Περιγραφή Μαθήματος
Στο μάθημα αυτό θα αποκτήσετε θεωρητικές γνώσεις πάνω στη Φυσική Αγωγή και τον Αθλητισμό.
από 11/4/21
Στις 31 Μαΐου κάθε χρόνου είναι η παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος. Όλοι οι επιστημονικοί φορείς επισημαίνουν τις δραματικές συνέπειες που έχει η βλαβερή αυτή συνήθεια για την υγεία μας. Ας δούμε και εμείς μερικά από αυτά που υπάρχουν στο διαδίκτυο καθώς και τις συνέπειες που έχει το κάπνισμα, όχι μόνο για την υγεία, αλλά και για την απόδοση των αθλητών.
Ο καπνός είναι ένα φυτό που υπάρχει σε δύο ποικιλίες, τη Nicotiana tabacum και τη Nicotiana rustica. Οι ιθαγενείς κάτοικοι της Αμερικής καλλιεργούσαν το φυτό και το κάπνιζαν σε πίπες για τελετουργικούς σκοπούς. Ο Χριστόφορος Κολόμβος έφερε μερικά φύλλα και σπόρους καπνού στην Ευρώπη, όμως οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δοκίμασαν για πρώτη φορά καπνό στα μέσα του 16ου αιώνα, όταν τυχοδιώκτες και διπλωμάτες, όπως ο Γάλλος Ζαν Νικότ (απ' όπου πήρε το όνομά της η νικοτίνη), άρχισαν να διαδίδουν τη χρήση του. Σήμερα καλλιεργείται σε περισσότερες από 125 χώρες, σε πάνω από 40.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους, των οποίων το ένα τρίτο βρίσκεται στην Κίνα. Από την δεκαετία του 1960, ο μεγαλύτερος όγκος παραγωγής έχει μεταφερθεί από την Αμερική στην Αφρική και την Ασία. Τα φύλλα του φυτού αποξηραίνονται και κόβονται, και στη συνέχεια τυλίγονται σε τσιγάρα ή πούρα, ή συσκευάζονται για πίπες ή για μάσημα.
Εκτός από τη νικοτίνη, ο καπνός από το ταμπάκο περιέχει 4.000 διαφορετικά αέρια και σωματίδια, όπως η "πίσσα", ένα συνοθύλευμα πολλών χημικών που είναι ιδιαίτερα επιβλαβή για τους πνεύμονες. Ανάμεσα στα βλαβερά αυτά αέρια συγκαταλέγεται το μονοξείδιο του αζώτου, το μονοξείδιο του άνθρακα και το κυανιούχο άλας. Περισσόοτερες από 40 καρκινογόνες ουσίες έχουν ανιχνευθεί στον καπνό του ταμπάκου.
Η πιο εντυπωσιακή πλευρά του καπνίσματος είναι ο βαθμός εξάρτησης και η συστηματική χρήση. Οι άνθρωποι που αρχίζουν το κάπνισμα τείνουν να αυξάνουν την κατανάλωση μέχρ να γίνουν συστηματικοί καπνιστές. Αν σταματήσουν, νιώθουν ανησυχία, ευερεθιστικότητα και κατάθλιψη. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι συστηματικοί χρήστες καπνού παρά χρήστες οποιασδήποτε άλλης γνωστής ουσίας. Οι μεγάλες εταιρείες καπνού έχουν αναγκαστεί να παραδεχτούν ότι ο καπνός προκαλεί εθισμό - ένα γεγονός που προφανώς το γνώριζαν εδώ και χρόνια, αλλά το κρατούσαν μυστικό.
