Μάθημα : Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Σε αυτήν την πρώτη ενότητα θα διερευνήσουμε την έννοια των δικαιωμάτων, την ιστορική τους εμφάνιση, τα είδη και τη σημασία τους. Ακόμα, θα γνωρίσουμε τα Συντάγματα, τα καταστατικά κείμενα των σύγχρονων δημοκρατικών κρατών που καθορίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών τους. Τέλος, θα αναφερθούμε στην οικουμενική/παγκόσμια διάσταση που αποκτούν τα ανθρώπινα δικαιώματα μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και την ανάγκη υπεράσπισης-διεκδίκησής τους σήμερα. Τα επιμέρους υποκεφάλαια τα οποία θα διαπραγματευτούμε σε αυτή την ενότητα περιλαμβάνουν τα κεφάλαια 8.3-8.4, όλο το κεφ.12 καθώς και το κεφ.14.3 του σχολικού βιβλίου.

Η δράση συνδυάζει γνώσεις που αποκτήθηκαν στην ενότητα 1 της εικονικής τάξης του μαθήματος της ΚΠΑ, όπως οργανώθηκε από τον εκπαιδευτικό και αφορούν στα "Δικαιώματα", με εκείνες που διαπραγματεύτηκαν οι μαθητές και οι μαθήτριες στα τρία πρώτα κεφάλαια του μαθήματος της Ιστορίας και αφορούν στον "Διαφωτισμό" και τις "Αστικές Επαναστάσεις του 18ου αιώνα".

Στην παρούσα ενότητα θα αναφερθούμε στις διάφορες μορφές πολιτευμάτων και θα γνωρίσουμε το πολίτευμα της πατρίδας μας. Εν συνεχεία, θα εξοικειωθούμε με τον θεμελιώδη τρόπο συμμετοχής των πολιτών στην πολιτική ζωή της χώρας, δηλαδή με τις εκλογές, πυλώνα του κοινωνικού αιτήματος για αντιπροσωπευτικότητα της πολιτικής εξουσίας και εγγυήτρια πρακτική της αρχής της "Λαϊκής Κυριαρχίας". Τέλος θα διερευνήσουμε τις βασικές λειτουργίες του Κράτους: Νομοθετική - Εκτελεστική - Δικαστική. Στη διαπραγμάτευση των σχετικών διδακτικών αντικειμένων θα μας βοηθήσουν οι γνώσεις που αποκτήσαμε στην Ενότητα 1 σχετικά με το Σύνταγμα της Ελλάδας. Γνώσεις τις οποίες θα συσχετίσουμε με αυτές της παρούσας ενότητας. Τα κεφάλαια του σχολικού βιβλίου που αφορούν στην Ενότητα 2 είναι τα κεφ. 8.1, 8.2, όλο το κεφ. 9 καθώς και όλο το κεφ.10.

Η παρέμβαση κάνει χρήση διαδικτυακών πηγών για την αναζήτηση αριθμητικών δεδομένων, βάση των οποίων στη συνέχεια, διερευνάται ο βαθμός στον οποίο ισχύει στη σύγχρονη ελληνική πολιτική πραγματικότητα η συνταγματική επιταγή της λαϊκής κυριαρχίας.

Η όλη δράση στοχεύει στην κριτική εφαρμογή γνώσεων που αποκτήθηκαν στην ενότητα 2 του μαθήματος της Κοινωνικής και πολιτικής Αγωγής, όπως αυτή η ενότητα δομήθηκε από τον εκπαιδευτικό και περιέλαβε τα κεφάλαια 8, 9 και 10 του σχολικού βιβλίου.

Η ενότητα αυτή περιλαμβάνει το κεφ.1 και το κεφ. 2 του σχολικού βιβλίου. Διερευνά την έννοια της κοινωνίας, αναδεικνύει την έντονη και έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου για κοινωνική συμβίωση, ορίζει τον πολιτισμό, αναλύει την έννοια της κοινωνικής ομάδας και κάνει αναφορά στο φαινόμενο του ρατσισμού. Στη δική μας διαπραγμάτευση της ενότητας, εκτός των παραπάνω, θα κάνουμε λόγο και για τη δυναμική και τη λειτουργία των κοινωνικών ομάδων, εξετάζοντάς τες μέσα από το καλσικό πείραμα κοινωνικής ψυχολογίας του Σόλομον Ας.

