Περιγραφή Μαθήματος
ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΕΚΘΕΣΗ
Το να γράψουμε μια καλή έκθεση, δεν είναι και τόσο εύκολο πράγμα. Χρειάζεται προσοχή, συνεχής προσπάθεια και πολλή σκέψη.
Μόλις μας δοθεί το θέμα, η πρώτη μας δουλειά είναι να διαβάσουμε με προσοχή δυο και τρεις ή και περισσότερες φορές το θέμα. Μετά να το σκεφτούμε καλά και να δούμε τι ακριβώς μας ζητάει.
Μετά ερευνούμε το βάθος της έκθεσης. Τι ακριβώς ζητά η έκθεσή μας, τι θέλει να γράψουμε, για να καλύψουμε το θέμα της. Ποιο είναι ακριβώς το κύριο νόημά της, ποιο είναι δηλαδή το κέντρο του κύκλου, με άλλα λόγια η κεντρική ιδέα της έκθεσής μας, γύρω από την οποία πρέπει να κινηθούμε και να γράψουμε περισσότερο.
Αφού βρούμε την κεντρική, τη βασική ιδέα του θέματός μας, αρχίζουμε να «συγκεντρώνουμε» μέσα στο μυαλό μας το υλικό, που θα χρησιμοποιήσουμε. Προσπαθούμε να βρούμε πρώτα τα βασικά στοιχεία του, τα οποία θα αποτελέσουν το σκελετό της έκθεσής μας.
Αφού, λοιπόν, «συγκεντρώσουμε» έτσι το υλικό είτε με τη βοήθεια της μνήμης μας είτε με τη μελέτη διαφόρων πηγών (βιβλία, σκέψη, συζήτηση με κάποιον στο σπίτι, κάτι που είδα στην τηλεόραση, κάπου που έχω πάει, κάπου μου είπαν ότι πήγαν κάποιοι άλλοι) χρειάζεται μετά να το ταξινομήσουμε, το υλικό, μέσα στο μυαλό μας, δηλ. να το βάλλουμε σε μια σειρά κάνοντας ένα πρόχειρο σχέδιο, για το οποίο έχουμε ήδη μιλήσει.
Μετά από το σχέδιο είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε την έκθεσή μας. Εκείνο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι να κάνουμε μια καλή αρχή. Η αρχή της έκθεσής μας λέγεται πρόλογος. Αυτός είναι το πρώτο από τα 3 μέρη που μπορούμε να χωρίσουμε την έκθεσή μας: Πρόλογος, κύριο μέρος, επίλογος.
Προσοχή μεγάλη χρειάζονται οι προτάσεις μας. Θα πρέπει κάθε πρόταση να είναι το πολύ 1,5 – 2 γραμμές και όχι παραπάνω. Πολλές ξεχνιόμαστε στην έκθεσή μας με αποτέλεσμα οι προτάσεις μας να είναι 3 και 4 ή και 5 γραμμές πράγμα που είναι λάθος. Είναι γνωστό ότι οι προτάσεις χωρίζονται η μία από την άλλη με τελεία. Άρα κάθε 1,5 έως 2 γραμμές θα πρέπει υποχρεωτικά να βάζω τελεία.
Ο π ρ ό λ ο γ ο ς δίνει στον αναγνώστη μια πολύ σύντομη ενημέρωση πάνω στο θέμα, το οποίο θα αναπτύξουμε. Μια ωραία βιτρίνα μας προδιαθέτει πάντα ευχάριστα σε ένα κατάστημα που επισκεπτόμαστε. Το ίδιο και ένας ωραίος πρόλογος. Μας κερδίζει, μας αιχμαλωτίζει την προσοχή μας και μας βάζει εύκολα και ξεκούραστα στο θέμα. Μας προκαλεί το ενδιαφέρον και την επιθυμία να διαβάσουμε ή να ακούσουμε και την υπόλοιπη έκθεση.
Πολλές φορές μπορούμε να γράψουμε έναν ωραίο πρόλογο, χρησιμοποιώντας μια εντυπωσιακή φράση σχετική με το θέμα μας ή κάποια στροφή ενός σχετικού ποιήματος ή μια σχετική παροιμία ή τέλος κάποιο παράδειγμα από την Ιστορία ή την καθημερινή ζωή, που να έχει όμως στενή σχέση με το θέμα μας.
