Μάθημα : Τάξη Β΄ - ΕΝΤΟΤΗΤΑ 2: Δίκτυα Υπολογιστών
G60110 - Δέσποινα Πολίτου
Περιγραφή Μαθήματος
Μετά το τέλος του μαθήματος, οι μαθητές πρέπει να είναι σε θέση:
- να περιγράφουν τι είναι ένα Δίκτυο υπολογιστών
- να περιγράφουν τους τρόπους σύνδεσης δύο υπολογιστών σε δίκτυο
- να κατονομάζουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δικτύων
- να διακρίνουν τα είδη των δικτύων με βάση τη γεωγραφική κάλυψη
- να περιγράφουν το Διαδίκτυο ως ένα παγκόσμιο δίκτυο που διασυνδέει δίκτυα υπολογιστών μεταξύ τους
- να περιγράφουν τους τρόπους σύνδεσης στο διαδίκτυο
Στην καθημερινή ζωή συναντάμε αρκετά συχνά τον όρο «δίκτυο». Χρησιμοποιούμε το οδικό δίκτυο, το σιδηροδρομικό δίκτυο, το δίκτυο της ηλεκτροδότησης, της ύδρευσης, της κινητής τηλεφωνίας.




Με τον όρο δίκτυο εννοούμε ένα σύνολο αντικειμένων ή ανθρώπων που συνδέονται με ένα σύνθετο τρόπο μεταξύ τους, για να εξυπηρετήσουν κάποιο σκοπό. Ο άνθρωπος χρειάζεται καθημερινά να επικοινωνεί και να συνεργάζεται με άλλους προκειμένου να διεκπεραιώσει κάποια εργασία. Από τους αρχαίους κιόλας χρόνους, γεννιέται η ανάγκη για επικοινωνία και ανταλλαγή χρήσιμων πληροφοριών.
Στη δεκαετία του '60 έγινε η πρώτη σύνδεση υπολογιστών μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να επικοινωνούν. Το πρώτο δίκτυο υπολογιστών (computer network) έγινε πραγματικότητα. Από τότε με τον όρο «δίκτυο υπολογιστών» εννοούμε ένα σύνολο από δύο η περισσότερους υπολογιστές που είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα και να μοιράζονται διάφορες συσκευές (εκτυπωτές, σαρωτές, σκληρούς δίσκους).

Τα τελευταία χρόνια με τη βοήθεια των δικτύων υπολογιστών έχουμε τη δυνατότητα μέσα σε λίγα λεπτά να ανταλλάσσουμε πλήθος διαφορετικών δεδομένων (κειμένου, ήχου, εικόνας, βίντεο) ακόμα και σε πολύ μεγάλη απόσταση. Ταυτόχρονα μπορούμε να συνεργαζόμαστε με άλλους ανθρώπους.
Σύνδεση υπολογιστών
Όταν θέλουμε να συνδέσουμε ένα σύνολο υπολογιστών σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, πρέπει πρώτα να εξασφαλίσουμε τον τρόπο σύνδεσής τους με τη βοήθεια του κατάλληλου υλικού (hardware). Ανάλογα με το μέσο σύνδεσης που επιλέγουμε χαρακτηρίζουμε τη σύνδεση ενσύρματη (σύνδεση με καλώδια) ή ασύρματη (σύνδεση χωρίς καλώδια).
Ενσύρματη Σύνδεση
Η πιο συχνή σύνδεση υπολογιστών γίνεται με τη βοήθεια καλωδίων χρησιμοποιώντας την κάρτα δικτύου κάθε υπολογιστή.

Ασύρματη Σύνδεση
Τα τελευταία χρόνια έχουμε τη δυνατότητα να συνδέσουμε υπολογιστές χωρίς καλώδια με τη βοήθεια ασύρματων καρτών δικτύου.