Στην ομαδική αυτή εργασία, που προϋποθέτει ψηφιακές δεξιότητες χαμηλού επιπέδου και ανάλογη υλικοτεχνική υποδομή, διερευνάται η επίδραση των κυρίαρχων κοινωνικών στερεοτύπων και προκαταλήψεων στην πορεία ζωής των ατόμων τα οποία υφίστανται τις συνέπειές τους. Συγκεκριμένα, εξετάζεται διαχρονικά η φανταστική περίπτωση μιας γιαγιάς Ρομά και ο τρόπος με τον οποίο διαμόρφωσε τη ζωή της η ρατσιστική της αντιμετώπιση από το περιβάλλον της.

Στην ενότητα 4 θα διαπραγματευτούμε ζητήματα που αφορούν στον καταμερισμό των ατόμων ενός κοινωνικού συνόλου σε ομάδες με κοινά κοινωνικά χαρακτηριστικά. Από αυτόν τον καταμερισμό προκύπτουν ομάδες, οι οποίες αν και μοιράζονται κοινά πολιτισμικά χαρακτηριστικά με άλλες ομάδες εντός της ίδιας κοινωνίας (όπως η γλώσσα ή η θρησκεία), διαφέρουν ταυτόχρονα σε άλλες όψεις της κοινωνικής τους ζωής (για παράδειγμα στην καθημερινότητα ή το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό κεφάλαιο που διαθέτουν) και μεταξύ τους μπορεί να υφίσταται ανταγωνισμός. Η εξατομίκευση της κοινωνικής διαστρωμάτωσης, ο εντοπισμός δηλαδή της συγκεριμένης θέσης ενός ατόμου μέσα σε ένα πλέγμα κοινωνικών σχέσεων και η αναμενόμενη συμπεριφορά αυτού του ατόμου βάση αυτής της θέσης, μας εισάγει στην προβληματική των "κοινωνική θέσεων" και των "κοινωνικών ρόλων", βασικές έννοιες για τη μελέτη των ανθρωπίνων σχέσεων από τη σκοπιά των κοινωνικών επιστημών. Η ενότητα αφορά στα κεφάλαια 3.4, 3.1 και 3.2 του σχολικού εγχειριδίου, τα οποία και θα διδαχθούν με αυτή τη σειρά ως πιο πρόσφορη.

Σε αυτήν την ενότητα θα διερευνήσουμε το κρίσιμο για τη λειτουργία της κοινωνίας ζήτημα των κοινωνικών κανόνων (κεφ.3.3). Θα προβληματιστούμε σχετικά με τη χρησιμότητα, τη λειτουργία και τα είδη τους αλλά θα αναρωτηθούμε και για το πόσο άδικοι ή δίκαιοι μπορεί να  είναι, συνδέοντας τους έτσι με ηθκά και φιλοσοφικά ερωτήματα. 

Οι αλλαγή των κοινωνικών κανόνων από εποχή σε εποχή θα αποτελέσει ιδανικό έναυσμα για την διαπραγμάτευση της κοινωνικής μεταβολής γενικότερα (κεφ.3.5).

Στην 6η ενότητα εξετάζουμε την έννοια του "Κοινωνικού Θεσμού" και αντιλαμβανόμαστε την αναγκαιότητα και τη λειτουργία των θεσμών. Στη συνέχεια, μελετάμε την Οικογένεια ως παράδειγμα διαχρονικού, οικουμενικού και εξελίξιμου θεσμού (κεφ.4). 

Ακολούθως, εισάγουμε στη θεωρητική εργαλειοθήκη μας την έννοια της "Κοινωνικοποίησης", θεμελιώδη κοινωνιολογική έννοια για την ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Εξετάζουμε επίσης, τους φορείς και τους τρόπους κοινωνικοποίησης και τη συνδέουμε με το φαινόμενο του "Κοινωνικού Ελέγχου" και των διαφόρων μορφών με τις οποίες αυτός ο έλεγχος ασκείται στις διάφορες μορφές κοινωνικής οργάνωσης (κεφ.5).