Μάθημα : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ

Πως χειριζόμαστε και πως αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για fake news (ψευδείς ειδήσεις ή ειδήσεις με σκοπό την παραπληροφόρηση)

Παράδειγμα και μελέτη περίπτωσης: COVID-19 : Πώς να αντιμετωπίσετε την παραπληροφόρηση 

Θα μπορέσει το διαδίκτυο να ανταπεξέλθει στις αυξημένες ανάγκες της παρούσας φάσης; Θα χαθεί η σχολική χρονιά; Ανακαλύφθηκε το εμβόλιο που θα μας επιτρέψει να βγούμε από το σπίτι μας; Είναι κάποια φάρμακα επικίνδυνα σε συνδυασμό με τον ιό; Οι φήμες που συνδέονται με τον πρόσφατα ανακαλυφθέν SARS-CoV-2 coronavirus εξαπλώνονται ταχύτερα από τον ίδιο τον ιό. Το αίσθημα ανασφάλειας συμβάλλει στην ταχεία εξάπλωση των παραπληροφόρησης και των φημών, ιδίως μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Η Google, το Facebook και το YouTube προσπαθούν να εντείνουν τα μέτρα τους κατά της διάδοσης ψεύτικων ειδήσεων. Για παράδειγμα, η Google και το YouTube εμφανίζουν μια προειδοποίηση με περισσότερες πληροφορίες και συνδέσμους προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και παρόμοια ιδρύματα ως απάντηση στα ερωτήματα αναζήτησης για το “coronavirus” ή το “COVID-19”. Το Facebook προσπαθεί να απαλλαγεί από ψεύτικα νέα σχετικά με το COVID-19 με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου και συνεργάζεται στενά με τις υγειονομικές αρχές και τις πλατφόρμες ελέγχου πραγματικών περιστατικών.

Ωστόσο, οι “κλειστές ομάδες” στις υπηρεσίες μέσων κοινωνικής δικτύωσης  παραμένουν εστία διάδοσης ψευδών ειδήσεων χωρίς κανείς να μπορεί να τις ελέγξει. Οι ψεύτικες ειδήσεις εξαπλώνονται εξαιρετικά γρήγορα και γίνονται πιστευτές από το ευρώ κοινό ειδικά  όταν περιέχουν φράσεις όπως “Οι γιατροί ανακαλύπτουν …”, “Το Ιατρικό Κέντρο XXX προειδοποιεί”, “Έρευνα δείχνει …”

Πως λοιπόν θα προστατευτούμε από την υπερπληροφόρηση και την παραπληροφόρηση; Πώς μπορούμε να ελέγξουμε αν μια είδηση είναι αληθινή ή ψευδής;

Παρακάτω είναι μερικές συμβουλές:

Ενημερωθείτε από επίσημες σελίδες:

Οι ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με το COVID-19 διατίθενται καθημερινά στις ακόλουθες ιστοσελίδες:

• Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας
• Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) (στα Αγγλικά)
• Πανεπιστήμιο Johnson Hopkins Coronavirus (στα Αγγλικά)

Ελέγξτε τα γεγονότα:

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να είναι πολύ επιφυλακτικός και να μην υιοθετεί άκριτα οτιδήποτε διαβάζει κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ακολουθούν 5 ερωτήσεις-κλειδιά που θα σας βοηθήσουν να ξεχωρίσετε την αλήθεια από το ψέμα.

• ΠΟΙΟΣ; Ποιος το δημοσίευσε; Είναι ειδικός στο συγκεκριμένο θέμα;
• ΠΟΥ; Που δημοσιεύτηκε; Είναι η πηγή αξιόπιστη;
• ΠΟΤΕ; Πότε δημοσιεύτηκε ή ενημερώθηκε τελευταία φορά;
• ΓΙΑΤΙ; Για ποιο λόγο δημοσιεύτηκε; Για να μας ενημερώσει , να μας πείσει για μια γνώμη ή για προωθήσει ένα προϊόν;
• ΠΩΣ; Πώς αναπαράχθηκε; Από αξιόπιστα site ή κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων;

Αναπτύξτε κριτική σκέψη και εμπιστευθείτε το ένστικτο και τη λογική σας. Αν κάτι σας φαίνεται απίστευτο, τότε είναι πολύ πιθανό να είναι ψέμα ή να περιέχει μεγάλες ανακρίβειες.

Μην βιαστείτε να μοιραστείτε «πληροφορίες»:

Οι ψεύτικες ειδήσεις εξαπλώνονται με επιτυχία κυρίως επειδή μοιράζονται μέσω κοινωνικών δικτύων και είναι επομένως σε θέση να προσεγγίσουν έναν ευρύ πληθυσμό σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για να αντισταθμιστεί αυτό, είναι χρήσιμο να σπάσει η αλυσίδα μετάδοσης – όπως και με τον ιό. Οι πληροφορίες προέρχονται από αξιόπιστη πηγή; Σε περίπτωση αμφιβολίας: μην τη μοιραστείτε!

Ενημερώστε τους άλλους για ψεύτικα νέα:

Σε πολλές περιπτώσεις, οι ψευδείς ειδήσεις που συναντάμε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης κοινοποιήθηκαν από ανθρώπους που γνωρίζουμε. Μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα όταν αμφισβητούμε ανοιχτά πληροφορίες ή άρθρα ειδήσεων που μοιράζονται οι στενοί φίλοι και η οικογένειά μας. Ωστόσο, σε περίπτωση που διαπιστώσετε ότι οι πληροφορίες δεν είναι αληθινές, καλό θα ήταν να το αναφέρετε ευγενικά και να ενημερώσετε για ψεύτικα νέα.

Ενδείξεις μη αξιόπιστου δημοσιεύματος:

• Υπερβολικοί τίτλοι ή τίτλοι που δεν έχουν σχέση με το κείμενο της ανάρτησης
• Ανυπόγραφο δημοσίευμα
• Ορθογραφικά-συντακτικά λάθη ή κείμενο-προϊόν αυτόματης μετάφρασης
• Απίστευτοι ισχυρισμοί περιεχομένου
• Απουσία ημερομηνίας
• Φωτογραφίες-προϊόν photoshop
• Παραπομπή σε μη ενεργά links
• Προτροπή για αναδημοσίευση

Πηγή: Βetter Ιnternet for Κids (BIK)

Αναδημοσίευση από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου

Περισσότερες πληροφορίες για τις ψευδείς ειδήσεις και πως τις ξεχωρίζουμε μπορείτε να βρείτε εδώ

Διαβάζουμε το άρθρο και βλέπουμε την παρουσίαση (pptx και βίντεο).

Quiz για τις Ψευδείς Ειδήσεις από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου. 

To Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου ξεκίνησε να λειτουργεί από το Ιούλιο του 2016 υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας και πιο συγκεκριμένα του Ινστιτούτου Πληροφορικής. Είναι επίσημος εκπρόσωπος στην Ελλάδα των Πανευρωπαϊκών Οργανισμών INSAFE / INHOPE που χαράσσουν την ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα ασφαλές και ποιοτικό διαδίκτυο καθώς και ο αναγνωρισμένος εκπρόσωπος της Ελλάδας για το Expert Group on Safer Internet for Children της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Παίξτε το παιχνίδι: Μπορείτε να πείτε ψεύτικες ειδήσεις έτσι ώστε να τις πιστέψουν όσο γίνεται περισσότεροι;