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας
Στην καθημερινή μας επικοινωνία χρησιμοποιούμε κάποιους κανόνες και διαδικασίες, για να επικοινωνούμε με τους γύρω μας (π.χ. όταν θέλουμε να δώσουμε την απάντηση σε μια ερώτηση του καθηγητή μας, σηκώνουμε το χέρι). Παρόμοια και οι υπολογιστές σε ένα δίκτυο πρέπει να ακολουθούν κάποιους κανόνες και διαδικασίες, ώστε να επικοινωνούν ομαλά μεταξύ τους. Οι κανόνες και οι διαδικασίες που εφαρμόζονται για την επικοινωνία των υπολογιστών ονομάζονται πρωτόκολλα επικοινωνίας. Υπάρχουν διαφορετικά πρωτόκολλα επικοινωνίας ανάλογα με το είδος του δικτύου και τη σύνδεση των υπολογιστών μεταξύ τους.
Σύνδεση σε μακρινή απόσταση
Για να συνδέσουμε δύο υπολογιστές που βρίσκονται σε μακρινή απόσταση είναι απαραίτητη η χρήση τηλεφωνικής γραμμής.Εξοπλισμός:
Μόντεμ (modem): Χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν και χαρακτηρίζεται από τη μικρή ταχύτητα μετάδοσης.Μόντεμ-ρούτερ (modem-router): χρησιμοποιείται σήμερα για να συνδέσει μέσω τηλεφωνικών γραμμών υπολογιστές με υψηλές ταχύτητες.


1. Γρήγορη διεκπεραίωση των εργασιών μας
- Τραπεζικές συναλλαγές (ATM, Web Banking)
- Έκδοση αεροπορικών ή ακτοπλοϊκών εισιτηρίων
- Κρατήσεις ξενοδοχείων ή θεάτρων
- Αυτοματοποίηση διαφόρων δημόσιων υπηρεσιών



2. Επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών υπολογιστών και ανταλλαγή δεδομένων
- Άμεση επικοινωνία με γραπτά μηνύματα, φωνή ή βίντεο
- Μεταφορά αρχείων χωρίς τη χρήση CD ή μνήμης flash
- Επικοινωνία με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο



3. Διαμοιρασμός εξοπλισμού, προγραμμάτων και δεδομένων δικτύου
- Κοινή χρήση εκτυπωτών και άλλων συσκευών (σκληρούς δίσκους, σαρωτές, βιντεοκάμερες)
- Κοινή χρήση δεδομένων και προγραμμάτων
4. Εξοικονόμηση χρημάτων
- με την κοινή χρήση του εξοπλισμού σε όσους είναι συνδεδεμένοι στο δίκτυο
- αντί να αγοράσουμε έναν πολύ ισχυρό και ακριβό υπολογιστή, μοιράζουμε τις εργασίες μας μέσω δικτύου σε πιο φθηνούς και μικρότερης ισχύος υπολογιστές
5. Παροχή υψηλής αξιοπιστίας
Σε ένα δίκτυο υπολογιστών έχουμε εναλλακτικές λύσεις, ώστε να μπορούμε να εκτελέσουμε μια εργασία, ακόμα κι αν μέρος του εξοπλισμού υποστεί κάποια βλάβη.
6. Ευκολία επέκτασης
Οποιαδήποτε στιγμή μπορούμε να προσθέσουμε σε ένα δίκτυο και άλλους υπολογιστές ή περιφερειακές συσκευές για κοινή χρήση.
Ασφάλεια
Οι υπολογιστές ενός δικτύου είναι ευάλωτοι σε προσπάθειες πρόσβασης από μη εξουσιοδοτημένα άτομα στα αρχεία τους, με σκοπό να υποκλέψουν χρήσιμες πληροφορίες ή και να προκαλέσουν ζημιές. Για το σκοπό αυτό πρέπει οι υπολογιστές του δικτύου να είναι προστατευμένοι με χρήση κωδικών πρόσβασης (passwords) μεγάλου μήκους που περιέχουν αριθμούς και σημεία στίξης και είναι δύσκολο σε κάποιον ξένο να τους προβλέψει.

Ιοί
Αν ένας υπολογιστής μολυνθεί από ιό, τότε ο ιός θα μεταδοθεί και στους άλλους υπολογιστές του δικτύου. Γι αυτό πρέπει σε κάθε υπολογιστή του δικτύου να έχει εγκατασταθεί ένα αντιϊικό πρόγραμμα το οποίο να ανανεώνεται συχνά από το Διαδίκτυο. Επίσης πρέπει να λαμβάνονται τακτικά αντίγραφα ασφαλείας από όλους τους υπολογιστές του δικτύου.

