέδια) (You Tube)
ΣΠΙΤΙ:
- Ανάγνωση: Ο αϊτός και το αηδόνι (Β.Μ. α΄ σελ. 56)
- Ορθογραφία + Αντιγραφή: (Β.Μ. α΄ σελ.56): αϊτός, αηδόνι, κελαηδούσε, το κελάηδημά του, βόηθα με, να κελαηδώ, ρόιδι, γάιδαρος
- Φύλλο εργασίας: 3. Οι δίφθογγοι
ΤΕΤΑΡΤΗ 26-11-2025
4. Το τρομαγμένο χελιδονάκι
ΣΧΟΛΕΙΟ:
- Το τρομαγμένο χελιδονάκι (Ανθολόγιο σελ. 87-89)
- Β.Μ. α΄ (σελ. 57) (Δραστηριότητα 5) (Απόστροφος)
- Τ.Ε. α΄(σελ. 33 εργ. 5)
ΣΠΙΤΙ:
- Ανάγνωση: Το τρομαγμένο χελιδονάκι (Ανθολόγιο σελ. 87: Ένα χελιδονάκι έπεσε.... απάντησε ο Παναγιώτης.)
- Ορθογραφία + Αντιγραφή: (Ανθολόγιο σελ. 87): Κι είναι πετροχελίδονο, απ' αυτά που πετούν κοντά στη θάλασσα. Το θέλεις; Πάρ' το!
- Φύλλο εργασίας: 4. ΑΠΟΣΤΡΟΦΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 27-11-2025
5. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 6ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
ΣΧΟΛΕΙΟ:
- Μάντεψε τι ζωγραφίζουν οι φίλοι μας - Χρήση των διαλυτικών (jele)
- Η ποδοσφαιρική ομάδα - Απόστροφος (αφαίρεση, έκθλιψη, αποκοπή) (jele)
- Δραστηριότητες με τα διαλυτικά (Στην τάξη-Παύλος Κώτσης)
- Διαλυτικά-Συμπλήρωσε την πρόταση (Wordwall)
- Διαλυτικά-Τροχός της τύχης (Wordwall)
- Ενωτικό (Wordwall)
- Χωρίζω τις λέξεις με ενωτικό (Wordwall)
- Απόστροφος 1 (Wordwall)
- Απόστροφος 2 (Wordwall)
ΣΠΙΤΙ:
- Φύλλο εργασίας: 5. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28-11-2025
ΜΟΝΟΩΡΟ ΓΛΩΣΣΑΣ
ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ
- Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ.pdf Κεφάλαιο 5 (σελ. 21-25)
- 'Αγνωστες λέξεις:
- αβίαστα: α (στερητικό) + βία = χωρίς βία, χωρίς πίεση, ελεύθερα.
- μπαομπάμπ: πανύψηλο και τεράστιο δέντρο της Αφρικής (προέρχεται από την αραβική φράση «bu hibab», που σημαίνει «φρούτο με πολλούς σπόρους»)
- επιστρατεύω: επί (πάνω) + στρατός: κινούμαι με στρατό, εκστρατεύω
- δειλός: χωρίς θάρρος, δίνοντας την εντύπωση φόβου
- να εκραγεί: εκρήγνυμι (αρχ. ελλ.): εκ (έξω) + ρήγνυμι (σπάω) = σπάω προς τα έξω, σκάω, ξεσπάω, κάνω έκρηξη
- πειθαρχία: πείθω (υπακούω) + άρχω (διοικώ, κυβερνώ) = η υπακοή στις αρχές, στους κανόνες, στους νόμους
- αναβάλλω: ανά (προς τα επάνω) + βάλλω (ρίχνω) = μεταθέτω μία πράξη για αργότερα
- ηθικολόγος: ήθος (τα ήθη, οι κανόνες και οι αρχές που καθορίζουν τη συμπεριφορά ενός ατόμου ή μιας κοινωνίας.) + λέγω (μιλάω) = αυτός που μιλάει για τα ήθη
- επιφυλακτικός: επί (πάνω) + φυλάσσω = αυτός που δεν εκδηλώνει σκέψεις ή συναισθήματα και δεν προβαίνει σε ενέργειες με την πρώτη ευκαιρία.
- επείγον: μετοχή του ρήματος "ἐπείγω" (βιάζω, σπρώχνω, πιέζω) = κάτι που απαιτεί άμεση προσοχή ή δράση.
- Αμέλεια και Προβλήματα: Τα μπαομπάμπ ξεκινούν ως μικρά, αβλαβή βλαστάρια, παρόμοια με τους θάμνους της τριανταφυλλιάς. Ο Μικρός Πρίγκιπας πρέπει να τα ξεριζώνει καθημερινά, προτού προλάβουν να αναπτυχθούν. Αυτό διδάσκει ότι τα προβλήματα ή οι κακές συνήθειες πρέπει να αντιμετωπίζονται έγκαιρα, στην αρχή τους, πριν γίνουν ανυπέρβλητα και καταστρέψουν τα πάντα.
- Προσωπική Πειθαρχία: Η τακτική φροντίδα του πλανήτη του Μικρού Πρίγκιπα, δηλαδή το καθημερινό ξερίζωμα των μπαομπάμπ, είναι θέμα πειθαρχίας. Το μήνυμα είναι ότι η διατήρηση της εσωτερικής μας γαλήνης και η προσωπική μας ευημερία απαιτούν συνεχή προσπάθεια και προσοχή.
- Πολιτική Αλληγορία: Το έργο γράφτηκε κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (1943). Μια ευρέως αποδεκτή ερμηνεία είναι ότι τα μπαομπάμπ συμβολίζουν τον ναζισμό και τον φασισμό. Αυτές οι καταστροφικές ιδεολογίες φάνηκαν αρχικά ασήμαντες, αλλά από τη στιγμή που αφέθηκαν να εξαπλωθούν, απείλησαν να καταστρέψουν ολόκληρο τον κόσμο.
- Ουσιαστικά, ο Σαιντ-Εξυπερύ, μέσω της επιτακτικής προειδοποίησης «Παιδιά, προσέξτε τα μπαομπάμπ!», δίνει ένα διαχρονικό μήνυμα επαγρύπνησης απέναντι σε οτιδήποτε απειλεί να καταλάβει και να καταστρέψει τη ζωή, είτε σε προσωπικό είτε σε συλλογικό επίπεδο.