Σύμφωνα με έρευνα οι ακόλουθοι παράγοντες καθορίζουν την αιτία που οι νέοι αρχίζουν το κάπνισμα:
- Συνήθεια γονέων
- Φίλοι, μεγαλύτερα αδέρφια, κοινωνικό περιβάλλον
- Διαφήμιση και εμπορική σύνδεση με την εικόνα του
- Διαφήμιση και εμπορική σύνδεση με τον αθλητισμό
- Σχέσεις - οικογενειακή δομή
- Επίπεδο εκπαίδευσης
- Κοινωνικο - οικονομικό επίπεδο
- Διαχείριση άγχους και καταπίεσης
- Αποδοχή
Οι έφηβοι συχνά αγνοούν τη δυνατότητα εθισμού στον καπνό.
- 61% των νέων θεωρούν ότι δεν πειράζει να δοκιμάσουν το τσιγάρο εφόσον το κόψουν πριν γίνει συνήθεια
- 26% θεωρούν ότι οι κανονικοί καπνιστές μπορούν να το κόψουν οποτεδήποτε το θελήσουν
Στο ερώτημα γιατί συνεχίζουν το κάπνισμα, οι πιο συνηθισμένες απαντήσεις που δίνουν οι καπνιστές είναι:
- Για να ηρεμήσουν, να ανακουφιστούν, από κάποια συναισθηματική φόρτιση (συγκίνηση)
- Από ευχαρίστηση, πχ μετά από κάποια επιτυχία το κάπνισμα τους προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ευχαρίστηση, το θεωρούν ως ανταμοιβήγια να γιορτάσουν αυτό που ολοκλήρωσαν με επιτυχία.
- Γιατί διασκεδάζει τη μοναξιά και γεμίζει το χρόνο τους - Πολλοί θεωρούν το τσιγάρο μια καλή παρέα, όταν είναι μόνοι τους και δεν έχουν τι να κάνουυν.
- Για να αισθάνοντααι κοινωνικά προσαρμοσμένοι - πχ όταν η παρέα τους είναι καπνιστές και δεν θέλουν να αποτελούν εξαίρεση.
- Γιατί αυξάνει την ενεργητικότητά τους και τους βοηθά στην εργασία, ιδίως όταν αυτή είναι πνευματική.
- Για να μην παχύνουν, αν και συνήθως αυτός ο λόγος παρουσιάζεται με ανάστροφη φορά, δηλ. από το φόβο ότι η διακοπή θα τους παχύνει συνεχίζουν να καπνίζουν.
- Γιατί βοηθά στη λειτουργία του εντέρου, ιδίως αυή η σύνδεση γίνεται συνήθως από γυναίκες για το πρωινό τσιγάρο που συνοδεύει τον καφέ.
Ποιές όμως είναι οι συνέπειες του τσιγάρου στην υγεία;
Α Καρκίνος
Τα όργανα με την μεγαλύτερη επιβάρυνση είναι φυσικά οι πνεύμονες. Ο καρκίνος του πνεύμονος αφορά στη συντριπτική του πλειοψηφία καπνιστές (>90%), είναι ιδιαίτερα θανατηφόρος και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως μερικών μηνών. Δεν είναι δυστυχώς ο μόνος καρκίνος που έχει συνδεθεί με το κάπνισμα καθώς οι καρκίνοι στα χείλη, τη στοματική κοιλότητα, τον λάρυγγα, την ουροδόχο κύστη, το πάγκρεας, το στομάχι, τη μήτρα και τα νεφρά έχουν μεγαλύτερη συχνότητα στους καπνιστές.
Β Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)
Αλλοιώσεις στα βρογχιόλια και τις πνευμονικές κυψελίδες οδηγούν σε μία αφόρητη κατάσταση με κύρια συμπτώματα τη δύσπνοια και τον βήχα.
Γ Σεξ και γονιμότητα
Οι άνδρες χάνουν ευκολότερα την ικανότητά τους λόγω αυξημένης αθηρωμάτωσης, ενώ οι γυναίκες που καπνίζουν είναι λιγότερο γόνιμες.
Δ Όσφρηση - γεύση - δέρμα - μαλλιά - δόντια
Όλα επηρεάζονται αρνητικά. Κίτρινα δόντια, θαμπά μαλλιά, αλλοιωμένη όσφρηση και γεύση.