Μετά τον πρόλογο ερχόμαστε να εξετάσουμε όσα έχουν σχέση με το κύριο θέμα ή κύριο μέρος της έκθεσής μας
Τ ο κ ύ ρ ι ο θ έ μ α είναι ο κορμός της έκθεσής μας. Σ’ αυτό θα αναπτύξουμε σε όλο το πλάτος και το βάθος το θέμα μας. Δεν πρέπει να αφήσουμε τίποτα που να έχει σχέση με το θέμα μας και να μην το αναφέρουμε, να μη το γράψουμε εκεί. Πρέπει καθετί να το εξαντλήσουμε από κάθε πλευρά. Δεν πρέπει να μένουν σκοτεινά σημεία ή να παραλείψουμε απαραίτητα πράγματα. Δεν χρειάζονται βέβαια οι φλυαρίες ή οι άσκοπες επαναλήψεις.
Μετά το κύριο θέμα ακολουθεί ο επίλογος.
Στον ε π ί λ ο γ ο εκφράζουμε τα γενικά συμπεράσματά μας για το θέμα μας, όπως το αναπτύξαμε στο κύριο μέρος του. Εκφράζουμε ακόμα τις γενικές μας εντυπώσεις ή βγάζουμε ένα δίδαγμα ή δίνουμε κάποια προτροπή ή ευχή.
Ο επίλογος πρέπει να είναι το καταστάλαγμα της προσπάθειάς μας και να έχει τις καλύτερες λέξεις και προτάσεις μας. Κάθε λέξη του επιλόγου πρέπει να είναι ιδιαίτερα διαλεγμένη.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΕΩΝ
1ο ΘΕΜΑ: «Παρουσιάστε ένα ιστορικό πρόσωπο που θαυμάζω».
Σχεδιάγραμμα
Π ρ ό λ ο γ ο ς: Τα ιστορικά πρόσωπα γενικά.
Κ ύ ρ ι ο θ έ μ α: Ποιο είναι το κεντρικό πρόσωπο που θαυμάζω ιδιαίτερα. Σύντομη παρουσίασή του. Πού και πότε έζησε. Πώς μεγάλωσε. Εξωτερική εμφάνιση. Εσωτερικός κόσμος. Προσφορά στην πατρίδα. Για ποιους λόγους τον θαυμάζω.
Ε π ί λ ο γ ο ς: Γενικό συμπέρασμα για το πρόσωπο αυτό.
(Κάθε μία απ’ αυτές τις προτάσεις, πρέπει τώρα να τις αναπτύξεις, χρησιμοποιώντας αυτά που πρέπει και εσύ νομίζεις για το πρόσωπο που θα γράψεις).
2ο ΘΕΜΑ: «Το δάσος και εμείς».
Σχεδιάγραμμα
Π ρ ό λ ο γ ο ς: Τα δάση, γενικά.
Κ ύ ρ ι ο θ έ μ α: Τι ωφέλειες έχει ο άνθρωπος από το δάσος. α) Άμεσες ωφέλειες: διάφορα δασικά προϊόντα β) Έμμεσες ωφέλειες: πηγή υγείας, ηρεμίας και ομορφιάς. Ευνοϊκός παράγοντας στην ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας Καταφύγιο ζώων. Επίδραση στο κλίμα. Συμβολή στην ανάπτυξη του τουρισμού.
Γενικό συμπέρασμα. Υποχρεώσεις του ανθρώπου για το δάσος. Μέτρα προστασίας του.
Ε π ί λ ο γ ο ς: Η προσφορά μας, γενικά, στο δάσος.
(Με βάση αυτές τις προτάσεις, αναπτύσσεις το θέμα)
3ο ΘΕΜΑ: «Ένα χαρούμενο απόγευμα»
Σχεδιάγραμμα
Π ρ ό λ ο γ ο ς: Τι μας προσφέρει, γενικά, το απόγευμα
Κ ύ ρ ι ο θ έ μ α: Ποιο είναι το απόγευμα αυτό (πχ επίσκεψη στο τσίρκο). Αγωνία. Πού, πώς και ποιοι πήγαμε. Συναισθήματα και πρώτες εντυπώσεις. Μπροστά στα κλουβιά των ζώων. Τι άλλο είδα και τι συναισθήματα μου προκλήθηκαν (ακροβασίες, ταχυδακτυλουργικά, κλόουν). Γενικές εντυπώσεις. Μήπως πήγαμε και κάπου αλλού μετά (πχ μια βόλτα ή για φαγητό)
Ε π ί λ ο γ ο ς: Γενικό συμπέρασμα. Ευχή. Προτροπή.
(Με βάση το σχεδιάγραμμα ακολουθεί η ανάπτυξη του θέματος).