Μάθημα : Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

G253127 - ΕΛΕΝΗ ΔΑΜΑΣΚΟΥ

Ενότητες μαθήματος

1.1 Εισαγωγή 1.2 Δεδομένα - πληροφορία

Μαθησιακοί στόχοι

Μετά το μάθημα θα μπορώ:

  1. Να εξηγώ τι είναι τα δεδομένα.
  2. Να εξηγώ τι είναι η πληροφορία.
  3. Να ξεχωρίζω τα δεδομένα από την πληροφορία.
  4. Να περιγράφω τα βασικά στάδια επεξεργασίας.
  5. Να εξηγώ με ποιον τρόπο λειτουργεί ένας υπολογιστής.
 

_____________________________________________________

 

1. Ας ξεκινήσουμε με ένα παράδειγμα

Η Μαρία έγραψε τους βαθμούς της σε ένα χαρτί:

12, 15, 18

Οι αριθμοί αυτοί είναι δεδομένα. Από μόνοι τους δεν μας λένε πολλά.

Η Μαρία υπολόγισε τον μέσο όρο:

(12+15+18) / 3=15

Τώρα μπορούμε να πούμε ότι:

  • ο μέσος όρος της Μαρίας είναι 15,
  • η Μαρία έχει περάσει το μάθημα,
  • η καλύτερη βαθμολογία της είναι 18.

Αυτά είναι πληροφορίες, επειδή προέκυψαν μετά από επεξεργασία και ερμηνεία των δεδομένων.


2. Τι είναι τα δεδομένα;

Δεδομένα είναι στοιχεία που δεν έχουν ακόμη υποστεί επεξεργασία ή ερμηνεία.

Παραδείγματα δεδομένων:

  • 18°C
  • 60%
  • 10 km/h
  • 12, 15, 18
  • «Αθήνα»
  • μια φωτογραφία
  • ένα ηχητικό μήνυμα
  • ένα βίντεο

Τα δεδομένα μπορεί να είναι:

  • αριθμοί,
  • λέξεις και κείμενα,
  • εικόνες,
  • ήχοι,
  • βίντεο.

3. Τι είναι η πληροφορία;

Πληροφορία είναι η σημασία ή το συμπέρασμα που προκύπτει όταν επεξεργαζόμαστε δεδομένα.

Παράδειγμα:

Δεδομένα Επεξεργασία Πληροφορία
20°C, 22°C, 25°C Σύγκριση των θερμοκρασιών Η θερμοκρασία αυξήθηκε
12, 15, 18 Υπολογισμός μέσου όρου Ο μέσος όρος είναι 15
60% υγρασία και 30°C Συνδυασμός δεδομένων Ο καιρός είναι ζεστός και υγρός
08:00 – 15 μαθητές, 09:00 – 22 μαθητές Σύγκριση Οι μαθητές αυξήθηκαν κατά 7

 

Με απλά λόγια:

Τα δεδομένα είναι τα αρχικά στοιχεία.
Η πληροφορία είναι το συμπέρασμα που βγάζουμε από αυτά.

4. Ο κύκλος επεξεργασίας δεδομένων

Ο υπολογιστής λειτουργεί ακολουθώντας έναν κύκλο:

Είσοδος δεδομένων → Επεξεργασία → Έξοδος αποτελεσμάτων

Είσοδος

Ο υπολογιστής δέχεται δεδομένα.

Παραδείγματα:

  • γράφουμε αριθμούς από το πληκτρολόγιο,
  • τραβάμε μια φωτογραφία,
  • η κάμερα καταγράφει εικόνα,
  • ένας αισθητήρας μετρά τη θερμοκρασία.

Επεξεργασία

Ο υπολογιστής εκτελεί πράξεις ή εντολές πάνω στα δεδομένα.

Παραδείγματα:

  • υπολογίζει έναν μέσο όρο,
  • ταξινομεί ονόματα,
  • συγκρίνει θερμοκρασίες,
  • διορθώνει μια φωτογραφία,
  • αναλύει ένα βίντεο.

Έξοδος

Ο υπολογιστής παρουσιάζει τα αποτελέσματα.

Παραδείγματα:

  • εμφανίζει ένα μήνυμα στην οθόνη,
  • εκτυπώνει ένα έγγραφο,
  • παίζει έναν ήχο,
  • εμφανίζει ένα διάγραμμα.