Ε Ελάττωση μνήμης
Η μνήμη των καπνιστών είναι μειονεκτική σε σχέση με τους μη καπνιστές.
ΣΤ Οφθαλμοί
Το 25% των περιπτώσεων εκφυλισμού της ωχράς κηλίδας έχει σχέση με το κάπνισμα. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις υπάρχει μείωση της όρασης που μπορεί να φθάσει μέχρι και την τύφλωση.
Ζ Διαβήτης
Στο κάπνισμα αποδίδεται μείωση της έκκρισης ινσουλίνης από το πάγκρεας με αποτέλεσμα τη δυσκολία ρύθμισης του διαβήτη.
Η Καρδιαγγειακές παθήσεις
Περίπου το 25% των θανάτων από καρδιαγγειακές παθήσεις αποδίδεται στο κάπνισμα. Σε άνδρες 40-45 ετών το κάπνισμα αυξάνει από τρεις έως έξι φορές τον κίνδυνο εκδήλωσης θανατηφόρου καρδιακού επεισοδίου. Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ισχαιμική καρδιοπάθεια 5πλασιάζει την πιθανότητα θανάτου. Σε ασθενείς με ιστορικό εμφράγματος του μυοκαρδίου η συνέχιση του καπνίσματος τριπλασιάζει τον κίνδυνο για νέο έμφραγμα.
Πώς επιδρά το κάπνισμα στους αθλητές;
Το κάπνισμα προκαλεί εξαιρετικά μεγάλη μείωση της αερόβιας ικανότητας και της απόδοσης ενός αθλητή και ιδιαίτερα ενός αθλητή αντοχής.
Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι η νικοτίνη του καπνού τους ηρεμεί. Στην πραγματικότητα η νικοτίνη διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα. Όταν συμβεί αυτό επιταχύνεται ο ρυθμός της καρδιάς και της αναπνοής. Ένας υψηλός καρδιακός ρυθμός πριν την άσκηση θα επηρεάσει αρνητικά την απόδοση του αθλητή σε αυτή.
Η ικανότητα του αθλητή να αντέχει την προπόνηση μειώνεται. Μειώνεται τόσο η διάρκεια όσο και η ένταση της προπόνησης που μπορεί να αντέξει.
Το κάπνισμα αυξάνει την πίεση του αίματος. Αυτό γίνεται επειδή προκαλεί συστολή των αγγείων. Η συστολή αυτή εμποδίζει τον αθλητή να αντιμετωπίσει τις αυξημένες απαιτήσεις του για οξυγόνο, καθώς και την ανάγκη για απομάκρυνση του γαλακτικού οξέως και του διοξειδίου του άνθρακα από τους μύς του.
Η συνήθεια του καπνίσματος θα οδηγήσει σε απώλεια της ελαστικότητας των πνευμόνων και σε μείωση της χωρητικότητάς τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ο αθλητής να νιώθει ζαλάδα και λαχάνιασμα με μικρότερη προσπάθεια.
Για την παρουσίαση αυτή χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από τις πιο κάτω σελίδες, που μπορείτε κι εσείς να τις επισκεφθήτε για να αποκτήσετε περισσότερες γνώσεις πάνω στο θέμα.
http://www.bestrong.org.gr/el/cancer/basicdetails/whatcausescancer/chemicalfactors/tobaccosmoking/
https://www.iatropedia.gr/ygeia/kapnisma-dite-ti-prokali-stin-igia/39599/
https://www.healthtimes.gr/kapnisma/
http://www.triathlon.gr/health/kapnisma/
https://healthfully.com/how-does-smoking-affect-sport-performance-6758554.html
Πρέπει επίσης να ανοίξτε στα έγγραφα το κεφάλαιο του βιβλίου "ΒΙΒΛΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ - ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ' και να απαντήσετε στην άσκηση 3 - Κάπνισμα. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες σωστές απαντήσεις - γράψτε αυτό που καταλάβατε από αυτά που διαβάσατε και τεκμηριώστε το.