Ανάλογα με τον τρόπο διασύνδεσης των υπολογιστών:
- Ενσύρματο δίκτυο (σύνδεση με καλώδια)
- Ασύρματο δίκτυο (σύνδεση χωρίς καλώδια)
Ανάλογα με τη γεωγραφική έκταση που καλύπτουν:
- Τοπικό δίκτυο
Καλύπτει μικρές περιοχές, π.χ. το εργαστήριο πληροφορικής, μια αίθουσα, ένα κτήριο, ένα συγκρότημα γειτονικών κτιρίων. Η σύνδεση των υπολογιστών μεταξύ τους γίνεται με τη χρήση κατάλληλων ενσύρματων ή ασύρματων διατάξεων.

- Δίκτυο ευρείας περιοχής
Καλύπτει μεγάλες γεωγραφικές περιοχές π.χ. μια χώρα, μια ήπειρο, ολόκληρο τον κόσμο.

- Μητροπολιτικό δίκτυο
Εκτείνεται στα όρια μιας πόλης ή ενός νομού. Είναι μεγαλύτερο από το τοπικό δίκτυο και μικρότερο από το δίκτυο ευρείας περιοχής.


Διαδίκτυο - Internet
Η λέξη Internet (Διαδίκτυο) προκύπτει από τις λέξεις International Network (Διασύνδεση Δικτύων).
Το Διαδίκτυο συνδέει διάφορα δίκτυα και ανεξάρτητους υπολογιστές απ' όλα τα μέρη του κόσμου μεταξύ τους, έτσι ώστε όλα μαζί να σχηματίζουν ένα ενιαίο δίκτυο.
Το Διαδίκτυο χρησιμοποιεί το τηλεφωνικό δίκτυο, για να ενώσει διάφορους υπολογιστές μεταξύ τους και να μεταφέρει πλήθος δεδομένων μέσα από τις τηλεπικοινωνιακές γραμμές.
Το Διαδίκτυο διαφέρει από τα Δίκτυα Ευρείας Περιοχής στο γεγονός ότι δεν ανήκει σε κανέναν.

Μεταφορά πακέτων δεδομένων στο Διαδίκτυο
Τα δεδομένα που δεχόμαστε τον υπολογιστή μας από το Διαδίκτυο έρχονται σε μορφή πακέτων, που ο υπολογιστής μας τα συναρμολογεί στη σειρά πριν μας τα παρουσιάσει. Η διαδικασία αποστολής και λήψης δεδομένων μοιάζει με την αποστολή μιας επιστολής σε ξεχωριστά κομμάτια προς τον ίδιο πάντα παραλήπτη. Στο Διαδίκτυο όλα τα δεδομένα (κείμενα, εικόνες, τραγούδια, βίντεο) αποστέλλονται με αυτόν τον τρόπο. Η όλη διαδικασία είναι εξαιρετικά γρήγορη και αυτοματοποιημένη, με αποτέλεσμα να μην το αντιλαμβανόμαστε, όταν περιηγούμαστε στο Διαδίκτυο με τον υπολογιστή μας.

Τρόποι σύνδεσης στο Διαδίκτυο
Ένας από τους λόγους που το διαδίκτυο εξαπλώθηκε πάρα πολύ γρήγορα σε τόσο μεγάλη έκταση είναι η ευκολία σύνδεσης υπολογιστών και δικτύων σε αυτό. Στο διαδίκτυο μπορεί να συνδεθεί οποιοσδήποτε υπολογιστής και οποιοδήποτε δίκτυο.
- Σύνδεση με χρήση σταθερής τηλεφωνίας
Εξοπλισμός: Γραμμή σταθερού τηλεφώνου, router.
Συνδρομή: Σε εταιρεία παροχής υπηρεσιών Διαδικτύου (ISP).
Κόστος: Μηνιαίο πάγιο. Το κόστος εξαρτάται από την ταχύτητα σύνδεσης κι όχι από τη διάρκεια χρήσης ή τον όγκο δεδομένων.
- Σύνδεση με χρήση κινητής τηλεφωνίας
Εξοπλισμός: USB mobile Internet stick.
Συνδρομή: Σε εταιρεία κινητής τηλεφωνίας.
Κόστος: Η χρέωση εξαρτάται από τον όγκο των δεδομένων ή τη διάρκεια σύνδεσης.
