Μάθημα : Αρχαία Ελληνικά Β Λυκείου Θεωρητικός Προσανατολισμός Τμήμα 2
Αγνωστο κειμενο
ΑΓΝΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Εισαγωγή
Στο παρακάτω απόσπασμα ο Ισοκράτης επικρίνει τη στάση των δημαγωγών που προσπαθούν να κερδίσουν την εύνοια των ακροατων σε αντίθεση με όσους ενδιαφέρονται για την κοινή σωτηρία.
Αδίδακτο Κείμενο
δοκεῖ μὲν γάρ μοι βέλτιον εἶναι διαλεχθῆναι περὶ αὐτῶν, ὁρῶ δ’ ὑμᾶς χαλεπώτερον διατιθεμένους πρὸς τοὺς ἐπιτιμῶντας ἢ πρὸς τοὺς αἰτίους τῶν κακῶν γεγενημένους. οὐ μὴν ἀλλ’ αἰσχυνθείην ἄν, εἰ φανείην μᾶλλον φροντίζων τῆς ἐμαυτοῦ δόξης ἢ τῆς κοινῆς σωτηρίας. ἐμὸν μὲν οὖν ἔργον ἐστί, καὶ τῶν ἄλλων τῶν κηδομένων τῆς πόλεως, προαιρεῖσθαι τῶν λόγων μὴ τοὺς ἡδίστους, ἀλλὰ τοὺς ὠφελιμωτάτους· ὑμᾶς δὲ χρὴ πρῶτον μὲν τοῦτο γιγνώσκειν, ὅτι τῶν μὲν περὶ τὸ σῶμα νοσημάτων πολλαὶ θεραπεῖαι καὶ παντοδαπαὶ τοῖς ἰατροῖς εὕρηνται, ταῖς δὲ ψυχαῖς ταῖς ἀγνοούσαις καὶ γεμούσαις πονηρῶν ἐπιθυμιῶν οὐδέν ἐστιν ἄλλο φάρμακον πλὴν λόγος ὁ τολμῶν τοῖς ἁμαρτανομένοις ἐπιπλήττειν, ἔπειθ’ ὅτι καταγέλαστόν ἐστιν τὰς μὲν καύσεις καὶ τὰς τομὰς τῶν ἰατρῶν ὑπομένειν ἵνα πλειόνων ἀλγηδόνων ἀπαλλαγῶμεν, τοὺς δὲ λόγους ἀποδοκιμάζειν πρὶν εἰδέναι σαφῶς εἰ τοιαύτην ἔχουσιν τὴν δύναμιν ὥστ’ ὠφελῆσαι τοὺς ἀκούοντας.
Λεξιλόγιο
- ἐπιτιμάω / ἐπιτιμῶ: κατακρίνω (ἐπι-: δείχνει την επίθεση)
- ἀλγηδών: 1. πόνος (ψυχικός ή σωματικός), 2. οδύνη (π.βλ. οσφυαλγία)
Με ποια επιχειρήματα προσπαθει ο Ισοκράτης να πείσει τους ακροατές για την αξία του λόγου;
METAΦΡΑΣΗ
Γιατί νομίζω πως είναι καλύτερο να μιλήσω γι' αυτά, βλέπω όμως πως οργίζεστε πιο πολύ εναντίον εκείνων που κατακρίνουν τα κακά παρά εναντίον εκείνων που υπήρξαν αίτιοί τους. Παρόλα αυτά θα ντρεπόμουν, αν φαινόμουν πως φροντίζω πιο πολύ για την υπόληψή μου παρά για την κοινή σωτηρία. Καθήκον βέβαια δικό μου και των άλλων που φροντίζουν για το συμφέρον της πόλης είναι να προτιμούμε τους λόγους, όχι τους πιο ευχάριστους αλλά τους πιο ωφέλιμους· και σεις πρέπει πρώτα–πρώτα αυτό να γνωρίζετε, ότι δηλ. για τις αρρώστιες του σώματος οι γιατροί έχουν βρει πολλά και κάθε είδους φάρμακα, για τις ψυχές όμως που σφάλλουν και είναι γεμάτες από κακές επιθυμίες δεν υπάρχει άλλο φάρμακο από το λόγο που τολμά να επικρίνει όσους κάνουν σφάλματα, και από την άλλη, ότι είναι γελοίο πράγμα να υπομένουμε τις καυτηριάσεις και τις τομές των γιατρών, για να απαλλαγούμε από περισσότερους πόνους, να αποκρούομε όμως τους λόγους, προτού εξακριβώσουμε πλήρως αν έχουν τέτοια δύναμη που να ωφελήσουν τους ακροατές.