Παράδειγμα

Ένα κινητό καταγράφει τη θερμοκρασία:

  • Είσοδος: 18°C, 20°C, 23°C
  • Επεξεργασία: υπολογισμός της μεταβολής
  • Έξοδος: «Η θερμοκρασία αυξήθηκε κατά 5°C»
 

 

Δραστηριότητα 1 – Δεδομένα ή πληροφορία;

Να γράψετε δίπλα σε κάθε πρόταση αν είναι δεδομένο ή πληροφορία.

  1. Η θερμοκρασία είναι 27°C.
  2. Σήμερα έχει ζέστη.
  3. Οι βαθμοί ενός μαθητή είναι 14, 16 και 18.
  4. Ο μέσος όρος του μαθητή είναι 16.
  5. Η ταχύτητα του ανέμου είναι 20 km/h.
  6. Φυσάει δυνατός άνεμος.
  7. Το λεωφορείο έφτασε στις 08:10.
  8. Το λεωφορείο καθυστέρησε 10 λεπτά.

Δραστηριότητα 2 – Συμπληρώνω τον πίνακα

Να συμπληρώσετε τον πίνακα.

Δεδομένα Επεξεργασία Πληροφορία
10, 12, 14    
20°C, 25°C, 28°C    
5 απουσίες τη Δευτέρα και 2 την Τρίτη    
08:00 – 10 μαθητές, 09:00 – 18 μαθητές    

Δραστηριότητα 3 – Ο υπολογιστής στην καθημερινή ζωή

Να συμπληρώσετε τα στάδια εισόδου, επεξεργασίας και εξόδου.

Παράδειγμα: Αριθμομηχανή

  • Είσοδος: Οι αριθμοί 25 και 4.
  • Επεξεργασία: ______________________________________
  • Έξοδος: ___________________________________________

Παράδειγμα: Εφαρμογή καιρού

  • Είσοδος: __________________________________________
  • Επεξεργασία: ______________________________________
  • Έξοδος: ___________________________________________

Παράδειγμα: Φωτογραφική μηχανή κινητού

  • Είσοδος: __________________________________________
  • Επεξεργασία: ______________________________________
  • Έξοδος: ___________________________________________

Δραστηριότητα 4 – Σκέψου και απάντησε

Ένας μαθητής λέει:

«Οι αριθμοί 10, 15 και 20 είναι πληροφορία.»

Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; Να εξηγήσετε την απάντησή σας.

....................................................................................

....................................................................................

 

Ασκήσεις εμπέδωσης

Άσκηση 1

Να αντιστοιχίσετε:

Στήλη Α Στήλη Β
1. Δεδομένα α. Το αποτέλεσμα της επεξεργασίας
2. Επεξεργασία β. Αρχικά, ακατέργαστα στοιχεία
3. Πληροφορία γ. Πράξεις και ενέργειες πάνω στα δεδομένα

Απάντηση:





Άσκηση 2

Να βάλετε τις λέξεις στη σωστή σειρά:

έξοδος – είσοδος – επεξεργασία

Σωστή σειρά:

____________ → ____________ → ____________


Άσκηση 3

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες.

  1. Τα δεδομένα είναι πάντα αριθμοί.
  2. Η πληροφορία προκύπτει μετά από επεξεργασία δεδομένων.
  3. Ο υπολογιστής μπορεί να επεξεργάζεται εικόνες και ήχους.
  4. Η είσοδος είναι το αποτέλεσμα που εμφανίζει ο υπολογιστής.
  5. Η οθόνη μπορεί να παρουσιάσει πληροφορίες στον χρήστη.

Άσκηση 4

Σε ένα σχολείο καταγράφηκαν οι απουσίες μιας εβδομάδας:

Ημέρα Απουσίες
Δευτέρα 4
Τρίτη 7
Τετάρτη 3
Πέμπτη 6
Παρασκευή 5

α) Ποια είναι τα δεδομένα;

....................................................................................

β) Ποια ημέρα είχε τις περισσότερες απουσίες;

....................................................................................

γ) Πόσες απουσίες έγιναν συνολικά;

....................................................................................

δ) Η απάντηση στο ερώτημα β είναι δεδομένο ή πληροφορία; Να εξηγήσετε.

....................................................................................


Μικρή άσκηση εξόδου

Πριν ολοκληρώσετε το μάθημα, απαντήστε με μία πρόταση:

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στα δεδομένα και την πληροφορία;

....................................................................................